‘Basiliek prachtige verrijking voor Suriname’

door Merredith Bruce

De Sint Petrus en Paulus kathedraal is verrijkt met de eretitel van basiliek.
Foto © Irvin Ngariman.

Paramaribo - Omstreeks acht uur naderden de laatste plechtigheden rondom de inwijding van de kathedraal tot basiliek hun einde. De dag waar velen naar uitkeken werd met een dankwoord van Bisschop Wilhelmus de Bekker afgesloten.

Vol blijdschap over de eervolle titel die Surinames kathedraal nu draagt, feliciteerden aanwezigen elkaar onderling. "Gefeliciteerd, het is volbracht!", schreeuwt iemand uit de menigte een ander met een brede glimlach toe. Ook ex-president Ronald Venetiaan ontvangt de felicitaties. "Het is een grote eer voor de katholieke gemeente en een inspiratie voor de katholieken om verder te gaan", brengt hij zijn trots onder woorden tegenover de krant.

Ook de Zusters van Tilburg waren zeer ingenomen
met de inwijding tot basiliek.
Foto © Annette Lamothe-Ramos

Ambassadeur Jay Anania die samen met zijn echtgenote de plechtigheid bijwoonde, hecht veel waarde aan de boodschap van Nicola Girasoli. "Zoals de aartsbisschop dat zei, dit is een inspiratie voor ons allemaal en in het bijzonder de katholieken. Wanneer zaken niet gaan zoals we willen moeten we het opnieuw proberen, dan lukt het wel." In zijn beste Nederlands betitelt Anania het gebeuren als "geweldig voor Suriname".

Vicepresident Robert Ameerali ervaart de eretitel voor de kathedraal als een prachtige verrijking voor het land. "Dit moet ertoe leiden dat we met nog meer eerbied en respect omgaan met dit gebouw."

In tegenstelling tot alle blije gezichten, staat Marlon er ietwat terughoudend bij. "We beseffen niet genoeg wat dit allemaal inhoudt. Alleen de echte Rooms Katholieken ervaren het gevoel dat hierbij hoort", klinkt hij met een serieus gezicht, maar dit verandert al gauw in een heuse glimlach wanneer alle geestelijken zich voor het gebouw verzamelen. Een hemelse en historische aanblik.

[uit de Ware Tijd, 06/04/2014]

Raad van Ministers keurt noodplan goed behoud monumentale panden centrum Paramaribo

Plan klaar binnen door UNESCO gestelde termijn

Een noodplan en een beheersplan voor het behoud van de koloniale gebouwen in Paramaribo is goedgekeurd. Volgens de Ware Tijd van donderdag 30 januari 2014 is het door VN-organisatie UNESCO voorgeschreven ultimatum nipt gehaald.

UNESCO had gedreigd het stadscentrum te schrappen van de culturele werelderfgoedlijst.

Het noodplan, dat de ministerraad nu heeft goedgekeurd, moet voor februari bij de de VN-organisatie liggen. Waarschijnlijk lukt dat.

‘Dit is een belangrijke stap vooruit. We zijn ermee ingenomen, dat beide documenten nu een officiële status hebben’, zegt Stephen Fokké, directeur van Stichting Gebouwd Erfgoed Suriname, SGES. Het is nu nog wachten op de financiering.

Dat kan een ander bureaucratische barrière worden. Suriname heeft weinig gedaan aan behoud van zijn gebouwd erfgoed uit de koloniale periode. Dit wordt vooral geweten aan bureaucratie.

Het oude deel van Paramaribo inschrijven op de werelderfgoedlijst, bracht de verplichting tot onderhoud. Sindsdien is er niets van geworden. Aan pleidooien en smeekbeden van SGES heeft het niet gelegen. Volgens de plannen krijgt de stichting meer macht als toezichthouder.

[van Obsession, 30 januari 2014]

Kerkgangers smeken God hulp voor Kersten-gebouw

door René Gompers

 

Kerkgangers smeken de genade van de Allerhoogste af.
 Foto: René Gompers

De leden van de Evangelische Broedergemeente in Suriname (EBGS) hebben op vrijdagavond een gebedsdienst gewijd aan de 'Kersten'-kwestie. Vurig werd er in de 'Grote Stadskerk' geroepen tot God om het Kersten-gebouw in de boezem van de kerk terug te doen keren. Het zakenpand is zonder medeweten van het bestuur in oktober vorig jaar verkocht. De EBGS tast nog in het duister over de gang van zaken en over de koper.

Het gaat niet alleen maar om de emotionele en historische waarde, deelde Carl Breeveld mee. "Het gaat ook om een stukje cultuur. Kersten heeft langer dan tweehonderd jaar een positieve invloed gehad economisch, maatschappelijk en sociaal. Het pand is meer dan alleen de plaats van waar het zendingswerk begonnen is. Kersten heeft al die tijd ook het stadsgezicht helpen bepalen. Het is niet slechts een zaak van de EBG meer maar van het hele land", gaf Breeveld aan. Bij de dienst waren ook andere geloofsstromingen vertegenwoordigd. De verkoop van het warenhuis is door het Moravian Church Foundation gedaan. Dit is een werkarm van het Uniteitsbestuur, het overkoepelend orgaan voor alle EBG-gemeenten in de wereld. In november werd het Surinaamse bestuur per brief op de hoogte gesteld van de verkoop. Details werden ondanks correspondentie niet prijsgegeven.

Kersten, eerst warenhuis, toen een 'mall' met tientallen winkeltjes

Duidelijk signaal sturen

Clifford Marica, voorzitter van de 'Platform stuiting verkoop van Kersten', meldde dat de tijd is aangebroken om een duidelijk signaal te sturen naar het Moravian Church Foundation. Met een petitie zal de EBGS duidelijk maken aan het Uniteitsbestuur dat het gedrag van het Foundation niet langer gepikt wordt.

Het platform is een handtekeningenactie begonnen die tot 20 januari doorgaat. Ondertussen zijn er al meer dan achthonderd handtekeningen verzameld.

