Onvertelde verhalen van slavernij

150 jaar na de afschaffing van de slavernij: Saidiya Hartman (Columbia University, NY) over tradities van herdenken

 

Saidiya Hartman

Bij Imagine IC ontmoet u op donderdag 20 juni 2013 de vooraanstaande literatuur-wetenschapper en archiefcritica Professor Saidiya Hartman. In invloedrijke boeken als Scenes of Subjection en Lose Your Mother gaat zij op zoek naar de verhalen van tot slaaf gemaakten die in archieven ontbreken. Op 20 juni bespreekt zij welke verhalen tradities van slavernij-herdenking in zich dragen. Hoe kunnen zij de geschiedenis uit archieven en musea aanvullen? En kunnen zij zomaar met iedereen worden gedeeld?

Wat zingt Denise Jannah niet?

Saidiya Hartman reageert op oude en nieuwe herdenkingstradities die aan haar worden voorgelegd: Mercedes Zandwijken presenteert haar keti koti tafels; Dr Esther Captain de wandeling die zij samenstelde naar sporen van slavernij op straat. Blue Note zangeres Denise Jannah brengt liederen ten gehore die herinneren aan de slavernij en zijn afschaffing. Maar ze zal ook vertellen welke liederen ze níet zingt. En voor wie zijn die bestemd?

 

Denise Jannah. Foto © Helene Wiesenhaan

Presentatie

De presentatie van het Engelstalige programma is in handen van Joseph Jordan. Hij is onafhankelijk wetenschapper met een focus op verhalen van slavernij. Zijn sidekicks zijn immaterieel-erfgoeddeskundige Dr Hester Dibbbits (Reinwardt Academie, Lector / Master Programme Museology) en antropoloog Markus Balkenhol (Meertens Instituut).

'Spoken Slavery'

Inloop is vanaf 12:30 uur. Met een broodje in de hand kunt u, samen met rapper Zanillya, de expositie 'Spoken Slavery' horen en zien. Hierin rappen leerlingen van Bindelmeer College hun commentaar op slavernijdocumenten uit het Stadsarchief Amsterdam. Het programma met Professor Hartman start om 13:30 uur.

Kunst en theater met 'Cultuurlijn 1102'

In aansluiting op het programma in Imagine IC nemen we u, op vertoon van een arrangementskaartje, graag mee naar de opening van 'Gedeelde Erfenis' in CBK Zuidoost en een Surinaams dinerbuffet en de voorstelling Rebelse Vrouwen in het Bijlmer Parktheater.

Rebelse vrouwen

Immaterieel erfgoed met 'Prik'

Saidiya Hartman bijt het spits af in de nieuwe serie Prik. Hierin programmeert Imagine IC in samenwerking met de Reinwardt Academie frisse perspectieven op immaterieel erfgoed. Dit werd in Nederland actueel met de ratificatie in 2012 van het UNESCO-verdrag ter bescherming van immaterieel erfgoed.

Bestel kaarten bij de online ticketservice van Imagine IC,  á € 10, of € 5 voor studenten en zzp-ers.

Korting met 'Cultuurlijn 1102'

De 'Prik' van 20 juni is deel van 'Cultuurlijn 1102'. Dit arrangement geeft voor 

€ 27,50 ook toegang tot de opening van 'Gedeelde erfenis' in CBK Zuidoost en 'Rebelse Vrouwen' in het Bijlmer Parktheater. Bestellen via Bijlmer Parktheater.

Kom naar de Bijlmer en verdiep je in de geschiedenis en actualiteit van slavernij!

Presentatie wandelgids Sporen van de Slavernij

Het Centre for the Humanities en Kosmopolis Utrecht presenteren op dinsdag 26 juni 2012 om 16.00 uur de wandelgids Sporen van Slavernij in Utrecht in Het Utrechts Archief. Op de bijeenkomst wordt ook uitbreiding van de GPS-route Sporen van Slavernij in Utrecht en de nieuwe 'look' van de gelijknamige website getoond.

