Emancipatie tot participatie - Javanen in Nederland

De samenwerkende organisaties Rukun Budi Utama en Budoyo mekar Sari organiseren op zaterdag 15 maart 2014 een lezing met debat over Emancipatie tot participatie - Javanen in Nederland.

Plaats: Theater Concordia, Hoge Zand 42, Den Haag.
Aanvang 13.30 uur.

Meeting: de status van het Papiamentu in Nederland

In de nieuwe staatskundige structuur van Nederland die op 10-10-10 tot stand is gekomen, heeft Nederland de verantwoordelijkheid gekregen voor twee nieuwe regionale talen. Naast het Fries zijn het Engels en Papiamentu, talen die worden gesproken op de BES-eilanden, aan te merken als in Nederland gesproken regionale talen die bijzondere aandacht vragen. Waar het Fries in Nederland is beschermd door middel van het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden, is een dergelijke bescherming voor deze talen nog niet tot stand gekomen.

De Stichting SPLIKA en de Sectie Papiaments van Levende Talen organiseren op 28 maart een expert-meeting over de status van het Papiamentu in Nederland. Tijdens deze middag zal de heer Onno Falkena, voorzitter van het Europeesk Buro foar Lytse Talen een vergelijking maken tussen de positie van het Papiamentu en het Fries. Mevrouw  Gerladine Dammers, voorzitter van de op Bonaire gevestigde Akademia Papiamentu bespreekt de actuele taalsituatie op het eiland, met speciale aandacht voor het onderwijs. Mr. Bastiaan D. van der Velden bespreekt de mogelijkheden om het Papiamentu als een onder het Handvest beschermde taal erkend te krijgen.

Deze bijeenkomst zal op 28 maart 2014 van 13.30 tot 16.30 plaats vinden in het Huis van Europa  (Korte Vijverberg 5/6, 2513 AB, Den Haag). Aanmelding graag uiterlijk 25 maart 2014 via info@splika.nl 

Seks en de Citadel

De buikdans in 20ste-eeuwse films stond meestal symbool voor exotische erotiek.
Foto © Gail Tibbon/AFP/Getty Images

Seks als gespreksonderwerp in de Arabische wereld is als een citadel: het lijkt totaal ontoegankelijk, maar als je goed kijkt zijn er vele sluipwegen naar binnen.

Shereen El Feki schreef er een boek over: Seks en de Citadel. Ze doet hierin verslag van het onderzoek dat zij een aantal jaren deed naar het intieme leven in de Arabische regio. Seks binnen het huwelijk, seks onder vrijgezellen, maagdelijkheid, homoseksualiteit, prostitutie – dit alles passeert de revue en wordt in de context geplaatst van de recente opstanden en roep om democratisering in het Midden-Oosten.El Feki brengt daarbij op sprankelende wijze het verband tussen intieme relaties en de politiek aan het licht: ‘The sexual and the political are intimate bedfellows’,

In samenwerking met uitgeverij De Geus en debatcentrum De Nieuwe Liefde in Amsterdam organiseert het Grote Midden Oosten Platform  op 3 maart een publieksbijeenkomst met El Feki. Zij wordt geïnterviewd door Hassnae Bouazza en gaat in gesprek met het publiek.

Maandag 3 maart: De Nieuwe Liefde in Amsterdam
Dinsdag 4 maart: De Groene Waterman in Antwerpen
Woensdag 5 maart: Savannah Bay in Utrecht
Donderdag 6 maart: NIMD in Den Haag

Voor informatie en kaartjes, ga naar De Nieuwe Liefde.

 .

Antilliaans Netwerk over duurzaamheid

Bonaire. Foto @ Thinkstock

Vereniging Antilliaans Netwerk organiseert op vrijdag 21 februari 2014 een bijeenkomst over duurzaamheid.

Na vele verzoeken zal het thema duurzaamheid in het Caribisch Koninkrijkbesproken worden. Hoofdspreker van de avond is Prof. dr. ir. Jan Rotmans, een maatschappelijk gedreven wetenschapper, met ruim 200 publicaties op het gebied van klimaatverandering, global change modellering, duurzame ontwikkeling, transities en systeeminnovaties (bron: www.janrotmans.nl).

Onder leiding van moderator Ivette Forster, journalist, presentatrice en programmamaker,  zal een panel bestaande uit o.a. Andres Casimiri, voorzitter van GreenTown Curaçao die de plannen van Green Town voor Curaçao zal toelichten,Wensley Francisco, de maker van de documentaire Stikken in het paradijs en Geert Kooistra, strategisch planoloog, die een presentatie zal houden over het Green’S’Cool project op Aruba.
Na het officiële gedeelte is er gelegenheid om onder genot van een drankje verder te borrelen.

