Première Nederlands verleden in Suriname

Het torentje van het Ministerie van Financiën aan het
 Onafhankelijkheidsplein. Foto © Michiel van Kempen 

Paramaribo - Dinsdag vond de première plaats van de documentaire Het Nederlands verleden in Suriname – Een culturele erfenis met toekomst in het auditorium van Self Reliance. Bij de première werden twee afleveringen van de documentaire vertoond in het bijzijn van ongeveer 100 schoolkinderen en afgevaardigden van de Nederlandse ambassade. De documentaire bestaat uit vijf delen en is geproduceerd door stichting Surtefilm. In de documentaire komen diverse onderwerpen van het materieel en immaterieel erfgoed aan de orde. Zaakgelastigde van Nederland Robert Peetri zei: “Op de Nederlandse ambassade waren we meteen heel enthousiast toen de heren Zonderveld en Slagveer ons vroegen of wij deze documentaire financieel wilden ondersteunen.

Nederland is heel nauw verbonden met Suriname en het zou jammer zijn als die gemeenschappelijke geschiedenis verloren gaat. Als je het verleden niet kent, kan je immers het heden vaak ook minder makkelijk begrijpen. Bijzonder is hoe de heer André Loor kon vertellen over de geschiedenis van Suriname. Een paar maanden geleden is hij ons komen te ontvallen. Nu is hij er niet meer en zie je hoe belangrijk het is om kennis direct vast te leggen.”

Na de toespraken werden de eerste twee delen van de documentaire vertoond. Er werden veel tastbaar aanwezige sporen uit het koloniale verleden getoond.

Nederlandse stagiaire bij het Brokopondostuwmeer
Foto © Verte Ruelle

Zo is in de documentaire onder meer te zien dat er in Paramaribo maar drie gebouwen zijn die geheel van bakstenen zijn gemaakt, namelijk het Fort Zeelandia, het Ministerie van Financiën en het Hof van Justitie. In de documentaire lijkt de relatie met Nederland over het algemeen niet negatief belicht te worden.

Er wordt wel gesproken over een legerkapitein die een dagboek over de slavernij heeft bijgehouden maar er wordt niet verder op ingegaan. De zaakgelastigde weet zo niet of de documentaire vertoond zal worden op scholen in Suriname. Hij zei: “Voorlopig wordt ze voor scholen vertoond, omdat het belangrijk is dat kinderen weten wat de geschiedenis is. Maar of het op grote schaal wordt geïntroduceerd is nog niet besloten. ”

[van nospang.com, 14 mei 2015]

Walcott-film Derek Walcott morgen op Nederland 2

Poëzie is een eiland: Derek Walcott

Een foto van de opnames met rechts cameraman Ingmar Maduro

  

Nederland 2, donderdag 10 april 2014, 22.59 uur

De reis van Walcott

In Poëzie is een eiland reist Nobelprijswinnaar Derek Walcott naar plekken die in zijn leven van grote betekenis zijn geweest. Regisseur Ida Does won zijn vertrouwen en kreeg daarmee toegang tot zijn persoonlijk leven. Dat levert een intiem portret op van de oude meester, die zich opvallend open opstelt. En dat is opmerkelijk, omdat Walcott diverse malen weigerde mee te werken aan een documentaire over zijn leven en werk.

Ida Does met Derek Walcott

Nobelprijs

Centraal in de film staat de speech die de auteur hield tijdens de uitreiking van de Nobelprijs in 1992. Ida Does verbindt de inhoud van de toespraak aan sfeerbeelden van de Caribische natuur, zijn geliefde woonplaats op het eiland St. Lucia en de Creoolse geschiedenis.

Inspirator

De 84-jarige Walcott, naast dichter ook toneelschrijver en schilder, toont zich mysterieus, warm, afstandelijk maar ook gepassioneerd. En vooral vol liefde voor zijn land en de mensen in zijn leven. “Je ontdekt jezelf wanneer je Derek ontmoet”, zegt kunstenaar Arthur Jacobs. “Het is echt een eer om met hem te werken.”

Regisseur: Ida Does

Productie: Ida Does Productions

Officiele website van de documentaire: www.walcottfilm.com

Filmvertoning Willy Willy Gaanbaby

In sfeervolle Surinaamse ambiances ontrolt het verhaal van een SugarMama en haar Toyboy zich op het witte doek. Na de film kan het publiek via een live Skype verbinding vragen stellen aan El Durando, de regisseur van de film.

Datum: vrijdag 11 april 2014

Aanvang: 20:00 uur

Vereniging Ons Suriname

Zeeburgerdijk 19-A

1093 SK Amsterdam

Toegang: € 5,00

E: info@veronsur.org

T: 020-693 50 57

Wan Pipel in Hongarije

Boedapest. Foto © Michiel van Kempen

Onder auspiciën van de Hongaars-Surinaamse Vriendschapsvereniging beleeft de film Wan Pipel van Pim de la Parra op donderdag 10 april a.s. om 17:00 uur zijn Hongaarse premiere op de ELTE Universiteit te Boedapest, de grootste universiteit van Hongarije. Deze vriendschapsvereniging is in 2012 uit liefde voor de Surinaamse cultuur opgericht op initiatief van de jonge student Sabi Fuer, die onder medestudenten van diverse studierichtingen al diegenen wist te verzamelen die nieuwsgierig zijn om nader kennis te maken met land en volk van Suriname.

In Hongarije wordt er door de bevolking maar één taal gesproken, en het spreekt tot de verbeelding van talloze jonge Hongaren dat er een voor hen nog onbekend en uniek land als Suriname bestaat, waar zoveel verschillende etniciteiten en culturen naast en met elkaar samenleven. 

 De Hongaars-Surinaamse Vriendschapsvereniging wil met de première van Wan Pipel een begin maken met het op de kaart zetten van Suriname in Hongarije, zodat er interculturele contacten kunnen ontstaan tussen de inwoners van deze twee landen.

 Deze première voorstelling is vrij toegankelijk voor alle studenten van de ELTE universiteit en men verwacht vooral veel studenten diplomatie, maatschappijleer, taal & geschiedenis, neerlandistiek, kunstgeschiedenis , sociale geografie en economie.

De Blu-Ray disc van Wan Pipel is voorzien van Engelse en/of Franse ondertiteling en is kosteloos beschikbaar gesteld door EYE Film International, het nieuwe Filmmuseum in Amsterdam, dat Wan Pipel in 2010 heeft gerestaureerd.

Nadere informatie kan verkregen worden via het e-mailadres van de heer Sabi Fuer, te weten: s.fuer@msn.com .

