'Maatregelen ter bescherming cultuurerfgoed'

Architecturaal erfgoed in Paramaribo in verval
Foto © Michiel van Kempen

Paramaribo - Door de minister van Onderwijs en Volksontwikkeling is er een commissie ingesteld die tot taak heeft de Wet van 7 februari 1952, houdende bepalingen tot behoud van voorwerpen die historische, culturele en wetenschappelijke waarde hebben, te herzien. Deze commissie wil maatregelen treffen ter bescherming van ons erfgoed nadat zij bij het uitvoeren van haar werkzaamheden tot de bevinding is gekomen dat het dringend noodzakelijk is om legislatief, organisatorisch, administratief en technisch deze maatregelen te treffen. Vrijdag werd door deze commissie een open consultatie gehouden in het Lalla Rookh gebouw.

 

Mag dit erfgoed het land uit?

Met de consultatie wil de commissie bij representanten uit de kunst- en cultuursector advies inwinnen over de voorgenomen wijzigingen in de bovengenoemde wet. Het gaat hier onder meer om de definiëring van wat onder Surinaams Erfgoed wordt verstaan, de definiëring van wat verstaan moet worden onder Surinaamse Cultuurgoederen (definities die de UNESCO hanteert en het uitgangspunt), alsmede de wettelijke regeling van de registratie van cultuurgoederen.

De open consultatie werd ingeleid door drs. Mildred Caprino, erfgoeddeskundige, waarbij zij heeft gesproken over het Surinaams erfgoed en de Surinaamse cultuurgoederen. De omschrijving van cultureel erfgoed geeft al aan waarom deze materie van belang wordt geacht. Het draagt bij aan het historisch bewustzijn. Naast een grote culturele waarde hebben cultuurgoederen meestal ook een financiële waarde. Deze waarde is belangrijk voor de handel en is vaak de oorzaak van diefstallen uit musea en kerken of plunderingen van archeologische vindplaatsen.

Aankoop van deze beschermde culturele voorwerpen kan een samenleving schaden. Een deel van de culturele identiteit kan verloren gaan evenals historische gegevens die zo belangrijk zijn voor toekomstige generaties. In- en invoer van cultuurgoederen moeten ook duidelijk geformuleerd worden. Het toezicht op de in- en uitvoer van cultuurgoederen is niet alleen een aangelegenheid van het Ministerie van Onderwijs en Volksontwikkeling, maar ook van de Belastingsdienst/ douane van het Ministerie van Financiën en het Ministerie van Defensie belast met immigratie.

 

Mag dit erfgoed het land verlaten?

Om te kunnen vaststellen of voorwerpen die bij grenscontroles worden aangetroffen cultuurgoederen zijn, is het nodig dat er een catalogus van Surinaamse Cultuurgoederen wordt vervaardigd, evenals een administratief systeem voor de afhandeling van de uitvoervergunning voor cultuurgoederen vanuit Suriname. In Suriname wordt er nauwelijks of geen toezicht gehouden op het behoud en beheer van het cultureel erfgoed.

Er is vrijwel geen controle, waardoor het mogelijk is dat beschermd cultureel erfgoed onopgemerkt vervoerd, meegenomen of verhandeld wordt. Suriname heeft recentelijk stappen ondernomen om de mondiaal geldende regelgeving, conform het UNESCO-verdrag 1970, te adapteren. Deze regelgeving en de daaruit voortvloeiende afspraken moeten het verlies van cultuurgoederen voorkómen.

Tot slot werd door de commissie aangestipt dat het ontwikkelen van deskundigheid om voorwerpen te beoordelen op aspecten zoals herkomst, ouderdom, authenticiteit en cultuurhistorische waarde ook van eminent belang is.

[van nospang.com, 10 mei 2014]

Het duidelijkst zichtbare verval van erfgoed: de houten binnenstad van Paramaribo
Foto © Michiel van Kempen

Ashetu in Paramaribo

door Klaas de Groot

Vanuit de tuin van het guesthouse Downtown Oasis, aan de Jessurunstraat,  heeft men goed zicht op een zijgevel van de Hendrikschool. De shutters van de lokalen staan meestal open, in afwachting van een verfrissend briesje. In de school liggen voetstappen van zeer veel Surinamers die hun sporen verdiend hebben in de geschiedenis van het land. De dichter Bernardo Ashetu is er één van. Misschien heeft hij in één van de lokalen wel gezien wat hij in de opening van het gedicht  ’t Schoolbord beschrijft:

’t Schoolbord

werd groter en kleiner

werd bijna een cirkel

werd uit zijn rechthoekige

benauwenis gerukt.

[…]

Deze zin geeft een treffend voorbeeld van een ontregelende blik op de wereld. Een blik die Ashetu maakte tot de bijzondere dichter die hij is geworden. Dat ik zong heet de bloemlezing waarin het gedicht is opgenomen.

De voordeur van de school is aan de Henck Arronstraat , ex-Gravenstraat. Waar vroeger de schoolkinderen alle ruimte hadden, staat het nu vol auto’s. Welke kant liep Ashetu op, in de tijd dat hij alleen nog voluit Hendrik George van Ommeren heette? In de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw.

Foto © Ridi Klinkhamer

Vaak zal hij de Waterkant opgezocht hebben. Het water van de Surinamerivier en schepen die daar voeren, moeten hem, die later marconist werd, aangetrokken hebben. Een makkelijke route loopt door de Mr. J.C. de Mirandastraat. Dan was en ben je snel bij de rivier. Of hij ging door de Watermolenstraat, richting De Waag en de Platte Brug. Een brug die nu met recht plat heet, nu de Wijdenboschbrug, in de volksmond de Bosjebrug genoemd,  in de verte opbolt. Wie die laatste straat  richting rivier uitloopt, komt bij De Waag. Daar heeft men ‘s avonds helder zicht op de lichtjes aan de Commewijnekant, bij Meerzorg. Een uitzicht dat Johan van de Walle in 1942 lyrisch maakte. In zijn boek Een oog boven Paramaribo schrijft de laatste over het betoverend schijnsel van de maan op het water: ‘Nooit zal ik dat ogenblik vergeten. Als met miljoenen kleine lampjes begon die grote, zacht vloeiende rivier te schitteren en te fonkelen. Zelfs de overzijde van het brede water werd zichtbaar en het leek wel of de wazige bomen aan de overkant niet op het land maar in een geheimzinnig moeras stonden dat zich eindeloos ver uitstrekte.’  Van de Walle ziet dit vanuit de Saramaccastraat. Dus vlakbij de Platte Brug. In 1942 was Ashetu / Van Ommeren dertien jaar en in de buurt.

