Gerard Termorshuizen Officier bij afscheid

Symposium over Amusement in de Koloniale pers naar aanleiding van het verschijnen van het boek Realisten en Reactionairen - Een Geschiedenis van de Indisch-Nederlandse pers 1905-1942 door Gerard Termorshuizen, op vrijdag 27 mei 2011 in de Lorentzzaal van het Kamerlingh Onnes Gebouw, Steenschuur 25, te Leiden. Een foto-impressie van dit afscheid van Termorshuizen, waarbij hij benoemd werd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassa. Foto's: @ Hans Kleijn.

Uitgever Vic van de Reijt van Nijgh & Van Ditmar spreekt Gerard Termorshuizen (1e rij, geheel rechts) toe.

Thom Hoffmann, welingevoerd in Indische letteren

KITLV-directeur Gert Oostindie kwam Termorshuizen uitzwaaien

Violist Johnny Rahaket speelde Bach met een Moluks accent

Angelie Sens sprak over tekeningen in de Indische pers

Dagvoorzitter was Peter van Zonneveld (links)

Michiel van Kempen sprak over tweeëneenhalve eeuw amusement in de Surinaamse kranten

Elsbeth Etty had een hekel aan "die oerconservatieve Indische mensen"

Wim Rutgers betoogde dat er weinig te lachen valt met de Antilliaanse kranten

Op het schellinkje: Wilma Scheffers en Reggie Baay

Het culturele leven in Batavia (1900-1942)

Themazondag op landgoed Bronbeek - 20 februari 2011

Robert Voskuil, Reggie Baay en Tim de Wolf gaan in op de culturele diversiteit die Batavia, de hoofdstad van Nederlands-Indië, in de eerste decennia van de 20e eeuw bood. Hans van den Akker geeft een toelichting op filmbeelden uit de collectie van Museum Bronbeek.

Na de opheffing van het Cultuurstelsel in Nederlands-Indië was vanaf 1870 de weg vrij voor particuliere initiatieven. Ondernemers openden er handelshuizen en kantoren en zetten plantages op. Er werden delfstoffen gewonnen en de daarbij behorende verwerkende industrie ontwikkelde zich. Deze veranderingen hadden sociaal-economische gevolgen. Nieuwe woonwijken verrezen voor het personeel, dat na de opening van het Suezkanaal in 1867 zijn weg naar Indië sneller vond, evenals hun echtgenotes. Tussen 1890 en 1920 nam het aantal vrouwen toe met 300%. Bij de nieuwe bewoners ontstond de behoefte aan vermaak. Thuis was er de leestrommel en waren er muziek- en dansavonden. In de ‘Bataviaasche Tooneelsociëteit’ op Pasar Baroe vonden toneelopvoeringen plaats. In het zuiden van de stad verrezen de wijken Gondangdia en Menteng waar de elite de Nederlands-Indische Kunstkring, de Menteng- en Grand-bioscoop bezocht. Op Weltevreden verpoosde men in de sociëteit ‘Harmonie’ en de militaire sociëteit ‘Concordia’, of men bezocht het Museum van het Bataviaasch Genootschap voor Kunsten en Wetenschappen. Voor de heren waren er bijeenkomsten in de vrijmetselaarsloge ‘De Ster in het Oosten’.

De themadag vindt plaats in het reünie- en congrescentrum Kumpulan op het Landgoed Bronbeek, Velperweg 147 Arnhem (honden niet toegestaan). Ontvangst met koffie en spekkoek vanaf 10.00 uur, aanvang 11.00 uur, afsluiting 15.00 uur.

Inschrijving
Voorinschrijving is vereist; er is geen kaartverkoop ter plaatse. Inschrijven voor het afzonderlijke dagprogramma (incl. Indisch lunchbuffet) à € 23,50 kan uitsluitend via een inschrijfformulier (zie p.2). Dit formulier kan ook worden aangevraagd bij mevrouw N. Bosman, telefonisch (026) 376 35 78 (maandag, dinsdag, donderdag) of per e-mail: kumpulan_bronbeek_evenementen@yahoo.com. Inschrijven kan tot 1 week vaarafgaand. Annuleren leidt niet tot teruggave.

De organisatie van de themadagen is in handen van de Stichting Klein Bronbeek en de Stichting Indisch Erfgoed in samenwerking met het Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum Bronbeek. Voor actuele informatie: www.bronbeek.nl (in Agenda) en op http://www.indischerfgoed.nl/.

