De ondernemer-auteur Clark Accord

Waarom schreef Clark Accord niet over
homoseksualiteit?

door Christine F. Samsom

Afgelopen zondag, elf mei, was het alweer drie jaar geleden dat Clark Accord, de schrijver van een aantal spraakmakende boeken, op vijftigjarige leeftijd overleed. De stichting met zijn naam, de Clark Accord Foundation (CAF), die ongeveer een jaar na zijn dood onder voorzitterschap van zijn zus Mavis Accord werd opgericht, heeft de herinnering aan Clark levend gehouden en in die korte tijd veel werk verzet. Dat kwam tot uiting tijdens de lezing die de neerlandicus Jerry Dewnarain onlangs hield tijdens de ondernemersavond van de KKF en tijdens de Clark Accord-lezing door de zakenvrouw Karin Refos vier dagen later in Tori Oso.

Elke dinsdagavond worden in het KKF-gebouw lezingen georganiseerd die interessant kunnen zijn voor ondernemers. Jerry Dewnarain, secretaris van de CAF, heeft op zes mei met een powerpoint-presentatie duidelijk gemaakt dat het schrijven en publiceren van een boek of het opzetten van een stichting als de CAF net zo’n onderneming kan zijn als het opzetten van een bedrijf. Hij noemt de doelstellingen van de CAF: aandacht geven aan de literaire erfenis van Clark Accord en jongeren stimuleren om te gaan schrijven. Via de Clark Accord-lezingen, werkt de CAF aan het eerste doel. Het tweede doel probeert de foundation te bereiken door het organiseren van workshops creatief schrijven, presentaties op scholen, lesbrieven, literaire tours voor leerlingen en het houden van de ‘Clark Accord Sori Yu Talenti’-schrijfwedstrijd voor jongeren tussen vijftien en dertig jaar. De eerste wedstrijd resulteerde in 2013 in de bundel Het geheim van Ston Oso en andere verhalen, de titel ontleend aan het winnende verhaal van Hetty Amatodja die onlangs met nieuwe publicaties uitkwam.

Jerry Dewnarain. Foto © Michiel van Kempen

Jerry Dewnarain laat dan het leven van Accord de revue passeren: Als Clark na de middelbare school naar Nederland vertrekt, gaat hij verpleegkunde studeren en daarna visagie, een vak dat zich bezighoudt ‘met het accentueren van de sterke kanten van een gezicht en het camoufleren of corrigeren van de minder sterke kanten’, zegt de vrije encyclopedie ‘Wikipedia’. Is dat niet wat hij ook als schrijver zal toepassen en waaruit zijn ondernemerszin al blijkt? Jarenlang maakt hij als visagist furore in Wenen, de charmante hoofdstad van Oostenrijk en komt de modewereld hem tegen in vooraanstaande bladen als Marie Claire, Elle en Vogue. De koningin van Paramaribo, intussen vertaald in het Engels, Duits, Spaans en Fins, waarvan in 2011 de 31ste druk verschijnt. Dewnarain legt de nadruk op de keuze van Accord voor taboedoorbrekende en maatschappijkritische thema’s in zijn boeken: prostitutie in een preutse, schijnheilige samenleving in zijn eerste roman, een onmogelijk liefdesverhaal in het bos in Tussen Apoera en Oreala (2005) en gokverslaving in Bingo!, zijn derde roman (2007). Het kiezen van herkenbare, boeiende, uit het leven gegrepen thema’s en het gebruik van een eenvoudige, beeldende schrijfstijl verhoogt volgens Dewnarain het leesplezier, het aantal lezers en daarmee de verkoopcijfers, en is dat niet waar het ondernemers om gaat? Blijft één vraag bij mij hangen: waarom schreef Clark Accord - zelf gay - niet over homoseksualiteit om een ander taboe in onze samenleving te noemen?

Terug in Amsterdam legt hij zich via cursussen toe op de schrijfkunst en na veel onderzoek komt hij in 1999 uit met zijn debuutroman die al snel een groot succes wordt:

Op vrijdag negen mei herinnert de voorzitter van de CAF in haar inleiding het vooral jonge gehoor aan de lijfspreuk van haar broertje: ‘Kan niet bestaat niet!’ Osje Braumuller, bigiman fu Tori Oso, geeft aan, hoe Clark, als liefhebber van een bourgondische levensstijl én als ondernemer, heeft bijgedragen aan het ontwikkelen van het culinair toerisme in Suriname. De monoloog, De gevallen vrouw bestaat niet, door Clark zelf geschreven en ooit uitgevoerd door Helen Kamperveen, wordt in Tori Oso prachtig vertolkt door Renate Galdij onder regie van Michael Austin. Zelfverzekerd, zakelijk, verleidelijk, leidt zij het publiek naar de keynote speech van Karin Refos die onder de titel ‘Jong ondernemerschap in relatie tot vrouwelijk leiderschap’ de Clark Accord-lezing verzorgt (in een outfit die Clark zeker zou zijn bevallen, als hij erbij was geweest). Met verve brengt Karin drie uitgangspunten naar voren voor de jonge schrijvers-in-spe die in spanning de uitslag van de ‘Sori yu Talenti’-wedstrijd nog even moeten afwachten. Voor succesvol ondernemerschap, ... en schrijven is ondernemen..., moet je een aantal zaken goed in de gaten houden: je moet ambitie hebben, de juiste attitude in de omgang met mensen en een goed financieel beheer. Daarnaast moet je maatschappelijk betrokken zijn en je ondernemerschap kunnen combineren met creativiteit. Je moet vasthouden aan je droom, spaarzaam zijn, discipline hebben, je kennis willen vergroten en vooral’... je moet hard werken! KAN NIET BESTAAT NIET! 

