 |
| Hindostaanse |
door Freek L. Bakker
De roman De suiker die niet zoet was van Safdar Zaidi is de Nederlandse bewerking van het eerder in
2005 in het Urdu geschreven toneelstuk Desh-Pardesh.
Van dat Urdu toneelstuk is in 2008 een filmscript gemaakt en in 2013 een
Nederlandse roman.
Het boek gaat over een Hindostaanse man, Radj, die met zijn
eveneens Hindostaanse vrouw Lakshmi in Den Haag woont en sinds kort bij het
ministerie van Ontwikkelingssamenwerking werkt. Zijn leven verloopt
voorspoedig. Lakshmi en hij hebben een goede baan en een gelukkig huwelijk.
Maar sinds kort heeft hij last van een telkens terugkerende nachtmerrie. Die
brengt hem van zijn stuk en ontwricht zijn leven uiteindelijk zeer grondig.
Verderop in het boek wordt duidelijk dat de nachtmerrie zijn oorsprong vindt in
het Hindostaanse verleden waarin talloze mensen vanuit India naar Suriname
trokken in de hoop daar een beter leven te kunnen leiden.
 |
| Sherlyn Chopra |
Het is niet mijn bedoeling de clou van de roman prijs te
geven. Maar ik wil wel iets opmerken over de indruk die hij op mij maakte en
die het de moeite waard maakt dit boek te lezen. Het boek is spannend en soms
zeer verrassend, ook op het einde: het is geen eind goed al goed verhaal. Daar
komt bij dat de lezer die niet zo vertrouwd is met het Hindostaanse
familieleven en met de rol van de hindoereligie daarin, op een heel vanzelfsprekende
manier hiermee bekend wordt gemaakt. Dat gebeurt bovendien niet kritiekloos.
Ook de minder fraaie kanten van deze religie komen in dit boek naar voren.
Desondanks is het geen antireligieus boek geworden. Integendeel, het laat weliswaar
de bekrompenheid van veel religieuze overtuigingen en gebruiken zien en hoe
mensen deze religie gebruiken om zichzelf te bevoordelen, maar ook hoe de
religie – en vooral de wijsheid en inspiratie die daarin verborgen ligt –
mensen verder kan helpen.
En dan aan het eind, als de lezer denkt dat hij aanvoelt hoe
het boek gaat aflopen, is daar opeens een nieuwe wending.
Helaas wordt het boek ontsierd door het relatief grote
aantal spelfouten. Verder is hier en daar te veel vastgehouden aan de
Nederlandse spreektaal. Een voorbeeld is ‘Radj zijn moeder’. Dat wordt gezegd,
maar in een boek schrijft men dan ‘Radjs moeder’ of eventueel ‘Radj’ moeder’.
Een extra redactionele controle door een Nederlandse native speaker zou het boek zonder meer ten goede gekomen zijn.
Iets anders dat afbreuk doet aan deze publicatie is de
passage van p. 89 waarin een bezoek wordt beschreven van de Nederlandse
vertegenwoordiger van de West-Indische Compagnie, Peter, aan Calcutta met
daarbij de opmerking ‘Peter was vaker naar Nederlands-Indië gevaren met de VOC
schepen en was nu met een WIC schip in Brits-Indië aangekomen.’ Dit speelt in
de jaren zestig of zeventig van de negentiende eeuw. De VOC is in 1795
opgeheven, en de WIC al eerder. Het had de roman goed gedaan als de auteur op
dit punt zijn research iets grondiger had aangepakt.
Ondanks deze kritiek is het een interessant boek, vooral
omdat men van binnen uit kennis maakt met de wereld van de Nederlandse en
Surinaamse Hindostanen. In geval van een tweede druk wordt een extra
redactionele controle sterk aanbevolen.
Safdar Zaidi, De
suiker die niet zoet was. Voorburg: Uitgeverij U2pi bv, 2013. 199 p., ISBN 978
90 8759 356 8, prijs € 17,50.
[uit Oso 2013, nr. 2]
