Posts tonen met het label Codfried Arlette. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Codfried Arlette. Alle posts tonen

donderdag 22 augustus 2013

Dobru Nights ook deel van Carifesta XI

Paramaribo - Ook de Dobru Nights op het achter terras van de SMS-pier laten tijdens Carifesta XI van zich spreken. Een ‘jamsession’, vrije tribune voor bezoekers en een open podium voor gevorderde en beginnende artiesten die de avond een sfeervol karakter geven. Dobru pseudoniem voor Robin Raveles was dichter en vervulde in zijn dagen een voorhoede rol in het nationalistische
gebeuren, zegt zoon Rutu Raveles. Het is dan ook meer dan gepast dat de Dobru Stichting met dit evenement het gedachtegoed van de ‘revolutionair en nationalist’ Robin Raveles in stand houdt.

De Scheepvaart Maatschappij Suriname heeft speciaal met Carifesta haar faciliteiten beschikbaar gesteld voor de Stichting. De Dobru nights waar ook het leven en werk van Robin Raveles wordt uitgebeeld duurt tot en met zaterdag met een feestelijke afsluiting.

Hieronder een foto-impressie.

Trompettist Ron Duysker


Arlette Codfried

S. Sombra

Presentatrice

Rutu Raveles

Publiek


Wonny Raveles, weduwe van R. Dobru

maandag 24 juni 2013

Schrijversgroep '77 presenteert gedichtenbundel Fri

De gedichtenbundel Fri met 48 gedichten is een uitgave van de Schrijversgroep'77 in verband met de herdenking van 150 jaar afschaffing van de slavernij. Het idee voor de bundel ontstond in 2012. Een commissie onder leiding van Johan Roozer, waarvan verder Arlette Codfried en Sombra lid waren, riep dichters op hun emoties rond vrijheid te verwoorden.

Hein Eersel zal op uitnodiging van de Schrijversgroep'77 zijn licht laten schijnen op de bundel. Er zullen tien gedichten uit deze bundel worden voorgedragen. Naast bekende dichters zoals Sombra en Alphons Levens hebben ook nieuwe dichters werk aangedragen, zoals Cobi Pengel, Rose-Marie Maître, Hermien Wimpell, Josta Vaseur, Judith Ruimwijk, John Verwey, Patricia Rotgans, Raoel Doelahasori en Jennifer Lawson.


Alphons Levens
Ook is een uniek project opgenomen, waarbij het Nederlandstalig gedicht Vrijheid in vijf Surinaamse talen is vertaald door onder andere Dorus Vrede, Jit Narain en Kadi Kartokromo. Ook zal eindredacteur Robby Parabirsing (Rappa) vertellen hoe de productie van manuscript tot eindproduct is verlopen. Dit is vooral interessant voor opkomende dichters die meer willen weten over de mogelijkheden om hun werk te publiceren.

Op woensdag 26 juni 2013 zal de Schrijversgroep'77 de gedichtenbundel 'Fri' in Tori Oso aan de Frederik Derbystraat presenteren. Aanvangstijd: 20.00 uur.

woensdag 1 mei 2013

Stefanie Sewotaroeno wint ‘Write Now!’ met gedichten

door Tom van Moll

Paramaribo - Stefanie Sewotaroeno heeft met haar zes gedichten de Surinaamse voorronde van ‘Write Now!’ gewonnen. De negentienjarige zal het op 24 juni in Rotterdam met nieuw werk moeten opnemen tegen tien andere finalisten uit Nederland en Vlaanderen. 'Write Now!' is de belangrijkste schrijfwedstrijd in het Nederlandse taalgebied voor jongeren tussen de vijftien en 24 jaar. De jury van de voorronde, bestaande uit Robby Parabirsing, Arlette Codfried en Jeffrey Quartier, roemde Sewotaroeno om haar goedverzorgde taalgebruik en presentatie, wat de gedichten erg publicabel maakt.

Robby Parabirsing reikt de prijs uit aan Stefanie Sewontaroeno

Weinig perfectionistisch
De tweede plaats werd gegund aan Deborah Niklaus. Voor de tweede achtereenvolgende keer ging de derde prijs naar Karin Keesmaat. Hoewel het niveau hoger lag dan vorig jaar, ontbrak het de zestien inzendingen volgens de jury vooral aan afwerking. Dat bevestigt schrijfster Ismene Krisnadath, die voorafgaand aan de uitreiking een workshop gaf aan de deelnemers. "Er is wel potentie, maar de deelnemers zijn in het algemeen te weinig perfectionistisch." Ze heeft ze daarom handvatten aangereikt om hun werk beter te kunnen bijschaven.

De winnaars v.l.n.r. Karin Keesmaat, Deborah Niklaus, Stefanie Sewotaroeno


Hoewel het werk van Sewotaroeno juist gewaardeerd werd om de verzorging, kan ze die opmerking wel plaatsen. "Het komt vaak vanzelf en dan schrijf ik het op. Ik heb deze gedichten een paar dagen van tevoren geschreven, want ik had het druk met school. Een vaste stijl of thematiek heb ik nog niet."
Toch scoorde Sewontaroeno ook op het criterium ambitie aardig, volgens juryvoorzitter Parabirsing. "Ze pakt grote thema's aan, zoals nationalisme en wraak. Ze weet daarbij vanuit zichzelf te schrijven en toch afstand te houden." Krisnadath: "Het is belangrijk dat een schrijver zich durft bloot te geven." Zelf deed ze dat door tijdens de workshop een verhaal van haar hand te laten beoordelen door de deelnemers.

Stefanie Sewotaroeno (midden, met rode pet).


Gegroeid
De winnaar van 2012, Zerachiël van Mark, vindt dat hij het afgelopen jaar is gegroeid als schrijver. "Ik ben niet meer gaan schrijven en dit verhaal is niet zozeer beter, maar ik durf nu meer naar buiten te treden. Het vorige verhaal ging over eenzaamheid en dit gaat over acceptatie. Ja, dat zegt wel wat over mezelf." Hij eindigde als vierde.
De avond werd gepresenteerd door Andy Plak en werd opgeluisterd met muziek van zangeres Dominique Ravenberg, die op de piano werd begeleid door Mariëlle Te Vrede. Spoken word-artist Anouska Blanca liet zich door twee inzendingen inspireren tot een gedicht, dat ze voordroeg.