Aminata Cairo geeft vierde Rudolf van Lier-lezing

Krioro dansi: Dansen om Afro-Surinaamse identiteit te verkennen

Vrijdag 27 juni 2014

Aminata Cairo

Faculteit Geesteswetenschappen, Lipsius Gebouw, zaal 011, Cleveringaplaats 1, Leiden

Suriname staat bekend als een land waar diverse etnische groepen in harmonie met elkaar samenleven. Toch is de realiteit van een multiculturele samenleving niet zelden een andere.  Ruimte creëren voor identiteit kan uitermate ingewikkeld zijn. In haar lezing zal Aminata Cairo ingaan op vormen van Afro-Surinaamse identiteitsbeleving aan de hand van een studie over Afro-Surinaamse dans, die zij tussen 2003 en 2005 in Suriname uitvoerde. Daarbij zal zij kijken naar de dynamiek en complexiteit van identiteitsbeleving. Los van de academische aspecten van haar onderzoek zal zij aandacht besteden aan de praktische betekenis van haar bevindingen voor de Afro-Surinaamse gemeenschap. Na het uitspreken van de lezing zal Gloria Wekker, emeritus hoogleraar gender en etniciteit aan de Universiteit Utrecht, optreden als referent.

Aminata Cairo werd geboren in Nederland, waar zij de middelbare school doorliep. In de Verenigde Staten volgde zij verschillende universitaire studies. Cairo is in het bezit van een BA-diploma lichamelijke opvoeding en psychologie (Berea College, 1988), een MA-diploma klinische psychologie (Eastern Kentucky University, 1991), een MA-diploma medische antropologie (University of Kentucky, 2001) en een PhD in medische antropologie (University of Kentucky, 2007). De titel van haar proefschrift luidt: Hebi Sani: Mental Well Being Among the Working Class Afro-Surinamese in Paramaribo, Suriname. Sinds 2009 is Cairo als assistent professor in de antropologie verbonden aan Southern Illinois University in Edwardsville.

De Rudolf van Lier Lezing is vernoemd naar de bekende Leidse hoogleraar (1914-1987) in de sociologie en cultuurkunde van Suriname, de Nederlandse Antillen en het Caraïbisch gebied en auteur van het standaardwerk Samenleving in een grensgebied; Een sociaal-historische studie van Suriname. De lezing, die om de twee jaar wordt georganiseerd door de Werkgroep Caraïbische Letteren, is gewijd aan een sociaal-wetenschappelijk of geesteswetenschappelijk thema en heeft betrekking op de Nederlandstalige Caraïben. Ruben Gowricharn (2008), Francio Guadeloupe (2010) en Hugo Fernandes Mendes (2012) gingen Aminata Cairo voor als spreker in deze lezingenserie.

Programma

19.30 uur Welkomstwoord door de voorzitter van de Werkgroep Caraïbische Letteren, Peter Meel

19.40 uur Van Lier Lezing, getiteld ‘Krioro dansi: Dansen om Afro-Surinaamse identiteit te verkennen’ door Aminata Cairo, assistent professor antropologie aan Southern Illinois University

20.30 uur Reactie door Gloria Wekker, emeritus hoogleraar gender en etniciteit aan de Universiteit Utrecht

20.45 uur  Discussie met de spreekster, de referente en de zaal

21.30 uur Sluiting

Het programma begint om 19.30 uur precies.

Gloria Wekker

Indien u de lezing wenst bij te wonen: u kunt maximaal twee mensen aanmelden. Dat kunt u doen tot uiterlijk 18 juni 2014 onder vermelding van naam, adres, postcode en woonplaat bij Efy Matulessy via e.p.matulessy@hum.leidenuniv.nl.  Zolang er plaats is, ontvangt u binnen een week bericht terug per e-mail. Dit bericht dient uitgeprint als (gratis) toegangsbewijs. U wordt verzocht dit mee te nemen en bij binnenkomst te tonen.

Het Lipsiusgebouw ligt op circa 15 minuten loopafstand van station Leiden CS. De locatie is eveneens per auto te bereiken, maar de parkeermogelijkheden in de omgeving zijn beperkt. U wordt geadviseerd zoveel mogelijk met het openbaar vervoer te reizen. Voor een plattegrond van de locatie: http://www.hum.leidenuniv.nl/contact/adres-faculteit.html. Voor reis- en parkeerinformatie: http://www.hum.leiden.edu/contact/visiting-address.html.

Website van de Werkgroep Caraïbische Letteren: http://caraibischeletteren.blogspot.nl/

Van Kempen over Helman en Rutgers over Beets

Lezingen Michiel van Kempen en Wim Rutgers

Studenten voor het Lala Rookhgebouw voor aanvang van de lezingen
Foto © Michiel van Kempen

door Jerry Dewnarain

Op 23, 24 en 25 april 2014 organiseerde de sectie Nederlands van het Instituut voor de Opleiding van Leraren (IOL) een workshop, waarbij prof. dr. Michiel van Kempen (Universiteit van Amsterdam), prof. dr. Wim Rutgers (Universiteit van Curaçao) en prof. dr. Koen Jaspaert (Katholieke Universiteit van Leuven) aanwezig waren. De workshop is bedoeld geweest als aanzet tot de Educatieve Master Nederlands. Dit artikel bespreekt in het kort de lezingen van  Michiel van Kempen en Wim Rutgers. Deze lezingen werden gehouden op 23 april in het Lala Rookh-gebouw.