Locatie:           Het Nutshuis (commissarissenzaal)
Plaats:             Riviervismarkt 5, 2513 AM Den Haag
Aanvang:         20.00 uur. Inloop 19.30 uur
Entree:            Leden gratis. Niet leden €12,50 p.p.
                        Studenten: €7,50,- (op vertoon van collegekaart)
                        Vooruitbetalen: €10,- p.p. (storten op ABNAMRO rekening NL04
                        ABNA0585850321 t.n.v Vereniging Antilliaans Netwerk onder
                        vermelding van uw naam en emailadres)
Aanmelden:     via info@antilliaansnetwerk.nl

FLA-symposium over de opkomst van digitale journalistieke kanalen.

Kranten en bladen worden meer en meer in hun bestaan bedreigd. Tegelijkertijd werd in 2013 het ene na het andere digitale publicatiekanaal gelanceerd. Wat betekent deze ontwikkeling voor freelance journalisten? Wat kunnen ze in 2014 verwachten van deze kanalen en hoe wordt bijvoorbeeld het auteursrecht gehandhaafd? Wat willen uitgevers, welke content heeft overlevingskans en welk type journalist weet zich in de toekomst staande te houden? Tijdens het symposium Valt er iets te kiezen? geven uitgevers, journalisten en mediadeskundigen hun visie op deze ontwikkeling. Het programma wordt afgesloten met een debat.

Datum: 10 februari 2014
Tijd: 14.00 – 17.30 uur (aanvang borrel)
Locatie: Debatcentrum De Balie, Kleine-Gartmanplantsoen 10, Amsterdam
De Balie is te bereiken met tram 1, 2, 5, 7 en 10 (halte Leidseplein).
Toegang: gratis; aanmelden verplicht via formulier

Programma

14.00 zaal open
14.30 opening door Wijbrand Schaap, voorzitter FreeLancers Associatie (FLA).
14.40 lezing Paul Disco docent aan de Hogeschool van Amsterdam. Als directeur van De Groene Amsterdammer trok hij het blad begin deze eeuw uit het dal. Onlangs publiceerde hij een artikel over de verdienmogelijkheden met losse artikelverkoop op De Nieuwe Reporter.
15.00 lezing Piet Bakker lector aan de Faculteit Journalistiek en Communicatie van de Hogeschool Utrecht en bekend van zijn berichten over bereik- en lezersstatistieken van kranten en tijdschriften.
15:25 presentaties digitale kanalen: Blendle door Marten Blankesteijn, eLinea door Michel Suijkerbuijk, Myjour door Jan Verheul en The Post Online door Jan Jaap Heij.

    pauze 

16.15 forumdebat met Paul Disco, Hanneke Verschuur (Lira), Wijbrand Schaap (FLA), Miloe van Beek (freelance journalist) en Rick van Dijk (Stimuleringsfonds voor de Pers). Debatleider: Piet Bakker.
17.30 borrel 

Meer informatie: fla@vsenv.nl; 020  6240803

Aanmelden klik hier 

OCAN talkshow over slavernij & kerstmarkt

Op zondag 15 december 2013, Koninkrijksdag, vindt een een talkshow plaats in het kader van 150 jaar afschaffing slavernij. Deze vindt plaats in het Bindelmeercollege, Dubbelink 1, Amsterdam Zuidoost (14.30h-16.00h); aansluitend vindt een Caribische kerstmarkt plaats in de naastgelegen praktijkschool De Dreef, Dubbelink 3 (15.00h-22.00h). Tijdens het culturele programma op de kerstmarkt vinden o.a. presentaties van kinderen plaats over het slavernijverleden, onder leiding van verhalenverteller Wijnand Stomp. 

Datum: zondag 15 december: OCAN talkshow over slavernij in Bindelmeercollege (14.30h-16.00h); Caribische kerstmarkt in De Dreef (15.00h-22.00h)

De locaties zijn bereikbaar vanaf NS-station Bijlmer ArenA met bus 44 of 45, halte Daalwijk. De events, georganiseerd door OCAN, bureau Simpla en Ban Topa Future Stars zijn mogelijk gemaakt door st. Herdenking Slavernijverleden en de samenwerkingsverbanden van het Landelijk Overleg Minderheden (LOM). Meer info over het programma volgt zo spoedig mogelijk!