[naar de Ware Tijd, 29/04/2013]


zondag 28 april 2013

Stefanie Sewotaroeno door naar Write Now-finale Rotterdam


De 19-jarige Stefanie Sewotaroeno, leerlinge van de AMS, is winnares geworden van Write Now! Suriname. Zij heeft zich met haar inzending van gedichten geplaatst voor de grote finale van Write Now!. Daarnaast won ze voor euro 250 aan boekenbonnen. Nu moet Stefanie weer aan de slag voor haar inzending voor de finale. 

Stefanie hoopt in juni af te reizen naar Nederland om daar met de andere finalisten een weekend door te brengen, met als hoogtepunt de bekendmaking van de grote winnaar van Write Now! 2013 op 23 juni in Rotterdam.
Van alle Surinaamse inzendingen vonden juryleden Robby Parabirsing, Arlette Codfried en Jeffery Quartier de gedichten van Stefanie het beste. De bekendmaking vond op feestelijke wijze plaats in Theater Unique.

De tweede prijs werd gewonnen door Deborah Niklaus met een prachtig verhaal over een watra mama die steelt. De derde prijs was voor Karin Keesmaat met haar verhaal Het uur van de gelogen dood. De jury vond ook de inzendingen van Zerachiel van Mark, Emanuel Era Sanvisi en Rose-Marie Maitre goed genoeg om apart te vermelden. De avond werd opgeluisterd door zang en voordracht. Voorafgaand aan de prijsuitreiking volgden de deelnemers een workshop van Ismene Krishnadath.

Write Now! 2013 begint met 11 voorronden; 1 in Suriname, 7 in Nederland en 3 in Vlaanderen. Elke voorronde heeft een prijsuitreiking waar een vakjury bepaalt wie zich plaatst voor de grote finale op 23 juni 2013 in Rotterdam. De hoofdprijs van Write Now! 2013 bestaat uit een MacBook ter waarde van euro 1.500.

[uit Starnieuws, 28 april 2013]

zaterdag 2 februari 2013

Vertellers inspireren vrijgevigheid

 Het publiek kijkt geboeid toe, terwijl toriman Guillaume Pool zijn verhaal vertelt. Woensdag hield de Schrijversgroep '77 een tori neti die bedoeld was als benefiet. Foto: Irvin Ngariman.


door Charles Chang

Paramaribo - Het is lachen en nogmaals lachen op de schrijversavond van Schrijversgroep’77 in Tori Oso. Waar in de eerste helft nog sprake was van enige afwisseling, werd de tweede helft helemaal gevuld met fatu tori van Max Scholsberg. De stamgast en winnaar van de Tori Oso battle 2012 is ook de trekker van de avond. Op voorstel van Tori Oso werd Scholsberg in het programma van Schrijversgroep opgenomen, in de hoop meer publiek aan te trekken - wat ook gebeurt.
De avond is namelijk bedoeld als fundraising voor de publicatie van twee gedichtenbundels. Vorig jaar februari werd 'Het Jaar van de Poëzie' uitgeroepen door de Henri Frans de Ziel stichting en de Schrijversgroep 77. "Het thema was vrij en het aantal inzendingen boven verwachting," zegt commissielid Arlette Codfried hierover. De twee bundels in de pijplijn krijgen de titels Uma en Fri en aan de hand hiervan zijn de gedichten geselecteerd. Ondertussen is het redigeerwerk (pro Deo) gedaan, alleen het drukwerk moet nog gedaan worden. "En daarvoor zoeken we nog fondsen", aldus Codfried.
Josta Vasseur

Tori
De avond begint met twee voordrachten van Josta Vasseur over vrijheid, gevolgd door een liefdesverhaal van Ismene Krisnadath waarin nimfen mannen verleiden op een Caribisch eiland. Het gedicht 'Kumba Té' van Rose-Marie Maître proeft ook naar vrijheid en stonfutu puwemaman Alphons Levens heeft een soortgelijke inhoud met 'Emancipatie' uit 1997.

Daarna komen twee professional storytellers aan bod, Hilli Arduin en Guillaume Pool, die het publiek vermaken met hun verhalen, respectievelijk 'Oom Tampa die verzot was op maagden' en 'De koning die van verhalen hield, maar altijd in slaap viel'. Pool wil de moraal van zijn verhaal pas kwijt in de pauze. "Gecompliceerd," zegt hij eerst geheimzinnig en daarna "De moraal is: heb respect voor het verhaal!"

Albert Roessongh - Sopi tori


Geldbriefje
Na de pauze start Scholsberg met fosten tori over zijn oude woonbuurt Frimangron, een ware verhalenbron, waaruit hij vaker put op de avond. Familie Cederboom, Karel tip tip, oma Misman, maar ook de (verkeerde) radio-uitspraken zijn deze keer de lachonderwerpen. Het publiek dat hem beter kent, roept tussendoor 'Pokai!', 'Kra trafa!' en 'Ijskast!' Maar 'Schollie' reageert alleen op 'Ijskast' die de familie Cederboom gebruikte als klerenkast (...).

De toriman kent de etnische talen en toont een fotografisch geheugen door een ingewikkelde liefdesbrief van lang geleden uit het hoofd voor te dragen. Vlot als een trein brengt hij de ene fatu na de andere. "Hij kan zo de hele avond doorgaan!", reageert een bezoeker enthousiast. Het effect was er wel naar, na afloop deden velen een geldbriefje in de donatiedoos.

[uit de Ware Tijd, 01/02/2013]

De avond bracht srd 600,- op.

vrijdag 14 december 2012

Toriman 2012 Max Scholsberg

door Tascha Aveloo

Paramaribo - In de overvolle achterzaal van Tori Oso zaten en stonden stamgasten en First timers te luisteren naar de vele tori’s. Er werd gebatteld om de titel Toriman of Uma 2012. Uiteindelijk leek het wel ‘save the best for last’ te zijn geweest. De laatste toriman was Max ‘Scholi’ Scholsberg die Tori Oso vertegenwoordigde. Hij bracht zijn tori met veel ‘saus’ en ‘showmanship’. Er werd luid en veel gelachen. De tori van ‘Scholi’ centreerde zich rond persoonlijke ervaringen in zijn woonomgeving, wat duidelijk zeer in de smaak viel bij de aanwezigen.