Michiel van Kempen
Foto © W. Leeflang

Michiel van Kempens lezing ging over het algemeen over het leven en enkele werken van Albert Helman. Aan de hand van diverse verhaallijnen uit Helmans leven toont Van Kempen het belang dat Helman heeft gehad voor Suriname en het Caribisch gebied. Door middel van een powerpointpresentatie fietst de professor door het leven van Helman als een soort meester Furet van de Toverlantaarn. Hij werptvoor het publiek de vraag op of er een verband is tussen de Spaanse burgeroorlog en Suriname. Met deze hamvraag leidt Van Kempen immers zijn lezing in. Helman is op ongelooflijk veel plaatsen in de wereld aanwezig geweest waar de geschiedenis van twintigste eeuw plaatsvond. Van Kempen toont omslagen van zijn boeken zoals Zuid-Zuid-West en De stille plantage. Meerdere boeken worden belicht, die allemaal in het Letterkundig Museum in Den Haag zijn bewaard. Maar ook veel brieven zijn te vinden in het familiearchief. Helman correspondeerde heel veel met tijdschriften en kranten en wel op  luchtpostpapier.  In 1930 nam Helman afstand van het katholicisme. 

Het archief van Albert Helman dat zich bevindt
in het Letterkundig Museum
Foto © Michiel van Kempen

Vervolgens vertrok hij naar Spanje waar hij jarenlang heeft gewoond. Hij was er correspondent van verschillende kranten. In Spanje ontmoette hij onder andere de secretaresse van Lenin en Mussolini Angelica Balabanova. Zij heeft Helmans ogen geopend voor de enorme repressie die er was in de Sovjet Unie onder leiding van Lenin en later Stalin. De linkse westerse wereld wilde hiervan namelijk niets weten, want hier werd de utopie gemaakt. Dat was volgens hen immers de ideale maatschappij. Op gegeven moment brak de Spaanse Burgeroorlog uit in juli 1936. Het was een zeer wrede strijd tussen het goed georganiseerde leger van generaal Franco, gesteund door  de fascisten Mussolini en Hitler en de republikeinse regering, gesteund en uitgebuit door Stalin. Helman koos partij tegen Franco. Hij  heeft zelfs deelgenomen aan een veldtocht, maar een oorlogmens was Helman niet. Hij verleent al gauw zijn kennis aan het opzetten van propaganda. Hierbij leert hij de bekende schrijver George Orwell kennen die als vrijwilliger aan de oorlog meedeed  tegen het Franco-regime. Hij is een van de vele bekenden die Helman tegen is gekomen in zijn leven. Uit de politiek, de literatuur, de beeldende kunsten heeft Helman wereldwijd bekende mensen gekend. Dat maakt dus het leven van Helman zo rijk en interessant. Helman heeft zelfs een boek over deze Spaanse burgeroorlog geschreven, De sfinx van Spanje. Het is een  leesbaar boek en een van de weinige boeken waarbij iemand van zeer nabij verslag doet over de Spaanse Burgeroorlog. Dit is dus de link die Suriname (lees Helman) heeft met de Spaanse Burgeroorlog. Al met al heeft  Michiel van Kempen  met zijn lezing een mooi beeld gegeven van een Surinaamse schrijver die al heel vroeg een wereldburger was en zelfs ook een goede diplomaat.

Wim Rutgers tijdens zijn lezing
Foto © Michiel van Kempen

De lezing van Wim Rutgers ging over de negentiende-eeuwse  Nederlandse schrijver Nicolaas Beets (1814-1903). Zijn uitgangspunt  was hoe je  literaire werken over  culturen van andere continentene  kunt benaderen vanuit puur Europees  perspectief zoals  wetenschapper Edward W. Said laat zien (1935-2003) in zijn boek Culture and Imperialism waarin hij het perspectief van Europse  literaire werken over andere culturen en continenten laat zien vanuit het imperialisme.. Als eigen voorbeeld neemt Wim Rutgers de familie Kegge uit het boek Camera Obscura in het Europese perspectief van de afschaffing van de slavernij. Said pleit voor een vorm van ‘contrapuntal reading’ volgens Rutgers.  In 1840 was er al veel verzet tegen de slavernij als entiteit. De dominee Beets werd lid van de ‘Maatschappij ter bevordering van de afschaffing van de slavernij’. Zijn verzet tegen de afschaffing  van de slavernij komt nergens voor in de Nederlandse literatuur en Beets wordt zelfs geromantiseerd. Zijn werk krijgt het predicaat van domineespoëzie.  

Interessant is het dat Wim Rutgers in zijn lezing Nicolaas Beets verbindt met  Edward Said. We hopen dat veel studenten en leerkrachten erdoor aangezet zijn om het  werk van Said te gaan lezen en te zien dat er altijd verschillende gezichtspunten zijn van waaruit men kijkt naar periodes uit de geschiedenis.

IOL-studenten-Nederlands voor aanvang van de lezingen
Foto © Michiel van Kempen

Habibe over liefdespoëzie

Dutch Caribbean Book Club organiseert op zaterdag 21 juni 2014 in Den Haag een literaire middag met Henry Habibe. Thema van deze middag is 'Liefdespoëzie'. Toegang is 5 euro en u kunt zich alvast aanmelden via: dutchcaribbeanbookclub@gmail.com.

Clark Accordlezing 2014

Karin Refos

Op vrijdag 9 mei 2014 wordt de jaarlijkse Clark Accordlezing gehouden. De inleidster is Karin Refos en zij zal praten over ‘Vrouwen en Jong Ondernemerschap’. Op dezelfde avond is ook de uitreiking van de tweede Clark Accord Sori Yu Talenti Schrijfwedstrijd Award.