Was het deze brug die Ashetu ‘zag’ toen hij het schitterende gedicht ‘Wacht lang’ schreef. Het staat in Dat ik zong en in Dat ik je liefheb (2011).

Kleed je aan

en wacht bij de brug.

Wacht lang.

Wacht tot de eerste ster opkomt.

Dit huis zal leeg zijn

en de hele straat zal leeg zijn.

Roep m’n naam

en houd rekening met een kleine

beweging in de modder langs de

gracht en wacht tot ’t licht

van alle sterren de hemel mooi

en bedwelmend heeft gemaakt.

Wacht op me bij de brug.

Wacht lang.

Foto © Klaas de Groot

De marconist Van Ommeren heeft Paramaribo lang geleden verlaten maar de dichter Ashetu niet. Wie vanaf één van de bastions van Fort Zeelandia naar de rivierbocht achter het fort kijkt, met het oog van de dichter, ziet daar een schip liggen. Het is de Aldebaran. Waarschijnlijk genoemd naar de rode ster met dezelfde naam. In het gedicht speelt dus de kleur rood een rol. De kleur die zo vaak in de gedichten van Ashetu voorkomt. Net zoals de roos. Een bloem die de kleur rood oproept, terwijl het woord roos vlak naast het woord rood ligt. Een woordenspel dat ook typerend is voor deze dichter. Het schip ligt in golvend, wiegelend water dat grote aantrekkingskracht heeft.

De ‘Aldebaran’

Pitha roffel

roffel

om de zeilen

want het schip

ligt

voor de hoek

vol

golvend water

met een roos-

neen

en wiegeling

in een

grote magneet.

Dit gedicht staat alleen in het bundeltje Marcel en andere gedichten, dat in 2002 te Paramaribo verscheen bij uitgeverij Okopipi. Het werd net zoals Dat ik  je liefheb samengesteld door Michiel van Kempen. Het boekje is een krachtig bewijs dat Ashetu aanwezig is in Paramaribo. Begin maart 2014 staan er op de poëzieplank van Boekhandel Vaco in de Domineestraat nog twee exemplaren. Ze zijn inmiddels verkocht. Daarvoor in de plaats is Dat ik je liefheb achtergelaten in een tweedehands boekwinkeltje op het Kerkplein, niet ver van de Hendrikschool.

Voorouders uit alle windstreken

Kroningsfeesten in Paramaribo

Konmakandra 2014 Stichting voor Surinaamse Genealogie

Op zater­dag 5 april a.s. zal de Sticht­ing voor Suri­naamse Genealo­gie (SSG) haar 13e Konmakandra houden. Wegens het dav­erende succes van de fam­i­liev­er­halen verteld door de dona­teurs op de Kon­makan­dra van vorig jaar, hebben wij besloten het thema ook dit jaar voort te zetten.

Behalve boeiende voordrachten en verhalen over boeiende familiegeschiedenissen biedt de Konmakandra u ook de gelegenheid andere ervaren genealogen te ontmoeten. Deze Konmakandra is dan ook dé plek om te beginnen met het onderzoeken van uw eigen familiegeschiedenis.

 Mede namens de Stichting Surinaamse Genealogie nodigt Antiquariaat Buku u uit voor de Konmakandra. Het definitieve programma volgt binnenkort via de website van de SSG: 

http://www.surinaamsegenealogie.nl/

Antiquariaat Buku zal, net als Boekencollectief Eldorado, aanwezig zijn met een uitgebreid aanbod van boeken op het gebied van geschiedenis, slavernijverleden, familieonderzoek, religie, zeldzame & antieke Surinamica, ansichtkaarten en oude almanakken. 

Locatie: Christus Triumfatorkerk Juliana van Stolberglaan 154, 2595 CL Den Haag

Entree : Donateurs gratis, niet-donateurs betalen €7,50

(bij ter plekke donateur worden à € 25,- per jaar, is de toegang gratis)

Inloop : Vanaf 10.00 uur

(Ingang om de hoek via De Carpentierstraat)

De Kleine Waterstraat in Paramaribo ca. 1950

Wi Rutu 13/2 – decem­ber 2013

03 – Van de Redac­tie
04 – Benelle en het duel  – het ware ver­haal, Martha Her­ing
10 -  Mijn naam is Suri­namer: een zeldzame intro­duc­tie, William L. Man A Hing
14 –  De afs­tam­ming van Johan Henri Eliza Fer­rier, Jan van Schaik
23 – Leven na de dood. Het nages­lacht van Charles Paul Benelle de la Jaille, Jean Jacques Vrij
28 -  Suri­namers en WO II: de Japanse hellekam­pen over­leefd, William L. Man A Hing
44 -  Keti Koti, De SSG Stam­boom­ten­toon­stelling tij­dens 150 jaar Keti Koti vier­ing,  Magda Koren­hof
48 – Arme Ams­ter­damse Sefardis­che Joden die met een vertrekpremie emi­greer­den, 1759–1813 ‚ Okke ten Hove en Jan van Schaik
77 – Boekre­cen­sie  over ‘The Tjong A Kiet Fam­ily’, Henk Dijs
79 – Recente pub­li­caties, Irene Rolfes 

Surinaamse schuttingtaal

Terras van Zus en zo. Foto © Klaas de Groot

door Klaas de Groot

Op zondag is het stil in de straten van klassiek Paramaribo. Wel zijn er veel fietsers te zien. Wie wil fietsen kan een fiets huren op de Grote Combéweg 13A, tegenover  een ingang van de Palmentuin. Daar, op één terrein, is de verzamelplek voor stagiaires  met lang blond haar  guesthouse Zus & Zo,  en een fietsverhuurbedrijf.  Het terras van het guesthouse is een geliefkoosde skypeplek. Luid en duidelijk is te horen dat de vaders en moeders in Nederland op de hoogte gebracht worden van het wel en wee van hun dochters.

Albert Helman, gebroederlijk naast Papa Touwtjie
Foto © Klaas de Groot

Ze zitten met hun rug naar een bijzonder verschijnsel op hetzelfde terrein: een schutting met geschilderde portretten van Surinaamse bekendheden. Het is een goede plek, want binnen een straal van een kilometer staan er heel wat beelden van en monumenten voor andere Surinaamse helden, op het Onafhankelijkheidsplein, bij Fort Zeelandia en aan de Kleine Waterstraat.