Schrijver/verteller Rappa wist het publiek danig aan het lachen te brengen. Hij bracht zijn tori met veel mimiek op een dynamische wijze. Enkelen stemden dan ook op hem als beste verteller, maar uiteindelijk mocht Max Scholsberg met die eer strijken als Toriman 2012. (Foto: Irvin Ngariman)

Kort en krachtig
'Scholi' won met overweldigende meerderheid op alle andere vertellers. "Het wordt een beetje eentonig hoor", lachte teller Hilli Arduin die luidop de stemmen bekendmaakte. Het stemmen verliep vlot en snel.
Sommige contestanten vertelden een verhaal, anderen weer enkele tori's achter elkaar. "Un hor mi, Scholi e kir mi dya", bulderde een mannelijke gast, die helemaal rood aanliep van het lachen, wanneer de toriman nog een toegift geeft nadat bekend is geworden dat hij heeft gewonnen.
Scholsberg (74) is geen onbekende voor de oudere generatie. "Ik heb in de jaren 1967 samengewerkt met De Surinaamsche Bank bij hun bonte avonden. Men dacht dat ik daar werkte, maar ik was van de douane. Ik heb daar een hoofdrol vervuld en we hebben dertig optredens gehad. Ik deed graag dominee Polanen na", lachte 'Scholi' vrolijk. "Ik vind het leuk om te doen. Om te zien hoe mensen genieten."
Arlette Codfried: "onsmakelijk verhaal"

Ervaring nodig
Dat de moppentapperij er nog goed in zit, bewees ook de legendarische Walther Huisden die de spits mocht afbijten. Frits Wols wist ook aardig de lachers op zijn hand te krijgen met zijn yorkatori. Het verhaal van Ba Anansi en Agama vertelde meesterdrummer/verteller Saco op krachtige wijze. Het was aan zijn optreden te zien en te horen dat hij een performer is die weet hoe het hoort. Enkelen vonden het begin van Arlette Codfrieds verhaal over de geboorte van Jezus te veel op het randje. Het einde van het verhaal gaf aan dat Jezus eigenlijk geboren is door verkrachting. "Onsmakelijk. Ik vond het begin leuk, maar het einde was disrespectvol. Ik ben geen Moslim, maar zou het ook akelig vinden als ze over hen of Hindoes zo een grap gemaakt had. Er is vrijheid van meningsuiting maar je moet mensen niet beledigen" stelde Grace Merkens. "Ik ga de schrijvergroep hierover spreken". Maar dat maakte de avond niet minder leuk en men heeft volop kunnen genieten van Surinaams cultureel erfgoed.

[uit de Ware Tijd, 14/12/2012]

zaterdag 17 november 2012

Zware competitie Tori Battle


De teams van de Tori Battle die op 12 december tussen Tori Oso en Schrijversgroep ’77 zal worden gehouden zijn bekend. Voor Tori Oso treden aan: Walther Huisden, Henk Saco, Max Scholsberg, Berry Vrede. Huisden, Saco en Scholsberg zijn bekende namen in de Surinaamse entertainment wereld. Walther Huisden is een moppentapper bij uitstek. Berry Vrede is een kenner van de Marronvertelcultuur. In het team van S’77 zitten Frits Wols, Rappa, Arlette Codfried, Sombra en Kadi Kartokromo. Ook van hen mogen we het nodige verwachten. Codfried belooft als enige vrouw iets speciaals te brengen. Rappa is bekend van zijn borreltories en Frits Wols spant al jarenlang de kroon op de tori neties van S’77. Sombra is goed in zijn korte agersi tori in het Sranan en van Kadi kennen we de Javaanse jorka tori, vooral uit Commewijne.

Conferencier op deze avond is Andy Plak. De twee organisaties strijden om de titel Winnaar Toti Battle  2012. Daarnaast strijden de individuele vertellers om de titel Toriman of Tori Uma van het jaar 2012. De uitkomst wordt geheel bepaald door het publiek, dat na afloop van de vertellingen de kans krijgt te stemmen. Daarvoor zullen stembiljetten worden uitgedeeld, die ter plekke ingevuld en ingeleverd moeten worden.

[Mededeling Schrijversgroep '77]

donderdag 8 november 2012

Schrijversgroep vierde 35-jarig bestaan

Leden van de Schrijversroep, van rechts af: Sombra, Walther Donner, Frits Wols, Ismene Krishnadath


Op 31 oktober 2012 werd in geanimeerde sfeer het 35-jarig jubileum van Schrijversgroep ’77 gevierd alsmede de 20-jarige samenwerking met Tori Oso. Ter gelegenheid hiervan was er een expo van boeken van 30 schrijvers, aangesloten bij S’77, en de vertoning van een film. Ook waren er voordrachten en felicitatieboodschappen van o.a. Frits Wols en Yvonne Raveles. Arlette Codfried trakteerde op populaire Hindostaanse liederen uit de beginjaren van S’77, waarvan de laatste flink werd meegezongen door het publiek.

De taart wordt aangesneden. V.l.n.r. Ismene Krishnadath, Arlette Codfried en Sombra met nieuw hoedje.


Ook de verjaardagstaart was een traktatie van Arlette. Met A di mi yere yu feryari werd de taart aangesneden. De film liet gesprekken zien van Sombra, Frits Wols, Osje Braumuller en Ismene Krishnadath over de geschiedenis van Schrijversgroep en de samenwerking met Tori Oso. De gesprekken worden afgewisseld met beelden van geschreven materiaal en boekcovers. Gespreksleiders in de film zijn respectievelijk Arlette Codfried, Roué Hupsel en Anne Huits.De film is gemaakt door de STVS en is in twee versies verkrijgbaar bij de Afdeling Productie van de STVS, tel 473032. Er is een korte versie van 35 minuten en een volledige versie van 90 minuten.