It really does matter if you are black or white!

Zelfportret van Charl Landvreugd

Debat 150 jaar herdenking slavernijverleden

Is het 150 jaar na de afschaffing van de slavernij alsnog tijd voor een emancipatiestrijd?

‘Ik maak geen verschil tussen zwart en wit, voor mij is iedereen gelijk’
‘Als ze onze cultuur niet willen tyfen ze maar op naar hun eigen land’
‘Ik bedoel het niet racistisch dus is het niet racistisch’
‘Gaan we nu ook de paashaas afschaffen?!’

Een greep uit de online reacties op het Zwarte Piet-debat toont aan dat Nederland nog steeds geen idee heeft hoe je je als samenleving verhoudt tot een verleden van slavernij en kolonisatie. Zwart en wit zijn in Nederland niet gelijk. Wanneer we kijken naar de politiek, het bedrijfsleven en de journalistiek zien we nog steeds een ondervertegenwoordiging van de zwarte gemeenschap. Wanneer we kijken naar statistieken op het gebied van armoede, jeugdwerkloosheid en criminaliteit zien we nog altijd een oververtegenwoordiging.

Toch waren zwart en wit opeens wel gelijk in 1975, tenminste op papier. Maar hoe wis je eeuwen van geïnstitutionaliseerde ongelijkheid uit het collectieve geheugen van een samenleving? Is het feit dat er nooit een grote georganiseerde strijd of beweging heeft plaatsgevonden, zoals de Civil Rights Movement in de VS, een mogelijk verklaring waarom de emancipatie van de Surinaams en Antilliaanse gemeenschap nog zo in de kinderschoenen staat?

Debat
Deze vragen leggen we voor aan professor Stephen Small die tijdens deze avond de keynote speech verzorgt. Small is gespecialiseerd in het Nederlands slavernijverleden en erfenis. Twee referenten Noraly Beyeren Lida van den Broek geven een reactie op het betoog van Small.  Daarnaast houden vier potentiële rolmodellen een pitch over de vraag of het 150 jaar na de afschaffing van de slavernij alsnog tijd voor een emancipatiestrijd op eigen bodem? Zien zij zichzelf als een voortrekker? Voelen zij de noodzaak voor een emancipatiestrijd? En welke vorm kiezen zij hiervoor?

Quinsy Gario

Met:
Karin Amatmoekrim – schrijfster van o.a. Het Gym. Onlangs verscheen De man van veel, een roman gebaseerd op het veelbewogen leven van verzetsstrijder Anton de Kom.
Noraly Beyer - presentator
Lida van den Broek - organisatieantropoloog en oprichter van Kantharos
Quinsy Gario – kunstenaar en activist. Initiatiefnemer van de actie ‘Zwarte Piet is racisme’ en presentator radioprogramma Roet In Het Eten op Mart Radio.
Mitchell Esajas - is mede-oprichter en voorzitter van New Urban Collective, een netwerk voor studenten en young professionals met als missie de potentie van jongeren met een cultuur diverse achtergrond ten volle te benutten en bij te dragen aan een samenleving waarin een ieder gelijke kansen heeft.
Seada Nourhussen – Afrika journalist bij Trouw.
Jeroen Weghs - columnist voor o.a. The Post Online.

De avond wordt gepresenteerd door voormalig Tweede Kamerlid en theatermaker John Leerdam.

Locatie: De Balie, Kleine Gartmanplantsoen, Amsterdam

Datum: dinsdag 26 november 2013, 20.00 uur.

Lees:
S.A. Small (2012). Living History. The Legacy of Slavery in the Netherlands (2012, October 5). Den Haag: Amrit/NiNsee.

Paneldialoog: “Surinamers benadeeld in onderwijs?”

Uit onderzoek blijkt dat biculturele jongeren minder kans te hebben om via havo en vwo naar het hoger onderwijs door te stromen. De route om via het mbo alsnog het hbo of de universiteit te bereiken is mede daarom populair bij deze jongeren. Hieruit blijkt dat allochtone jongeren wel de potentie en ambitie hebben om te studeren, maar dat dit op jonge leeftijd niet wordt (h)erkend.

Op 24 november zal dit onderwerp tijdens een dialoog, tussen 12:00 en 14:30 in partycentrum Rhône te Amsterdam, worden uitgediept om te kijken wat de oorzaken hiervoor zijn, of het doorstromen gestimuleerd moet worden of bij de wortel aangepakt moet worden.