18de-eeuws corset

In 2013 viert de stad Utrecht dat 300 jaar geleden de Vrede van Utrecht in 1713 is getekend. Tijdens de Vrede van Utrecht regelde het Asiento-arrangement het recht om slaven te leveren. In de Utrechtse binnenstad zijn details van de slavenhandel bewaard gebleven die herinneren aan de dagen van Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) en de West-Indische Compagnie (WIC) en de rijkdom die zij brachten. Dr. Esther Captain, Dr. Sjoerd Jaarsma en Dr. Hans (J.J.) Visser hebben zich een aantal maanden verdiept in de vaak goed verstopte details van de slavenhandel in Utrecht. In de Domstad leeft het onderwerp slavernij nauwelijks. Men is niet bekend met de lokale linken die er zijn, terwijl in het straatbeeld diverse verwijzingen naar een slavernijverleden zijn.

De stadswandeling Sporen van de Slavernij is een initiatief van het Centre for the Humanities, in samenwerking met Kosmopolis Utrecht. Zij willen niet alleen aandacht vestigen op de afschaffing van de slavernij door koning Willem III op 1 juli 1863 (volgend jaar 150 jaar geleden), maar vooral ook op de blijvende erfenis van de slavernij tot op de dag van vandaag.

Na ontvangst in Het Utrechts Archief, vind de presentatie van het boek plaats, samen met een interview met directeur Saskia van Dockum en een optreden van zangeres Denise Jannah. Daarna nodigen wij u uit een verkorte versie van de wandeling op weg naar de Winkel van Sinkel voor een afsluitende borrel.


Datum: 26 juni 2012
Tijd:15:30 – 17:30
Locatie: Auditorium, Het Utrechts Archief
Adres: Hamburgerstraat 28, Utrecht
De GPS-route van de stadswandeling is als app voor smartphones te downloaden via: www.sporenvanslavernijutrecht.nl

De presentatie van de wandelgids wordt mede mogelijk gemaakt door: Centre for the Humanities Utrecht, KFHein fonds, Utrechts Universiteitsfonds, Provincie Utrecht, Vrede van Utrecht en Winkel van Sinkel.

Keti Koti: afschaffing slavernij herdenken en vieren

Illustratie: Song Speckels Op zaterdag 23 juni 2012 presenteren de Denktank Sociale Cohesie Overvecht, Kosmopolis Utrecht en Tori Oso Utrecht een Keti Koti avond in de Johanneskerk in Utrecht-Overvecht. Met een bijzonder programma wordt aandacht besteed aan de slavernijgeschiedenis van betrokken gemeenschappen. Keti Koti (gebroken ketenen) is een Surinaamse feestdag waarbij de afschaffing van de slavernij wordt herdacht én gevierd.

Volgend jaar wordt de 150e verjaardag van de afschaffing van de slavernij in Nederland en tevens 300 jaar Vrede van Utrecht gevierd. In het verdrag van de Vrede van Utrecht zijn bepalingen opgenomen over de slavenhandel. Voor de stad Utrecht is het slavernijthema redelijk uniek, wat het extra interessant maakt om er aandacht aan te besteden, zeker vanuit het perspectief van een gedeelde geschiedenis. In opmaat naar 1 juli 2013 wordt in Utrecht al een aantal activiteiten georganiseerd die aandacht geven aan het Nederlandse slavernijverleden in Suriname, de Cariben en Nederlands-Indië. Tijdens de Keti Koti avond kunnen bezoekers onder het genot van een Surinaamse maaltijd met elkaar van gedachten te wisselen over de betekenis van onze gezamenlijke slavernijgeschiedenis. Er wordt een drie-gangen-maaltijd geserveerd van pindasoep, Heri Heri en Bojo: traditionele Surinaamse gerechten die gangbaar waren in de slaventijd. Host van de avond is Mercedes Zandwijken, met bijdragen in dichtvorm en gesprek van Lydia Emanuels, Carlo Rijkaard, Esther Captain, Bright Richards en Wim Manuhutu. De muziek wordt door Taste4all (Apintidrum) verzorgd en een hoedenmodeshow door JaneSS. De catering is in handen van Cornelly Chan A Hung (uit Overvecht) en oma Nel. Op de bijeenkomst zijn ook stands van cultureel ondernemers: JOMI hair en beauty (natuurlijke producten op basis van planten uit Suriname), Lucinda’s Bookstore (Surinaams en Caribisch assortiment), oma Nel Kloof (Surinaamse koeken) en A Seti van Mireile Stadwijk (sieraden).  Datum: zaterdag 23 juni 2012 Locatie: Johannescentrum, Moezeldreef 400, Utrecht Overvecht Inloop: vanaf 18:00 uur Tijd: 18:30 – 22:30 uur Toegang: 5,- euro (incl. diner) Reserveren verplicht: torioso@gmail.com o.v.v. keti koti