[Mededeling van Schrijversgroep '77]

dinsdag 23 oktober 2012

Schrijversgroep ’77 na 35 jaar op stabiele koers

door Audrey Wajwakana

Paramaribo - De oudste auteursbelangenvereniging ‘Schrijversgroep 77’ viert op 31 oktober haar vijfendertigjarig bestaan. De laatste tien jaar maakt de vereniging een opleving mee in de productie van in eigen beheer uitgegeven literaire werken van haar leden. Daarom zal er op die dag een boekenexpo worden gehouden. Na veel ups and downs vaart de vereniging volgens de leden Arlette Codfried en Robby ‘Rappa’ Parabirsing een stabiele koers.
Arlette Codfried

In de jaren '80 en '90 viel de vereniging in een winterslaap en werd na het succes van Hoe duur was de suiker van Cynthia McLeod wakker geschud. Mede door dit succes waren de oude leden gemotiveerd om de vereniging nieuw leven in te blazen. Er wordt een netwerk met internationale schrijvers onderhouden. "Elke laatste woensdagavond van de maand wordt een literaire presentatie gegeven, waarbij een schrijver zijn/haar product bespreekt met het publiek. Ook zijn er elke dinsdagavond radio-uitzendigingen, "vertelt Codfried. De leden worden via een digitale nieuwsbrief aangemoedigd mee te doen met de activiteiten en elkaars werk te becommentariëren.


Kritiek

Toch vinden sommige leden dat er niet kritisch genoeg naar elkaars producties in de vereniging wordt gekeken. "Kritiek van de leden wordt met enige discretie gegeven. Niet zo openlijk als in Nederland", vindt Rappa. Maar dit is volgens hem begrijpelijk. "Wij zijn maar een kleine schrijversgroep, die geen enkele steun ontvangt om een literair werk te publiceren. Alles wordt uit eigen middelen gedaan. Dit in tegenstelling tot de buitenlandse groep die door fondsen worden gesteund. "Een lid merkt pas bij de verkoop of het boek wel of niet goed is", zegt Rappa. In tegenstelling tot Rappa zegt Codfried dat de leden van de vereniging elkaar wel ondersteunen. "Als een lid advies nodig heeft, kan die wel advies krijgen vanuit de vereniging. Zo organiseren wij schrijfworkshops voor die zwakke schrijvers", zegt Codfried. Volgens haar is het de taak van een recensent om een boek kritisch te beoordelen.

De Schrijversgroep '77 viert ook de twintigjarige samenwerking met Tori Oso. Op die avond zullen filmopnames van Stanley 'Sombra' Slijngaard, Frits Wols, Ismene Krishnadath en Osje Braumüller worden vertoond.

[uit de Ware Tijd, 22/10/2012]

dinsdag 7 augustus 2012

Arlette Codfried - De laatste

Hij was de laatste die stond
de anderen waren dood
Alleen een leeg en verminkt
lichaam was wat de nabestaanden
restte.

Er is voor eeuwig een gat
Geslagen in de geschiedenis
in de maatschappij.

Wij zijn de laatsten die
het aan de lijve hebben
ondervonden.
Wij zijn de nabestaanden van
Die 15 mannen + 1
die de laatste was.


[4-12-2001, Arlette schreef dit gedicht na het zien van de documentaire Zonen van Suriname]

Foto Charl Danoe

zaterdag 26 mei 2012

Het schrijnende zwijgen van Schrijversgroep '77

door Michiel van Kempen

Het zal weinigen ontgaan zijn: de Surinaamse regering/Bevel/Bouterse eist het Fort Zeelandia-complex op, gooit het Surinaams Museum en zijn zusterinstellingen eruit en wil het complex herinrichten voor eigen gebruik, onder meer als feestruimte (zie ook de berichten hieronder op deze blogspot).
De Schrijversgroep '77 deelt in S77 Info van 25 mei 2012 onder de kop 'Plannen ontruiming Fort Zeelandiacomplex' over deze kwestie het volgende mee, ik citeer het bericht integraal:

"Paul Middellijn, cultureel adviseur van de president van Suriname, heeft een plan opgesteld om het totale Fort Zeelandia complex een nieuwe bestemming te geven. Onder andere is voorgesteld om in Huis 9, waar momenteel de Educatieve Dienst van het Surinaams Museum is gevestigd, zijn stichting, Sranan Tori Akademya, te vestigen en dit tevens tot Huis van de Surinaamse Literatuur te maken. Wat dit vooralsnog in de praktijk zal betekenen, en hoe dit Huis van de Literatuur zal functioneren is niet duidelijk. Het is jammer dat er bij het opstellen van dit plan zo weinig overleg geweest is met de stakeholders in het literaire veld en de Educatieve Dienst zelf. Paul Middellijn is in het culturele veld vooral bekend als storyteller en het verzorgen van workshops op dit gebied. Voor het veld is het nog onduidelijk hoe de functieverdeling is tussen de Directeur Cultuur en de cultureel adviseur van de president."

Mij valt in dit bericht op dat de plannen door de Schrijversgroep '77 al onmiddellijk als definitief en onweerlegbaar worden neergezet, en dus impliciet worden geaccepteerd. De Schrijversgroep maakt er zich vooral druk over dat de groep zelf ('de stakeholders in het veld')  niet is gekend in het opstellen van de plannen, dat het nog onduidelijk is wat de literatuurgroep er aan gaat hebben en vindt het reuze belangrijk hoe de functieverdeling is tussen de cultureel adviseur Paul Middellijn en de Directeur Cultuur. Terwijl de Schrijversgroep (met actieve mensen als Ismene Krishnadath, Alphons Levens, S. Sombra en Arlette Codfried) vaak voor zijn activiteiten een beroep heeft gedaan op het Surinaams Museum om het Fort ter beschikking te stellen voor manifestaties, staat in het bericht niet één woord van medeleven met deze culturele zusterinstelling. Dat het Museum voor een groot drama wordt gesteld en jaren en jaren aan hard werken met één pennenstreek vernietigd ziet worden: de Schrijversgroep wijdt er niet één (zegge: 1) woord aan. Niet alleen geen protest van een schrijversorganisatie die toch normaal gesproken kritisch zou moeten zijn naar alle geledingen van de maatschappij toe (en deze regering in het bijzonder), ook geen woord van solidariteit met de verdrevenen: het Nola Hatterman Instituut, Cultuurstudies, het Surinaams Museum en zijn Educatieve Dienst. Niet één. Het ontbreken van dat woord is veelzeggender dan een website vol woorden van de Schrijversgroep '77.