In het mbo zijn deelnemers met een niet-westerse achtergrond, waaronder Surinaamse jongeren oververtegenwoordigd op de lagere niveaus. Daarnaast lopen deze deelnemers vaker vertraging en uitval op dan hun autochtone leeftijdgenoten. Echter, wanneer ze hun opleiding met een diploma hebben afgerond stromen ze in ruime mate door naar vervolgopleidingen, zowel binnen het mbo als naar het hbo. Uit onderzoek is gebleken dat binnen het mbo, ruim 60% van de biculturele deelnemers doorstroomt van niveau 1 naar hogere niveaus. Uit rapportage van het SCP (2009) blijkt dat ruim de helft van de hbo-eerstejaars met een niet-westerse achtergrond in een vooropleiding in het mbo had; slechts een minderheid van 42% tot 44% was afkomstig uit het havo of vwo. Dit in tegenstelling met autochtone jongeren waarbij ruim 60% afkomstig is van de havo of vwo. De onderzoekers concluderen dat biculturele jongeren vaker de ambitie hebben om een hoger niveau te halen. Een dergelijke conclusie is consistent met literatuur waaruit blijkt dat talent bij deze jongeren op jongere leeftijd minder snel wordt (h)erkend en dat een inhaalslag door doorstuderen een mogelijk gevolg is.

Hoewel het doorstuderen in eerste instantie getuigt van ambitie en potentie, lopen de jongeren hierdoor een achterstand op in de arbeidsmarkt. Daarnaast dringt de vraag zich op waarom de potentie op jonge leeftijd niet wordt (h)erkend.

Tijdens een paneldialoog georganiseerd door de Commissie Jongeren van het Surinaams Inspraak Orgaan zal dit onderwerp uitvoerig besproken worden. Het doel van de dialoog is om inzicht te krijgen in de oorzaken, mogelijke oplossingen en verbeterpunten van het stapelen onder allochtone jongeren. Om 12:30 zal de dialoog geopend worden door Tanja Jadnanansing, woordvoerder onderwijs, waarna verschillende panelleden en publiek kunnen reageren op diverse stellingen. Aanwezig zijn ook Hannah Belliot en Quincy Vroom. Dus kom en laat je mening horen!

Programma:

12:00-12:30                 Inloop

12:30-12:35                 Welkomstwoord

12:35-12:45                 Doel en regels dialoog, voorstellen panelleden

12:45-13:05                 Introductie Tanja Jadnanasing & Eerste stelling

13:05-13:15                 Stelling Hannah Belliot

13:15-13:35                 Stapelen, is dat een probleem?

13:35-13:50                 Stapelen, Oplossen of stimuleren?

13:50-14:15                 Mogelijke oplossingen

14:55-14:30                 Dankwoord & afsluiting

 

Taking In The Word. Dwight Juda Word

Aanwezig:

- Tanja Jadnanansing (woordvoerder Onderwijs)

- Quincy Vroom (ECHO ambassadeur, WO afgestudeerd met mbo en hbo)

- Zeki Arslan (Onderzoeker Forum)

- Hannah Belliot (Ex-wethouder)

Toegang: gratis

Datum: zondag 24-11-2013

Tijd : 12:00-14:30 uur

Plaats: Partycentrum Rhone

Adres: Rhôneweg 12-14; 1043 AH Amsterdam

SIO Commissie Jongeren Maliebaan 13, 3581 CB Utrecht

https://www.facebook.com/SIOCommissieJongeren?fref=ts

Jongeren@sioweb.nl

0626757771

Quinsy Gario wil geen Zwarte Pieten bij de Sinterklaasoptocht

Op 17 november is het zover: Sinterklaas begint zijn bezoek aan ons land met de intocht in Amsterdam. Maar als het aan kunstenaar Quinsy Gario ligt wordt de goedheiligman dit jaar niet bijgestaan door zijn Zwarte Pieten.

Gario vindt de deelname van Zwarte Pieten aan de intocht discriminatie en wil daarom dat zij niet aanwezig zijn bij de Sinterklaasintocht.

Pauw en Witteman, maandag 7 oktober 2013

Hele uitzending afspelen

Kunst, slavernij en de erfenissen daarvan....