Plaats: Tori Oso. De inloop is om 19.30u. De avond begint om 20.00u. Reserveren is mogelijk op de nummers 8714894 of 8109171.

Three generations of slave mothers in Suriname: The making of Stedman's Joanna

Lecture by Natalie Zemon Davis

Professor Natalie Zemon Davis will present findings from her ongoing researching into the family history of Joanna, a mixed race slave woman who married and had a son with John Gabriel

Stedman, the author of The Narrative of a Five Years Expedition against the Revolted Negroes of Surinam (1796). Stedman’s account, with its firsthand depictions of slavery and other aspects of colonization, became an important tool in the early abolitionist cause and has remained enormously influential. Davis’ research investigates the grandmother and the mother of Stedman's Joanna, and focuses on Joanna herself so as to identify a family tradition or ethos informing their behavior and choices. The talk will also illustrate the challenges in finding evidence for the reconstruction of the lives and attitudes of individual slaves in the 18th century.

Natalie Zemon Davis is a leading historian of early modern Europe, a pioneer in feminist studies, and one of the first women to assume a senior position in North American academic life. Her research activity and publications have been in the social and cultural history of sixteenth-century France and in early modern Europe, where she has been especially concerned to get at the lives and values of peasants, artisans, and women, and to analyze their relation to other social groups and to power, property, and authority. Her current work is taking her outside Europe's bounds to colonial Quebec and Suriname. She has written six books, co-authored one and co-edited two. She has also published over seventy articles.

Natalie Zemon Davis was educated at Smith College, Radcliffe College, and the University of Michigan (Ph.D. 1959). She has taught at Brown University, at the University of Toronto, at the University of California at Berkeley, at the Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales in Paris, and at Princeton University. Now Professor Emeritus from Princeton, she is affiliated with the University of Toronto.

Date: Tuesday 15 April 2014

Time: 15.30-17.00

Room 005, Lipsius building (across KITLV building),

Leiden University, Cleveringaplaats 1 , 2311 BD  Leiden

Twee lezingen over Den Haag, Curaçao, slavernij en vrijheid

De Gevangenenpoort in Den Haag. Schilderij van Pieter Daniel van der Burgh, 1860.

De Dutch Caribbean Book Club presenteert twee lezingen over Den Haag, Curaçao, slavernij en vrijheid op zaterdag 12 april 2014.

Valika Smeulders

Sprekers

Dr Han Jordaan voert u terug naar de revolutionaire jaren 1795-1800. Een lezing over de invloed van de Franse Verklaring van de Rechten van de Mens op Curaçao én een ontsnapping uit de Haagse Gevangenpoort.

Dr Valika Smeulders gaat in op de lange aanloop naar de afschaffing van slavernij in Den Haag en biedt u een blik achter de schermen van de staat, de kerk en Haags-koloniale familiebanden.

Poëzievoordracht

De Arubaanse dichter Samuel Dumfries draagt voor uit zijn gedichtenbundel Mélange.

Na afloop is er verkoop van boeken en tijdschriften. Wilt u a.u.b. contant geld meenemen?

Datum en tijd: zaterdag 12 april 2014 van 13.00 tot 17.00 uur

Locatie: EBG, Chasséstraat 1, Den Haag

Vanaf Centraal Station met tram 3, uitstappen Elandstraat Vanaf Station Holland Spoor met tram 11, uitstappen Weimarstraat

Toegang: € 7,50

Aanmelden: per e-mail, dutchcaribbeanbookclub@gmail.com

Heeft u zich aangemeld en kunt u onverhoopt niet aanwezig zijn? Dan kunt u zich afmelden tot 11 april om 12.00 uur, per e-mail, dutchcaribbeanbookclub@gmail.com.

Emancipatie tot participatie - Javanen in Nederland

De samenwerkende organisaties Rukun Budi Utama en Budoyo mekar Sari organiseren op zaterdag 15 maart 2014 een lezing met debat over Emancipatie tot participatie - Javanen in Nederland.

Plaats: Theater Concordia, Hoge Zand 42, Den Haag.
Aanvang 13.30 uur.

Toussaint Louverture: Zwarte Jacobijn of Afrikaanse leider

Curaçao – Hoogleraar Politieke Theorie Meindert Fennema geeft donderdag een lezing over Toussaint Louverture in Museo di Kòrsou. Fennema gaat in op de Haïtiaanse slavenopstand onder leiding van Louverture en hoe zij hun Afrikaanse cultuur wisten te behouden. De toegang gratis.

De lezing is van 19.30 tot 20.30 uur. De avond wordt afgesloten met een borrel.

Tweede Sophie Redmondlezing

Ruth Wijdenbosch

Radio Double7FM en de Vereniging Ons Suriname organiseren voor de tweede keer de Sophie Redmond Lezing, die deze keer zal worden gegeven door mevrouw Ruth Wijdenbosch, voorzitter van De Nationale Assemblée. Zij zal spreken over ‘de inspiratie van Sophie Redmond’.