Met zang en gebed werd de genade van de Allerhoogste afgesmeekt. Gebeden is voor een ordelijke gang van zaken, het slagen van de handtekeningenactie, wijsheid en doorzettingsvermogen voor de leden van het 'Platform stuiting verkoop van Kersten' en om vergeving. "We onderkennen dat wij ook fouten hebben gemaakt", lichtte Breeveld toe. "We hebben zaken laten liggen, we hebben dingen 'for granted' genomen en daardoor dingen bewust en onbewust toegelaten. Daarom hebben wij ook gebeden voor herstel. Dat de gemeente eindelijk wakker wordt."

[van Starnieuws, 11 januari 2014]

Een dubbele opdracht en een driehoeksrelatie

Over Ronny Lobo: Bouwen op drijfzand

door Wim Rutgers

Hoofdpersoon in de debuutroman van Ronny Lobo Bouwen op drijfzand is de gerenommeerde  Curaçaose architect Kenzo Schmidt die de dubbele opdracht krijgt een huis te bouwen op Bonaire voor het Nederlandse in Mexico wonende echtpaar Michel Paul en Heidi Lente, en een huis voor het aanstaande echtpaar Karin Oei en Roy Goodweather op Curaçao. Daarmee is de plot van het verhaal in gang gezet en het bouwmotief neemt vervolgens een belangrijke plaats in het verhaal in, wat eigenlijk niet verwonderlijk is voor de architect die Lobo zelf van beroep en roeping is.

 

Ronny Lobo

Naast deze dubbelopdracht op twee eilanden van twee echtparen is een tweede motief van belang omdat deze echtparen in feite bouwen ‘op drijfzand’ omdat hun wensen omtrent de te realiseren woningen wel heel ver uit elkaar liggen als gevolg van twee geheel verschillende levenshoudingen. Daarmee is het tweede verhaalmotief gegeven: de relatie tussen de twee echtparen die op ‘drijfzand’ berust en de rol die de architect daarin zijns ondanks krijgt toebedeeld in een nogal ingewikkeld uitvallende dubbele driehoeksrelatie.

Van dit gegeven heeft Lobo een interessante roman gemaakt die vlot verteld naar een versnelling in het tempo gaat en met een steeds ingewikkelder wordende  intrige uiteindelijk een climax vindt. Ik las de dikke roman – 340 bladzijden – eerst van mijn laptop en had toen wat moeite met de combinatie van deze twee motieven, maar nadat ik het verhaal een tweede keer op papier las ontdekte ik hoe de verteller deze motieven weet te verstrengelen en – belangrijker – langzaam weet op te bouwen naar een climax waarbij de personen elkaar naderen en dan opnieuw een spanningsboog te construeren waarin de complicaties daarbij steeds onvermijdelijker worden. Ik zag bij de tweede lezing hoe knap het verhaal is opgebouwd en hoe belangrijke elementen daarin worden voorbereid en uitgebouwd.

 

De mulattin als verleidster
Monalisa Jansen. Foto © Harry Davelaar

Inhoud

De opdrachtgevers zijn stuk voor stuk well to do personen met een lucratieve carrière en daarbij behorende financiële positie, al is hun afkomst wel heel verschillend, waarin ook een verschil in levenshouding besloten blijkt. Waar de een gesteld is op luxe en comfort geeft de ander op basis van afkomst in feite de voorkeur aan een eenvoudiger levensstijl. De architect moet laveren tussen de verschillen van opvatting tussen de opdrachtgevers en bovendien nog tussen het dilemma van zijn eigen smaak en beroepseer en de voor hem niet altijd te accepteren voorkeuren van de klanten.

Op zich is dit al een interessant gegeven om een roman op te bouwen, maar de verteller geeft het een extra dimensie door interpersoonlijke verhoudingen in de vorm van driehoeksrelaties te construeren tussen deze twee echtparen en tussen de inmiddels een paar jaar gescheiden levende architect en de mooie cliënte. Dit geeft het verhaal inderdaad een spanning, die opgelost wordt in de titel ‘bouwen op drijfzand’ waarvan het ‘bouwen’ natuurlijk op het eerste motief duidt, het ‘drijfzand’ op de onderlinge relatieproblemen.

Wel spreekt het eerste motief, zoals de verteller dat met allerlei details beschrijft, mij meer aan dan het tweede. De verteller had het niet nodig gehad zoveel nadruk op erotische elementen te leggen. Daar is hij kennelijk de redacteur van de uitgeverij teveel tegemoet gekomen, wat ook wel blijkt uit de in die delen gehanteerde stijl. Ik lees het verhaal dan ook liever als een ode aan het cultureel en artistiek verantwoorde bouwen: de architect en de professionele architectuur.

  

Resten me nog twee opmerkingen. De eerste betreft de man-vrouwrelaties, die via de vrouwelijke hoofdpersoon compleet op zijn kop gezet worden, zoals de traditie die tot nu toe meestal beschreven heeft. In dit verhaal moet de Curaçaose man – in tegenstelling tot die traditie - accepteren dat hij bepaald niet de enige is in zijn relatie met een vrouw, waarbij het machismo-motief dus omgekeerd wordt. Daarbij heeft de verteller echter wel gehoorzaamd aan een ander, dit keer wél traditioneel motief: dat van de mooie, sensuele, mannen verslindende mulattin, de net niet blanke vrouw, die nauwelijks morele scrupules kent om aan haar seksuele behoeften te voldoen.

Een tweede opmerking betreft het laatste korte, veertigste hoofdstuk dat helemaal afwijkt van de overige omdat de verteller daarin op één zin na plotseling overgaat van de verleden tijd waarin verhalen gewoonlijk verteld worden, naar de tegenwoordige tijd. Het einde van het verhaal lijkt in zijn oplossing met een op Klein Bonaire geconcipieerd klein bonaireaantje niet meer dan slapstick, maar blijft door die vertelwijze, wegens diverse interpretatiemogelijkheden van dat slot desondanks intrigeren.

Ronny Lobo: Bouwen op drijfzand

Haarlem: UItgeverij In de Knipscheer

340 pagina’s

ISBN 978 90 6265 830 5

www.indeknipscheer.com

[uit Antilliaans Dagblad, 12 oktober 2013]

Belevenissen architect vervat in debuutroman

door Audry Wajwakana

Paramaribo - Bouwen op drijfzand is de debuutroman van de welbekende Curaçaose architect Ronny Lobo. Na boekpresentaties in Nederland en zijn geboorteland Curaçao doet hij als schrijver Suriname aan. Op 29 november presenteert hij het boek in Solei aan de Anton Dragtenweg. “Het land waar mijn ouders vandaan komen en waar ik een bijzondere binding mee heb beschouw ik als belangrijk Nederlands taalgebied”, geeft de schrijver aan.