Een nieuwe toekomst voor het postkoloniale erfgoed

Uitnodiging Algemene Ledenvergadering en lezingenmiddag ‘Een nieuwe toekomst voor het (post)koloniale erfgoed’

Vrijdag 8 juni 2012, Museum Volkenkunde, Evenementenzaal, Steenstraat 1, 2300 AE Leiden

Het bestuur van de Vereniging KITLV nodigt u hierbij uit om de jaarlijkse Algemene Ledenvergadering en lezingenmiddag bij te wonen op vrijdag 8 juni a.s. in het Museum Volkenkunde te Leiden.

 Programma
12:30-13:00 uur Ontvangst met koffie / thee
13:00-13:45 uur Algemene Ledenvergadering Lezingenmiddag ‘Een nieuwe toekomst voor het (post)koloniale erfgoed’
 14:00-14:10 uur Welkomstwoord door dr. Laura van Broekhoeven (hoofd onderzoek Museum Volkenkunde / bestuurslid Vereniging KITLV)
14:10-14:30 uur Lezing door dr. Wayne Modest (hoofd museale zaken Tropenmuseum)
14:30-14:50 uur Publieksinterview met Mercedes Zandwijken (adviseur sociale cohesie/oprichter Keti Koti-tafels) door dr. Esther Captain (senior onderzoeker Nationaal Comité 4 en 5 mei / bestuurslid Vereniging KITLV)
14:50-15.30 uur Pauze
15:30-15:50 uur Lezing door dr. Paulus Bijl (Universiteit van Amsterdam)
15:50-16:45 uur Debat onder leiding van dr. Rivke Jaffe (Universiteit Leiden / bestuurslid Vereniging KITLV) met prof.dr. Susan Legêne (Vrije Universiteit Amsterdam / voorzitter Vereniging KITLV), drs. Asmara Pelupessy (co-director UNFIXED en freelance schrijver/curator in visuele cultuur), Wendeline Flores (student-assistent Vrije Universiteit Amsterdam) en drs. Wim Manuhutu (onderzoeker Vrije Universiteit Amsterdam)
16:45-17:00 uur Afsluiting door prof.dr. Gert Oostindie (directeur KITLV)
17:00-18.00 uur Borrel Toelichting lezingenmiddag

U kunt zich voor deze ledenvergadering en lezingenmiddag aanmelden via: kitlv@kitlv.nl of 071 5272295 www.kitlv.nl

Het Koninkrijk in de Tweede Wereldoorlog

Op 8 mei j.l. vond bij de vereniging Ons Suriname in Amsterdam een avond plaats over de overzeese gebiedsdelen van het Koninkrijk gedurende de Tweede Wereldoorlog, naar aanleiding van het verschijnen van het boek van Esther Captain en Guno Jones, Oorlogserfgoed overzee. Op de foto van links naar rechts Dorna van Rouveroy, Guno Jones, Esther Captain en interviewer Jules Rijssen. Foto @ Frank Consen.

Koninkrijk in Wereldoorlog

Op 8 mei worden twee filmdocumentaires vertoond bij de Vereniging Ons Suriname over de West in de Tweede Wereldoorlog.

Koninkrijk in Wereldoorlog is een documentaire van Dorna van Rouveroy over de omstreden geschiedenis van de interneringskampen die Nederland had ingericht in de Tweede Wereldoorlog in het enige nog vrije stukje Nederland, n.l. Suriname en de Antillen. In deze kampen werden gevluchte Duitse Joden, Zuid-Afrikaanse dienstweigeraars, Duitsers, en anti-kolonialisten gevangen gehouden. Ook werd vanuit Nederlands-Indië 146 man aangevoerd die de Onverzoenlijken werden genoemd. De groep was een mengeling van NSBers en in het wilde weg opgepakte en opgesloten mannen. Twee van hen werden tijdens de gevangenschap in Suriname vermoord door hun Nederlandse bewakers, maar de schuldigen werden ondanks parlementaire enquêtes na de oorlog, niet berecht. De film maakt een zoektocht langs monumenten uit die tijd en mensen worden geinterviewd die betrokken zijn geweest bij de gebeurtenissen en die periode van de Tweede Wereldoorlog, die ook een einde maakte aan het immense rijk dat Nederland toen was.