'Datra' Sophie Redmond (1907-1955) was een veelzijdige vrouw. Ze wilde arts worden en moest tal van gradaties van discriminatie en achterstelling in het koloniale Suriname overwinnen. In 1935 studeerde ze af als eerste Afro-Surinaamse vrouw van de Geneeskundige School in Paramaribo. Ze speelde viool,en was een voorvechtster van waardering en behoud van Surinaamse taal en cultuur. Zo droeg zij zelf met trots de koto, de dracht van Afro-Surinaamse vrouwen, en organiseerde kotomisishows. Ze schreef toneelstukken en acteerde ook zelf. Haar krachtige engagement met de volksklasse en haar overtuiging dat cultuur een belangrijke rol kan spelen in het bewustwordingsproces zijn bekend. Haar vriendschap met J.G.A. Koenders, de grote voorvechter van het Sranan en de Afro-Surinaamse cultuur, versterkte bij haar de opvatting dat het Sranan gebruikt moest worden om de volksklasse te bereiken. Toneelstukken schreef ze daarom in het Sranan. Bekende stukken van haar zijn o.a.Misi Jana e go na stembus en Grontapoe na asi tere. Het waren overtuigende en daardoor vaak aanklagende schilderingen van volksgebruiken en volksmisbruiken, van sociale toestanden bij werken, wonen en leven op de erven. Sophie Redmond inspireert nog steeds heel veel vrouwen.

Programma

14.00 : Inloop

15.00 : Aanvang

15.05 : Welkomstwoord Double7FM

15.15 : Inleiding Mr. Ruth Wijdenbosch: ‘De inspiratie van Sophie Redmond’

16.00 : Pauze

16.30 : Optreden van Graziella Hunsel

16.45 : Interview met Dr. Sylvia Kortram over haar boek Meer dan arts alleen’ De maartschappelijke betekenis van huisarts Sophie Redmond in laat-koloniaal Suriname

17.10 : Discussie

17.30 : Optreden van Annemarie Hunsel

18.00 : Einde

Zondag 16 maart 2014

Van 15:00 - 18:00 uur

Toegang: € 7,50

Vooraf aanmelden verplicht

T: 06 41 55 91 12

T: 020-693 50 57

E: info@double7fm.nl

E: info@veronsur.org

Hugo Olijfveldhuis

Vereniging Ons Suriname

Zeeburgerdijk 19-A

1093 SK Amsterdam

('s zondags gratis parkeren )

Chimamanda Adichie: The danger of a single story

 Wie deze lezing met Nederlandse vertaling wil zien, klikke hier.

NAKS organiseert lezing over ‘kunu’

Anaula

NAKS organiseert in samenwerking met de Islamitische Federatie Suriname (IFS) een lezing met als thema: ‘Kunu’. Het doel is om de bewustwording op gang te brengen over het fenomeen Kunu. De inleider is Sheik Abdul Aziz Clemens. Kunu is een verzamelwoord dat te maken heeft met een negatieve invloed op het functioneren van personen en groepen, organisaties en gemeenschappen. Er zal worden ingegaan op de oorzaken en de wijze waarop ermee omgegaan moet worden. Dit verschijnsel wordt ook vanuit de Islam belicht, zegt NAKS in een uitnodiging.

De lezing wordt op zaterdag 15 februari 2014 gehouden in het NAKS centrum aan de Thomsonstraat 8. Er is ruimte voor discussie.

Waarom taalverloedering niet bestaat!

Presentatie door Jan Stroop

Jan Stroop is gastonderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam en auteur van de boeken Hun hebben de taal verkwanseld enPoldernederlands. Waardoor het ABN verdwijnt. Hij heeft de evolutie van het recente Nederlands onderzocht en daarvan doet hij verslag en geeft aan hoe de taal zich verder zal ontwikkelen.

We kennen ze allemaal wel, fouten in de taal waarvan je haren overeind gaan staan: hun hebben, hij heb, groter als, liggen/leggen, kunnen/kennen. Jan Stroop gaat de discussie met zijn publiek aan en hij stelt de principiële vraag, zijn het eigenlijk wel taalfouten? Zijn presentaties zijn leerrijk, humoristisch en interactief.

U bent allen van harte uitgenodigd voor een presentatie op de Nederlandse Ambassade,  Roseveltkade 5, Paramaribo

Datum: dinsdag 18 februari 2014

Tijd: 19.00 uur

Toegang: Gratis

Chileense muurschilderbrigades in Rotterdam

40 jaar Chileense vluchtelingen en solidariteit

Lezing: Chileense muurschilderbrigades in Rotterdam

Zaterdag 8 februari 2014, 15:00 uur, entree gratis

Kunstuitleen Rotterdam, Nieuwe Binnenweg 75, Rotterdam

In de jaren zeventig van de vorig eeuw werden bezoekers van Rotterdam op het plein voor het Centraal Station begroet door een Chileens monument, beschilderd als protest tegen de militaire dictatuur van Pinochet in Chili. De beelden waren in 1975 gemaakt door de schildersbrigade Luís Corvalán, een groep Chileense kunstenaars in ballingschap die door Europa reisden met hun kwasten, verf en de symboliek van hun antifascistische strijd als vaandel.      

Tussen 1975 en 1977 hebben verschillende schildersbrigades van Chileense kunstenaars in Rotterdam muurschilderingen gemaakt, op uitnodiging van onder andere de Rotterdamse Kunststichting. Van de werken uit deze jaren zijn vandaag alleen de beelden op de pilaren van metrostation Zuidplein, beschilderd in 1976, overgebleven. Vanaf de jaren tachtig tot nu toe bleven in Rotterdam woonachtige Chileense kunstenaars de muren van de stad als communicatiemiddel gebruiken. Onder hen Julio Moreno Robles en Juan Heinsohn Huala, maar vooral Jorge Kata Nuñez, die circa zestig muurschilderingen in het hele land heeft gemaakt.

