door Iwan Brave
Choreograaf Gianni Grot is al anderhalve maand weer op
Surinaamse bodem. Ter bekroning van de opofferingen van zijn slavenvoorouders
werkt hij aan zijn tweede theatervoorstelling. From Routes to Crown gaat op 1 augustus in
première in On Stage. “Ik maak gebruik van moderne tools om jongeren
naar binnen te krijgen.”
Bij zijn vorige bezoek in Suriname had Gianni Grot ineens de
drang naar plantages te gaan. Hij voelde iets 'zwaar en zweverigs' en kreeg de
ingeving iets te willen doen over slavernij. "In mijn dikke
geschiedenisboek van de middelbare waren maar drie bladzijden hieraan gewijd.
Terwijl het een grote zwarte pagina is uit onze wereldgeschiedenis",
vertelt hij in On Stage. Hij ging zelf op onderzoek uit. "Ik heb een
voorstelling proberen te maken waarbij ik al mijn gevoelens die ik heb gehad
bij het onderzoek op toneel vertolk en
uitbeeld."
![]() |
| Gianni Grot |
Zichtbaar
Grot, nog maar 24 jaar is hij, noemt zich "zelfbenoemd
gepensioneerd" danser, die choreograaf en artistiek leider werd en
algemeen directeur van zijn eigen My Art Entertainment. Geboren in Amsterdam
uit Surinaamse ouders, begon hij al op zijn zestiende als semiprof te dansen.
In Londen studeerde hij Drama and Creative writing. Toen zat hij ook in een
gezelschap. "Dat heeft echt de theaterwereld voor me opengemaakt",
zegt hij. "Ik heb meerdere abstracties leren kennen", vertelt hij. Na
zijn studie was hij drie maanden volgeboekt voor commerciële jobs voor een van
de grootste televisieprogramma's in Barcelona.
Terug in Nederland besloot in 2011 de Nederlandse versie van So You Think You Can Dance (SYTYCD) als etalage te gebruiken. "Dan word je ineens zichtbaar, mensen herkennen je." Hij strandde weliswaar in de vijfde liveshow, maar kwam ver genoeg te mogen deelnemen aan de SYTYCD-theatertour door Nederland. Tijdens deze theatertour kreeg hij zijn 'moment van helderheid'. "Ik zat toen in de tribune naast de lichtoperators en besefte: aan deze kant van het toneel hoor ik te staan. Ik zag dingen die ik anders zou hebben gedaan." De uitvoerder besloot creator te worden.
Terug in Nederland besloot in 2011 de Nederlandse versie van So You Think You Can Dance (SYTYCD) als etalage te gebruiken. "Dan word je ineens zichtbaar, mensen herkennen je." Hij strandde weliswaar in de vijfde liveshow, maar kwam ver genoeg te mogen deelnemen aan de SYTYCD-theatertour door Nederland. Tijdens deze theatertour kreeg hij zijn 'moment van helderheid'. "Ik zat toen in de tribune naast de lichtoperators en besefte: aan deze kant van het toneel hoor ik te staan. Ik zag dingen die ik anders zou hebben gedaan." De uitvoerder besloot creator te worden.
![]() |
| Gianni Grot met zijn opvoering Aces tijdens het Masked Ball van Torarica in december 2012. |
Aces
Het geld dat hij verdiende als ensembledanser tijdens de
SYTYCD-theatertour stak hij in zijn eerste productie Aces - die ook naar Suriname bracht - als 'boost' voor zijn
carrière als choreograaf. Met succes. Als 'cultureel ondernemer' en
theatermaker is hij succesvol. Om de kas extra te spekken doet hij zeer
selectief commercieel werk. Bijvoorbeeld gastoptredens voor populaire
televisieprogramma's, maar ook voor commercials zoals voor Nike en Foot Locker.