Arion-film nu op Curaçao

Frank Martinus Arion: Yu di Korsou Eerbetoon aan een van de grootste schrijvers van Curaçao: Frank Martinus Arion. Aan bod komen onder andere de emancipatie van de Antillen, het belang van een eigen taal en de rol van de Antilliaanse man. Met interviews en veel citaten uit zijn werk. De premiere voorstelling van donderdag 3 april wordt gepresenteerd door mevrouw Lucille Berry-Haseth in samenwerking met filmmaakster Cindy Kerseborn.

Tijden: donderdag 3 april 2014 19:30 - zaterdag 5 april 15.45

Achter de ogen van Derek Walcott

Foto © Bert Nienhuis

door Michiel van Kempen

Derek Walcott leest een fragment uit zijn poëzie voor. Hij is close-up in beeld. Het gaat over zijn moeder en als het fragment ten einde is legt hij abrupt zijn boek neer, zijn ogen staan vol tranen en hij kijkt naar de camera en de crew die de opname maakt en hij zegt, betrapt, gedesoriënteerd, dat ze hem in de val hebben gelokt. Opeens is de grumpy old man uiterst kwetsbaar geworden. In de zaal bij de Nederlandse première afgelopen zondag van Ida Does’ filmdocumentaire over de grote Caraïbische dichter, kon je een speld horen vallen. Derek Walcott: dichterbij kon je niet komen.

Walcott in het midden en geheel rechts de Ierse dichter Seamus Heaney.
Walcott: '"There are too many white men here!"

Het is het mooiste moment uit Poetry is an Island. Het is een met liefde gemaakte film, intens, aandachtig in beeld gebracht door cameraman Ingmar Maduro. Al vrij vroeg wordt de essentie van de persoon Walcott naar voren gebracht: je ziet zijn altijd aandachtige, spiedende blauwe ogen maar je weet niet wat er zich achter die blauwe diepte afspeelt. We krijgen er alleen maar een afschaduwing van te zien in de schittering en de kracht van zijn poëzie. ‘We waren hier op Saint Lucia in de donkerte, en Derek Walcott heeft ons met zijn poëzie opeens in het volle licht getrokken,’ zegt een jeugdvriend. Zelf spreekt Derek Walcott alleen in grote gebaren over de troost die zijn poëzie kan geven. Alleen aan het einde schiet hij opeens in vuur, wanneer hij het heeft over de lamlendigheid van het eilandbestuur dat Rat Island voor de kust niet heeft willen ontwikkelen tot een kunstenaarsparadijsje, een lokale kwestie zoals die zich in alle kleine gemeenschappen voordoet. Maar over zijn persoonlijke leven zwijgt hij. Poetry is an Island heeft Ida Does een indrukwekkend filmportret afgeleverd.

Cameraman Ingmar Maduro aan het werk op Saint Lucia

We krijgen het wel in beeld, maar via de getuigenissen van de mensen in zijn omgeving: eilandbewoners, jeugdvrienden, schrijvers, acteurs met wie hij werkte, zijn voormalige assistente, zijn zoon, zijn partner Sigrid Nama, zijn onlangs overleden vriend en eveneens Nobelprijswinnaar Seamus Heaney die zichzelf uit respect voor Walcott low-profile houdt – erg teder is dat voor een andere reus in de internationale poëzie. Dat cirkelen om de man die Saint Lucia op de kaart der volkeren zette, levert een mooie compositie op: een ieder levert zijn deel van de informatie, van de bewondering, van de kenschets, en in het middelpunt rijst de dichter van Saint Lucia met de ondoordringbaar blauwe, diepliggende ogen op. Met Poetry is an Island heeft Ida Does een indrukwekkend filmportret afgeleverd.

Poetry is an Island: Derek Walcott wordt op 10 april vertoond bij de NTR.

Na de Nederlandse première in het Bijlmerparktheater zondag 30 maart. In lichtblauw regisseuse Ida Does met links naast haar echtgenoot Henry Does en rechts van haar in kostuum met stropdas zoon en editor Camille Does. Rechts naast hem Antoine de Kom die herinneringen ophaalde aan het bezoek dat Walcott in 2008 aan Amsterdam bracht op verzoek van de Werkgroep Caraïbische Letteren. Rechts van De Kom presentatrice Paulette Smit en violist Yannick Hiwat. Tweede van links Bijmerparktheaterdirecteur Erneste Comvalius.

Het geheim van Mariënburg

Foto van de opnames van Het geheim van Mariënburg. Rechts zittend Ramdjan Abdoelrahman

Zaterdag 31 augustus ging het docu-drama Het geheim van Mariënburg in Suriname in première in TBL Cinema. Regisseur Ramdjan Abdoelrahman laat in dit docu-drama  de opstand van contractarbeiders aan het begin van de vorige eeuw zien.  Bloedige scènes van mishandelde arbeiders, vernedering van vrouwen, moord op de directeur, gevolgd door massamoord in opdracht van het toenmalig gezag. Historica/schrijfster  Cynthia Mc Leod en ex-directeur van Mariënburg Michel Sjak Shie vertellen tussen de gedramatiseerde scènes historische feiten. De doden spoken vanuit hun nog steeds niet ontdekte massagraf rond op Mariënburg. Een puja brengt soelaas voor de geplaagde nabestaanden. Het docu-drama zal in Suriname ongetwijfeld veel emoties oproepen. Jammer dat gebruik is gemaakt van onervaren  acteurs in belangrijke rollen. Bij de rol van oma en oom ontkomt men niet aan de indruk dat de spelers vooral zijn gekozen om hun belangrijke positie in de Hindoestaanse gemeenschap en kennis van de Hindoestaanse leefwereld en minder vanwege hun acteertalent.  Ook gebruik van de Engelse taal had wat meer geoefend kunnen worden. Het Engels in de mond van de blanke directeur en zijn opzichters klinkt erg Nederlands. In het docu-drama is ook onze huidige minister van onderwijs Ashwin Adhin te zien, die een rol als arbeider vertolkte.

[van Schrijversgroep '77]

Opnames voor de film in Guyana in 2012. Links de regisseur. Foto © Onno van der Wal

“What’ll Become of Me?” Finding the Real Patsey of 12 Years a Slave

Lupita Nyong'o as Patsey in 12 Years a slave

by Katie Calautti

 With 12 Years a Slave putting Solomon Northup’s story in the spotlight, Katie Calautti attempts to discover the fate of Patsey—and learns just how impossible it can be to find one woman when that woman was a slave.