     

Op zaterdag 8 februari, vanaf 15.00 uur, vertellen Siebe Thissen, auteur van het boek Mooi van Ver - Muurschilderingen in Rotterdam, en kunstenaar Hans Abelman, in de jaren zeventig betrokken bij de Chileense brigades in Rotterdam en auteur van het boek Venceremos! Chileense schildersbrigades, over de ontwikkeling van muurschilderingen in Rotterdam en de bijdrage daaraan van Chileense kunstenaars.

De lezing wordt geïllustreerd met fotomateriaal uit de laatste 40 jaar en vindt plaats in de Kunstuitleen, Nieuwe Binnenweg 75, Rotterdam. 

Nederlandse Chilenen

Op donderdag 13 februari organiseert Stichting Zona Franca, in samenwerking met Radar, Kenniscentrum Diversiteit, RotterdamV en Dona Daria Kenniscentrum Emancipatie, een symposium over de opvang van vluchtelingen in de jaren zeventig en nu. De kernvraag van deze avond is: hoe kunnen we de bagage van vluchtelingen het beste uitpakken?

Deelnemers aan dit symposium zijn: Jan Pronk, Roswitha Weiler, Han Entzinger, Elena Fredes enMohamed Bibi. Het symposium vindt plaats in Bibliotheektheater, Hoogstraat 110, Rotterdam. Inloop 19.30 uur. Aanmelden bij Juan Heinsohn Huala, info@zonafranca.nl.

De Rotterdamse activiteiten rondom het project 40 jaar Chileense vluchtelingen en solidariteit worden gesteund door Kunstuitleen Rotterdam, Gemeente Rotterdam, Kenniscentrum Diversiteit, Dona Daria: Kenniscentrum Emancipatie, Centrum Beeldende Kunst Rotterdam en Stichting Vluchtelingen Organisaties Rijnmond (SVOR).

Meer informatie: stichting Zona Franca, Juan Heinsohn Huala info@zonafranca.nl

Openingstijden Kunstuitleen Rotterdam: woensdag t/m vrijdag: 12:00 - 18:00 uur, en op zaterdag vanaf 10:00 t/m 17:00 uur.

http://kunstuitleenrotterdam.nu/

Oratie Professor Donner

Walther Donner

Recentelijk is een herdruk uitgekomen van de oratie die door prof. dr. W. Donner in 1969 werd uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar in de economische wetenschappen aan de toenmalige universiteit van Suriname. De titel van de oratie is: Enige opmerkingen over de betekenis van het wetenschappelijk bedrijfsonderzoek voor de opvoering van de arbeidsproductiviteit in Suriname. Curieus is dat zij de allereerste oratie vormde die bij de oprichting van de universiteit werd uitgesproken en de geest uitademt van het niveau dat zou worden nagestreefd en de richting aangaf die bij de opleiding van wetenschappers zou worden ingeslagen. Het boekje wordt gratis ter beschikking gesteld en kan worden afgehaald bij Office World Hermitage Mall. Telefoon 530 588 en 530 589. Vragen naar mevrouw Donna. Het boekje wordt warm aanbevolen voor degenen die geïnteresseerd zijn in de wetenschap en de wetenschapsbeoefening. Niet-intellectuelen zullen er niets aan hebben.

[mededeling Schrijversgroep '77]

Trefossa en taal

Trefossa

door Els Moor

‘Levenslust is ’t heenstappen over kleine dingen. Trefossa en taal’ Deze titel van de zesde Trefossa-lezing door Lila Gobardhan-Rambocus is intrigerend. Het leven van een mens is verweven met taal en dat geldt op  bijzondere  wijze voor schrijvers en vooral dichters. Voor hen is de taal behalve een middel tot communicatie, vooral  een middel tot verdieping van onze blik op het leven. Een aspect dat duidelijk tot uiting komt in de poëzie van Trefossa.

Ik verwachtte dan ook een lezing waarin Lila Gobardhan dit verschijsel met voorbeelden uit het werk van Trefossa zou toelichten en uitdiepen. Dat gebeurde niet: de hoofdlijn van de lezing was de biografie van Henri Frans de Ziel, waarbij zijn omgang met de taal slechts incidenteel aan de orde kwam. Ze besteedde aandacht aan de positie van het Nederlands dat steeds meer ‘eigen’wordt vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw, vooral na de taalconferentie in 1963-64, maar dat heeft niet zoveel met de poëzie van Trefossa te maken.

A.C.W. Staring

Overigens was Trefossa naast een Surinaamse dichter ook een echte Nederlander. Zijn favoriete dichters zijn dan ook Nederlanders, zoals A.C.W. Staring (1767-1840) in zijn tijd een moderne dichter met een krachtig vormgevoel, wat Trefossa ook heeft. Wat hij zelf doorleeft, wil hij uitdrukken in een adequate taalvorm.  Trefossa combineert wat hij bewondert in Hollandse dichters met eigenheid; hij geeft de ‘eigen taal’, het Sranan, een grote poëtische kracht. Zijn poëziebunde Trotji verscheen in 1957 en heeft een enorme stoot gegeven aan de opwaardering van het Sranan als literaire taal. Een belangrijk stap naar ‘eigenheid’ die in de zestiger jaren een doel is van een aantal schrijvers en dichters, bijvoorbeeld Dobru. Dit aspect komt wel aan de orde in de lezing.

Trefossa is ook de bewerker van het Surinaamse volkslied, vooral van het tweede couplet in het  Sranan waar hij ook meer durft dan in het stijve eerste couplet. ‘Werkend houden w’in gedachten’ is heel wat anders dan ‘Strey de f' strey, wi no sa frede’! Lila Gobardhan heeft het wel over de stijfheid van het Hollandse couplet van het volkslied, maar een voorbeeld komt niet aan de orde. 