De afbeeldingen zijn verbonden door de kleuren van de Surinaamse vlag: rood, groen en wit. Hier en daar versierd met een gele ster. Trefossa, Dobru, Albert Helman met ontspannen blik, Sophie Redmond, een somber kijkende Anton de Kom en andere coryfeeën zijn duidelijk herkenbaar. Allemaal zijn ze van naam voorzien. De lichtelijk vervallen afscheiding wordt er door verfraaid, ook al staan er fietsen voor die hun beste tijd gehad hebben. De gezichten kijken ons sprekend aan. Ze zijn heldere taal op deze schutting.

126 jaar Vrije Evangelisatie Suriname

De Baptistengemeente "Vrije Evangelisatie" in Suriname, opgericht 11 maart 1888, bestaat vandaag 11 maart 2014,  126 jaar.

Vrije Evangelisatie, Heerenstraat Paramaribo

Kwame Dandillo - Paramaribo

Heerenstrraat Paramaribo met links de YWCA, ca. 1940

Verloren loop ik langs

je mooie straten

en zie de krotten

als een reeks van gaten

in een blinkend wit gebit

De mensen schuiven transpirerend

in alverzengend zonlicht rond

en vraag mij vreemd verwonderd af

waarom men lacht

waar vinden zij de kracht

te gaan te staan

terwijl de hitte stijgt

en elk levend wezen hijgt

Ik voel de drang naar vrijheid

wurgend om mij heen

Vergeef mij als ik

in mijn wanhoop meen

dat oog om oog en tand om tand

de wet moet zijn van elk land

waar scharen armen eindloos paraderen

tussen limousines van

de nieuwe heren

[uit Palito, 1970]

Paramaribo 2014

As a local: Pim de la Parra in Paramaribo

 

 Hendrikschool. Illustratie Leonie Bos

door Iñaki Oñorbe Genovesi

Filmmaker Pim de la Parra leidt ons langs zijn heden en vooral verleden in de hoofdstad van Suriname. Regisseur Pim de la Parra werd beroemd met films als Wan Pipel, over de onmogelijke liefde tussen een creoolse manen een hindoestaanse vrouw. Lang verbleef De la Parra in Nederland, maar de  afgelopen achttien jaar woont de ‘godfather van de minimal movie’ weer in zijn geliefde Paramaribo.

Huis aan de Costerstraat in Paramaribo

Surinames hoofdstad heeft een historisch centrum van houten gebouwen dat op de Unesco-Werelderfgoedlijst staat, maar ook de ruim 400 jaar oude stad ontkomt niet aan modernisering. Vele episodes uit De la Parra’s 74 jaar aan persoonlijke historie zijn zo verdwenen. Is dat erg? ‘Helemaal niet. Het is juist een cadeautje van het bestaan dat je op plekkenkomtwaar iets stond en nu niets meer is te zien’, meent De la Parra. Toch vindt hij het heerlijk om zo nu en dan vanuit zijn woning aan de Prins Hendrikstraat een rondje te maken langs plekken van vroeger en  herinneringen op te halen.

Een vaste stop is het ouderlijk huis van De la Parra aan de Costerstraat 79. ‘Hier stond ons huis. Een houten huis, heel groot, zinken dak. In 2008 heb ik het verkocht omdat het te veel onderhoud vergde. Bovendien liep de straat regelmatig onder water. Mijn dochters Bodil en Nina waren boos dat ik het huis verkocht. ‘Al onze herinneringen aan Suriname zullen er niet meer zijn’, zeiden ze. Speciaal voor hen heb ik de film Het laatste verlangen gemaakt, waarin het verhaal zich afspeelt in dat houten huis. Nu staat er niks meer’, zegt De la Parra met een grote glimlach.

Ooievaarsnest
Foto Michiel van Kempen

Vanaf die lege plek is het slechts een klein stukje lopen naar het indrukwekkende houten gebouw van de Hendrikschool. ‘Hier zat ik van mijn 12de tot mijn 14de. Het was een betamelijke school. Veel voorname Surinamers hebben er op school gezeten. De latere president Johan Ferrier was mijn leraar Nederlands. Hier hoorde ik ook voor het eerst dat kinderen niet door de ooievaar worden gebracht.’

Verderop in de straat staat de St. Petrus- en Paulus-Kathedraal, beter bekend als de Kathedraal van Paramaribo3: ‘Dit is de grootste van hout gemaakte kerk van Zuid-Amerika. Voor dat het een kerk werd, was dit gebouw een joodse schouwburg, De Verreezene Phoenix, opgericht door een van mijn voorouders. Van dat oorspronkelijke theater schijnt alleen nog een trap, links van de ingang, over te zijn.’

Op het Kerkplein staat een mooie hervormde kerk en een beeld van de Zuid-Amerikaanse bevrijdingsheld Simon Bolivar. ‘Maar dit plein is voor mij vooral de postbussen van Surpost4. Al die jaren dat ik in Nederland was, stuurde ik brieven naar mijn vader, die ze ophaalde uit postbusnummer 703. Nu krijg ik mijn post uit Nederland in postbus 703.’

Kruiswegstatie in de Kathedraal. Foto Settie

‘Meestal loop ik dan ook even langs boekhandel Vaco, de best gesorteerde boekhandel van Paramaribo. Vroeger heette die Varekamp.  Zonder deze winkel zou ik niet gevormd zijn. Surinamers zijn helaas geen boekenlezers. Ik weet niet waarom. Maar het is wel jammer.’

Ook een plek die verbonden is met De la Parra’s jeugd is Theater Thalia6. ‘Hier heb ik vaak schooluitvoeringen gehad. Daarnaast heb ik er vele operettes en toneelstukken gezien van grootheden als Albert Helman.  Jörgen Raymann treedt hier altijd op als hij naar Paramaribo komt. Dan wordt er groots uitgepakt.’

Schuin aan de overkant van de straat staat het Princess Hoteland Casino: ‘Dit was vroeger Star, ‘the one and only airconditioned movie palace in the Caribbean’. Hier is Wan Pipel in première gegaan en mijn eerste lange film Obsessions. Deze bioscoop was van Statenlid Emile De la Fuente. Om de hoek had hij ook bioscoop Tower8, waar ik La Strada van Federico Fellini heb gezien. Toen ik die film zag, wist ik: dat wil ik ook. Kijk het gebouw staat er nog, maar het is nu een verzekeringskantoor.

Boekhandel Vaco aan de Domineestraat. Foto Wim Lam Lion

‘Buitenlandse gasten neem ik graag mee naar de Palmentuin. Honderden koningspalmbomen staan in deze voormalige gouverneurstuin. Veel zien er niet meer zo fris uit. Maar het blijft een heerlijke plek. Paramariboianen komen er graag rond feestelijke dagen. Als kind kwam ik er vaak met mijn ouders om te picknicken. Bijzonder is ook het beeld van het jongetje Ruben van beeldhouwer Jozef Klas, ook de maker van het bekende vrijheidsbeeld Kwakoe. Ruben kwam om het leven door verstikking in de koelkast. Het beeld is een waarschuwing aan de Surinaamse gemeenschap om beter op hun kinderen te letten.