[further reading, on Vanity Fair, March 2, 2014 click here]

Zondag première Walcott-film van Ida Does

De crew van de film: regisseur Ida Does, co-producer Rebecca Roos en cameraman Ingmar Maduro.
 Foto © Ida Does

De Nederlandse première van Ida Does' documentaire film over de Caribische dichter en Nobel prijswinnaar Derek Walcott is as zondag 30 maart om 18:30 uur in het Bijlmer Parktheater. De feestelijke avond wordt opgeluisterd door: voordracht door Antoine de Kom (winnaar VSB Poëzie prijs 2014), violist Yannick Hiwat, Steeldrum music Willy Richardson. De avond wordt gepresenteerd door Paulette Smit en er is een Q&A met regisseur Ida Does.

Derek Walcott. Foto © Ida Does

Er zijn nog enkele tickets beschikbaar! Het belooft een mooie avond te worden, een feest van de Caribische cultuur, poëzie en Derek Walcott's werk. Voor kaarten, klik hier 

Arubaanse première
Op 4 april is de Arubaanse première in Cas di Cultura, in aanwezigheid van Regisseur Ida Does, Co-Producent Rebecca Roos en Cameraman Ingmar Maduro. Steeldrum door Lee Connor.Vriendelijke groeten

Een SJTETL in de Cariben

CROWD FUNDING voor een zoektocht naar het aangrijpende verhaal over gevluchte Oost-Europese Joden die zich vestigen op het even exotische als koloniale Curaçao.

door Sherman de Jesus

Vandaag - 20 maart 2014 - start de crowdfundingsactie voor mijn film ‘Een Sjtetl in de Cariben’ op Cinecrowd.nl. In de film ga ik met mijn jeugdvrienden Mark en Tsale op zoek naar hun familiegeschiedenis. Aan het begin van de vorige eeuw zijn hun vaders Oost-Europa ontvlucht op zoek naar veiligheid en een betere toekomst voor hun kinderen. Op vele plekken vonden ze gesloten grenzen of waren ze als Jood niet welkom. Uitgerekend in een uithoek van het Nederlandse koninkrijk, op Curaçao, kregen ze de kans om zich te vestigen.

Dit aangrijpende verhaal moet verteld worden nu het nog kan. De tijd dringt omdat veel familieleden en andere ooggetuigen op leeftijd zijn. De film is een universeel verhaal over migratie, én een hommage aan Curaçao, het kleine eiland met een groot hart waar vreemdelingen een veilige haven vinden.

Ook vandaag de dag steken grote groepen vluchtelingen de grenzen van hun door oorlog verscheurde land over. Op zoek naar een plek waar ze zich veilig voelen. Alleen dán kan een mens zich ontwikkelen. Dat is iets waar we ons allemaal in kunnen vinden. Daar ben ik van overtuigd.

Wat kun je voor ons betekenen?
Met jouw steun kunnen we de film ‘Een Sjtetl in de Cariben’ nú maken. Om te doneren en voor meer informatie kan je HIER terecht (doorklikken).

Ida Does: A Brief Interview with Repeating Islands

Derek Walcott and Ida Does in Cap Estate, Saint Lucia. Photo © Rebecca Roos

by Ivette Romero

Film director Ida Does was born in Suriname, and is of French, Chinese, and Dutch-Creole descent. She has worked as a journalist, researcher, writer, and documentary filmmaker for the past two decades and resides in Aruba and the Netherlands. She studied documentary filmmaking at the Media Academy in Hilversum and the Binger Film Institute in Amsterdam. After working at a broadcast company for five years, she went on to become an independent filmmaker and producer in 2007. Does has directed two award-winning documentaries about prominent, national figures of Suriname–freedom fighter Anton de Kom—Peace, Memories of Anton de Kom—and poet Trefossa (Henri Frans de Ziel)—Trefossa: I Am Not I. [See previous posts Forthcoming Film: Derek Walcott, Poetry is an Island and Film: Contributions Needed for “Poetry is an Island, Derek Walcott”.]

Does’ motto is a beautiful line by Leo Lionni: “From time to time, from the endless flow of our mental imagery, there emerges unexpectedly something that, vague though it may be, seems to carry the promise of a form, a meaning, and, more important, an irresistible poetic charge.” Here we ask her a few questions about her work, her sources of inspiration, and the poetic language of her films.

Repeating Islands (RI/IR): I love Leo Lionni’s thoughts on inspiration and creativity, which you have chosen as a motto; based on what he calls that “unexpectedly something,” What inspired you to create films on Trefossa, Anton de Kom, and Derek Walcott? Would you say that there is a quality that the three men shared that led you to this work?

Ida Does (ID): Yes, isn’t it just a wonderful motto? I’m a big fan of Lionni and his children’s book about Frederick, the mouse. I have read it to my children, and now read it to my grandchildren. As a matter of fact, I recently gave this book to Derek Walcott for his 84^thBirthday. The way that Lionni describes what it means to be a poet, and the value it holds for the community is as simple as it is true. I love that simple, seemingly effortless way of telling stories. I very much relate to that approach in my own work.

If you ask me about my main films and the people they portray, one can only see the similarities afterwards; I didn’t plan it, it just happened that way. Looking back there definitely is a quality which these men share: They are all Caribbean pioneers! Trefossa was the first poet to publish a book in the lingua franca of my birth country Suriname, in 1957.  His poetry is extraordinary and meaningful, not only for the poetry itself, but also for the emancipation of our language and our collective self-esteem. Anton de Kom was the first black writer of Suriname who studied our colonial history and published a book We slaves of Suriname in 1934. His life was tragic, being banned from Suriname for his progressive views, then arrested by Nazis in the Netherlands, to later die in a Nazi concentration camp in Germany. And then of course Derek Walcott, the first colored Caribbean writer to win the Nobel Prize for Literature.

My inspiration to make films about these men might be explained by my fascination with history. I have a special relationship with the past, I want to touch it remember it, while I still can. I am always mindful of the passing nature of things, and I have a strong commitment to hold on to these people’s legacy, to tell the story of the contribution they made to our continuity as a group. They helped to define us, younger generations growing up in colonial en post colonial times. It fascinates me how some people find ways to rise above everything with their work and lives, and make such a difference in many people’s lives. People who possess this elusive blend of passion, character, talent, and courage.  By making these films I hope to preserve these individuals’ historical impact for other generations. Especially in the Caribbean context, where a lot of stories are still untold, unknown, hidden.

Derek Walcott in 2008. Foto © Bert Nienhuis

RI/IR: How does your background and lived experience shine through in your subject choices and your films as finished product?