In Suriname waren er interneringskampen op de Copieweg en op Joden Savanna. Bekende progressieve Surinamers die daar ook geïnterneerd werden waren onder andere: Otto Huiswoud, Wim Bos Verschuur en Eddy Bruma. De verwijdering van Bos Verschuur uit de samenleveing was het gesprek van de dag. De grond voor zijn opsluiting was het feit dat hij ageerde tegen het Nederlandse beheer van Suriname en dat hij tegen de gouverneur (Kielstra) was. Eddy Bruma had een anti-koloniaal pamflet geschreven en Otto Huiswoud werd gevreesd om zijn reputatie in de internationale progressieve beweging.



Mayday in the West is een filmdocumentaire van Dave Edhard, een productie van Fawaka Creations.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn in Suriname 48 vliegtuigen neergestort. In 2008 ondernam de Surinaamse regisseur Dave Edhard expedities naar twee van deze neergestorte toestellen. Samen met expeditieleider Rob van Petten en militairen van het Surinaams Nationaal Leger werd gezocht naar restanten van de vliegtuigen in de Coroniezwampen en in de buurt van de Warapakreek in het district Commewijne. In eerste instantie dacht Edhard deze expedities vooral voor eigen gebruik vast te leggen, maar toen hij dieper in het verhaal achter de crashes dook en de expedities groter werden, besloot hij er een documentaire over te maken. Tijdens intensief onderzoek in archieven en documenten ontdekte Edhard tot nu toe onbekend gebleven informatie over de rol van Suriname tijdens de Tweede Wereldoorlog. In gesprekken met nabestaanden ontdekte hij dat er rondom het in 1943 neergestorte vliegtuig bij de Warapakreek nog altijd een groot mysterie hangt. Het gebruikte archiefbeeldmateriaal verschaft een duidelijk beeld van het leven in Suriname tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Programma

Welkom
Vertoning Koninkrijk in Wereldoorlog
Jules Rijssen interviewt Dorna van Rouveroy, Esther Captain en Guno Jones, auteurs van Oorlogserfgoed overzee
Discussie

Pauze

Vertoning Mayday in the West
Datum: zondag 8 mei 2011, aanvang 15.00 uur
Plaats:Vereniging Ons Suriname
Zeeburgerdijk 19-a
1093 SK Amsterdam
Tel: 020 - 693 50 57
Email: info@veronsur.org
Toegang: 5 euro

Oorlogserfgoed overzee

De erfenis van de Tweede Wereldoorlog in Aruba, Curaçao, Indonesië en Suriname

Zijn er nog sporen van de Tweede Wereldoorlog te vinden in het huidige, onafhankelijke Indonesië en Suriname? Hoe is de situatie momenteel op Aruba en Curaçao, nog steeds onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden? En welke vorm heeft de herinnering aan de oorlog in deze voormalige kolonies gekregen?

In Oorlogserfgoed overzee van Esther Captain en Guno Jones staat centraal welke materiële sporen van de oorlog in de huidige Nederlandse Antillen, Indonesië en Suriname zijn terug te vinden en hoe diverse belanghebbenden hier door de jaren heen betekenis aan hebben gegeven. Maar ook het teloorgaan van oorlogserfgoed krijgt aandacht, zoals het afbreken van defensiewerken, het verdwijnen van historische gebouwen en de verwaarlozing van monumenten. Ook is er aandacht voor de rituelen, herdenkingen en pelgrimsreizen die in de loop der tijd zijn ontstaan en voor erfgoedtoerisme.

Dr. Esther Captain is historica. Ze is onderzoeker bij het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) te Amsterdam en programmaleider aan het Centre for the Humanities van de Universiteit Utrecht.

Dr. Guno Jones is antropoloog. Hij is als postdoc-onderzoeker verbonden aan de onderzoeksgroep ‘Inclusive Thinking: the policy and practice of diversity in the Netherlands in a historical context’ van de Universiteit van Amsterdam.

Uitvoering: paperback, ca. 436 pagina’s
Prijs: ca. € 24,95
ISBN: 978 90 351 3584 0
Amsterdam: Uitgeverij Prometheus/Bert Bakker