De Curaçaose architect Ronny Lobo is bekend om zijn
 ontwerpen. Eind november komt hij als schrijver naar Suriname,
 het land waar zijn ouders komen, om zijn debuutroman
 te presenteren. Foto  Denise Lobo-Pieters.

Lobo heeft getracht om 35 jaren lang met ruimte en materiaal verhalen te vertellen. In de praktijk werd hij steeds geconfronteerd met vele verhalen van opdrachtgevers, aannemers, leveranciers, de overheid en andere betrokkenen. Die verhalen intrigeerden hem, waardoor hij besloot ze op te schrijven. "Dat het een liefdesroman is geworden, is de schuld van de personages in het boek. Als architect kon ik daar voldoende grip op houden en liet hun gevoelens de vrije loop ", grapt hij. Het boek gaat over de succesvolle architect Kenzo Schmidt die gelijktijdig een huis op Curaçao ontwerpt voor een Hollands echtpaar uit Mexico en een ongetrouwd stel op Bonaire. Door zijn klimaatbewust en esthetisch denken stuit hij op de totaal andere gedachtewereld van zijn cliënten. Die bekommeren zich eerder om het uitzicht van het zandstrand dan het natuurgebied en de mangroven die Kenzo voor ogen heeft.

Karin Oei

Een ander probleem is één van de opdrachtgevers, de onweerstaanbare Karin Oei. De gevoelens die ze bij hem losmaakt zorgen ervoor dat de zakelijke verhouding met het echtpaar flink onder druk komt te staan. Hoewel Kenzo als zorgzame gescheiden huisvader zijn handen vol heeft aan zijn kinderen, blijft het verlangen naar een tweede dochter. De nieuwe toekomst die hij met Karin voor ogen heeft, valt in duigen wanneer blijkt dat niet alleen haar vriend Roy, maar ook andere mannen haar charme hebben ontdekt. Jaloezie en achterdocht krijgen de overhand. Dan slaat het noodlot toe bij zijn opdrachtgevers. Hun droomhuizen blijken op drijfzand te zijn gebouwd. Kenzo's verlangens blijven zweven tussen droom en werkelijkheid. Het boek bevat volgens de schrijver autobiografische elementen. "Maar het verhaal is compleet fictief", benadrukt hij.

In 1992 heeft Lobo de Cola Debrotprijs voor Architectuur van Curaçao gewonnen, deze prijs is de hoogste culturele onderscheiding. De roman is niet het eerste boek van de schrijver. In 2005 kwam hij met het Papiamentstalige kinderboek E Biahe di Tobias dat in het kader van een Rotaryproject werd uitgegeven. "Op verzoek van mijn broer zal ik het boek in een natuurrijke omgeving presenteren", zegt zus Lilian Lobo die in Suriname is geboren en ook hier woont. Volgens de schrijver zal het boek in alle boekhandels te verkrijgen zijn.

[uit de Ware Tijd, 12/11/2013]

Suriname en de reprimande van Unesco

“Ik ben het natuurlijk oneens met jullie stelling van de dag. Het cultureel erfgoed is een nalatenschap van onze voorouders en daar moeten we zuinig mee omgaan” zegt de directeur van de Stichting Gebouwd erfgoed van Suriname (SGES), Stephen Fokké. “Je belandt op de lijst vanwege je unieke karakter. Wanneer je er op staat komen er vanzelf meer toeristen. Ze komen echt niet voor lelijke moderne gebouwen!”

In het jaar 2002 is onze historische binnenstad op voordracht van de Republiek Suriname geplaatst op de Werelderfgoed lijst van de United Nations Educational Scientific and Cultural Organization, (UNESCO). De Stichting Gebouwd erfgoed van Suriname is ingesteld als de Surinaamse monumentenzorg. Enkele doelstellingen zijn: het leveren van een bijdrage aan de monumentenzorg in Suriname, optimaliseren van het monumentenbeheer en advies geven voor wet en regelgeving. Volgens Steven Fokké zou de Stichting meer bevoegdheid moeten krijgen: “Op papier zijn we de waakhond maar zoals het nu is zijn we meer een papieren tijger.”

Reden

“Het is een misvatting om te denken dat de veranderingen van de waterkant de enige reden is waarom UNESCO dreigt om Suriname van de lijst te halen,” geeft de directeur aan. Er zijn strenge regels voor toelating tot de lijst en als je eenmaal ben toegelaten moet je eraan committeren. “Ik denk dat voor de organisatie dingen spelen zoals: de slechte staat van de gebouwen, wet- en regelgeving die grotendeels ontbreekt en de stadsplanning waar nauwelijks over wordt nagedacht. Het gaat om structurele zaken die al heel lang niet zijn aangepakt,” zegt hij.

Bij onze toetreding tot de internationale lijst heeft Suriname zich gecommitteerd aan regels die nageleefd moeten worden. “Ook het feit dat de gebouwen een te zware kantoorfunctie hebben werkt tegen ons,” denkt Fokké. “Wat we nu zien is dat er aan de gebouwen wordt bijgebouwd om meer kantoren te accommoderen. Na werkuren is het een spookstad die niet aantrekkelijk is voor toeristen want er zijn geen activiteiten meer. De stad is dan dood,” zegt hij.

Suriname

De kranten stonden er bol van, het nieuws dat wij mogelijk van de lijst worden afgevoerd. Ook de directeur Cultuur op het Ministerie van Onderwijs en Volksontwikkeling (MINOV) , Stanley Sidoel geeft zijn mening. Hij vindt dat Suriname er alles aan moet doen om te voorkomen dat Paramaribo de bijzondere status kwijtraakt. Hij is van mening dat betrokkenen meer moeten communiceren om te voorkomen dat zaken plaatsvinden die in strijd zijn met de Monumentenwet. Volgens de krantenberichten vertrekt de minister van Minov over twee weken naar de UNESCO-vergadering en zal daar pleiten dat Suriname alles zal doen om op de lijst te blijven.