ID: Being a child of the Caribbean myself, I am naturally attracted to stories from the region that feels most like home. My personal story is one of separation. I left my birth country when I was a young girl, and years later I had to leave it again as a young teacher and mother, after the brutal murders by the military regime in 1982. Since then, I have never returned to Suriname, and had to find a way to deal with that sense of separation and homesickness. I found this when I moved to Aruba. This is my country of (re)birth, a place that has stolen my heart, and that of my family. So, your question is not easy to answer. I suppose you could say that I am deeply in love with the Caribbean, its history, its diverse people, its languages, the diaspora, the longing, and the complexity of our identities. I feel ‘in body’ when I connect to artists and storytellers, scientists, who are, like me, looking for ways to discover our own narrative.

RI/IR: I was struck by the photo of Walcott on the first page of site for Poetry is an Island: Derek Walcott and the statement that explains that the documentary presents “an intimate portrait of the St Lucian Nobel laureate for literature set in his beloved native island.” How does a sense of “place” play a role in this documentary (and, perhaps, others you have directed)?

ID: Derek Walcott’s life is long and rich. This ‘fortunate traveler’ has indeed traveled the world and led an international life. The fact that he always remained closely connected with St. Lucia, the island he was born, intrigued me. From the very start I knew that I wanted to film Derek there… in St. Lucia, because I expected (and hoped) to meet him ‘at ease’ in the place that he loved so much. I was curious to film the St. Lucian landscape and to visit the villages that I had read about in Derek Walcott’s work. I wanted to feel and smell St. Lucia in the same palpable way that I experience Walcott’s poetry. Coming closer to Derek Walcott—to me—was to discover St. Lucia and the interaction between the man and the island. And then…meeting with the people that he writes about, the places he describes, the valleys that he portrays; it was so much more than a geographical discovery. When I was there, it felt like I could literally touch Derek’s work, the heart of it.  Which is what the film is all about. So, yes, the sense of ‘place’ is key in this film. I could have chosen to follow Derek on his journeys, or interview people around the globe about him and his work, but instead, I tried to zoom in and capture what I felt intuitively was the very essence of Derek Walcott. To me… that is.

Derek Walcott and his partner Sigrid Nama, in 2008, just before Walcott gave
 the forst Cola Debrot-lecture in Amsterdam. Photo © Bert Nienhuis

RI/IR: How was the reception/reaction of the general public and Walcott himself to Poetry is an Island?

ID: It was so wonderful. We have had several screenings and Derek Walcott was present at the World Premiere in Port of Spain (at the Trinidad &Tobago Film Festival) and at the Gala Event in St. Lucia during this year’s Nobel Laureate Week. He commented in public in Port of Spain (https://vimeo.com/75951373 ) and after the screening in St. Lucia he told me that he enjoyed it even more, watching it for the second time. Of course that is tremendously rewarding and I appreciated that he had never ever made demands to see the film before it was finished.  Based on the responses after the screenings, the emails that I received from people and all the comments and sweet hugs afterwards, I think people like the film. I look forward to more reviews coming out this year, I’d be curious to see how critics receive the film. On our Facebook page and via our website we receive requests to come to all kind of places around the world, so it’s still very exciting. Documentary Channel from Dutch television is enthusiastic about it, and they will screen it on national Dutch television. So yes, there is more to come, for sure.

Prof. Michiel van Kempen introducing Derek Walcott, lecturing in Amsterdam in 2008.
Next to Walcott is the chair of the meeting, prof. Joyce Goggin  Photo © Bert Nienhuis

RI/IR: As an artist, how do you express your own personal “poetic language” through the process of filmmaking?  Is this revealed in your selection of visual imagery and setting, dialogue, the type of research, or other choices you make as a director?

ID: This is an ongoing process. When we are filming on set, I am like a sponge… my senses are wide open to everything that is happening around me. I am fully present in the moment, fully focused on the energy that’s in the space and the details that are metaphors’ or could become metaphors at some point. By the time we turn on the camera and start the actual filming, I will have read and researched a lot. Often, I have to actively force myself to stop reading and researching, because I need to go into another mindset, when filming. I have to let things emerge…I place my faith in the moment and in reality. I love the phrase ‘romance of discovery’, that’s how I feel when filming. I only feel that I succeed as a filmmaker when my work touches people, on an emotional level, by what happens, emerges, arises. Most of the time it’s not explicit, and that means that I always look for a pace and small things of daily life that we all can relate to. In my choices of imagery, I have to trust my sense of being open to the unexpected and, here’s Lionni again, I just learn to follow ‘the promise of a form, a meaning and the irresistible poetic charge’. It is my goal to tell an honest and authentic story. Always. In doing that, I don’t try to ‘control’ the story, but I train myself to keep the eye of the poet.

For more on Ida Does, see her information at www.idadoes.nl

[from Repeating Islands, March 14th 2014]

Actors Felix Burleson and Paulette Smit play a scene from Walcott's theatre work. At the table
 from  left Sigrid Nama, Carel de Haseth, Els van der Plas and Derek Walcott.
 Photo © Bert Nienhuis

Macamba's op Curacao

)

Nederlandse première Poetry is an Island

Derek Walcott. Deze en andere stills uit de film © Ida Does

Op zondag 30 maart a.s. vindt in het Bijlmer Parktheater (Amsterdam) de Nederlandse première plaats van Poetry is an Island, Derek Walcott. Een unieke documentaire over de Caribische Nobelprijswinnaar en dichter Derek Walcott.

In Trinidad, Cuba (Havana) New York en natuurlijk St. Lucia is de met lof ontvangen documentaire Poetry is an Island, al in première gegaan. Nu is het eindelijk de beurt aan Nederland!

Nooit eerder kreeg het grote publiek de kans om de kleurrijke belevingswereld van de oude meester op deze wijze visueel te ervaren. De documentaire is grotendeels gefilmd op het idyllische Caribische eiland St. Lucia, de thuisbasis van de dichter. Voor het eerst heeft Derek Walcott, de eerste gekleurde Caribische schrijver die de Nobelprijs won, een filmmaker een dergelijke intieme inkijk in zijn wereld gegund. Hij toonde zich tijdens de internationale première in Trinidad verguld met het resultaat: “She did a very beautiful and gentle job.”

Datum: zondag 30 maart 2014, 18.30 – 21.30 uur

Plaats: Bijlmer Parktheater ( Anton de Komplein 240, 1102 DR Amsterdam)

De vertoning van de director’s cut vindt in aanwezigheid van regisseur Ida Does plaats.

Programma       

Onder het genot van een drankje en Caribische livemuziek, kunt u tijdens de inloop en naborrel, gezellig nieuwe mensen ontmoeten of bijpraten met bekenden.