Zo is het ook jammer dat de mooie analyse van het gedicht ‘Bro’ door Hein Eersel in het eerste nummer van het tijdschrift Mutyama (1990), een themanummer over Trefossa, na wan njoen kari niet aan de orde komt. Eersel geeft aan dat tussen droom en werkelijkheid de poëzie echt bloeit. Het gedicht ‘Bro’gaat over een stille kreek:

bro

no pori mi prakseri nojaso,

no kari mi foe loekoe no wan pe,

tide mi ati trusu mi foe go

te na wan tiri kriki, farawe.

no tak mi na lon mi wan lon gowe

foe di mi frede stré èn kré nomo,

ma kondre b’bari lontoe mi so te,

san mi moe doe? mi broedoe wani bro

na kriki-sé dren kondre mi sa si,

pe ala sani moro swit lek dja

èn  skreki- tori no sa trobi mi.

te m’drai kon baka sonten mi sa tron

wan pkinso moro betre libisma,

di sabi lafoe, sabi tja fonfon.

[uit Trotji, 1957]

...want tiri kriki, farawe... Foto © Lex Ensing

Hein Eersel laat in zijn artikel zien hoe Trefossa niet alleen het Sranan heeft opgewaardeerd als literaire taal ten opzichte van het Nederlands, een soort Surinaamse renaissance dus, maar ook dat er met het Sranan een grote literaire kwaliteit bereikt kan worden met veel diepte.  Hij laat ook de historische lading van een aantal woorden zien uit de geschiedenis van ‘katibo’; met woorden als ‘troesoe’, ‘lon go’, ‘frede’, ‘kré’, ‘trobi’ en vooral ‘fonfon’ brengt hij de lezer terug naar de beleving van de slavernij, en dat in combinatie met de ‘moderne slavernij’ van het dagelijks leven.Vandaar ook‘skreki tori’ in de derde strofe. Een gedicht dat de diepte ingaat, in het Sranan… maar wel een sonnet, een vorm die stamt uit de Europese renaissance.  Prachtige ‘moksi’ dus: een vorm uit de werelliteratuur en taal, beelden en ritme uit de eigen cultuur en geschiedenis!

Zulke analyses had ik verwacht in de lezing over Trefossa en taal. Helaas bestond de lezing bijna helemaal uit feitelijkheden uit het leven van de dichter, niet in een ‘drenkondre’. Wat is een gedicht volgens Trefossa? In zijn gedicht ‘wan troe poewema’ laat hij het zien: ’wan troe poema na wan skreki sani / wan troe poewema na wan stré te f’dede / wan troe poewema na wan tra kondre, / pe joe kan go / te joe psa dede fosi  […]

De besproken feiten zullen de meesten van de aanwezigen wel gekend hebben. Mijn collega’s en ik wel tenminste, terwijl je van creatieve analyses van Trefossa’s gedichten altijd weer leert, over het Sranan, over creativiteit met taal. Je stapt over ‘kleine dingen heen’en  ontdekt grote!

Aziatische tijgers, maar ook Afrikaanse leeuwen?

Modern Azië: The Esplanade, Singapore

De Illustre School Amsterdam organiseert een Bijzondere Lezing van prof. dr. Roel van der Veen op donderdag 6 februari om 17.15 uur in SPUI25: Aziatische tijgers, maar ook Afrikaanse leeuwen?

De afgelopen halve eeuw is uniek in de geschiedenis als het gaat om de leefomstandigheden van mensen op de wereld. Terwijl de wereldbevolking met hoge snelheid in omvang toenam, bleek het toch mogelijk de armoede terug te dringen en de kwaliteit van het leven van zeer velen te verbeteren. Het continent dat hieraan de grootste bijdrage leverde, is Azië. In steeds meer Aziatische landen ontsnapt de bevolking aan de eeuwenlange armoede en ontstaan samenlevingen die in meer of mindere mate als modern beschouwd kunnen worden. De Aziatische staten hebben in dit moderniseringsproces een centrale rol gespeeld. Zij hebben zeer concurrerende economieën het licht laten zien, die vanwege hun kracht en aanpassingsvermogen wel ‘tijgers’ genoemd zijn.

Afrika: stormwolken bij zonsondergang in Windhoek. Foto Bettery Magazine

Het continent dat in dezelfde periode vrijwel geen bijdrage leverde aan de mondiale afname van de armoede, is Afrika. Het percentage armen bleef daar rond de helft van de bevolking schommelen. In Afrika worden juist de staten vaak aangewezen als obstakels voor economische vooruitgang. Zij hebben – om in de beeldspraak te blijven – geen economische ‘leeuwen’ laten ontstaan.
Roel van der Veen zal in zijn lezing ingaan op de vraag waarom Azië zich in de afgelopen halve eeuw zo fundamenteel anders heeft ontwikkeld dan Afrika en hoe internationale factoren daarop van invloed zijn geweest. Daarbij zal hij ook aandacht besteden aan de recente positieve berichten uit Afrika: hoe passen die in het algemene beeld?