Fokké deelt Sidoel’s mening dat de communicatie heel slecht is. “ Veranderingen aan monumenten worden op het laatste moment bekendgemaakt, maar dan is het al te laat.” Daar moeten we voor waken zegt hij: “Als wij veranderingen aanbrengen starten wij een onomkeerbaar proces. Als we de gebouwen eenmaal vernietigen dan is het ‘Einde Verhaal’!”

[overgenomen van boks.sr]

Bejaarde kerk zoekt steun

door Donovan Mijnals

Paramaribo - In aanloop naar haar 115-jarig bestaan wordt de Saronkerk opgeknapt. Althans als het aan de gemeenteleden ligt. Vanwege een tekort aan financiële middelen hangt dit plan echter aan een zijden draadje. De gemeenteleden vestigen al hun hoop op God en de goedheid van donateurs om de hoogbejaarde kerk een verjongingskuur te laten ondergaan. Om geld in te zamelen organiseert de kerk zondag een fundrasingsmarathon op televisie.

De Saronkerk aan de Slangenhoutstraat die dringend aan renovatie toe is. Foto © Stefano Tull 

  

"Eigenlijk is het nu nog niet echt een telethon", geeft gemeentelid, Roy Belfor enigszins aarzelend toe. De kerk stuurde namelijk een uitnodiging naar de media, maar een afspraak met een televisiestation staat nog niet vast. "We zijn nog in onderhandeling."

In 2006 lukte het de gemeente nog om met eigen middelen de toren te renoveren. "In overleg met monumentenzorg is met het oog op de zware bel die erin hangt die volledig uit steen opgetrokken."

Behalve het gebouw ligt het in de bedoeling om het terrein te bestraten en de pastorie en conferentieruimte aan te pakken. "We hebben al 75 brieven naar het bedrijfsleven gestuurd", meldt Belfor. Ook de ambassades zijn door de kerk benaderd voor hulp. Op zondag is er voorafgaand aan de 'telethon 'een eredienst. "We leggen alles in handen van onze lieve Heer en Heiland dus verwachten dat de fundraising een succes wordt."

[uit de Ware Tijd, 5/10/2013] 

Rosakerk ondergaat grote renovatie

Paramaribo - De gemeente van de St. Rosakerk is onder leiding van pater Romanus Ebony driftig op zoek naar fondsen om de renovatie van hun kerkgebouw te financieren. Zes weken geleden is aannemingsbedrijf Kiesel met de werkzaamheden gestart. Door de vele regenval kon er echter nog niet veel werk worden verzet.

Het lijkt er in eerste oogopslag niet op, maar de St. Rosakerk is toe aan een herstelbeurt. De renovatiecommissie probeert via diverse kanalen geld in te zamelen. Foto ©  Hugo den Boer.

  

Tijdens een inspectie van de fundering kwam naar voren dat de houten constructie onder de betonnen vloer flink aangevreten is door houtboorders. De renovatiekosten die waren geraamd op SRD 420.000 zullen daardoor een verder oplopen.

Het kerkgebouw dat er sinds 1911 in zijn huidige vorm staat, werd in 1995 voor het laatst gerenoveerd. Volgens Ebony is het hoog tijd dat het pand onder handen genomen wordt. "Het is een historisch houten gebouw en daardoor onderhoudsgevoelig. Voor de toekomst stel ik voor om de grote renovaties af te wisselen met jaarlijkse inspecties om kleine oneffenheden al sneller aan te pakken."

Om het geld bijeen te brengen, heeft de renovatiecommissie meerdere pijlen op haar boog. "In de kerk wordt er tijdens diensten, waar meestal zo'n vijfhonderd gemeenteleden aanwezig zijn, gecollecteerd. Daarnaast plannen we een bingo op 3 november als fundraising", aldus pater Ebony. Ook is het Pauselijk Missiewerk aangeschreven. Dit fonds heeft vorig jaar ook al 20.000 Amerikaanse dollar gegeven om de pastorie te restaureren.

[uit de Ware Tijd, 08/06/2013]

Website over Stroomzigt

Dear friends,

Stroomzigt, het huis van Chris Engels. Foto © Michiel van Kempen

Ik ben heel blij jullie te kunnen mede delen dat de website www.stroomzigt.com weer online is, updated en uitgebreid. We willen het nog vertalen in het Engels, Papiaments en Portugees. Het gedeelte van de bouwgeschiedenis en het belang van Stroomzigt voor het Koninkrijk is opgesteld door mijn achterneef van de Boskaljon kant: John van Geffen die bij de UvA met een promotie onderzoek bezig is betreffende Stroomzigt en andere soortgelijke panden. Hierdoor zijn wij veel meer te weten gekomen. 

Ik heb een bouwkundige analyse laten doen door Ir. Michael Newton en nu heeft een restauratie-aannemer ook een globale kostenraming gemaakt om de situatie van de staat van het pand te weten te komen en ook de aannemer schrijft:

‘Over het algemeen kunnen we zeggen dat het pand ondanks het feit dat het leeg staat en er geen onderhoud aan gepleegd is in de afgelopen jaren, in redelijke staat verkeerd. De opgelopen achterstand in onderhoud manifesteert zich in het schilderwerk, pleisterwerk en hier en daar het houtwerk. Er zijn geen noemenswaardige constructieve gebreken zichtbaar. ‘

Ik ben dus een blij mens vandaag en hoop dat mijn inspanningen t.b.v. behoud van Stroomzigt als cultureel platvorm weer iets dichterbij is gekomen met deze website. Zeg het voort! 

Hartelijke groet, Verele Engels

Rust en Vredekerk bestaat 130 jaar

Paramaribo - De Rust en Vredekerk van de Evangelische Broedergemeente Suriname (EBGS) bestaat morgen 130 jaar. Dit heuglijk feit gaat niet zomaar voorbij en wordt gevierd. De feestelijkheden begonnen gisteren met een speciale dankdienst. Op het program staat ook een receptie, een trimloop en een grote jeugdhappening.

De Rust en Vredekerk - één van de historische bouwwerken in de wijk Frimangron - heeft haar oorsprong in de afschaffing van de slavernij in 1863. Het kerkgebouw met torenklok was eerst gevestigd op de suikerplantage Annaszorg in Commewijne. In 1882 werd het afgebroken en per ponton naar Paramaribo vervoerd.