Antoine de Kom, winnaar van de VSB-poëzieprijs 2014 en kleinzoon van de Surinaamse verzetsheld en mensenrechtenactivist Anton de Kom draagt, voorafgaand aan de filmvertoning, uit eigen werk voor. De jonge violist Yannick Hiwat zal hierna een geïmproviseerde muzikale interpretatie van de poëtische opvoeren. Na de vertoning van de film, krijgt het publiek de gelegenheid om vragen te stellen aan de regisseur Ida Does in een Q & A – halfuurtje. De bekende Curaçaose actrice Paulette Smit presenteert de avond.

18.30 -  19.00     Ontvangst met Caribische cocktails en steeldrum muziek

19.00 – 19.05     Opening door Paulette Smit

19.05 – 19.10     Voordracht door dichter Antoine De Kom

19.10 – 19.15     Muzikale interpretatie door Yannick Hiwat

19.15 – 20.35     Vertoning Poetry is an Island, derek walcott (director’s cut)

20.35 – 21.00     Questions & Answers regisseur Ida Does

21.00 – 21.30     Naborrel met live muziek

Kaartverkoop & Locatie

De première vindt plaats in het Bijlmer Parktheater, dé plek waar de veelkleurige, culturele pracht en mystiek van de diaspora voelbaar is.

Kaartjes kosten €16,- (excl. Servicekosten). Aan de deur, indien nog beschikbaar, kost een kaartje €20,- (excl. Servicekosten)

Plaatsen zijn beperkt beschikbaar, dus ga snel naar deze link en bestel uw toegangsbewijs.  

Seamus Heaney en Derek Walcott. Photo © Ida Does

Twelve years a slave Beste Film

De grote slavernijfilm Twelve years a slave is bij de jaarlijkse toekenning van de Academy Awards, de  Oscaruitreiking, uitgeroepen tot Beste Film. Regisseur Steve McQueen maakte een sprongetje van vreugde toen hij het podium betrad om de prijs in ontvangst te nemen.

McQueen bedankte de sterke vrouwen in zijn leven, onder wie zijn Nederlandse vrouw Bianca Stigter. "Ik draag deze prijs op aan iedereen die slavernij heeft moeten doorstaan en de miljoenen mensen die nog dagelijks lijden onder slavernij."

As a local: Pim de la Parra in Paramaribo

 

 Hendrikschool. Illustratie Leonie Bos

door Iñaki Oñorbe Genovesi

Filmmaker Pim de la Parra leidt ons langs zijn heden en vooral verleden in de hoofdstad van Suriname. Regisseur Pim de la Parra werd beroemd met films als Wan Pipel, over de onmogelijke liefde tussen een creoolse manen een hindoestaanse vrouw. Lang verbleef De la Parra in Nederland, maar de  afgelopen achttien jaar woont de ‘godfather van de minimal movie’ weer in zijn geliefde Paramaribo.

Huis aan de Costerstraat in Paramaribo

Surinames hoofdstad heeft een historisch centrum van houten gebouwen dat op de Unesco-Werelderfgoedlijst staat, maar ook de ruim 400 jaar oude stad ontkomt niet aan modernisering. Vele episodes uit De la Parra’s 74 jaar aan persoonlijke historie zijn zo verdwenen. Is dat erg? ‘Helemaal niet. Het is juist een cadeautje van het bestaan dat je op plekkenkomtwaar iets stond en nu niets meer is te zien’, meent De la Parra. Toch vindt hij het heerlijk om zo nu en dan vanuit zijn woning aan de Prins Hendrikstraat een rondje te maken langs plekken van vroeger en  herinneringen op te halen.

Een vaste stop is het ouderlijk huis van De la Parra aan de Costerstraat 79. ‘Hier stond ons huis. Een houten huis, heel groot, zinken dak. In 2008 heb ik het verkocht omdat het te veel onderhoud vergde. Bovendien liep de straat regelmatig onder water. Mijn dochters Bodil en Nina waren boos dat ik het huis verkocht. ‘Al onze herinneringen aan Suriname zullen er niet meer zijn’, zeiden ze. Speciaal voor hen heb ik de film Het laatste verlangen gemaakt, waarin het verhaal zich afspeelt in dat houten huis. Nu staat er niks meer’, zegt De la Parra met een grote glimlach.

Ooievaarsnest
Foto Michiel van Kempen

Vanaf die lege plek is het slechts een klein stukje lopen naar het indrukwekkende houten gebouw van de Hendrikschool. ‘Hier zat ik van mijn 12de tot mijn 14de. Het was een betamelijke school. Veel voorname Surinamers hebben er op school gezeten. De latere president Johan Ferrier was mijn leraar Nederlands. Hier hoorde ik ook voor het eerst dat kinderen niet door de ooievaar worden gebracht.’

Verderop in de straat staat de St. Petrus- en Paulus-Kathedraal, beter bekend als de Kathedraal van Paramaribo3: ‘Dit is de grootste van hout gemaakte kerk van Zuid-Amerika. Voor dat het een kerk werd, was dit gebouw een joodse schouwburg, De Verreezene Phoenix, opgericht door een van mijn voorouders. Van dat oorspronkelijke theater schijnt alleen nog een trap, links van de ingang, over te zijn.’

Op het Kerkplein staat een mooie hervormde kerk en een beeld van de Zuid-Amerikaanse bevrijdingsheld Simon Bolivar. ‘Maar dit plein is voor mij vooral de postbussen van Surpost4. Al die jaren dat ik in Nederland was, stuurde ik brieven naar mijn vader, die ze ophaalde uit postbusnummer 703. Nu krijg ik mijn post uit Nederland in postbus 703.’

Kruiswegstatie in de Kathedraal. Foto Settie

‘Meestal loop ik dan ook even langs boekhandel Vaco, de best gesorteerde boekhandel van Paramaribo. Vroeger heette die Varekamp.  Zonder deze winkel zou ik niet gevormd zijn. Surinamers zijn helaas geen boekenlezers. Ik weet niet waarom. Maar het is wel jammer.’

Ook een plek die verbonden is met De la Parra’s jeugd is Theater Thalia6. ‘Hier heb ik vaak schooluitvoeringen gehad. Daarnaast heb ik er vele operettes en toneelstukken gezien van grootheden als Albert Helman.  Jörgen Raymann treedt hier altijd op als hij naar Paramaribo komt. Dan wordt er groots uitgepakt.’