‘Tegenover de Palmentuin staat nu een vervallen pand waar ik op mijn 17^de mijn eerste zoen heb gekregen. Zij was het zusje van een goede vriend. Ik zal haar naam niet noemen. Een dierbare herinnering elke keer als ik in het naastgelegen eetcafé Zus en Zoben. Een leuke plek met een sfeervolle en grote tuin waar je lekker kunt eten en waar ook boekpresentaties, muziekoptredens en filmavonden worden georganiseerd.’

[uit de Volkskrant, 8 februari 2014]

Pim de la Parra regisseert Willeke van Ammelrooy. Foto $corpio producties

Zwerver trekt broek omlaag in bijzijn vrouwen

Een zwerver heeft vandaag twee wandelende vrouwen op oneerbare wijze lastig gevallen. In de straat achter het gebouw van De Nationale Assemblee (DNA), nabij de Waterkant, trok de man zijn broek plotseling naar beneden.

Tijdens die vulgaire actie liet hij zijn geslachtsdeel zien, dat overigens in ‘gespannen toestand’ was. Op dat moment deed de man bovendien op hoge toon een verregaand seksueel voorstel aan het hevig geschrokken tweetal.

Het is de laatste tijd wel vaker voorgekomen dat vrouwen op de openbare weg worden lastig  gevallen door ongure personen. Dinsdag nog werd een interieurverzorgster tijdens het lopen naar haar werkgever in het noorden van Paramaribo, seksueel bejegend door een zwerver. Bij die gelegenheid ging de aanrander naast de vrouw lopen en greep zonder toestemming  even haar derrière vast.

[van GFC Nieuws, 31 januari 2014]

Raad van Ministers keurt noodplan goed behoud monumentale panden centrum Paramaribo

Plan klaar binnen door UNESCO gestelde termijn

Een noodplan en een beheersplan voor het behoud van de koloniale gebouwen in Paramaribo is goedgekeurd. Volgens de Ware Tijd van donderdag 30 januari 2014 is het door VN-organisatie UNESCO voorgeschreven ultimatum nipt gehaald.

UNESCO had gedreigd het stadscentrum te schrappen van de culturele werelderfgoedlijst.

Het noodplan, dat de ministerraad nu heeft goedgekeurd, moet voor februari bij de de VN-organisatie liggen. Waarschijnlijk lukt dat.

‘Dit is een belangrijke stap vooruit. We zijn ermee ingenomen, dat beide documenten nu een officiële status hebben’, zegt Stephen Fokké, directeur van Stichting Gebouwd Erfgoed Suriname, SGES. Het is nu nog wachten op de financiering.

Dat kan een ander bureaucratische barrière worden. Suriname heeft weinig gedaan aan behoud van zijn gebouwd erfgoed uit de koloniale periode. Dit wordt vooral geweten aan bureaucratie.

Het oude deel van Paramaribo inschrijven op de werelderfgoedlijst, bracht de verplichting tot onderhoud. Sindsdien is er niets van geworden. Aan pleidooien en smeekbeden van SGES heeft het niet gelegen. Volgens de plannen krijgt de stichting meer macht als toezichthouder.

[van Obsession, 30 januari 2014]

Eerste rapport van de Commissie behoud Cultureel Erfgoed Suriname

Excellentie,

Blablabla blablabla bla bla bla

Cultureel erfgoed is belangrijk voor onze natie.

Blablabla blablabla bla bla bla

Cultureel erfgoed is bijzonder belangrijk voor onze natie.

Blablabla blablabla bla bla bla

Cultureel erfgoed is cruciaal voor onze natie.

Blablabla blablabla bla bla bla

Cultureel erfgoed is zeer cruciaal voor onze natie.

Evenwel…

Blablabla blablabla bla bla bla

Cultureel erfgoed is van eminent belang voor onze natie.

En daarom blablabla blabla blabla blablabla etc. enz. perpetuum mobile

w.g.

Paramaribo, 25 januari 2014

Springvloed

Op Nieuwjaarsdag was er een springvloed in Suriname. De Surinamerivier trad buiten haar oevers. Dit was sterk te merken aan de Waterkant. Het water stroomde landinwaarts richting de stad. [uit Dagblad Suriname, 2-1-2014]

Zingen voor nieuw complex

Claudetta Toney van stichting Fiti fu Wini (r) straalt van genot, terwijl vijf andere vrouwen gepassioneerd een lied ten gehore brengen bij de eerstesteenlegging van het multifunctioneel gebouw Poelepantje. Het gebouw, dat vóór eind 2014 moet worden opgeleverd, heeft als belangrijkste doel cultureel en educatief vormingswerk te huisvesten. Foto: Stefano Tull.

[uit de Ware Tijd, 03/12/2013]

De Poelepantjebrug in 1949. De brug verbond de Herrnhutterstraat met de Koningstraat.

Nieuw boek geeft inzicht in geschiedschrijving

Paramaribo, begin Gravenstraat, ca. 1920

door Audry Wajwakana

Paramaribo - Met het nieuwe boek Verkenningen in de Historiografie van Suriname krijgt de lezer een beeld van de onderwerpen in de geschiedenis van Suriname, waar al over is gepubliceerd en welke meer verdieping behoeven. Ook vanuit welk perspectief die artikelen zijn geschreven wordt belicht. Het boek is het product van de conferentie 'Geschiedschrijving van Suriname' die in oktober vorig jaar door de Institute for Graduate Studies & Research (IGSR) en het IMWO werd georganiseerd.

Paramaribo, De Waterkant, ca. 1930

Inzicht
Onder redactie van Maurits Hassankhan, Jerome Egger en Eric Jagdew hebben 24 auteurs uit Suriname, Nederland, India en Trinidad en Tobago meer dan twintig artikelen geschreven. In het 632 pagina's tellend boek wordt behandeld hoe de geschiedschrijving van Suriname zich vanaf de Tweede Wereldoorlog heeft ontwikkeld. "Artikelen die vanuit een koloniaal standpunt zijn geschreven vooral met stereotypering van de verschillende bevolkingsgroepen komen ook voor", zegt Egger. Volgens hem is er veel geschreven over marrons en Hindostanen en zijn de inheemsen over het algemeen in de geschiedschrijving minder belicht. Voor studenten en onderzoekers is het boek een aanbeveling om onderwerpen die minder belicht zijn of waar nog niet over is geschreven nader uit te zoeken. "Vooral nu we met onze nieuwe geschiedenisopleiding zijn gestart", zegt Egger.