Op 5 oktober vindt in Galerie SANAA te Utrecht een bijeenkomst plaats over de rol van de hedendaagse kunst in relatie tot het thema slavernij en de erfenissen daarvan in Nederland.  Kunsthistoricus, criticus, curator en docent Nancy Hoffman gaat op deze avond in gesprek met o.a. Mercedes Zandwijken (initiatiefnemer van de stichting Keti Koti Dialoog tafel), Patricia Kaersenhout, Boris van Berkum, Charl Landvreugd, Liesbeth Tjon A Meeuw (radiomaker, schrijver) en Babah Tarawally (schrijver). Zij nemen allen deel aan de expositie. De avond begint met het kwasi bita en kokosolie ritueel, een gebruik dat herinnert aan het Surinaamse slavernijverleden.

Boris van Berkum - Dreaming of a Mega Renaissance

In een korte film wordt getoond hoe Wintipriesteres Marian Markelo een plengoffer voor de voorouders brengt vergezeld door het Kabra masker van kunstenaar Boris van Berkum, dat ook in de expositie te zien is. Dit masker is een tastbaar eerbetoon aan de voorouders en luidt de wedergeboorte van de Afrikaanse kunst in de Winticultuur in.

De gasten zullen discussiëren over de mogelijkheden die de hedendaagse kunstenaar heeft voor het maken van nieuwe beelden en verhalen over slavernij nu, en over de effecten en slagkracht van deze nieuwe beelden en verhalen. Zijn deze van betekenis voor het reconstrueren van het cultureel geheugen? Zoekt de kunstenaar hierin naar een nieuwe beeldtaal en naar nieuwe kaders?

Boris van Berkum vertelt over zijn African Art Liberation Front en hoe met 3D-printing Afrikaanse kunst weer een rol kan spelen in het ritueel vandaag de dag.

De avond is in het kader van de expositie Slavery - contemporary arts incorporated? bij Galerie SANAA. Aanleiding is de herdenking van de afschaffing van de slavernij door Nederland 150 jaar geleden.

SANAA nodigde 12 kunstenaars uit Nederland, het Caribische gebied en Afrikaanse landen uit om te reflecteren op de betekenis en rol van slavernij nu. Gespreksdeelnemer Patricia Kaersenhout laat de serie Distant bodies zien geïnspireerd op de positie van de zwarte vrouw sinds de slavernij. Van Charl Landvreugd is de installatie Jamais le Hasard N’abolira Après Mallarmé te zien. In een directe verwijzing naar de 100 jaar oude poëzie van Stéphane Mallarmé en in navolging van Marcel Broodthaers refereert Landvreugd aan het toeval waardoor de ene beschaving de macht overneemt van de andere.

Datum: zaterdag 5 oktober 2013, aanvang 20.00 uur

Toegang gratis. Aanmelding: info@galeriesanaa.nl  (reserveren gewenst)

Locatie: Jansdam 2 te Utrecht Meer info: http://www.galeriesanaa.nl/

Slavernij in Afrika: overwinnaars en slachtoffers

Zondag 22 september werd de grote tentoonstelling Slavernij verbeeld in de afdeling Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam afgesloten met een debat over wat er voorafging aan de Middle Passage, de overtocht van Afrikaanse mensen naar de Nieuwe Wereld: de slavernij in het continent Afrika. Hoe schrijven we die geschiedenis en welke rol speelt daar de orale geschiedschrijving in? Hoe kwamen de slavenhandelaren aan hun slaven? Hoe lang bestond er al Afrikaanse slavernij? Zijn de Afrikaanse volkeren mede schuldig aan de slavernij, of moeten we dit zien als een historisch gegeven: de Ashanti voerden oorlog en de overwonnenen werden tot slaaf gemaakt?

Marcel van Engelen, auteur van Het kasteel van Elmina, de Ghanees-Nederlandse journaliste Alberta Opoku, en historicus Leo Balai, auteur van Het slavenschip Leusden; moord aan de monding van de Marowijnerivier, debatteerden onder leiding van Michiel van Kempen, bijzonder hoogleraar West-Indische Letteren.

Natuurlijk waren er uiteenlopende meningen, al dan niet vanuit het standpunt van de roots-zoekers/ de nakomelingen van de slachtoffers van die tijd, of vanuit een meer neutraal geschiedenis-beschrijvend standpunt, of zelfs vanuit de "overwinnaars" van toen. Emoties spelen in zo'n debat altijd een rol. Maar gedachte-uitwisselingen als deze kunnen er niet genoeg zijn.

Een foto-impressie door Bert Reinders.

Het panel, v.l.n.r. Marcel van Engelen, Alberta Opoku, Leo Balai en discussieleider Michiel van Kempen

Garrelt Verhoeven, hoofdconservator Bijzondere Collecties

De zaal was amper groot genoeg voor de grote belangstelling

Marcel van Engelen

Alberta Opoku

Een interventie van "Mister Anansi"

Edmund Neus aan het woord

Carl Haarnack werd bedankt als mede-organisator en rondleider van de tentoonstelling

Saté-time!