maandag 21 mei 2012

2e poëziebundel in Jaar van de Poëzie


In het kader van het Jaar van de Poëzie wordt ter gelegenheid van 1 juli in Suriname een gedichtenbundel samengesteld met als thema ‘vrijheid'. Het wordt de tweede bundel van het Jaar. Dichters kunnen hun bijdrage zenden naar acodfried@sr.net. Per dichter mogen maximaal twee gedichten worden ingezonden. Arlette Codfried, die de eerste bundel samenstelde, zal de selectie van gedichten plegen. Alphons Levens heeft de taak van redacteur. Om de bundel voor een groter publiek bereikbaar te maken, wordt overwogen deze bundel wel ter verkoop aan te bieden.  

zaterdag 19 mei 2012

Poëziebundel Uma, vrouwen, women


De definitieve versie is er. Na een grondige redactie van Alphons Levens is een professioneel ogende uitgave uitgekomen van Uma, vrouwen, women. Een gedichtenbundel ter gelegenheid van 8 maart 2012, de dag van de vrouw. De bundel, die is samengesteld door Arlette Codfried, bevat 43 gedichten van 32 dichters. Er zijn gedichten in het Nederlands, Engels, Sarnami, Javaans en Saramaccaans. Van de drie laatste talen is een vertaling van de gedichten opgenomen. De bundel is niet commercieel verkrijgbaar. De deelnemers zulen allen een exemplaar ontvangen. Verder hebben alle buitenlandse gasten van de Caribische literatuurconferentie The Caribbean, The Land and The People een exemplaar ontvangen.

Belangstellenden die een exemplaar willen hebben, kunnen zich wenden tot de coordinator van het Jaar van de Poëzie, de heer Johan Roozer via email: johanroozer@hotmail.com of telefoon: 520582

maandag 2 april 2012

Veel hilariteit tijdens Harry Jong Loy tori neti

door Tascha Samuel

Paramaribo - In de vrij goedgevulde achtertuin van Tori Oso werd in het kader van ‘Wereld Verteldag’ een speciale tori neti gehouden met als centraal thema het werk van wijlen Harry Jong Loy.


De schrijversgroep ’77 en het Nationaal Archief Suriname waren de organisatoren. Het waren vooral ouderen die op deze avond kwamen luisteren naar de oude tori’s van Jong Loy, gepresenteerd door verschillende vertellers. Adyers tori’s, yorka tori, bakru tori’s en lafu tori werden allemaal gebracht. De dochter van Jong Loy, Henna Stadwijk moeder van de bekende choreografe Tanuya Manichand- gaf aan dat haar vader zelfs in de opvoeding een verteller was. “Als hij een verhaal vertelde haalde je er een les uit.” De tori’s waren spannend, maar hadden ook vaak veel humor en er werd dan ook veel gelachen op deze tori neti.




Arlette Codfried vertelt geanimeerd het verhaal van Onti man die door de dieren werd verjaagd en zijn oplossing daartoe. (Foto @ Irvin Ngariman)


WeloverwogenVolgens de vertegenwoordiger van het Nationaal Archief Suriname beslaat het werk van Jong Loy wel vijf kilometer papier. “Eddy van de Hilst zou een flauwte krijgen als hij het Sranan las wat Jong Loy bezigde”, gaf mc van de avond Sylvana Dankerlui aan. Hij schreef het namelijk zoals het klonk met de Nederlandse klankweergave. Daarnaast verbeterde hij veel. Uit zijn schrift was te merken dat hij weloverwogen woorden koos en vaak dingen veranderde. Vele tori’s van Harry gingen over het bos en het harde leven van de jager. Ismene Krisnadath had met het verhaal ‘de rechtsspraak’ de lachers op haar hand. Die tori ging over een Inheemse vrouw die een geitje verloor, wat vervolgens eindigde in een Babylonische spraakverwarring in het dorp. Arlette Codfried vertelde het verhaal van de jager die telkens als hij een huis bouwde werd verjaagd door de dieren uit het bos. Hij verhielp het door een heel groot huis te bouwen waar alle dieren in pasten en vervolgens dat in brand te steken. Dichter Micheal Slory presenteerde die avond ook een gedicht over Jong Loy.

Frits Wong Loi Sing vertelde na de pauze een spannend spookverhaal uit het dorp Tamareng waar hij ooit gewerkt had als onderwijzer. Saillant detail was de ‘bloederige’ beschrijving van hoe men vroeger de kinderen ontdeed van sika’s. Iedereen zat te rillen in de zaal. Anne Marie Sanches die met Jong Loy heeft samengewerkt vertelde over de prettige tijden met Jong Loy en hoe populair hij wel was. “Als die jongens - Roy Heave en andere oude collega’s - een verkeerde band erin hadden gedaan stond de telefoon direct roodgloeiend. Men wachtte echt op de tori’s van Jong Loy”.

Ook dichter Sombra bracht een prachtig verhaal over een jager die slang, rat en mens hielp komen uit een diep gat. De avond werd afgesloten met een verhaal gebracht door Guillaume Pool. Deze avond behoeft navolging en zou wellicht in een meer sfeervollere zetting gebracht kunnen worden.

[uit de Ware Tijd, 30/03/2012]

zaterdag 31 maart 2012

Oproep dromenvertellers


Nicolaas Porter - Pata

De S’77 avond van april (25 april) staat in het teken van dromen. Arlette Codfried en Rappa presenteren dan een dromenboek, geschreven door Egmond Codfried, wijlen. Egmond is de vader van Arlette. Het boek geeft aanwijzingen voor droomverklaringen. Arlette en Rappa hebben het nagelaten manuscript geredigeerd en verder klaargemaakt voor publicatie.

Naast de presentatie is er gelegenheid voor vertellers/dichters om werk voor te dragen. Het thema blijft dromen, maar dat moet geen probleem zijn, want tussen dromen en creatieve fantasie is er een nauwe relatie. Enthousiastelingen mogen zich opgeven bij schrijversgroep77@hotmail.com.

Harry Jong Loy tot leven gebracht

door Carry-Ann Tjong-Ayong

Arkiman, ini a foto, abra watra, a wans pe un de,
Radio Apinti, the Happy Station, e bari un wan odi


Met deze magische woorden van Harry Jong Loy, opende Schrijversgroep 77 op 27 maart de storytelling night in Tori Oso, 28 jaar na het overlijden van de bekende verhalenverteller, die sinds 1955 heel Suriname aan de radio gekluisterd wist te houden met zijn verhalen, Jorkatori, vertellingen, legenden
en andere orale overleveringen.