Deze kerk werd toen opgezet en vernoemd naar de plek waar hij nu na 130 jaar nog steeds staat, namelijk op de hoek van de Rust en Vredestraat (thans Frederik Derbystraat) en de Gemenelandsweg. De Frimangrongemeente kon na enkele jaren van stilte, sinds 21 oktober 2007 wederom genieten van de welluidende klokslagen van 'Moeder Anna'.

Drie gemeenteleden zingen, de Heer dankend voor het behoud van hun kerk, 130 jaren lang. Één hunner heeft een speciaal voor de gelegenheid een gedrukte angisa op. Foto: Irvin Ngariman

In zijn 130-jarig bestaan hebben ongeveer 50 predikanten op de kansel van de Rust en Vredekerk het evangelie mogen verkondigen. De eerste voorganger was Ds.Herz en de huidige is dominee Cyriel Akiemboto. Enkele markante voorgangers zijn geweest Gilly Polanen, Chris Kotzebu en Desire Doelwijt.

Gedurende de 130 jaren van haar bestaan hebben talloze gemeenteleden, waaronder prominenten uit de samenleving, in de Rust en Vredekerk het Doopsacrament mogen ontvangen, hun geloofsbelijdenis afgelegd, het Avondmaal gevierd en hun huwelijk laten inzegenen. De jeugd wordt op de zondagschool en in de Jeugdclub het woord Gods geleerd.

[uit de Ware Tijd, 12/11/2012]

Alweer deel binnenstad Paramaribo verwoest

Foto © Starnieuws

Opnieuw is een deel van de binnenstad van Paramaribo door brand verwoest. Het gaat om een tiental panden aan de Zwartenhovenbrugstraat, tussen de Prinsenstraat en de Waaldijkstraat. De brand begon in een leegstand pand van de familie Oemrawsingh. De winkelpanden van Moussi Isa en Rudisa Travel zijn geheel verwoest. Art Sabina Design & Printing liep enige waterschade op, onder meer aan de papiervoorraad. Het is de zoveelste brand die stukken van Paramaribo in de as legt; nog in juni van dit jaar werden oude houten panden verwoest. Echt historische panden schijnen deze keer niet ten prooi te zijn gevallen aan de vlammen, maar de vraag is hoe lang het nu weer gaat duren voor deze rotte kies in de binnenstad zal zijn opgevuld. Groot probleem was ook deze keer dat de brandweer niet kon beschikken over genoeg waterdruk om de brand te blussen.

Foto © de Ware Tijd

Foto © Pieter van Maanen

Foto © de Ware Tijd

Sic transit gloria mundi

Deze foto uit 1915 toont in het midden Van Romondt’s Handelmaatschappij en links het inmiddels geheel gerenoveerde Waaggebouw. Het pand rechts is al lang verdwenen.

Paramaribo’s erfgoed wordt stelselmatig te gronde gericht. Het meest recente teken aan de wand is de afbraak op last van het Ministerie van Openbare Werken van de trieste resten van het pand van de N.V. W.E. van Romondt Handelmaatschappij aan de Waterkant. Opnieuw is hiermee aangetoond dat wij de eens zo mooie witte stad Paramaribo straks alleen nog maar op foto’s kunnen bewonderen. Dan is Paramaribo’s erfgoed geschiedenis.

De heren Reedijk en Jong Baw van het eens trotse handelshuis Van Romondt tonen reclamemateriaal van Heineken (omstreeks 1935), foto KITLV.

De gang van zaken rond dit pand is tekenend voor de wijze waarop de overheid omgaat met ons gebouwde erfgoed. Alhoewel de auroriteiten hebben meegewerkt bij het verkrijgen van de status van door de Unesco beschermd erfgoed in 2002, hebben zij nooit ook maar een vinger uitgestoken om de daarmee gepaard gaande verplichtingen na te komen. Niet alleen staan nog altijd erfgoedpanden van de overheid te verpieteren, maar er is nooit ook maar enige tegemoetkoming overwogen bij de restauratie van erfgoedpanden van bedrijven en/of privé-personen.

het Van Romondt-pand eind vorige eeuw

Het is duidelijk dat restauratie en instand- houding van deze historische houten panden, een voorwaarde van de Unesco, een kostbare zaak is, die de regering niet zonder meer kan opleggen aan haar burgers. Daartoe hadden afspraken moeten worden gemaakt en hadden financiële impulsen moeten worden gegeven, zoals bijvoorbeeld flinke fiscale aftrekposten, om de goedwillende ondernemer en/of burger tegemoet te komen. Dat dat nooit is gebeurd wreekt zich inmiddels al ruim tien jaar, het Van Romondt-pand maakt dat opnieuw pijnlijk duidelijk. Om onder de verplichting van renovatie uit te komen is het goedkoper om het pand te laten vervallen totdat sloop de enig overgebleven mogelijkheid is.

het Van Romondt-pand begin deze eeuw

De afwezigheid van de overheid was ook in het onderhavige geval weer eens manifest, want twee jaar geleden had buurman Marine Autoriteit Suriname (MAS) zonder resultaat een kort geding aangespannen om het belendende pand te slopen alvorens er ongelukken zouden gebeuren. Alhoewel de rechter onmiddellijke sloop gelastte, trok de eigenaar zich daarvan niets aan en…, iedereen liet het op z’n beloop! Ook was het de overheid kennelijk niet duidelijk wie op dit moment de eigenaar was, want zij richtte zich tot de erven Jong Baw die in Nederland verblijven, maar opeens treedt Edmund Kasimbeg, directeur/eigenaar van Kasimex N.V., naar buiten met het bericht dat hij het pand de vorige week op de veiling heeft gekocht. Hij huichelde zelfs nog dat hij het pand in de oude glorie had willen herstellen!

Deel Van Romondt-gebouw ingestort

door Gilliamo Orban

Paramaribo - “Als de twee mannen niet hadden gerend als Bolt, waren ze dood”, benadrukt Humphrey Omzigtig verontrust. De ondervoorzitter van Stichting ter Bevordering van Stadstoerisme is bezorgd over het instorten van een deel van het Van Romondt-gebouw aan de Waterkant. De Ware Tijd maakte gisteren nog melding over instortingsgevaar.

Een bus die voor het Van Romondt-gebouw was geparkeerd, is bijna geraakt. “Een deel is eerst neergestort en toen de chauffeur wegreed kwam het andere gedeelte naar beneden, maar heeft de bus nog net niet geraakt”, beweren enkele buschauffeurs.