Napraten met Henk Dijs en Frank Consen

Leo Balai vertelt over het slavenschip Leusden

Jong en nog jonger woonden de middag bij

Een afsluiting waar de innerlijke mens zich goed bij voelde

Debat: de Afrikaanse rol in de geschiedenis van de slavernij

Leo Balai, Marcel van Engelen en Alberta Opoku in gesprek over slavernij

Gratis toegang tentoonstelling Slavernij Verbeeld en zondagmiddagsalon

 

Marcel van Engelen

Op zondagmiddag 22 september spreken Leo Balai, Marcel van Engelen en Alberta Opoku met elkaar over de Afrikaanse rol in de geschiedenis van de slavernij. De tentoonstelling Slavernij verbeeld is in het weekend van 21 en 22 september gratis te bezoeken.

Alberta Opoku

Marcel van Engelen is schrijver van Het Kasteel van Elmina, Alberta Opoku is journaliste en schrijfster. Leo Balai is historicus en auteur van een proefschrift over het slavenschip Leusden.  Hun gedachtewisseling over de Afrikaanse rol in de geschiedenis van de slavernij vindt plaats met als gespreksleider Michiel van Kempen, bijzonder hoogleraar West-Indische Letteren aan de Universiteit van Amsterdam.

Programma

•             16.00–16.10 uur: Welkom door Garrelt Verhoeven, hoofdconservator Bijzondere Collecties

•             16.10–16.45 uur: Een goed gesprek, tussen Marcel van Engelen en Alberta Opoku, gespreksleider Michiel van Kempen

•             16.45–17.15 uur: Publieksvragen

•             17.15–18.00 uur: Afsluitende borrel met Surinaamse hapjes

 

Michiel van Kempen

Tentoonstelling gratis

Deze zondagmiddagsalon markeert het einde van de tentoonstelling Slavernij verbeeld. De tentoonstelling is in het weekend van 21 en 22 september gratis toegankelijk. Openingstijden in het weekend: 13–17 uur.

Rondleidingen

Op zondag 22 september geeft Denie Kasan rondleidingen over de tentoonstelling. Ze beginnen om 14.00 en 14.45 uur. Deelname is gratis, maar aanmelding is gewenst (zie beneden).

Leo Balai

Kortingsactie

Het themanummer over slavernijgeschiedenis van tijdschrift De Boekenwereld is dit hele weekend voor een actieprijs van € 7,50 (i.p.v. € 12,50) verkrijgbaar in de museumwinkel.

Aanmelden

Aanmelding voor de zondagmiddagsalon wordt op prijs gesteld: receptie-otm@uva.nl of 020–5257300.

www.bijzonderecollecties.uva.nl

Debat over slavernij in de Amsterdamse Academische Club

Strategieën in Nederland bij het herdenken en herinneren van de afschaffing van de slavernij

Hoe wordt (de afschaffing) van slavernij herdacht en herinnerd? Voor welke strategieën wordt gekozen of zou men kunnen kiezen? Een historicus, een kunsthistoricus, en een dichter/psychiater formuleren vanuit drie verschillende invalshoeken een mogelijk antwoord op deze interessante vragen. Elk delen zij gedurende 15 minuten hun standpunt en kennis, en gaan vervolgens onder leiding van historicus Gert Oostindie in debat. Aansluitend is er ruimte is voor uw inbreng en vragen. Voorafgaand aan het debat nodigen we u van harte uit een bezoek te brengen aan de tentoonstelling Slavernij verbeeld in Bijzondere Collecties van de UvA (ingericht door deelnemer aan het debat Elmer Kolfin!).

Inleidende voordrachten

Dienke Hondius | historicus VU

Het slavernijverleden op de kaart van Nederland zetten.
In 2012 maakte ik met een groep studenten van de VU een eerste kaart van de plaatsen in Amsterdam waar ten tijde van de afschaffing van de slavernij (1863) slaveneigenaren woonden, die toen compensatie ontvingen voor de slaven die ze moesten vrijlaten. De tot slaaf gemaakten kregen niets. Deze kaart was het begin van een onderzoeksproject waarin nieuwe resultaten van historisch onderzoek over de slavenhandel en het slavernijverleden van Nederland en Europa door middel van digitale en andere kaarten wordt getoond. Google maps bieden mogelijkheden om zelf historische informatie te vinden, routes te maken en het verleden dichterbij te halen. Eind juni 2013 stelde ik een eerste voorlopige versie van een "Atlasje van het slavernijverleden" samen en organiseerde de presentatie bij het Stadsarchief, door Nederlandse, Britse en Franse onderzoekers. In deze lezing licht ik het onderzoek toe en laat zien hoe er de komende jaren verder aan wordt gewerkt.