De Surinaamsche Bank, Paramaribo, ca. 1930

Buitenlanders
Het boek begint met vier artikelen over de dekolonisatie van de geschiedschrijving in het algemeen, waarna in de verschillende hoofdstukken specifieke onderwerpen worden behandeld. "Kabil Kumar van India heeft een artikel geschreven over de Indiase arbeiders en het artikel van Bridget Brereton van Trinidad en Tobago geeft bijvoorbeeld ook aan dat zij veel verder zijn met het schrijven van hun eigen geschiedenis", indiceert Egger.
Een historica uit Nederland geeft in haar artikel aan hoe met beeldmateriaal de geschiedenis gesymboliseerd kan worden. Volgens Egger zijn de buitenlanders voor het boekwerk aangetrokken om inzicht te geven hoe ver die landen zijn met hun geschiedschrijving.

Het boek wordt op 5 december in het IGSRgebouw gepresenteerd. Op die dag wordt het verslag van de conferentie van vorig jaar aan de directeuren van het IGSR en het IMWO aangeboden. Het boek zal na de presentatie voor een gereduceerd tarief van SRD 100 verkrijgbaar zijn. Het ligt in de bedoeling dat het boek daarna in alle boekhandels te verkrijgen is."

[uit de Ware Tijd, 29/11/2013]

Suriname en de reprimande van Unesco

“Ik ben het natuurlijk oneens met jullie stelling van de dag. Het cultureel erfgoed is een nalatenschap van onze voorouders en daar moeten we zuinig mee omgaan” zegt de directeur van de Stichting Gebouwd erfgoed van Suriname (SGES), Stephen Fokké. “Je belandt op de lijst vanwege je unieke karakter. Wanneer je er op staat komen er vanzelf meer toeristen. Ze komen echt niet voor lelijke moderne gebouwen!”

In het jaar 2002 is onze historische binnenstad op voordracht van de Republiek Suriname geplaatst op de Werelderfgoed lijst van de United Nations Educational Scientific and Cultural Organization, (UNESCO). De Stichting Gebouwd erfgoed van Suriname is ingesteld als de Surinaamse monumentenzorg. Enkele doelstellingen zijn: het leveren van een bijdrage aan de monumentenzorg in Suriname, optimaliseren van het monumentenbeheer en advies geven voor wet en regelgeving. Volgens Steven Fokké zou de Stichting meer bevoegdheid moeten krijgen: “Op papier zijn we de waakhond maar zoals het nu is zijn we meer een papieren tijger.”

Reden

“Het is een misvatting om te denken dat de veranderingen van de waterkant de enige reden is waarom UNESCO dreigt om Suriname van de lijst te halen,” geeft de directeur aan. Er zijn strenge regels voor toelating tot de lijst en als je eenmaal ben toegelaten moet je eraan committeren. “Ik denk dat voor de organisatie dingen spelen zoals: de slechte staat van de gebouwen, wet- en regelgeving die grotendeels ontbreekt en de stadsplanning waar nauwelijks over wordt nagedacht. Het gaat om structurele zaken die al heel lang niet zijn aangepakt,” zegt hij.

Bij onze toetreding tot de internationale lijst heeft Suriname zich gecommitteerd aan regels die nageleefd moeten worden. “Ook het feit dat de gebouwen een te zware kantoorfunctie hebben werkt tegen ons,” denkt Fokké. “Wat we nu zien is dat er aan de gebouwen wordt bijgebouwd om meer kantoren te accommoderen. Na werkuren is het een spookstad die niet aantrekkelijk is voor toeristen want er zijn geen activiteiten meer. De stad is dan dood,” zegt hij.

Suriname

De kranten stonden er bol van, het nieuws dat wij mogelijk van de lijst worden afgevoerd. Ook de directeur Cultuur op het Ministerie van Onderwijs en Volksontwikkeling (MINOV) , Stanley Sidoel geeft zijn mening. Hij vindt dat Suriname er alles aan moet doen om te voorkomen dat Paramaribo de bijzondere status kwijtraakt. Hij is van mening dat betrokkenen meer moeten communiceren om te voorkomen dat zaken plaatsvinden die in strijd zijn met de Monumentenwet. Volgens de krantenberichten vertrekt de minister van Minov over twee weken naar de UNESCO-vergadering en zal daar pleiten dat Suriname alles zal doen om op de lijst te blijven.

Fokké deelt Sidoel’s mening dat de communicatie heel slecht is. “ Veranderingen aan monumenten worden op het laatste moment bekendgemaakt, maar dan is het al te laat.” Daar moeten we voor waken zegt hij: “Als wij veranderingen aanbrengen starten wij een onomkeerbaar proces. Als we de gebouwen eenmaal vernietigen dan is het ‘Einde Verhaal’!”

[overgenomen van boks.sr]

Fotoserie DNA vernield: Een reis door bureaucratisch Suriname

De staat waarin de fotoserie bij De Nationale Assemblee (DNA) verkeert, wordt steeds slechter. De prachtige portretten die een weergave zijn van de multiculturele Surinaamse bevolking, zijn enkele weken geleden vernield. Tot nog toe is er niks gedaan om deze ‘eyecatcher’ van de stad te restaureren (al was het maar met lijm!) of te vervangen. Inmiddels zijn er meerdere portretten die zodanig zijn vernield dat er meer van de witte achtergrond te zien is dan van het portret zelf. We hebben geprobeerd te achterhalen wie nou verantwoordelijk was voor het onderhoud van dit belangrijke deel van de stad, gezien het feit dat een deel van onze regering daar zetelt.

Vriendelijk doorverwezen

Het kostte enige moeite. De afdeling Voorlichting van het ministerie van Openbare Werken beloofde ons verder te helpen. We werden doorverwezen naar diverse afdelingen van OW waar de, overigens zeer vriendelijke, medewerkers aangaven niet te weten onder wiens beheer de portretserie nou viel. Uiteindelijk waren we weer bij de afdeling Voorlichting van OW, waar wij netjes te woord werden gestaan door een mevrouw die ons, na haar eigen research, vertelde dat het onder de Stichting Stadsverfraaiing viel. Daarmee begon een tweede zoektocht en weer een ronde telefoontjes. Uiteindelijk hebben wij 108 gebeld die ons probleemloos doorverbond met Stichting Stadsverfraaiing en ook nog eens wist te vertellen dat het een onderdeel was van Milieubeheer. Daar kregen wij te horen dat er vaker verwarring was en dat het deels de reden was waarom de naam van deze afdeling was verandert naar Openbaar Groen. “We beheren het wel maar dat restaureren is weer een ander afdeling, ik denk ATM. Want u zegt het al, wij doen het ‘groen’.”