Een deel van het Van Romondt gebouw aan de Waterkant is gisteren ingestort. (Foto: Claudio Barker)

“Ik blijf waarschuwen, maar niemand wil naar me luisteren. Straks vallen er doden en misschien dan pas zal het hele pand worden gesloopt”, ergert Omzigtig zich over de lakse houding van de familie Jong Baw, eigenaar van het Pand. De stichting van Omzigtig dreigt een rechtzaak tegen hen aan te spannen. “Ik ben echt geschrokken, want ik was in de keuken. Ik wist dat het een bouwvallig gebouw was”, zegt Shereen Hanoeman, stagiaire bij de Scheepvaart Maatschappij Suriname (SMS). De keuken van de SMS staat aan de kant waar een deel van het pand is neergestort.
Een grote nieuwe airco van de SMS is beschadigd, terwijl houten planken en balken terecht kwamen op een deel van het SMS-gebouw.
De SMS heeft in 2010 al een rechtszaak tegen Jong Baw aangespannen. De rechter heeft toen in het nadeel van de eigenaar gevonnist. Maar die lapte het vonnis aan zijn laars door het gebouw slechts gedeeltelijk af te breken.

[uit de Ware Tijd,  25/08/2012]

De Stenen Trap

De al in verval zijnde Stenen Trap is bij het plaatsen van de damwanden voor de aan te brengen waterkering alleen nog maar meer in verval geraakt. Foto © Irvin Ngariman.

door John Sterkendam

Waarom moest de Surinaamse gemeenschap maandenlang in onzekerheid verkeren alvorens uit de onzekerheid te worden geholpen omtrent de renovatie van de Stenen Trap aan de Waterkant? De Stichting Broki, waarin de samenwerkende Afro-Surinaamse stichtingen zijn ondergebracht, nam hiermee geen genoegen en heeft aan de bel getrokken, met succes! Eindelijk is dan het bevrijdende woord gekomen van de kant van onderdirecteur Natte Civieltechnische Werken van het Ministerie van Openbare Werken, Malvin Foen A Foe, die nu dan heeft bevestigd dat de Stenen Trap in zijn oude luister zal worden hersteld.

“Materiaal voor de renovatie”, zo zegt Foen A Foe, “is al geborgen op het ministerie. Uit de parkeerplaats van het oude parlementsgebouw zijn stenen geborgen die gebruikt zullen worden voor de restauratie van het bovendeel van de trap. Ook de windroos, die bij het verwijderen al gescheurd was, kon niet in zijn geheel worden gelicht. Kunstenaars zijn aangetrokken om deze richtingwijzer te herstellen. Omdat de werkzaamheden in de historische binnenstad plaatsvinden”, zo licht Foen A Foe toe, “wordt ernaar gewerkt om de monumenten zo goed mogelijk te beschermen. Er is dus afstemming gepleegd met Monumentenzorg.” Dat “dus” klink niet erg overtuigend uit de mond van een overheidsdienaar, die Monumentenzorg juist altijd bewust buitenspel heeft gezet, maar uiteindelijk is het er dan toch van gekomen.

De teloorgang van de Witte Stad in het algemeen en van het Kerkplein in het bijzonder

Hoofdpostkantoor Paramaribo aan het Kerkplein

In het meinummer van Parbode staat een artikel van mij met als titel “Noodklok luidt boven de witte stad”, waarin ik concludeer dat ondanks plaatsing van de binnenstad van Paramaribo op de Werelderfgoed-lijst van de Unesco de stad in aanzien hollend achteruit is gegaan in de tien jaar die sindsdien verstreken zijn. Mijn conclusie was: “Als we ons historisch erfgoed niet behouden, kunnen we het straks alleen nog maar op foto’s bewonderen.” Helaas krijg ik met de dag meer gelijk.

Deze week stond er een advertentie in alle Surinaamse kranten dat het hoofdpostkantoor aan het Kerkplein zal worden geveild. De teloorgang van ons erfgoed loopt kennelijk parallel met de teloorgang van Surpost, dat in 1959 dit trotse bezit, het nieuwe, door de Nederlandse architect Peter Jacobus Nagel ontworpen, hoofdkantoor aan het Kerkplein liet openen door toenmalig minister van Financiën en opdrachtgever, Dr. Jules Sedney. Surpost denkt (terecht) dat anderen beter in staat zijn om nieuwe huurders te vinden voor grote, leegstaande delen van het pand, maar verhult daarmee dat het zelf nog geen veer voor de mond kan wegblazen.

Hervormde Kerk, een parel die zijn zetting verliest

Nu heb ik in mijn artikel in Parbode al uitgehaald naar de verloedering van het Kerkplein, maar ik ben bang dat we het ergste nog niet hebben gehad. Het eens zo fraai besloten plein heeft overal grote gaten opgelopen door roekeloze sloop en geen of afschuwelijke nieuwbouw zoals BurgerKing. Afgewacht moet worden hoe het –naar ik aanneem door Chinezen overgenomen– pand van Glans zal uitpakken eenmaal het is afgebouwd, maar alleen al door de te grote schaal is het nu al duidelijk dat het daar een volkomen misplaatst monstrum is.

Het Kerkplein wordt onmiskenbaar gedomineerd door de Nederlands Hervormde Kerk, niet door zijn grootte, maar door zijn eenvoud en schoonheid. In de jaren ’50 van de vorige eeuw zijn daar omheen een drietal nieuwe gebouwen verrezen, het al genoemde Hoofdpostkantoor, het kantoor van de Overzeese Gas- en Electriciteitsmaatschappij N.V. (Ogem), het huidige EBS-kantoor, en het kantoor van de Hollandsche Bank Unie (HBU), het huidige kantoor van de Royal Bank of Canada (RBC). Alle drie zijn ontworpen door Peter Jacobus Nagel (1921-1997), met als eerste het HBU-kantoor, gebouwd in 1955 in samenwerking met het Nederlandse Architectenbureau J.H. André de la Porte, de twee andere gebouwen in 1959 door Nagel alleen.