Slavenhalsband. Kura Hulanda Museum

Elmer Kolfin  | kunsthistoricus, UvA

Nut en onnut van musea als herdenkingsplek: zwarte slavernij en het Nederlandse museum.
Vóór 2013 was er maar weinig en zeer versnipperde aandacht voor het Nederlandse slavernijverleden. Het herdenkingsjaar 2013 leverde veel aandacht op, maar wat blijft daarvan hangen als de hype over is?

De dood (Trier). Foto @ Michiel van Kempen

Antoine de Kom | dichter en psychiater

Een verworpen gewoonte
Wij hebben als Nederlanders allerlei onrecht aangedaan waaronder de slavernij. Herdenken en herinneren is verwerken en onszelf hervinden in een nieuwe, leefbare en gezamenlijke identiteit.

Biografie debatleider en sprekers

Debatleider Gert Oostindie

is directeur van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde en hoogleraar Geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Hij publiceerde vele boeken over het Caraïbisch gebied, met thema’s als slavernij, dekolonisatie, migratie en etniciteit. In Het paradijs overzee (1997) hekelde hij het ontbreken van een Nederlands monument ter nagedachtenis van slavenhandel en slavernij. Naderhand redigeerde hij hierover Het verleden onder ogen (1999) en Facing Up to the Past (2001). In Postkoloniaal Nederland. Vijfenzestig jaar vergeten, herdenken, verdringen (2010) analyseert hij het verband tussen de postkoloniale migraties en de hedendaagse herinneringscultuur rond het kolonialisme, waaronder de slavernij.

Dienke Hondius

is universitair docent geschiedenis bij de Vrije Universiteit, en medewerker van de Anne Frank Stichting. Na haar proefschrift over de acceptatie van etnisch en religieus gemengde huwelijken (Gemengde huwelijken, gemengde gevoelens; UvA, Amsterdam,1999) onderzocht ze aan de Erasmus Universiteit Rotterdam de geschiedenis van het begrip ‘ras’, en daarmee ook de brede en diepe geschiedenis en doorwerking van de slavernij en de slavenhandel. Ze werkt nu onder meer aan een atlas van het slavernijverleden in Europa, aan een studie over de joodse onderduik in Nederland, en aan de mondelinge geschiedenis van Surinaamse leerkrachten.
In juni 2014 verschijnt: Dienke Hondius, Blackness in Western Europe: Racial Patterns of Paternalism and Exclusion. (Transacion publishers, New Jersey USA)

Elmer Kolfin

is kunsthistoricus aan de Universiteit van Amsterdam. Hij maakte met anderen de tentoonstelling Slavernij verbeeld (Bijzondere Collecties Universiteit van Amsterdam, nog te zien tot 22 sept 2013), was betrokken bij de tentoonstelling Black is Beautiful over de verbeelding van zwarte mensen in de kunst van 1400 tot 2000 en publiceert regelmatig over beeldvorming van Afrikanen van circa 1500 tot 1800.

Antoine de Kom

- kleinzoon van Anton de Kom – is forensisch psychiater en dichter. Zijn recentste dichtbundel is Ritmisch zonder string (2013). In 2012 publiceerde hij Het misdadige brein, een bundeling van miniaturen over beruchte verdachten die in Hollands Maandblad verschijnen.

Expositie in Bijzondere Collecties

Op vertoon van de bevestiging van het debat kunt u vooraf aan het debat een bezoek brengen aan de tentoonstelling Slavernij Verbeeld in Bijzondere Collecties van de UvA. Elmer Kolfin is gastconservator van deze tentoonstelling.  

Diner: daghap 15 euro

U bent van harte uitgenodigd om na afloop te blijven voor de “daghap” voor 15 euro. Een heerlijke huisgemaakte schotel voor een vriendelijke prijs en de mogelijkheid op tijd te vertrekken.

