 |
| Annet Zondervan, directeur van het Centrum voor Beeldende Kunst Zuidoost maakt het eerste project Cultuurlijn 1102 van de drie cultuurinstellingen in Amsterdam Zuidoost bekend. Foto © Stuart Rahan. |
Amsterdam Zuidoost - Zij die behoefte hadden om op één dag
nader kennis te maken met het Nederlandse slavernijverleden, hebben donderdag
vanuit drie verschillende invalshoeken hun behoefte kunnen bevredigen. In
gesprekken hebben inleiders hun licht laten schijnen op het slavernijverleden
en hoe 150 jaar na de afschaffing in 1863, zij ermee omgaan. Kunstenaars geven slavernij een eigen gezicht door middel
van een tentoonstelling en in het theater hebben rebelse vrouwen van toen een
gezicht gekregen.
De drie grootste cultuurinstellingen van Zuidoost staken de
koppen bij elkaar en startten hun eerste gezamenlijke activiteit onder de
noemer Cultuurlijn 1102, hun gemeenschappelijke postcode. Imagine IC, Centrum
Beeldende Kunst Zuidoost (CBK Zuidoost) en het Bijlmer Parktheater stelden een
cultuurprogramma samen met slavernij als interessant thema in verband met de
herdenking van 150 jaar afschaffing daarvan.
Nieuwe begrippen
Hoofdgast Saidiya Hartman van de Columbia Universiteit in de
VS ging tijdens het onderdeel 'Spoken slavery' in op het immaterieel erfgoed
van de slavernij. Daarbij maakte zij gebruik van het verhaal van een jonge
Afrikaanse vrouw tijdens de overtocht van haar continent naar Amerika. Dat
verhaal heeft Hartman opgetekend in het boek Lose your mother waarbij zij experimenteerde met verhalen van
overlevering.
Door de eeuwen heen zijn het Engels en Nederlands verrijkt
met woorden die in de slavernijperiode andere betekenissen hadden. Slaven zijn
tegenwoordig 'slaafgemaakten', slaves werden het begrip 'enslaved'. Volgens
inleider Hester Dibbits maken nieuwe begrippen onder andere deel uit van de
vernieuwde manier waarop slavernij herdacht wordt. Zangeres Denise Jannah droeg
met haar optreden op geëigende wijze bij aan de herinnering van het
slavernijverleden. "Fu
sabi pe y'e go, yu musu sabi pe yu kemopo. Om je toekomst te bepalen
dien je eerst te weten waar je vandaan komt", vertolkte zij in twee
prachtige liedjes. Zij bezong 'Mama Aisa' in een nummer dat zij op harmonieuze
wijze liet overgaan in 'Strange Fruit', een lied dat herinnert aan de wreedheden
van de slavernij.
 |
| Charl Landvreugd. Foto Facebook |
Document
In het Centrum voor Beeldende Kunst kon het publiek
vervolgens de opening meemaken van de tentoonstelling Gedeelde Erfenis: Slavernijverleden in de kunst. Ronald Ockhuysen,
adjunct-hoofdredacteur van Het
Parool opende de tentoonstelling officieel. Hij liet de aanwezigen
delen in een gewaagde actie van de krant die onlangs op de voorpagina een oud
document, dat gebruikt werd tijdens de slavernij plaatste. Met dat document
konden handelaren een bestelling voor slaafgemaakten plaatsen of werden
slaafgemaakten aangeboden. "Twee voor de prijs van één, was zo'n
aanbieding", vertelde Ockhuyzen wat volgens hem voor die tijd de
normaalste zaak was. Hij kreeg niet alleen complimenten. Er waren ook lezers
die zich afvroegen of het plaatsen van het oude document wel nodig was.
 |
| Iris Kensmil - Kapitani I |
De tentoonstelling bestaat uit werk van twintig kunstenaars
met een Nederlandse, Antilliaanse en Surinaamse achtergrond. Ken Doorson, Remy
Jungerman, Patricia Kaersenhout, Iris Kensmil, Charl Landvreugd en George
Struikelblok zijn enkele bekende Surinaamse kunstenaars. Van Iris Kensmil staan
daarnaast nog drie fictieve portretten van marronkapiteins in de
Schuttersgalerij van het Amsterdam Museum. Zij maakte de portretten 'Out of
History', in opdracht van CBK Zuidoost en het Amsterdam Museum.
De dag werd afgesloten met de theatervoorstelling Rebelse Vrouwen in het Bijlmer
Parktheater. Drie geesten van overleden slavinnen bieden troost en hulp aan een
jonge Afrikaanse vrouw die tegen haar wil in de prostitutie belandt. Zij
vertellen over hun eigen ellende, maar met trots delen zij verhalen van hun
verzet.
[uit de Ware Tijd,
22/06/2013]