HBU-kantoor

Alhoewel van het HBU-gebouw wordt gezegd dat het is gebouwd “met een knipoog naar de Surinaamse architectuur”, zie ik nergens die knipoog terug en valt het met zijn hoogte en met zijn onmiskenbaar verticale accenten volledig uit de toon bij de directe omgeving. Gelukkig heeft Nagel zich daarna kunnen ontdoen van zijn partner en heeft hij met het hoofdpostkantoor en het OGEM-kantoor

OGEM/EBS-kantoor

het plein verrijkt met twee mooie panden, die door een duidelijk meer horizontale belijning beter aansluiten bij de omgeving. Dat de panden door hun stijl nu gedateerd aandoen is duidelijk, het doet echter niets af aan de kwaliteit van de architectuur. Het Presidentieel Paleis is ook gedateerd, maar toch mooi. Wat wel afdoet aan de architectuur van Nagel is voor wat het Hoofdpostkantoor betreft het schandalig slechte onderhoud, en voor wat het EBS-pand betreft de onverantwoordelijke manier waarmee het helemaal witte pand is ‘gerenoveerd’ en volledig in de smerige EBS-kleuren is gezet, een toppunt van wansmaak en een vloek op het Kerkplein.

Gezien de slechte staat van onderhoud waarin het Hoofdpostkantoor verkeert, is niet anders verwachtbaar dan dat de nieuwe eigenaar het pand sloopt en er nieuwbouw terugplaatst. Alhoewel begrijpelijk, het blijft jammer dat dit in wezen mooie gebouw moet verdwijnen. Maar voor die nieuwbouw houd ik mijn hart vast, want gezien wat er bij Glans gebeurt is ‘the sky the limit’ en is het verwachtbaar dat de dure vierkante meters in de hoogte moeten worden terugverdiend. Helaas is er geen enkele instantie die daar toezicht op houdt. En zelfs indien de goedgekeurde bouwtekening te boven en te buiten wordt gedaan, wordt er niet opgetreden. En gaat er inderdaad op Glans-manier en dus ook zonder architect gebouwd worden, dan kunnen we er maar beter over denken om de Hervormde Kerk naar een andere plaats over te brengen.

Nog meer teloorgang

Een aantal jaren geleden is een van Paramaribo’s mooiste en belangrijkste verbindingsaders, de Dr. Sophie Redmondstraat, ernstig verminkt om de daar schuin tegenover het Regeringsgebouw gelegen Amerikaanse ambassade schijnveiligheid te verschaffen door de Redmondstraat op die hoogte een aantal meters te verleggen, die het ambassadepersoneel anders het leven zouden kosten.

Protesten hebben niets uitgehaald: Amerika’s wil was wet! Nu er echter op Noord een nieuwe ambassadegebouw wordt opgetrokken, is het de hoogste tijd om van Amerika te eisen dat de Dr. Sophie Redmondstraat weer in de oude toestand wordt teruggebracht, uiteraard op hun kosten.

Fort Zeelandia moet 1 september ontruimd zijn

Fort Zeelandia. Foto © Mark Ahsmann

Drs. Stephen Fokké, directeur Stichting Gebouwd Erfgoed Suriname, is onaangenaam verrast door een op handen zijnde actie van het Kabinet van de President.

Pagina uit bijlage bij brief Van der San aan de directeur Cultuur, Stanley Sidoel

Zeer waarschijnlijk als de plannen doorgaan dienen alle panden op het Fort Zeelandia Complex per 1 september 2012 ontruimd te worden of zoals gebiedend wordt gesteld in een brief gedateerd 21 mei 2012 van de directeur van het Kabinet van de President, Eugene van der San aan de directeur Cultuur Stanley Sidoel ’te worden ingeleverd c.q. terug te brengen in de schoot van het beleidscentrum”.

Er is een nota opgesteld door de Cultureel Adviseur van de President, Paul Middellijn, die zijn plannen kenbaar heeft gemaakt via de directeur van het Kabinet van de President. Aan de directeur Cultuur is gevraagd om advies uit te brengen met betrekking tot de consequenties van het voornemen.

In een brief aan zijn bestuur schrijft Stephen Fokké vandaag, woensdag 23 mei, onder andere: ‘We zeggen dank aan dhr. Middellijn voor 15 jaar lang hard werken voor behoud van ons erfgoed. Alle instanties zullen met hun achterban/besturen deze kwestie bespreken en hun standpunten kenbaar maken aan de directeur Cultuur. Dit is een vrij ernstige zaak en grijpt diep in het werk van alle gebruikers op het Complex.

Sommigen panden, in het bijzonder de panden van het Surinaams Museum zullen reeds veel eerder, binnen een maand tijd ‘ingeleverd’/'gevorderd’ dienen te worden. Het ‘doel van de actie is: (…) een nieuwe culturele invulling geven aan het Complex, die past bij de inzichten van de regering. Dit houdt o.a. in dat alle gebouwen bemand zullen worden en actief zullen bijdragen aan het vormen van de culturele display van Suriname’.
* De officierswoning (Cultuurstudies) wordt het kantoor voor de vice-president;
* Het kantoor Surinaams Museum wordt Sranan Tori Academia/Sur. literatuur Centrum;
* Het gebouw SGES/Stadsherstel wordt Oso Dresi/cultureel Centrum annex expo muziek instrumenten uit organisch materiaal;
* Het onderkomen van de Eductaieve dienst Surinaams Museum wordt het kantoor van Paul Middellijn;
* Het Nola Hatterman Instituut mag voorlopig nog heel even blijven;
* Het pand van de Staatsraad is ’Ter overweging’.
Het eigenlijke fort, waarin het Surinaams Museum is ondergebracht, wordt het Carifesta Cultural Centrum c.q. Carifesta 2013 Hoofdkwartier.
De gebruikers van officierswoning 7 (SGES/Commissie Monumentenzorg etc.) wordt genoemd een ‘club die maar enkele keren per jaar samenkomt en die een compleet gebouw bezet’.


[uit Obsession Magazine, 23 mei 2012]

Surinaams Museum mag pand 9 behouden

door Tascha Samuel


Paramaribo - Het Surinaams Museum mag het beheer over de voormalige officierswoning aan de Zeelandiaweg nummer 9 blijven voeren. “We wachten alleen nog op de schriftelijke bevestiging”, vertelt Lady van Putten, directeur van het Surinaams Museum.