Schuin aan de overkant van de straat staat het Princess Hoteland Casino: ‘Dit was vroeger Star, ‘the one and only airconditioned movie palace in the Caribbean’. Hier is Wan Pipel in première gegaan en mijn eerste lange film Obsessions. Deze bioscoop was van Statenlid Emile De la Fuente. Om de hoek had hij ook bioscoop Tower8, waar ik La Strada van Federico Fellini heb gezien. Toen ik die film zag, wist ik: dat wil ik ook. Kijk het gebouw staat er nog, maar het is nu een verzekeringskantoor.

Boekhandel Vaco aan de Domineestraat. Foto Wim Lam Lion

‘Buitenlandse gasten neem ik graag mee naar de Palmentuin. Honderden koningspalmbomen staan in deze voormalige gouverneurstuin. Veel zien er niet meer zo fris uit. Maar het blijft een heerlijke plek. Paramariboianen komen er graag rond feestelijke dagen. Als kind kwam ik er vaak met mijn ouders om te picknicken. Bijzonder is ook het beeld van het jongetje Ruben van beeldhouwer Jozef Klas, ook de maker van het bekende vrijheidsbeeld Kwakoe. Ruben kwam om het leven door verstikking in de koelkast. Het beeld is een waarschuwing aan de Surinaamse gemeenschap om beter op hun kinderen te letten.

‘Tegenover de Palmentuin staat nu een vervallen pand waar ik op mijn 17^de mijn eerste zoen heb gekregen. Zij was het zusje van een goede vriend. Ik zal haar naam niet noemen. Een dierbare herinnering elke keer als ik in het naastgelegen eetcafé Zus en Zoben. Een leuke plek met een sfeervolle en grote tuin waar je lekker kunt eten en waar ook boekpresentaties, muziekoptredens en filmavonden worden georganiseerd.’

[uit de Volkskrant, 8 februari 2014]

Pim de la Parra regisseert Willeke van Ammelrooy. Foto $corpio producties

Tastbare inspiratie uit Dubbelspel

Kunstenares Ceseli Josephus Jitta legt haar techniek uit aan gevolmachtigd minister Mevrouw Wiels.

door Mineke de Vries 

In het Centrum voor Beeldende Kunst in Amsterdam werd eind juni de tentoonstelling Hommage aan Frank Martinus Arion geopend. Zes professionele beeldend kunstenaars en zes dichters lieten zich inspireren door Arions roman Dubbelspel uit 1973, die nog altijd actueel blijkt te zijn. De gevolmachtigd minister van Curaçao, mevrouw Wiels verrichtte de opening en feliciteerde namens de regering van Curaçao de stichting Cimaké met deze tentoonstelling over één van de belangrijkste schrijvers van het eiland Curaçao.

Aangrijpende woorden en indringende beelden zijn te horen en te zien op de tentoonstelling; schrijver Frank Martinus Arion maakt nog altijd emoties los met zijn boek Dubbelspel. De banniers met gedichten en de wanden met schilderijen staan opgesteld achter een blauw lint, dat straks officieel wordt doorgeknipt, waarna de tentoonstelling voor het publiek is geopend en te zien is tot 22 juli. In het decor tussen schilderijen en gedichten zitten vier vrouwen aan een tafeltje domino te spelen. Dubbelspel, het verhaal van Arion over vier dominospelende mannen en hun vrouwen, waarin dubbelspel tegelijk een dubbel thema is: het dominospel zelf en het overspel van de echtgenoten is onderlegger voor de problematiek rond de sociale verhoudingen op de Antillen. Filmmaker Cindy Kerseborn, initiatiefneemster van deze tentoonstelling wil met de thema’s uit het boek de sociale, culturele en politieke verhoudingen neerzetten, maar ook een stap maken in het oplossen van allerlei tegenstellingen: zwart/wit, man/vrouw. Kerseborn: “Dit komt bijvoorbeeld tot uiting in de verschillende nationaliteiten van de kunstenaars die we voor deze tentoonstelling hebben gevraagd.” De Stichting Cimaké Foundation waaraan Kerseborn is verbonden, maakt audio-visuele producties en organiseert lezingen, conferenties en tentoonstellingen over personen die een speciale betekenis hadden voor het land van herkomst en voor het land van aankomst. “Op dit moment maken we een drieluik van schrijvers, die die betekenis vertolkten, van wie de eerste de Surinaams-Nederlandse schrijver Edgar Cairo en nu de tweede de Antilliaans/Nederlandse Arion.”

Vier dominospelende vrouwen
 te midden van de tentoonstelling

Dominotaart

Als opstapje naar de officiële opening is er taart in de vorm van dominostenen, kunnen we luisteren naar een aantal voordrachten en kijken naar een Curaçaose dansgroep. Na de inleiding van de directeur van het Centrum voor Beeldende Kunsten roemt Glenn Helberg als voorzitter van OCAN (Stichting Overlegorgaan Caribische Nederlanders) Arion als schrijver: “Het mooie is dat hij zowel het Nederlands als het Papiaments op hoog niveau beheerst. Hij geeft duidelijk aan dat onderwijs en opleiding je naar een hoger plan brengen.” De gelaagdheid van de roman met als titel Dubbelspel licht hij toe aan de hand van allerlei woorden met het woord dubbel erin. “Het is ons collectief trauma, wat we moeten oplossen. Aanbevelingen daarbij zijn dat je verantwoordelijkheid neemt voor je eigen leven, maar bijvoorbeeld ook dat je helden kiest met wie jij je kunt identificeren.” Helberg schuift een jonge man naar voren die vanuit zijn eigen ervaring vertelt over het machismo, één van de thema’s uit het boek: als vaders wegvallen wordt de zoon automatisch de macho, maar we moeten uit die rol. Een zoon moet het kind blijven van zijn moeder en niet de man in huis worden. Het roept onzekerheid op bij de zoon, dat zich uit in agressief gedrag over dingen waarop hij geen controle heeft. Helberg: “Arion leerde ons om uit deze gelaagdheid te stappen.”

Dubbel zes!

De tentoonstelling maakt deel uit van een groter project Hommage aan Arion, dat uiteindelijk resulteert in een zestig minuten durende documentaire die op 10 oktober in première gaat in de openbare bibliotheek van Amsterdam. In de documentaire worden beeldfragmenten gebruikt uit de tentoonstelling, maar bijvoorbeeld ook uit het debat dat in april plaatsvond, een debat met acht Antilliaanse mannen over machismo dat bepalend is voor de verhouding tussen mannen en vrouwen op de Antillen, maar in Nederland onder Antillianen aan het veranderen is. Ook is er een literaire avond, gewijd aan het vrouwbeeld in het oeuvre van Frank Martinus Arion, waarin de ‘moedige vrouw’ centraal staat. Ook hiervan komen fragmenten terecht in de documentaire. Overigens wordt van de tentoonstelling een kunstboek gemaakt, waarin de reproducties worden opgenomen van de schilderijen en gedichten en waarin ook een drietal essays komt over het werk van Arion in het spanningsveld van de Antilliaanse en Nederlandse cultuur, Arions eigen dubbelspel dus.