Besprekingscultuur

Het is ook wel apart dat een portretserie onder Milieubeheer valt, terwijl het aannemelijker is dat het bij Openbare Werken zou liggen. We hebben wel kunnen achterhalen dat een bureau in Nederland belast was met de verfraaiing van het gebied waar De Nationale Assemblee in gesitueerd is. Aangezien het een particulier bedrijf is, zal het zo zijn dat indien men de opdracht had gekregen van één van de ministeries, men het probleem had aangepakt. Aangezien niemand hier schijnt te weten wie die opdracht zou moeten geven, blijven de kunstwerken in vernielde staat en raken ze steeds meer in verval. Het is ook opvallend dat bij de meeste afdelingen waar wij contact mee hadden, werd gezegd dat de leidinggevenden in bespreking zaten. Er lijkt wat af te worden besproken in ons land, maar blijkbaar staat de uitstraling van de hoofdstad, en dus het land en het volk, bij geen van die besprekingen op de agenda!

Toeristenseizoen

Omdat de drukke periode van het toeristische seizoen weer voor de deur staat, achten wij het van uiterst belang dat onze stad er netjes en schoon uitziet. Zeker een locatie die zo in het oog springt en geliefd is bij toeristen. Uiteindelijk werden wij weer doorverwezen en deze keer naar het ministerie van ATM. Het was geen verrassing toen wij daar te horen kregen dat men niet wist onder wiens beheer de portretserie viel, maar dat het in ieder geval niet op ATM lag. Als Surinamer is het vervelend te moeten aanhoren dat toeristen al jaren klagen over dezelfde punten. Nog vervelender is dat men ze gelijk moet geven. We kunnen wel heel trots wijzen naar de vele extra vuilnisbakken in de stad, maar als het aangezicht van één van onze overheidsgebouwen geen directe actie verdient, is het water naar zee dragen. Het zijn de puntjes op de i die worden gemist. En het terrein van De Nationale Assemblee is niet zomaar een punt in de stad. Het is een grote i waar een ferme punt op gezet dient te worden!

[uit Dagblad Suriname, 05-10- 2013]

Stoute wandelaars

door Nikki Mulder

Paramaribo - De Avondvierdaagse telt bijna zestig vrolijke kilometers. Vier dagen lang lopen, dansen, muziek maken, zingen en springen. Want de AVD is geen gewone wandelmars.

Met al die imposante koto's, energieke dansgroepen en brassbands die zich van hun beste kant laten horen, is het een kruising tussen een groot sportevenement en carnaval. Een ongemakkelijke kruising, blijkt nu. Want hoever mag je gaan in je show? En wie bewaakt de grens tussen onschuldig schudden en een ordinaire performance?

Hoe ver mogen AVD-ers gaan in hun show? En wie bewaakt de grens tussen onschuldig schudden en een ordinaire performance? Foto © Stefano Tull

De brassband zweept op, het publiek vraagt om een show. Twaalf paar billen gaan de lucht in. Alles trilt en schudt, het liefst zo snel mogelijk. Een jongen komt ertussen staan, de performance wordt heter, het publiek vraagt om meer. Hij schudt zijn heupen mee, trekt zijn shirt omhoog, suggereert. Als in een paringsdans draaien de opgehitste wandelaars speels om elkaar heen. Want ze mogen kijken, maar niet aankomen.

Het bestaan van die regel lichamelijk contact is ten strengste verboden werd vorig jaar pijnlijk duidelijk. Voor het eerst in de geschiedenis van de AVD diskwalificeerde de Bedrijven Vereniging Sport en Spel (BVSS) een complete wandelgroep wegens ongepast gedrag. Volgens de organisatie overschreden de jongens en meisjes van Un Sa Yere in hun feestelijke enthousiasme de grenzen van het toelaatbare. Ze dansten te sexy, te obsceen, en dat midden op straat voor de ogen van het hele land.Ook de geluiden vanuit de samenleving waren niet mals: "beestachtig", "losbandig", "onbeschaamd".

Avondvierdaagse. Foto © Verte Ruelle

Uitspattingen

BVSS-voorzitter Purcy Olivieira noemde het "bewuste uitspattingen" en hij had zoiets "nog nooit" in zijn leven gezien. Verontschuldigingen mochten niet meer baten en de wandelgroep werd uitgesloten van deelname. Dergelijk "fout gedrag" is volgens hem geen goed voorbeeld voor onze kinderen en mag daarom niet getolereerd worden. (Ironisch genoeg nam het Jeugdjournaal de beelden van de wandelgroep op in hun uitzending.)

Nauwelijks twee weken geleden struikelde de samenleving nog over jongeren die zich seksueel zouden hebben misdragen tijdens de Anti-Discriminatieloop. "Als dat maar goed gaat", moet de BVSS gedacht hebben in aanloop naar de 49ste editie van de wandelmars. Want, eerlijk is eerlijk, voor veel deelnemers zijn niet de afgelegde kilometers, maar de shows en de kleding de belangrijkste aspecten van de AVD.

Un Sa Yere: gediskwalificeerd. Foto © Verte Ruelle

Oplettendheid

De AVD 2013 stond dus in het teken van verhoogde oplettendheid. In zijn programmaboekje sprak Olivieira over Un Sa Yere als "een donkere plek in de schaduw" en waarschuwde dat de wandelmars bedoeld is voor de totale samenleving. Wandelaars en toeschouwers moesten er samen voor zorgen dat er geen herhaling van vorig jaar plaatsvond. De politie werd daarbij speciaal ingeschakeld om te letten op "onzedelijk gedrag".

Woensdag was er bij de opening van de AVD op het sportveld van de BVSS echter nauwelijks iets te bespeuren van de nare voorgeschiedenis. De kostuums waren even kleurrijk, even spannend en sexy als de jaren ervoor. De serieuze en waarschuwende speeches van enkele ministers en organisatoren werden traditiegetrouw overstemd door de opgewonden vrolijkheid van de eerste wandeldag. De zon brandde en mensen waren er klaar voor: vier dagen zien en gezien worden.

Iedereen kijkt

Toch staat het gedrag van Un Sa Yere en hun diskwalificatie bij het gros van de deelnemers in het geheugen gegrift. "Je kunt niet zo ordinair dansen", vindt Janine van The Colorful Pasha Crew. Ze houdt van het showelement van de vierdaagse, zegt ze met een grote glimlach. "Je loopt door de straten van Paramaribo, mensen kijken naar je, de president kijkt, iedereen kijkt."