Acht dozen vol handgeschreven velletjes zijn er in het Nationaal Archief bewaard. Helaas geen geluidsbanden. Dus moest de zaal het hebben van de voordrachten in Nederlands en Sranan Tongo van Ismene Krishnadath, Frits Wols, Arlette Codfried, Sombra en Guillaume Pool, die elk op hun eigen wijze een verhaal van Harry Jong Loy brachten. Slory kwam nog met een gedicht, Annemarie Sanches vertelde over haar ervaringen als collega en Harry’s dochter over haar vader. Het archief was aanwezig om de toehoorders uit te nodigen een kijkje te komen nemen.
Een geslaagde avond die zeker navolging verdient.

Cat 28/3 2012

zaterdag 10 maart 2012

8 maart gedichtenbundel

In het kader van het Jaar van de Poëzie is op 8 maart een poëziebundel aangeboden aan Nadia Chong A Fong. Er is voor gekozen om de bundel aan te bieden aan een gewone Surinaamse vrouw, omdat gewone vrouwen vaak anoniem blijven, terwijl zij de pijlers vormen van de samenleving. De bundel werd aangeboden door Johan Roozer, voorzitter van de Trefossastichting en initiatiefnemer van het project, Arlette Codfried, samenstelster van de bundel en Sombra, commissielid ‘Jaar van de Poëzie’. De aanbieding is gefilmd door ATV. De bundel bevat 43 gedichten van 32 dichters. Er zijn gedichten in het Nederlands, Engels, Sarnami, Javaans en Saramaccaans. Van de drie laatste talen is een vertaling van de gedichten opgenomen.

De grafische vormgeving van het verzamelwerk had beter gekund. De teksten lijken zonder esthetische overwegingen op het vel geplaatst. Ook vreemd is het ontbreken van enige tekst op de omslag. Er is wel een fraaie Coroniaanse bloem te zien, maar geen titel of andere informatie. Ook een inhoudsopgave met de namen van de auteurs en gedichten had het boek overzichtelijker gemaakt. De bundel zal niet commercieel worden aangewend. Alle dichters van wie werk is opgenomen krijgen een exemplaar. Vermeldenswaard is dat Maria Landvoort (ps Sylvana Dankerlui - op de foto) in deze bundel haar debuut maakt als poëet.

dinsdag 7 februari 2012

Walther Donner zoekt naar een remedie

door Walther Donner

Beste Arlette,

Naar aanleiding van de vele commentaren op je prachtige epistel even een korte notitie. [Het opstel van Codfried vindt u hier en hier; het antwoord van Pim de la Parra hier - red. CU.]

Een van de mooiste voorvallen uit de historie vind ik de ophanging van Oliver Cromwell. Oliver Cromwell (1599-1658) maakte in 1649 een eind aan de Engelse monarchie. Koning Karel I werd kopje kleiner gemaakt. Engeland werd kortstondig een republiek onder zijn bewind. Hij veroverde Ierland en Schotland, en regeerde als Lord Protector van 1653 tot zijn dood in 1658. Hij werd begraven in Westminster Abbey. Tijdens zijn bewind werden naar schatting een miljoen Schotten en Ieren als slaaf verkocht onder meer naar Barbados en Jamaica. Het aantal is misschien ietwat gechargeerd.
Zijn Commonwealth stortte na zijn dood in en de koninklijke familie werd gerestaureerd in 1660. Nadat de royalisten de macht heroverd hadden werd zijn lichaam opgegraven en met alle regelen der kunst alsnog opgehangen.

Na lezing van het commentaar van Pim de la Parra op je mening kwam ik op een briljant idee. (Als Nobelprijzen werden uitgereikt voor briljante gedachten kwamen Pim en ik als duo zonder meer beslist in aanmerking).

Een grondbrief van 1 Mei 1675 luidde als volgt: „Pieter Versterre, gouverneur van de provincie, rivieren en districten van Suriname, etc, vergunneende permittere mits dezen aen Jan N., omme op te neemen ende in vrijen eigendom te besitten een stuck lant, groot 800 ackers, waer hij hetselve bequaem sal vinden, mits niet doende tot nadeel van d’Indiaenen ofte eenige vorige concessiën, ende sal tselve ter behoorlijcker tijt ter secretarie laten prothocolleren. Actum Paramaribo, den 1 Mey 1675″.

Een andere, van 1683 (dus acht jaar later), luidde: „Laurens Verboom, commandeur van de provintie van Suriname, etc,

vergunnen en permitteeren bij deesen aen Andries Masserd

op te nemen en in vrijen eigendom te besitten de nombre van 1500 ackers lant in de riviere de Commewine,etc, mits niets doende ten nadeele van de Indianen ofte eenige vorige concessie“;

Ik kom op de volgende taalfouten bij vergelijking van de twee grondbrieven.

provincie, provintie

vergunneende, vergunnen

permittere, permitteeren

neemen, nemen

groot == nombre

tot nadeel ten nadeele

d’Indiaenen Indianen

concessiën concessie

Wat zouden Pim de la Parra en de heer Snijders van Parbode genoten hebben als ze in die tijd geleefd hadden. Ze zouden beslist overuren gemaakt hebben met het zoeken naar taalfouten. Is het geen goed idee om de ambtenaren die deze grondbrieven hebben geschreven alsnog op te graven en op te hangen? Daarmee doen wij hen een groot genoegen. Ik zorg ervoor gecremeerd te worden zodat ik niet hoef te worden opgehangen na mijn dood wegens mijn taalfouten.

Tot ziens

Don Walther Donner die nog steeds zoekende is naar een therapie tegen de krabbenziekte.

[van de site van Schrijversgroep '77, 4 februari 2012]

Afbeelding links: Oliver Cromwell, portret door Robert Walker

zondag 29 januari 2012

Pim de la Parra antwoordt Arlette Codfried

Bestelieve Arlette,

Dank voor je mailbericht, waardoor ik de website {www.schrijversgroep77.org} kon begluren en de twee artikelen van jouw hand kon lezen.

Opvallend is dat de titel van het tweede deel verschilt van die van het eerste.
De eerste titel “Suriname gaat ten onder aan domheid” is taalkundig veel pakkender dan de tweede: “Suriname gaat aan domheid ten onder.”