Intuïtie overwint

Onder de dichters die een bijdrage aan de tentoonstelling leverden, was de stadsdichter van Amsterdam Menno Wigman. Zowel Wigman als Charlton Marcos en Olga Orman droegen tijdens de opening hun gedicht voor. Ook van de veelzijdige Arubaanse schrijver en dichteres Joan Leslie hing een gedicht met Dubbelspel als inspiratiebron, zowel in het Nederlands als in het Papiaments: Overleven zal ik. Leslie, auteur van onder andere de boeken Bloeiende Flamboyant en Compa Nanzi’s Capriolen, kwam in 1975 naar Nederland waar ze de analistenopleiding en de HBO-Verpleegkunde deed en zich verdiepte in de psychiatrie. Het schrijven als hobby groeide steeds meer uit tot professioneel schrijverschap. Over Dubbelspel zegt ze: “Ik vind het boek ontzettend goed op alle thema’s, zoals de vrouw die altijd wordt gezien als zwak, maar juist zo sterk is en het wakker schudden van mannen. In mijn gedicht waarin ik mij laat inspireren door Arion heb ik de armoede gepersonificeerd. Het gedicht lijkt op de strijd tussen man en vrouw maar is de vrouw in gesprek met de armoede. ‘Armoe, als een slingerplant klim je tegen mij op, je ranken als sliertige tongen grijpen, likken en verkennen mijn lichaam.’ De intuïtie van de vrouw wint het uiteindelijk van de armoede. Ik verweef het dominospel erin en zo laat ik ook changá erin voorkomen: ‘Als de aloë in droge tijden, als de boterbloem altijd gekleed in zonnestralen. Overleven zal ik!’ ” Joan Leslie schrijft zowel in het Papiaments, Engels als Nederlands. Ze zit in het bestuur van Simia Literario, een schrijfgroep die zo’n vijftien tot twintig Antilliaanse en Nederlandse schrijvers telt. Ze vierden onlangs hun tweede lustrum. “We bespreken verhalen en gedichten en bieden een podium. En gezamenlijk maakten we een boek over Tula.”

Beklemming op glas
Naast de prachtige foto’s van fotografe Xiaoxiao Xu was vooral het schilderij op glas in het oog springend. De zestigjarige Amsterdamse Ceseli Josephus Jitta vertokte in deze indrukwekkende glasplaat het gevoel dat Dubbelspel bij haar opriep. Ceseli kan zich nog goed herinneren dat het boek uitkwam: “Het was erg spraakmakend en ik vond het prachtig om te lezen. Ik heb het nu herlezen en vind het opnieuw fantastisch. Ondanks dat ik nooit op Curaçao ben geweest komt de sfeer gewoon uit het boek: ik voel de warmte, ik zie de schaduwen, ik leef mee met de vrienden c.q. vijanden. Heel bijzonder hoe het beklemmende gevoel wordt opgeroepen, ik krijg het er zelf benauwd van als ik het lees. Ik heb dat gevoel beeldend willen overbrengen.” Je ziet het terug in de schaduwen op de tafel waaraan het viertal dominospelers zit en tevens wijst ze op het licht dat op de donkere huid valt en dat ze sterk heeft geaccentueerd. Het werk op de glasplaat valt uiteen in drie delen: het groepje van vier mannen dat van bovenaf gezien om de tafel is gesitueerd en waarin de rivaliteit wordt geuit. In het midden is er de vrouwenfiguur Boeboe met haar verleidelijke heupen en borsten. Helemaal links is heel abstract een vrijend stel geschilderd. Drie losse tekeningen die door de thematiek met elkaar zijn verbonden. Jitta maakt er vervormingen in de ruimte van. “Omdat de verf onderop de glasplaat is aangebracht werk je als het ware op een averechtse manier. Je kunt erdoorheen kijken en je werkt dus andersom met aanbrengen. Het is vechten tegen de beperkingen om die uiteindelijk te overwinnen.” Het werk is gemaakt met acrylverf en bladgoud. Haar stijl zou ze zelf omschrijven als figuratief expressionistisch.

Wisseltrofee
Op de tentoonstelling zijn verder te bewonderen de trofee en de penningen voor de jaarlijks te organiseren dominowedstrijd, vervaardigd door de Nederlands-Curaçaose beeldend kunstenaar Nelson Carrilho. Het dominotoernooi, waarbij Antillianen uit tien Nederlandse steden tegen elkaar uitkomen, is ook één van de initiatieven binnen de Hommage aan Arion. Carrilho: “Arion droeg zijn boek op aan de vrouwen met moed, ook mijn trofee is een moedige vrouw. Voor het manipuleren en misleiden tijdens het spel gebruiken de dominospelers maskers waarachter ze zich verschuilen maar die worden laag na laag ontsluierd. Het gaat uiteindelijk om de leegte achter de maskers. Het spel is een metafoor voor hun werkelijkheid. Wat overblijft is een dodelijke leegte die ons aankijkt. Hun ware aard blijkt een minderwaardigheidscomplex en politieke macht een klucht. Het spel van de liefde wordt langzaam tot haat en leidt uiteindelijk tot zelfdestructie, de dood. Maar alleen de vrouw is de eeuwig scheppende kracht en duldt geen tegenstand.” Dat is de vrouw die hij ontwierp voor de Frank Martinus Arion wisseltrofee.
Carrilho werd na de kunstacademie in Utrecht professioneel beeldhouwer. “Ik weet nog dat het boek uitkwam. Er waren amper boeken van zwarte schrijvers, de eerste zwarte bookshop kwam in 1980 in Amsterdam, waar je de Caribische auteurs vond. Omdat er nooit gesproken werd over dit soort onderwerpen, leken er geen Antilliaanse rolmodellen te zijn, geen schrijvers of kunstenaars aan wie ik me kon spiegelen. Dit boek was een aanzet, het speelde een belangrijke rol in mijn zoektocht naar mijn identiteit. Het had een enorme impact op mijn ontwikkeling, maar ook op die van vele Antilliaanse studenten in hun strijd voor hun identiteit sinds de revolutie van 1969.” De persoonlijke zoektocht uitte zich ook in zijn kunst, want kunst is een voertuig om jezelf te leren kennen. In dat kader ging hij door middel van Afrikaanse dans op zoek naar zijn zwarte bron. “Het is belangrijk informatie te krijgen over je roots, want pas dan ben je ook als kunstenaar vrij om op pad te gaan. Pas na je individuele zoektocht word je meer universeel.”