Al die ogen langs de kant van de weg en voor de televisie is voor haar het leukste onderdeel van de AVD, maar tegelijkertijd de reden om op je gedrag te letten. Dat hun knalrode jurkjes zo kort en strak zijn, maakt niet uit volgens haar, "want we dragen er een broekje onder". Ook bij de Parbo Brassband is de boodschap aangekomen. "Die diskwalificatie was terecht. Je mag dansen, maar je moet de waarden en normen van de wandelmars hoog houden. Het is een sportactiviteit", zegt danseres Xiomara. Ze is nog maar 22, maar al een echte AVD-stonfutu. Zelf danst ze "sexy, maar nog netjes", beweert ze.

Avondvierdaagse. Foto © Annelies Verhelst

Schudden

"Je mag zo dansen op je huisfeestje, maar niet over straat. Als jij betaalt, mag je zo doen, ja toch?" Kotomisi Clarita van wandelgroep Mi Afi loopt voor de tweede keer mee en heeft de ophef vorig jaar meegekregen. Ze vindt het vooral belangrijk om je netjes te gedragen, "want er komen ook buitenlanders kijken". Toch kan ze de spontaniteit van de AVD waarderen en geniet ze ervan om "lekker te schudden" tijdens de wandelmars.

Een andere spectaculair uitgedoste kotomisi haakt aan op Clarita's argument. "We verkopen ons land, want ook in het buitenland kijken mensen mee", zegt Namofani van Naks. "Je mag je daarom niet zo asociaal gedragen." Ze heeft de koto's van haar groep zelf ontworpen, maar wel zo dat alle vrouwelijke rondingen en bewegingen goed tot uiting komen door alle lagen heen. "Je ziet alles!" roept ze euforisch.

Sexy

Over het algemeen stellen de wandelaars zich op hetzelfde standpunt: dansen mag, en sexy ook wel, want dat ziet het publiek graag. Wordt je show echter te ordinair, dan moet de organisatie optreden. Maar, zoals de beroemde uitspraak niet voor niets luidt: in theorie is er geen tegenspraak tussen theorie en praktijk, maar in de praktijk vaak wel. Want wat voor de één nog gepast en niet te wild is, gaat voor de ander al te ver. De grens ligt bij iedereen anders.

Stoute wandelaars die een opwindend feestje wilden maken van elke hotspot en drukke kruising kregen daar de afgelopen dagen eigenlijk alle ruimte voor, ondanks de vermeende striktheid van de organisatie. De meisjes van The Classics meets the Superstars mochten voor de camera van TV2 hun trillende billen tegen elkaar schuren.Een jongen van Pets Promotion hield ongestraft een sexy show met zijn sixpack, en het publiek genoot.

Stoute wandelaars leven zich uit op een politiemotor. De één vindt het “ordinair” en een teken van “normvervaging”, de ander houdt het op onschuldige “fun”.

Grens

Op Facebook barstte bovendien een discussie los over twee dames van B-Fit. Die hadden de grootste lol met het 'berijden' van een geparkeerde politiemotor en werden op camera vastgelegd. De één vindt het "ordinair" en een teken van "normvervaging", de ander houdt het op onschuldige "fun". De wandelmars is geen wandelmars zonder show, maar hoeveel seksuele ingrediënten die show mag hebben, daar heeft iedereen zo zijn eigen ideeën over.

Twee politieagentes die bij de wandelmars surveilleerden moesten een beetje lachen toen hen gevraagd werd of ze specifiek letten op onzedelijke dansers. "Nee, want het is niet strafbaar. Iedereen heeft daarin een eigen verantwoordelijkheid." Als wandelaars het iets te bont maken, dan willen ze wel een waarschuwing geven. Maar, vraagt één agent zich af, "waar ligt de grens? Als jouw grens ligt bij dansen tot op de grond, dan kan ik daar niets aan doen."

[uit de Ware Tijd, 06/04/2013]

Avondvierdaagse. Foto © Gerald Trustful.

Renovatie paleis kost bijna half miljoen US dollar

De renovatie van het paleis van de president, dat al een tijdje in de steigers staat, kost ongeveer 480.000 Amerikaanse dollar. Foto: Hugo den Boer

door Ivan Cairo

Paramaribo - De renovatie van het paleis van de president gaat de staat bijna een half miljoen Amerikaanse dollar kosten. Ingenieurs- en adviesbureau Prosur heeft een bedrag van ongeveer USD 480.000, omgerekend SRD 1.6 miljoen, gevraagd voor de uitvoering van het karwei.

De raad van ministers heeft deze door het ministerie van Openbare Werken toegewezen onderhandse gunning op 23 oktober vorig jaar goedgekeurd.

President Desi Bouterse gaf bij beschikking van 11 februari dit jaar opdracht om het werk uit te voeren. Als overweging wordt aangegeven dat vanwege het belang van het project "er op zeer korte termijn een aanvang van de werkzaamheden zal plaatsvinden." Omdat Prosur ook al was aangetrokken om het project voor te bereiden, is vanwege de urgentie van het project alleen dit bedrijf gevraagd een offerte uit te brengen.

De renovatie van het paleis duurt al een tijdje. Het pand wordt voorlopig niet meer gebruikt voor officiële evenementen van het kabinet van de president. Hoe lang de werkzaamheden gaan duren is niet bekend.  

[uit de Ware Tijd, 10-04-2013]

Parbo versus Parbo versus Parbo

door Jacques Noël

  

Bier is één van de oudste dranken ter wereld, mogelijk daterend van 9500 voor Christus, toen graan voor het eerst werd gekweekt. Dat werd opgenomen in de geschreven geschiedenis van het oude Irak en het oude Egypte, vandaar dat we dat nu weten. Germaanse en Keltische stammen verspreidden bier in Europa zo ver terug als 3000 voor Christus.

De basisingrediënten voor bier zijn water, een zetmeelbron (zoals gerstemout) die kan versuikeren en vervolgens kan fermenteren, een gist voor de fermentatie en een smaakstof zoals hop. Een secundaire zetmeelbron, zoals maïs, rijst of suiker, kan ook gebruikt worden, zeker als een goedkope vervanger van gerst.