Programma

·         17.00 uur inloop

·         17.30 uur start  debat

·         18.45 uur einde debat en borrel

·         19.15 uur aanvang diner (optioneel)

Aanmelden debat/diner 19 september

Amsterdamse Academische Club

Oudezijds Achterburgwal 235 | 1012 DL Amsterdam
Tel. +31 (0)20 525 1570 

Inleiding tot debat “Van slavernij tot moderne slavernij”

Slavenboei

door Rose Mary Allen

UNA, 4 augustus 2013

Ik wil in mijn bijdrage aan dit debat ingaan op een aspect van de erfenis van de slavernij en dat is de doorwerking hiervan in de moderne hedendaagse samenleving. De vraag is dan op welke wijze het slavernijverleden de nieuwe generaties nog steeds beïnvloedt? Of beter gezegd: In hoeverre geeft de oudere generatie aan de jongere generatie denkbeelden en gedragingen door die te maken hebben met een slavernijerfenis?

Bijvoorbeeld: is het groot aantal tienerzwangerschappen en alleenstaande moeders in het Caribisch gebied,  het gevolg van de  mogelijke aangespoorde losse man-vrouwverhoudingen die er heersten tijdens de slavernijperiode? Is de huidige achterstandspositie waarin een groot deel van de gezinnen zich bevindt een gevolg van de slechte startpositie die deze groep had na de afschaffing van de slavernij in 1863? Een heel vaak gestelde vraag is of de zogenaamde afkeer voor handwerk en landbouw ook een afspiegeling van dit verleden is?

 

Curaçaose schone: Kabei malu?

Voor wat betreft de onderlinge verhoudingen in de maatschappij, zijn er ook vragen die gesteld worden. Is het feit dat hier op het eiland mensen elkaar beoordelen op basis van ras en etniciteit ook een gevolg van dit slavernijverleden? Jandi Paula sprak over deze culturele trauma’s en het intergenerationeel doorgegeven van superioriteits- en inferioriteitsdenkbeelden en gedragingen in zijn boek From objective to subjective social barriar. Nog steeds worden mensen gediscrimineerd op basis van hun ras door gebruikmaking van termen zoals Pretu mahos (zwart en lelijk), Jacombeinchi (voor een uiterst blanke uiterlijk), Kabei malu (kroeshaar), nanishi promenton (voor de brede neus van de zwarte persoon) en lep di tayer (bandenlippen, of dikke lippen). Colorism is nog steeds een van de redenen voor pesten onder jongeren op het moment. Als laatste wil ik ook het fenomeen bijvoegen wat ik Anancyism noem. Van de figuur Nanzi hebben wij een paradoxaal figuur overgehouden, een figuur die deels spin deels mens is, deels held en deels schurk, zowel empowerend  maar ook enorm egoïstisch. Anancyism is een gedragspatroon, waarin schijnbaar machteloze mensen constant mazen zoeken om in situaties toch als winnaar uit de bus te komen.

Tula - Edsel Selberie

Racisme en discriminatie, stereotypen en sociale ongelijkheid lijken nog steeds de politieke sporen van de slavernij. Het trieste van de zaak is dat slavernij niet helemaal verdwenen is. Wereldwijd ervaren mensen slavernij of omstandigheden die er dicht bij in de buurt komen. Ik denk bijvoorbeeld aan mensenhandel waarin voornamelijk vrouwen en kinderen de  slachtoffers worden. Alhoewel het hier om een andere soort slavernij gaat, op een andere schaal en in een heel andere historische,  politiek-economische en sociologische context, zou men kunnen stellen dat wij in het Caribisch gebied kennelijk geen lering hebben getrokken uit ons verleden, want wij doen flink mee aan deze moderne vorm van slavernij.

Rose Mary Allen (achter de microfoon) voert het woord. Naast haar Cynthia Mc Leod

We hebben dus een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Daarom denk ik ook dat, ondanks de gevoeligheid van het onderwerp, we hierover vooral niet moeten zwijgen. Wij dienen de stiltes te overstijgen, waarmee het thema slavernij altijd omringd is. Deze stiltes hebben als gevolg dat wij nog steeds niet met elkaar in harmonie kunnen leven. Voor de doorbreking van deze stilte is onder andere empirisch wetenschappelijk onderzoek noodzakelijk, want onze kennis op het terrein van slavernij en slavernijverleden is nog steeds beperkt. De onjuistheden in de historie werken maatschappelijk door en zorgen voor een verkeerde beeldvorming.

Ik denk dan ook de stiltes rondom slavernij doorbroken dienen te worden op grond van goed geïnformeerde dialoog gebaseerd op goed onderlegde feiten.

Hedendaagse vormen van slavernij en marteling komen niet minder voor dan in vroeger eeuwen, in tegendeel zelfs