Jong Suriname krijgt boek opgedragen

Van links naar rechts Jan Haakmat, Humphrey Lamur en minister Moestadja die over het boekwerk  West Indische Contract Arbeiders in Suriname 1863-1899 van gedachten wisselen

De jonge generatie Surinamers, en wel de groep die met de onafhankelijkheid is opgegroeid, heeft een boek opgedragen gekregen. Het gaat om West Indische Contract Arbeiders in Suriname 1863-1899. De uitgevers van dit boek zijn de Stichting Matzeliger Instituut en het Nationaal Archief Suriname (NAS) dat ressorteert onder het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Contractarbeiders bij het 'Koeli-depôt' in Suriname

Gisteren bracht één der uitgevers, de Stichting Matzeliger Instituut in de persoon van Jan Haakmat, en één der schrijvers (professor Humphrey Lamur) een bezoek aan minister Soewarto Moestadja van Binnenlandse Zaken. Er werd kort over het boek gesproken. Het is de bedoeling dat het boekwerk binnen niet al te lange tijd wordt gelanceerd. De voorbereidingen worden getroffen om president Desi Bouterse een exemplaar aan te bieden. Zowel de schrijver als minister Moestadja is blij dat er een boek is uitgegeven dat bijdraagt aan het verrijken van de kennis. De overtuiging bestaat dat dit boek een positieve impact zal hebben op de samenleving. ‘Met dit boek wordt de voet op het historische gaspedaal gehouden om de geschiedenis van Suriname in een juist perspectief te belichten c.q. te herschrijven.’ Een stuk vergeten geschiedenis van Suriname wordt door deze publicatie blootgelegd, staat in de inleiding van de pennenvrucht. Het boek is verder geschreven door mr. Norine Boldewijn en drs. Ruth Dors. Het boek is zowel in het Nederlands als in het Engels uitgekomen.

  

[van Starnieuws, 19-02-2014]

Verzwegen held Doedel herrijst naar glorie

door Donovan Mijnals

Henk Herrenberg (l) lijkt hier bijna trots een uiteenzetting te doen van hoe hij eigenhandig de doodgewaande held Louis Doedel opspeurde. Zijn medestanders Jan Haakmat (r) en Emile Wijntuin van het Comité Eerherstel Louis Doedel luisteren aandachtig. Foto: Stefano Tull

Paramaribo - Louis Doedel is niet dood. Tenminste, het Comité Eerherstel Louis Doedel doet er alles aan om de Surinaamse held te onttrekken aan de donkere schaduwen van het graf. De organisatie vindt dat de nationale strijder al veel te lang een stiefmoederlijke behandeling te beurt valt. Op 10 januari wordt van de vakbondsleider daarom alvast een bronzen kop, door Erwin de Vries vervaardigd, onthuld op het terrein van de Stichting Scholings Instituut voor de Vakbeweging in Suriname (Sivis).

Wolffenbuttel. Foto Tropenmuseum Amsterdam

"Hij had zich opgeworpen als spreekbuis en voorvechter van arbeiders. In feite was hij de eerste vakbondsleider en dat is hem heel duur komen te staan", legt Jan Haakmat uit. Volgens de secretaris van het comité is mede vanwege die rol die Doedel gespeeld heeft dat zijn beeltenis voor Sivis komt te staan. Op 1 mei 1931 organiseerde de leider het allereerste Arbeiderscongres in Suriname. Het zou nog 44 jaar duren voordat zo een bijeenkomst weer op touw gezet zou worden.

Voorzitter Emile Wijntuin, die ook een boek over Doedel schreef, vindt het daarom een doodzonde dat zo een belangrijke figuur uit de Surinaamse geschiedenis geen prominentere plaats geniet in het bewustzijn van de bevolking. "Ik ben bijzonder teleurgesteld in historici en vakbonden dat zij toestaan dat de grootste man in onze historie helemaal wordt doodgezwegen", stelt hij zichtbaar tot op het bot geroerd. Toch laat Wijntuin zich niet lang daarna opgelucht uit dat die schandvlek binnenkort tot het verleden zal behoren.

Overigens werd Doedel al toen hij nog in leven was totaal verzwegen. Zo erg zelfs dat op een bepaald moment er ook bij familie onduidelijkheid bestond of er überhaupt nog bloed door zijn aderen stroomde. Of als hij ondertussen het tijdelijke met het eeuwige had verwisseld.

Gevoeglijk werd aangenomen dat het laatste waar was. Het was na een intensieve zoektocht van toenmalig Statenlid Henk Herrenberg dat de eens zo krachtige volksleider uiteindelijk in 1976 helemaal aan het eind van zijn Latijn in de inrichting Jaigobind gevonden werd.

"De man die zoveel voor het land betekende, stond daar gebroken en bijna totaal vergeten op blote voeten", schetst Herrenberg een treurig beeld. Maar de dag na zijn vondst had het Statenlid wel een blijde vermelding tijdens de vergadering: "Louis Doedel leeft nog!" Lang had de leider echter niet meer te leven. Op 10 januari 1980 overleed de vergeten grootheid. Toen pas kwam er een eind aan 43 jaar van onrechtmatige opsluiting.

In opdracht van gouverneur Kielstra was Doedel in 1937 opgepakt voor 28 dagen 'observatie' in een psychiatrische instelling. "In feite was hij daardoor de langste politieke gevangene in de geschiedenis", benadrukt Wijntuin. Het comité wil afgezien van de onthulling van de bronzen kop ook dat de geschiedenis betreffende Doedel wordt herschreven. Daarnaast moeten een school en een plein naar hem worden vernoemd, vinden zij. "En de bronzen kop is slechts het begin; we gaan eraan werken dat er een heel groot beeld van hem komt, nu gaat dat ding beginnen", verzekert Herrenberg.

[uit de Ware Tijd, 07/01/2013]