Over de spreker
Roel van der Veen werkt al 25 jaar voor het ministerie van Buitenlandse Zaken, tegenwoordig als wetenschappelijk raadadviseur. Van zijn hand verschenen de boeken Afrika van de Koude Oorlog naar de 21ste eeuw (2002) en Waarom Azië rijk en machtig wordt (2010). Naast bijzonder hoogleraar Geschiedenis en theorie van de internationale betrekkingen aan de UvA is hij bijzonder hoogleraar Nederlands buitenlands beleid aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Aanmelden is verplicht en kan via www.SPUI25.nl

Trefossa is onsterfelijk voor ons

Lila Gobardhan-Rambocus. Foto Regilio Derby

Trefossa heeft ons Volkslied geschreven en heeft zich daardoor onsterfelijk gemaakt. Trefossa is een van de gezichtbepalende dichters van de 20ste eeuw, die ons een verfijnd oeuvre nagelaten heeft, zegt Sunil Oemrawsingh, penningmeester van Henri Frans de Ziel Stichting. Deze stichting had afgelopen woensdag een lezing georganiseerd in het auditorium van Self Reliance. De Trefossa- avond wordt jaarlijks op 15 januari, de geboortedag van Trefossa in samenwerking met Self Reliance gehouden. Deze avond werd in 2009 ingesteld als eerbetoon aan deze markante Surinamer en staat in het teken van waardering voor de Surinaamse literatuur waarvoor hij zich op bijzondere wijze heeft ingezet. De eer voor het houden van de zesde Trefossalezing was aan Dr. Lila Gobardhan – Rambocus en droeg als titel: Levenslust is ‘t heenstappen over kleine dingen. De conferencier van de avond was Oemrawsingh. Het doel van de lezing is hoogwaardige literaire kunstvorm te promoten.Hiervoor worden Surinaamse deskundigen uit de literaire wereld gevraagd de Surinaamse gemeenschap voor te houden dat je de taal kan gebruiken om esthetische (bijvoorbeeld muzikale) en evocatieve (bijvoorbeeld beeldende) effecten te bereiken die de eigenlijke betekenis verhevigen, ontkrachten, omlijsten, mede bepalen of in een onverwachte richting sturen. De voorgaande Trefossa- lezingen zijn gehouden door respectievelijk Hein Eersel en Eddy van der Hilst, Ronald Venetiaan, Denise Jannah en August Duttenhofer.

De Regering achtte het wenselijk eind jaren 50 een couplet in het Surinaams toe te voegen aan ons volkslied. Minister Dr.Ir.Frank Essed benaderde de dichter Trefossa met het verzoek een Surinaams couplet te dichten welke de eenheid van het Surinaamse volk en de verbondenheid met het grondgebied zou benadrukken. Geen betere tekst kan ik mij voorstellen dan die door Trefossa is neergelegd, stelt Oemrawsingh. Tot 1959 was ‘het (Nederlandse) Wilhelmus’ het officiële volkslied van Suriname. Aan de oostzijde van het Presidentieel Paleis – buiten het terrein – is het borstbeeld van Henri Frans de Ziel beter bekend als Trefossa onthuld tijdens een speciale ceremonie gehouden door de Henri Frans de Ziel Stichting op donderdag 12 januari 2013.

Op 21 november 2005, bijna dertig jaar na zijn dood in Nederland, kreeg de Surinaamse volksdichter alsnog een laatste rustplaats in zijn vaderland. Ter gelegenheid daarvan werd er een grafmonument voor Trefossa onthuld op de begrafenis aan Dr. Sophie Redmondstraat in Paramaribo. De urnen met de as van Trefossa en zijn vrouw Hulda Walser, werden op die dag bijgezet. De Henry Frans de Ziel stichting legt het accent op behoud van cultuur. Wij stimuleren jong opkomend schrijftalent om in de moedertaal Sranan te dichten, aldus Oemrawsingh. De voorzitter van de stichting is Johan Roozer. De stichting heeft een Raad van Toezicht waarin zitting hebben “Oom” Hein Eersel, notaris Carlo Jadnanansingh en mevr Dr.Cynthia Abrahams.

[uit Dagblad Suriname, 17-01-2014]

Sieraden bij Veronsur

Klik op afbeelding

Ter afsluiting van de tentoonstelling Sieraden in de Galerie Nola Hatterman, is er op zondag 19 januari om 15.00 een interactieve, geïllustreerde lezing over sieraden door Drs Irene Schenker. Met voordracht van Marie Renfrum.

Komt uw sieraden laten zien.

Muzikale verrassing.

Toegang 2,50 euro

Lezing Charl Landvreugd over Edgar Cairo en de zwart-Nederlandse subjectiviteit

Kom op donderdag 20 februari 2014 naar het Tropenmuseum voor de lezing van Charl Landvreugd over Edgar Cairo en de zwart-Nederlandse subjectiviteit. In opdracht van het Tropenmuseum maakte kunstenaar Charl Landvreugd een installatie geïnspireerd op vragen uit de tentoonstelling Zwart & Wit. Hij gaat hiermee in dialoog met het werk van de Surinaamse schrijver en columnist Edgar Cairo (1948-2000).

Tijdens deze lezing licht Landvreugd zijn installatie en relatie tot Edgar Cairo verder toe. Vaak zijn rolmodellen van elders, zoals de bekende Frans-Afrikaanse schrijver Frantz Fanon, ijkpunt geworden voor het zwarte bewustzijn in Europa. Cairo zou een ijkpunt kunnen zijn vanuit de Caribische context, en verdient daarom, hernieuwde belangstelling.

Na afloop van de lezing is er een nagesprek met Wayne Modest, Hoofd Collecties & Onderzoek Tropenmuseum, rondom Edgar Cairo en de zwart-Nederlandse subjectiviteit. Het is raadzaam om vooraf de tentoonstelling Zwart & Wit te bezichtigen.

Wanneer: donderdag 20 februari 2014

Tijd: 17.00 uur

Waar: Kenniscentrum, Tropenmuseum

zwart wit monumenten reeks 2 landvreugd