Je vrees dat Suriname aan domheid ten onder zal gaan geldt voor alle landen op aarde en dus voor de totale wereldbevolking. Het is ook geen verschijnsel dat zich voor het eerst in de menselijke geschiedenis voordoet; het bestaat al lang voor de uitvinding van de boekdrukkunst. Vijfhonderd jaar geleden schreef Desiderius Erasmus er over in Lof der Zotheid. Domheid, in de zin van onwetendheid, is zelfs de meest kenmerkende eigenschap van onze soort, de human animal.

Een schrijver is iemand die een compleet beeld heeft verworven van de wereld van illusies waarin hij/zij leeft en van de mate waarin de zintuigen ons zelfbedrog veroorzaken. Dat doet hij/zij idealiter door kennis te nemen van schrijvers uit alle andere culturen. Wat tegenwoordig subliem mogelijk is, omdat vrijwel elke interessante roman of elk interessant essay - waar ook vandaan - al heel snel in het Engels is te lezen, en vaak genoeg ook in het Nederlands.

Zo’n schrijver wordt auteur wanneer er een kwantumsprong in Bewustzijn is volbracht: de overdreven aandacht voor de buitenwereld kantelt vanzelf en richt zich voor het eerst naar de binnenwereld.

De auteur wordt geboren wanneer de schrijver/schrijfster zoveel afstand van zichzelf (- zeg maar: van “zijn/haar” vermeende IK-identiteit & dus van zijn/haar Ego-structuur -) kan verwerkelijken, dat hij/zij opeens, zomaar & vanzelf. de zogenaamde subject-object-verwarring kan doorzien. En er de keuzeloze getuige van kan zijn, zonder enig willen... Dan is er pas sprake van een Kwantumsprong in Bewustzijn.

{{ Opmerkelijk is dat de Woordenlijst Nederlandse Taal, Het GROENE Boekje, dit woord “kwantumsprong” nog niet vermeldt. }}

Het meest pijnlijke vond ik tijdens het lezen dat “jij” nog steeds zo slordig omspringt met de taal waarin jij je toch het meeste uitdrukt: het Nederlands. Dat liet me denken aan een bekende uitspraak van Confucius: “If language is not correct, then what is said is not what is meant.” De tientallen taal-, schrijf- & stijlfouten in je twee artikelen doen mij als welwillende lezer - die jou notabene een warm hart toedraagt - erg veel pijn aan de ogen, zogezegd.

Daarmee ontkracht jij automatisch niet alleen je idealistische betoog, maar beschadig jij ook je eigen reputatie en betrouwbaarheid als schrijfster. Om maar niet te stellen dat ongecorrigeerde publicatie van deze twee artikelen op de website van een nationale SCHRIJVERSGROEP als “heel dom” kan worden beoordeeld...

Je geschrijf over “domheid” kaatst dus terug naar deze Surinaamse literaire vereniging; alsook naar jezelf, de Surinaamse schrijfster die niet eens de moeite neemt om haar teksten op deze letterkundige website te zuiveren van slordig taalgebruik...

Ook ontgaat het je kennelijk dat “jij” in je betoog zeer gedateerde, naieve romantische & idealistische motieven gebruikt ter staving van je vermeende inzichten in de “domheid” van alle Surinamers & van het land Suriname als natie.


Rechts: Desiderius Erasmus door Hans Holbein de Jonge

Laat me de moeite nemen om een passage te citeren uit een opmerkelijk essay van Connie Palmen, getiteld Het geluk van de eenzaamheid, ondertitel: Over de roman, verschenen in 2010 bij uitgeverij Athenaeum Polak & Van Gennep, waarmee ik hoop over te dragen dat jouw ideeën over literatuur, & wat literatuur behoort te zijn, op zijn minst zeer gedateerd zijn te noemen.

Ook talloze andere tekstcitaten zou ik kunnen benutten, van Engelse, Franse, Duitse, Spaanse, Portugese, Poolse, Amerikaanse, Argentijnse en zelfs Surinaamse {!} & Antilliaanse (roman)auteurs, essayisten & taalwetenschappers, maar ik blijf liever binnen onze gemeenschappelijke Nederlandse taalomgeving, puur vanwege het gemak.

Onderstaand citaat valt te lezen op een van de laatste pagina’s (113) van bovengenoemd essay van Connie Palmen: “Onderwijzers, leraren, wetenschappers, recensenten, professionele critici en politici hebben een andere taak dan de kunstenaar. De roman is geen opvoeder van kinderen, hij is geen historicus, docent of journalist en al helemaal geen dienstmaagd van een tijdelijk landsbestuur. Kunst is autonoom. Juist omdat de literatuur, in tegenstelling tot de lectuur, zich niet bekommert om haar effect en, omdat ze origineel is, er geen idee van heeft wie ze zal bereiken en hoe een publiek zal reageren op een roman, kan zij niet dienen. Voor het originele bestaat geen markt. De schrijver dient de literatuur, de literatuur dient niemand.”

Geachte Arlette, het is niet mijn oogmerk om jou als persoon te kwetsen met behulp van neo-postmoderne literatuurconcepten uit Europa. Met deze brief reageer ik spontaan op de van jou ontvangen link naar de website van Schrijversgroep 77, ter aanbeveling van het lezen van jouw stukjes over domheid.

Als jij kunt inzien hoe “dom” het is om je te bekommeren over de “domheid” van anderen - van mensen, dingen & verschijnselen in je buitenwereld - dan leg je tenminste een basis voor het onderzoek naar je “eigen” domheid.

En dan zal je wellicht kunnen ontdekken dat het jouw eigen domheid is, die “jij” op anderen - op de buitenwereld - hebt geprojecteerd. Wat we menen te zien/denken/voelen/zeggen/schrijven/zingen... dat zijn we zelf.

The thinker is the thought. De denker & de gedachte zijn een & hetzelfde fenomeen.

# Deze brief verzend ik zoals je kunt zien in cc aan de voorzitter van Schrijversgroep 77, Ismene Krishnadath.

# Ook zal ik op een later tijdstip afschrift hiervan sturen naar enkele bevriende Surinaamse schrijvers/schrijfsters & literatuur-kenners & -liefhebbers, van wie de meesten ook tot de Schrijversgroep 77 behoren.