Afbeelding: Repronegatief. Drie dochters en een nichtje van Pakoe Alam als hofdanseressen (Tropenmuseum, Amsterdam)

25 jaar Indische Letteren

Op zondag 7 november 2010 organiseert de Werkgroep Indisch-Nederlandse Letterkunde haar jaarlijkse Bronbeek-symposium. Indische Letteren bestaat dit jaar 25 jaar. Dat wordt gevierd met een feestelijk programma:


10.30 uur Ontvangst met koffie
11.00 uur Opening door de voorzitter
11.10 uur Vijfentwintig jaar Indische Letteren – Peter van Zonneveld
11.30 uur Herinneringen in beeld; fotoalbums uit Nederlands-Indië in de collectie van het KITLV – Liesbeth Ouwehand
11.50 uur Indisch stripverhaal – Peter van Dongen
12.10 uur Ik ben; Aku adelah. Theatermonoloog – Reggie Baay
12.30 uur Lunch
14.15 uur Japanse films uit de jaren dertig – Peter Post
15.00 uur Theepauze
15.20 uur Poëzie van Han Resink – Bert Paasman (inleiding), Wouter Muller (muziek) en Aafke de Jong (choreografie en dans)
16.10 uur Discussie en afsluiting
16.40 uur Borrel

Plaats: Bronbeek, Congres- en Reüniecentrum Kumpulan, Velperweg 147, 6824 MB Arnhem. Bronbeek is te bereiken met trollybus 3 of stadsbus 7.

Toegangsprijs: €13,00 inclusief koffie, thee en een borrel.
Lunch: u kunt uw lunch in Bronbeek gebruiken. Een feestelijke portie nasi kuning kost €13,00.


Nadere informatie bij mw. Marian Fillié, secretaris van de werkgroep, tel. 0172-416272 of
e-mail: secr.indletteren@12moven.nl

Foto: Indonesische draak in het Museu do Oriente, Lissabon, @ Michiel van Kempen

Portret van een oermoeder

Beelden van de njai in Nederlands-Indië

19 september 2010, vanaf 16.00 uur

Art-Café Sam Sam, Van Kinsbergenstraat 17, 7311 BL Apeldoorn

Eenmaal neergestreken als soldaat, planter of ambtenaar in Nederlands-Indië kreeg de Europeaan te maken met het tekort aan Europese vrouwen. Om toch zijn lustgevoelens te kunnen bevredigen of een thuisgevoel te creëren, koos hij ervoor samen te wonen met een Indonesische, Chinese of Japanse vrouw.

Deze vrouw die njai werd genoemd, stelde haar leven in dienst van haar partner. Ze baarde zijn kinderen en bracht hen groot. Al die tijd dat ze in concubinaat leefde, was ze haar lot niet zeker. Ze kon naar haar kampong worden teruggetuurd wanneer haar partner naar Europa terugkeerde of wanneer hij een Europese bruid trouwde. Of ze werd als een meubelstuk overgedaan aan een collega-Europeaan. Veelal wachtte haar uiteindelijk de anonimiteit zonder haar kinderen ooit terug te zien.

Als gevolg daarvan kenden veel kinderen en kleinkinderen het bestaan van hun eigenlijke moeder of grootmoeder niet. In de Indische gemeenschap sprak men er niet over. Het was een taboe. Totdat Reggie Baay (1955), zelf kleinkind van een njai, hierover ging publiceren. Met zijn roman De ogen van Solo (2006) richtte hij een literair monument voor deze vrouw op. Voor zijn boek De njai. Het concubinaat in Nederlands-Indië (2008) interviewde Baay haar kinderen en kleinkinderen en legde de verborgen geschiedenis van rechtsongelijkheid, verdriet, economische afhankelijkheid, schijnheilige publieke moraal en seksuele slavernij vast.

Op zijn zoektocht stootte Baay op unieke foto’s van de koloniale samenleving vanuit het perspectief van het concubinaat. In Portret van een oermoeder. Beelden van de njai in Nederlands-Indië (2010) vertelt hij de levensverhalen van deze vrouwen en hun verwanten en illustreert hij hun lotgevallen met onbekend fotomateriaal. Tevens bevat het boek een overzicht van de geschiedenis van de fotografie in Nederlands-Indië.

Op 19 september 2010 organiseert boekhandel De Plantage in samenwerking met de Stichting Indisch Erfgoed vanaf 16.00 uur in Art-Café Sam Sam, Kinsbergenstraat 17 in Apeldoorn, een middag over dit aspect in de Nederlands-Indische geschiedenis. Emeritus bijzonder hoogleraar in de Koloniale en Postkoloniale Cultuur- en Literatuurgeschiedenis (UvA) Bert Paasman leidt deze middag in, waarna Reggie Baay ingaat op zijn boek Portret van een oermoeder. Beelden van de njai in Nederlands-Indië.

De entree is gratis. U bent van harte welkom.

19 september 2010, vanaf 16.00 uur

Art-Café Sam Sam

Van Kinsbergenstraat 17

7311 BL Apeldoorn

T 055-5211632

http://www.artcafesamsam.nl/