Hij is opgelucht over het verloop van de zaak. “Ik was uitlandig en moest het van een afstand volgen, nu sta ik er weer middenin. Het was echt een heel gedoe, maar ik ben blij dat het goed is afgelopen.” Enkele weken geleden werd het Surinaams Museum opgeschrikt door een brief. Hierin werd medegedeeld dat het educatief gedeelte van het Surinaams Museum gevestigd in pand 9, op uiterlijk 1 april ontruimd moest worden. Deze brief afkomstig van het Directoraat Cultuur, zorgde voor veel opschudding binnen de gelederen van het Surinaams Museum. “We hebben de brief die ons toegestuurd is, beantwoord en daarin toen ook een uitnodiging doen uitgaan”, vertelt de museumdirecteur.

Ontruiming
Van Putten vertelt dat op woensdag 21 maart de directeur van het Kabinet van de President, Eugene van der San, en de directeur van het Directoraat Cultuur Stanley Sidoel, daarom zijn langs geweest om het pand te bezichtigen. Het gesprek verliep vlot en zakelijk waarbij Van der San aangaf dat het pand wellicht niet voldeed aan hun eisen. Daardoorwas het niet meer nodig dat het pand ter beschikking gesteld moest worden aan het directoraat. Volgens Van Putten spraken ze echter niet over waarom het pand werd bezichtigd. Toen de onheilstijding kwam, was men net bezig met het opzetten van een grote tentoonstelling over de geschiedenis van Suriname. “De opening was gepland voor deze week, maar vanwege de onzekerheid waren veel mensen gedemotiveerd. Nu gaat iedereen er weer vol goede moed tegenaan”, vertelt Van Putten. De opening is nu gesteld op begin mei. “Er zijn 45 onderwerpen. Deze hebben elk een verhaal en beeld, die dan samen de rode draad vormen binnen de geschiedenis van Suriname. Uiteraard wordt er gestart met de eerste bewoners van Suriname.”

Jubileum
De expo heeft erg veel voorbereiding nodig en is vooral bedoeld om scholen te trekken. “We zijn in ieder geval blij, dat wij als nationaal instituut en beheerder van de grootste collectie van het nationaal erfgoed, nu door kunnen gaan op de ingeslagen weg. We moeten zuinig omgaan met dat erfgoed”, besluit Van Putten, duidelijk blij en opgelucht. Het museum viert op 29 april ook zijn 65-jarig bestaan, maar dat zal vrij sober worden herdacht.

[uit de Ware Tijd, 04/04/2012]

Afbeelding uit Benoit, 1834.

Renovatie Willemstoren Bonaire klaar

Kralendijk - Rijkswaterstaat is klaar met het opknappen van de eerste van de vijf vuurtorens op Bonaire. Door de renovatie is de Willemstoren nu weer veilig te betreden door onderhoudsmedewerkers.

De andere vuurtorens die worden opgeknapt zijn Spelonk, Wecua, Seru Bentana en Klein Bonaire. De werkzaamheden zijn op 19 oktober 2011 van start gegaan en duren nog tot augustus 2012. Tijdens de opknapwerkzaamheden aan de vuurtorens blijven de lichten operationeel, zodat de scheepvaart hiervan geen hinder ondervindt.

Verantwoordelijk
Bonaire is eigenaar van de gebouwen en constructies. Het eilandbestuur krijgt na oplevering van de vuurtorens door Rijkswaterstaat weer de verantwoordelijkheid voor het beheer en het onderhoud van de gebouwen.

Rijkswaterstaat blijft echter na de oplevering verantwoordelijk voor het brandend houden van het licht van de vuurtorens. Het elektrotechnisch onderhoud is uitbesteed aan Radio Holland.

Monument
Een deel van de vuurtorens is een monument. Het onderhoud vindt zodanig plaats, dat de monumentale status op geen enkel moment in het geding komt. Alle oude (monumentale en antieke) elementen die worden vervangen zullen op het eiland worden ondergebracht.

[RNW, 9 maart 2012]

Antigua: Betty's Hope

Een stukje geschiedenis opsnuiven kan natuurlijk ook op Antigua. Op de oude en allereerste suikerrietplantage op Antigua, Betty's Hope, staan er nog twee oude windmolens. Beiden gebouwd in de 17e eeuw tijdens het Britse koloniale bewind en lange tijd beheerd door de vermogende Codrington familie, verzorgden deze twee molens eeuwenlang het belangrijkste exportproduct van het eiland, suiker. Een molen doet het vandaag de dag nog steeds.

Plantage Betty's Hope is vernoemd naar dochter Betty, van de eerste eigenaar Christopher Codrington. Deze Engelsman, trok vanuit Barbados naar Antiqua, met de grote hoop dat suiker het nieuwe product van de regio zou worden. Zijn droom werd werkelijkheid, Betty's Hope heeft ruim drie eeuwen lang als goedlopende suikerrietplantage gediend.



Nu worden de molens gebruikt als een openluchtmuseum ter herinnering aan deze (donkere) periode, waarin de overgebrachte slaven het meestal zwaar te verduren hadden. Ook is er een bezoekerscentrum opgericht waarin te zien is hoe de plantage reilde en zeilde.

Open van dinsdag - zaterdag 10uur - 16uur

[van caribemag.com]

Impuls voor Otrobanda

Breedestraat, Otrobanda. Foto © True Colours

Willemstad - Tijdens een workshop heeft het nieuwe bestuur van Federashon Otrobanda zichzelf gepresenteerd en de toekomstplannen bekendgemaakt. De prioriteiten voor Otrobanda voor de komende jaren zijn: stimuleren van de wijkorganisaties zodat zij goed gaan functioneren; verbeteren van de veiligheid in Otrobanda; opknappen van vervallen panden; stimuleren van zelfredzaamheid van de bewoners; promoveren van meer diversificatie van de economie in Otrobanda. Ook werd er tijdens de workshop aan de bewoners gevraagd hoe zij hun eigen wijk er in de toekomst graag uit zouden willen laten zien. De acht wijken waaruit Otrobanda bestaat, zijn Rif, Kortijn, Kura Shon Fil, Ser’i Otrobanda, Ser’i Domi, Domi, Baraltwijk en Juan Domingo/Mundu Nobo.

[uit Antilliaans Dagblad, 7 februari 2012]

Fred Breebaart - Otrobanda