Veertig jaar na dato is Dubbelspel nog steeds in staat kunstenaars te inspireren, zo blijkt uit de gedichten, schilderijen, beelden en foto’s uit Hommage aan Arion. De bekende thema’s uit de roman worden verpersoonlijkt, in eigen perspectief geplaatst of aan de moderne tijd aangepast.

….

‘’het was alsof ik op een eiland stond

een eiland is niets anders dan een handzaam jachtgebied

omringd door Delfts blauw water

als het tropisch is met palmen en hotels

en achterop wat lijntjes voor adres en naam

en onderaan wat is het prachtig hier

de mensen zijn heel vriendelijk en zo gewoon

veel groetjes, liefs, tot binnenkort –‘’

(Alfred Schaffer – Noodweer)

Foto’s: Mineke de Vries

[Dit verslag verscheen al vorig jaar in de Amigoe, maar wilden we toch graag nog onder de aandacht brengen – red. CU.]

Vijfentwintig scripts strijden in jubileumeditie I-Write

door Shanavon Gefferie

Paramaribo - I-Write heeft dit jaar vijfentwintig inzendingen gekregen. Vrijdag was de officiële sluitingsdatum van de competitie voor scriptschrijvers, maar de organisatie heeft deelnemers nog tot en met zaterdagmorgen acht uur de kans gegeven hun scripts in te leveren. “We hebben veel verzoeken binnengehad voor extra tijd om hun scripts af te maken en daar hebben we gehoor aan gegeven”, zegt Jerrel Bijlhout van Bijlhout Media, organisator van het evenement.

Ten opzichte van vorig jaar is de competitie met drie inzendingen gegroeid. "Het stemt ons goed, maar dat betekent ook veel meer werk", zegt Bijlhout. Waar de afgelopen vier jaren weinig of geen comedy werd ingeleverd, strijden bij de jubileumeditie zes comedies tegen elkaar. De overige negentien scripts zijn verdeeld over de categorieën action, comedy, drama, romance en thriller,

De organisatie gaat de scripts nu screenen op schrijfstijl, duur (15 tot 20 minuten) en kijkt of er geen sprake is van plagiaat. Daarna krijgt het publiek de kans om de scripts online te bekijken en op hun favoriet te stemmen. Wanneer er dubbel gestemd wordt op een script zal deze worden gediskwalificeerd. De twee besten uit elke categorie gaan door naar de jury, die er op haar beurt de vijf beste films uit kiest. De categorie romance stroomt automatisch door, omdat daarvoor maar twee scripts zijn geschreven.

Farley Tamsiran, de winnaar van 2012 doet dit jaar opnieuw mee. Zijn film heet The Chat. Ook Jason Koertar, schrijver van Dear you, love me in 2012, heeft opnieuw een scenario ingeleverd. Zijn eerdere script is wel verfilmd maar niet in de prijzen gevallen. De uitreiking van de I-Write Movie Awards staat gepland voor juli 2014.

[uit de Ware Tijd, 16/02/2014 ] 

Cynthia Mc Leod schenkt SRD 31.000 aan instellingen

Leerlingen van het Blindeninstituut tijdens de overhandiging
 van de donatie van schrijfster Cynthia Mc Leod. 

De opbrengsten van de tickets die verkocht zijn voor de première van de film Hoe duur was de suiker en de presentatie van het boek Tutuba'van Cynthia Mc Leod, zijn gedoneerd aan speciale doelen die te maken hebben met kinderen. Stichting Matoekoe en het Blindeninstituut hebben elk een bedrag van SRD 12.000 in ontvangst mogen nemen. Aan het fonds voor kinderboekenschrijvers werd er een cheque overhandigd van SRD 7.000.

Deze geste deed Mc Leod dinsdag bij het Blindeninstituut. Het Instituut kreeg tevens een luisterboek cadeau van de schrijfster. Floor Nuiten van de Nederlandse ambassade is blij met de film, omdat er veel meer over Suriname gesproken wordt en over de slavernij. “Het is natuurlijk heel mooi dat de investeringen aan drie goede doelen worden geschonken.” Ook de RBC directeur Peter Ng A Tham is ingenomen met de realisatie van dit project.

De Nederlandse ambassade, de RBC Bank hebben de kosten van de première gedekt, die georganiseerd werd door The Back Lot. TBL Cinemas heeft de ruimte kosteloos ter beschikking gesteld. De kaarten kostten tijdens de première SRD 100. In totaal is er SRD 31.000 gedoneerd.

[van Starnieuws, 12 februari 2014]

Het kleine meisje in ‘Rubia’ zoekt liefde

Diana Gangaram Panday vertolkte 'Rubia' in Wan Pipel (1976). Foto © Jason Leysner 

Paramaribo - Diana Gangaram Panday (66), die de hoofdrol Rubia vertolkte in de film Wan Pipel, is na lang weer in Suriname. Mens & Maatschappij ging bij haar op audiëntie. Het werd open en openhartig gesprek over een ‘verbrijzelde ziel’. De klappen vielen sinds haar prille jeugd. “Toen al was ik Wan Pipel.”

"In de ogen ziet men de ziel", zegt Gangaram Panday. Op de vraag of ze iets erover kan zeggen, antwoordt ze: "Nou, ik weet niet of ik nog wel eentje heb. Mijn ziel is zo vaak verbrijzeld dat je zelf eraan gaat twijfelen. Als ik 's morgens mijn Bijbel lees, zeg ik huilend met pijnen: 'Heer, mijn ziel vindt geen rust, mijn ziel dwaalt nog. Nog steeds knijpt het, het doet pijn.'"

Diana Gangaram Panday als Rubia in Wan Pipel (1976)

Over haar bezoek aan president Bouterse zegt zij onder meer: "Nu er eindelijk een president is die echt iets voor me wil doen, wordt er gezegd dat hij me wil misbruiken. Hij wil mij huis en haard en een scootmobiel geven."

Maar nog belangrijker vindt zij vergiffenis en liefde van haar familie. "De hele wereld komt langs, maar wat heb ik eraan als mijn moeder niet komt; dan kan ik net zo goed stikken. Dat kleine meisje in mij huilt en wil stoppen met huilen."

[uit de Ware Tijd, 08/02/2014]

Journey through Slavery prt 1 - Terrible Transformation

Documentary that examines the origins of the transatlantic slave trade which took place across the Atlantic Ocean from the 16th through to the 19th centuries. it was one of the largest forced human migrations in record history.

.