Het is mijn vertrouwen je hiermee uiteindelijk een ultiem genoegen te doen, lievebeste Arlette Codfried.


Dank voor je aandacht,

Parra de la Pim Sr.Jr.

[28 januari 2012]



*****



Nicolaas Porter, The wisdom of Arlette Codfried

Suriname gaat ten onder aan domheid (II)

door Arlette Codfried

Laten we ook naar andere dingen van Suriname kijken.

We beweren een land te zijn die opvalt door zijn multiculturaliteit en dat we in vrede met elkaar leven. Is Suriname het enige multiculturele land ter wereld waar ze ‘in vrede’ met elkaar leven? Leven we in vrede met elkaar ? Is er ooit onderzoek gedaan naar Suriname en haar vele culturen en vredelievendheid? Is er beleid op dat stuk? Komt er ooit beleid op dat stuk? Zijn er mensen in Suriname in staat te verklaren wat Suriname uniek maakt?

Met andere woorden: waar zijn onze denkers en als we kijken naar wat naar voren treedt als denkers, kunnen ze goed denken? Hoe moeten we dit oplossen? Komen ze geloofwaardig over, kunnen ze hun idee ‘verkopen’?


We hebben braindrain. Wie schrijft voor dat we dat moeten accepteren als een voldongen feit en onszelf de gelegenheid ontnemen onze hersenen zelf te trainen en in te zetten voor de opbouw van ons land? Waarom vlucht ons intellect uit ons land? Heeft een Surinamer dat ooit onderzocht en opgelost?

We hebben wetten waar we ons aan zouden moeten houden, we hebben ze immers zelf bedacht als positieve incentive voor ons volk. We hebben een regeervorm die voorschrijft dat iedereen mag deelnemen aan het bedenken en uitvoeren van vraagstukken waarmee ons land wordt geconfronteerd. Hoe staat het daarmee? In de Sasur kwestie zijn er een paar dingen die opvallen. Er zijn geen auteursrechten specialisten in Suriname. De wet is van 1913, stamt dus uit een tijd toen er nog geen film, video, radio, televisie of computerprogrammas waren. De wet is nooit aangepast en er zijn geen deskundigen die weten wat moet gebeuren op dit stuk. Het veld is niet geinteresseerd genoeg om de materie te begrijpen laat staan op te lossen. Je kan alles leren en dat geleerde gebruiken om je problemen op te lossen. We leven dus niet in vrede met elkaar.

Suriname is gewild in het buitenland. Hoeveel nobelprijs winnaars heeft Suriname voortgebracht om maar niet te spreken van internationale naam en faam door bijdragen van Suriname op geen enkel gebied.

We koken lekker. Hebben we getrainde koks die zich hebben verdiept in de Surinaamse keuken? Het hebben gedefinieerd en gecultiveerd en geinnoveerd en bovendien beroemd hebben gemaakt in de wereld? Is er een franchise van ons ‘unieke’ voedsel ergens in de wereld behalve in ons eigen land waar de meeste restaurants namaak gerechten verkopen omdat niemand het recept kent en dus kan koken, laat staan verkopen.

Onze kinderen moeten onze boeken lezen en leren daaruit. Wat is Surinaamse literatuur? Wanneer is het begonnen? Hebben we literaci in Suriname die dat weten? Hoe komt het dat we niet lezen? Weten we wel hoe we dit probleen grondig moeten uitbannen?

Zijn onze pogingen tot nu toe wel toereikend en is er iemand die zich daarin heeft verdiept en het ons kan zeggen. Anders blijven we dom bezig en raken we alleen maar verder achter en worden we dommer. Want literatuur is de iedeëenpool van een land omdat literatuur origineel, zelf bedacht en verantwoord is. De geestelijke voeding.

Wat geven wij ons volk te eten?

Wat doen we met producten die we nodig hebben? We importeren alles. Is er niemand in Suriname wijs genoeg om producten te bedenken en maken die we elke dag nodig hebben en voor werkgelegenheid en geld verdienen kan zorgen. Bijvoorbeeld: auto industrie, benzine industrie, water industrie, schoenen industrie en zelfs toiletpapier importen we. Al het geld van ons geven we daarmee weg. Heeft iemand ooit gedacht iets te ontwerpen dat alleen aan Suriname toe te schrijven is? Waarom zijn zoveel mensen slecht opgeleid en onproductief in Suriname? Wie zegt dat Surinamers verplicht zijn via buitenlands kapitaal en kennis te functioneren? Kunnen we o.a. niet ons eigen goud winnen op onze eigen manier die voordelig is voor ons millieu, ons volk en onze inkomsten? Kwik in het milieu is negatief, is de oplossing niet machines te bouwen die het goud op een veilige en efficiente manier uit de grond halen en vooral onze goudzoekers scholen in het goudwinnen? Is er iemand in Suriname die dat kan doen en zich erin heeft verdiept?

We komen altijd te laat. Waarom berekenen we onze tijd niet beter? Waarom zijn we trots op onze Surinaamse tijd? Wat voor bijdrage leveren we aan de wereld met ons gedrag?

Surinamers zijn gezellig en populair bij buitenlanders. Is dit ooit wetenschappelijk onderzocht? Is het om te beginnen waar? Wat is de waarheid over Surinamers en ons land? Staan we niet bekend als drugsdoorvoerland, mensen met een criminele instelling, arm en dom. We komen op CNN met ons jaarlijks pagarafestival terwijl die van andere landen niet alleen mooi maar ook veilig zijn. Bij ons is het gevaarlijk en daarom wereldberoemd. We lopen elk jaar het risico onze historische binnenstad te verbranden. Het zijn de meest gewone bombels. Dus rook en lawaai. Bovendien zijn de pagaras niet door ons zelf gemaakt en dragen we niets bij aan het oudejaarsplezier in de wereld. We stellen alleen onszelf en onze gasten bloot aan gevaar. Het bewijst ook niet dat we de beste organisatoren van feesten zijn ter wereld.

En zo kan ik nog uren doorgaan met het blootleggen van het probleem van Suriname om steeds tot de conclusie te komen dat we mooi maar dom zijn en gaan afglijden naar een toestand van diepe armoede en onderontwikkeling. Dus alleen maar grotere problemen.

Opo kondreman oen opo kong meki we bow kondre.



[verschenen op de site van de Schrijversgroep '77, 22 januari 2012]