Vóór 2004, toen een golf van fusies en overnames op gang kwam, zag het internationale bierlandschap er als volgt uit. De grootste brouwer ter wereld (bij geproduceerd volume) was het Amerikaanse Anheuser-Bush, gevolgd door het Engelse SABMiller, derde was het Belgische Interbrew, vierde het Nederlandse Heineken International en vijfde het Braziliaanse AmBev. Al deze maatschappijen waren het resultaat van eerdere fusies of overnames. SABMiller vindt zijn oorsprong in de oprichting van het Castle Breweries in 1895 in Johannesburg, Zuid-Afrika. De roots van Interbrew gaan terug tot 1366 in Den Horen in Leuven toen Brouwerij Artois werd opgericht. Heineken werd opgericht in 1864 doorGerard Adriaan Heineken. AmBev, formeel Companhia de Bebidas das Americas, werd in 1999 opgericht.

In 2004 fuseerden het Belgische Interbrew en het Braziliaanse Ambev in Inbev. In 2008 kocht Inbev Anheuser-Bush voor USD 52 miljard. Anheuser-Bush Inbev werd daarbij de grootste brouwer ter wereld.

Voor wat betreft onze nationale trots: Parbo Bier is een Surinaamse brouwerij die voorheen deel uitmaakte van Amstel, maar sinds de fusie in 1968 een dochteronderneming van Heineken is. De Surinaamse Brouwerij N.V. ontstond in 1954. De grondleggers van de onderneming waren de gebroeders Piet en Arthur Dumoleijn. De bouw vond plaats in samenwerking met de Amstel Brouwerij uit Nederland. Op 28 oktober 1955 werd de Surinaamse Brouwerij geopend door Prins Bernhard. In dat jaar werd ook het eerste Parbo Bier gebrouwen.

De feiten op een rij

De volgende Parboproducten hebben we onder de loep genomen: het 25cl flesje en de 33cl en 50cl blikken.

Parbo bier wegwerpflesje

Inhoud: 25 cl

Prijs: SRD 3.25 (omgerekend SRD 6.50 voor 50 cl)

Parbo bier blik

Inhoud: 33 cl

Prijs: SRD 3.25 (omgerekend SRD 5.07 voor 50 cl)

Parbo bier blik

Inhoud: 50 cl

Prijs: SRD 4.50

Beschrijving

Alle Parboproducten hebben uiteraard dezelfde ingrediënten: water, gerstemout, rijst en hop. Zoals eerder vermeld is rijst de secundaire zetmeel bron.

Conclusie

Wat voor mij totaal onbegrijpelijk is, is het feit dat Parbo bier in deze tijd van verhoogd milieubewustzijn zich niet schaamt om een wegwerpflesje op de markt te brengen. Op het etiket staat in piepkleine letters vermeld: "Geen statiegeld". Is dit misschien het beleid van Heineken?

Het 25cl flesje is daarnaast een peperdure aankoop. Je betaalt SRD 13.00 per liter! Geef me dan liever die goeie ouwe dyogo.

Uit de drie soorten Parbo is de 50 cl blik uiteraard de meest verantwoorde keuze voor een flinke dorst. En lid worden van de 25 cl club? Ik denk er niet aan.

[uit de Ware Tijd, 23/03/2013]

 Reacties:j.noel@dwt.net

Echt HEMA!

door Nellie Bakboord

Wie kent die tune van de HEMA niet? Die bekende jingle. Volgens mij zelf tot in Suriname. En natuurlijk daarbuiten. In Nederland zweren echt niet alleen witte Nederlanders bij de producten van dit bekende warenhuis. Hemaworst is populair. Moet ik een worst voor je meenemen? Of twee? Eén voor die bruine bonen en één voor snert. Iedereen in Suriname loopt nu te watertanden. Terwijl ik hen gevaarlijk rustig een Hemaworst voor hun neus laat bengelen. Via skype. Tussen ons gezegd, ik heb vaak genoeg mijn kondremans horen roepen dat ze niet buiten de HEMA kunnen. Vooral die verwende types die zelf tijdens hun vakantie in switi Sranan een HEMA missen. Naast Blokker zou een HEMA het centrum van Paramaribo compleet maken. Bijna op de automatische piloot chat ik dromerig verder via skype.

Een toeriste spoedt zich naar het pas geopende filiaal van de HEMA in Paramaribo

In die droom wandel ik de Jodenbreestraat in en sta op de hoek waar deze straat kruist met de Domineestraat in één keer helemaal stijf. Alsof ik geëlektrocuteerd ben. Op de plaats waar volgens mij een prachtig woonhuis annex winkel stond, staat nu een HEMA. Ik ben de enige die stomverbaasd staart, terwijl de ene klant na de andere met goed gevulde tassen het warenhuis in en uit loopt. Allemaal tevreden. Sommigen flink kauwend en zichtbaar genietend van een bloedhete Hemaworst in het welbekende papieren zakje. Ik wist gewoon niet wat ik zag. Pijlsnel dacht ik aan het prachtige gebouw. Hier woonde toch de Familie Sowma? Ik moet Frank Consen bellen. Ik moet hem vertellen wat er gebeurd is in hartje Paramaribo. Hij en ik gaan vaak in gesprek over prachtige karakteristieke gebouwen en woonhuizen in Paramaribo. En over de taak van Stichting Monumentenzorg. Frank kan weten of dit huis behoort tot ons cultureel erfgoed. Een keer had hij me al verteld dat op die hoek een manufacturenzaak was. Van de familie Sowma? Frank beaamde dat toen. Hij zat ook met een Sowma op de Paulusschool. In de jaren vijftig. Wat heeft de HEMA in Godsnaam met dit gebouw gedaan.

Men kan ook voor fladder kiezen.

Intussen zie ik een grootmoeder met haar kleindochter naar buiten komen. Dat kind kan twee en een half zijn. Hooguit drie. Met Hemaworst en al. Smullend tot en met! Hebben de eigenaren toestemming gegeven? Hebben zij het pand verkocht? Ik sta nu oog in oog met een HEMA alsof ik in de Kalverstraat sta. Tril-lend. Terwijl ik net als alle worstverslaafden superblij moet zijn. Ik hield toch van drop van de HEMA. Zoete zachte. Die met dat yoghurtsmaakje? Het gebouw laat al jaren in het midden of het gesloten is of niet, maar volgens Frank woonde er nog wel iemand. Met Frank heb ik toen uren zitten praten over dit gebouw. Ik durf wat ik nu zie gewoon niet aan Frank te vertellen. ‘Het gebouw was in redelijke staat maar verkocht al jaren geen manufacturen’. Dat waren Franks woorden. Hij klonk toen erg emotioneel. Terwijl mijn rechtervinger op het toetsenbord een kennelijk verkeerde manoeuvre maakt, schiet mijn beeld weg. Ik hoor het typische geluid van skype. Verbinding verbroken. Droom verbroken. Een hele opluchting? Misschien een diep weggestopt verlangen naar een HEMA.