Als sociaal ondernemer doet hij veel workshops met jongeren. Zoals vorig jaar
voor de dove en slechthorende kinderen van de Kennedy Stichting, waarbij zij
door middel van trillingen muziek konden 'horen'. Dat zou hij graag over willen
doen. "Vooral vanwege de dankbaarheid die de kinderen daarna gaven was ongelooflijk;
dat had ik niet verwacht."
Wijzer geworden
Voor zijn onderzoek naar het slavernijverleden las Grot veel
boeken, waaronder twee van Cynthia McLeod en over 'Black Hollywood'. Bekeek
documentaires en films, sprak veel mensen en was vooral geïnteresseerd in hun
meningen. Nu iets wijzer geworden zegt hij: "Ik wist niet dat de Afrikanen
hun broeders en zusters hadden verkocht. Mijn perceptie van slavernij was:
blanken gingen slaven halen, bracht ze naar kolonies, lieten ze werken en
buitten ze uit. Maar het is meer dan dat. Het is meer ontstaan uit kapitalisme.
Er werden nieuwe landen ontdekt waar blanken niet konden werken in de hitte en
zij brachten slaven naar die nieuwe wereld om te werken.
Slavenarbeid kost niets en was al van alle tijden. Wat een hele kwalijke zaak is, is om toen te denken dat zwarte personen - mijn voorouders - geen mensen waren en ze als zodanig gaan behandelen. Mensen ophangen aan hun ribben - zelfs een dier behandel je niet zo. En doen alsof jij in de positie bent gesteld door God om iemand anders zijn vrijheid en leven weg te nemen, dat zijn wel dingen die mij hebben geraakt tijdens mijn onderzoek."
Slavenarbeid kost niets en was al van alle tijden. Wat een hele kwalijke zaak is, is om toen te denken dat zwarte personen - mijn voorouders - geen mensen waren en ze als zodanig gaan behandelen. Mensen ophangen aan hun ribben - zelfs een dier behandel je niet zo. En doen alsof jij in de positie bent gesteld door God om iemand anders zijn vrijheid en leven weg te nemen, dat zijn wel dingen die mij hebben geraakt tijdens mijn onderzoek."
"Persoonlijk denk ik niet dat slavernij ligt aan de
blanke mens. I blame humanity. De mens is van aard egoïstisch. Sommigen
waren gewoon gek en wreed. Maar anderen gingen de politiek van verdeel en heers
spelen. Als slaven hier in opstand zouden komen, dan hadden de slavenhouders
als minderheid een groot probleem. Daar waren ze zich van bewust. Daarom gingen
ze mensen dom houden, een complex aanpraten en mentaal martelen waardoor het zo
lang heeft kunnen plaatsvinden. Van het begin tot het eind was het nasty;
zelfs nu nog is er veel racisme."
Al zijn gevoelens giet hij in een voorstelling, die ook
jongeren moet aantrekken. From Routes to
Crown is een interdisciplinaire 'montagevoorstelling' van spoken word, breakdancers,
balletdansers, moderne danseressen, hiphopdansers. Met scènes over hedendaagse
belevingen en uit de slavernijtijd. “Maar ik wil dat mensen zelf eruit halen
wat ze erin zien. Het is meer een erkenning van wat is gebeurd en van hoe ik de
maatschappij reflecteer." Grot benadrukt dat het beslist geen
jongerenvoorstelling is. "Ik maak gebruik van moderne tools om
jongeren naar binnen te krijgen. Maar het is nog altijd een volwassen
onderwerp; waarbij je je intellect moet gebruiken."
Bekroning
From Routes to Crown,
een coproductie met Helen Kamperveen (haar laatste) en Ann Hermelijn, is een
synergie van Surinaamse en Nederlandse cast. Vier dansers en een spoken
word-artiest van overzee en drie dansers en drie acteurs van hier. De acteurs
zijn van On Stage. De titel impliceert een reis naar bekroning; een scene heet
ook 'The journey'. Maar routes spreek je ook uit als roots en crown is
de bovenste top van een boom. De hedendaagse generaties als kruin in volle
bloei dankzij hun roots. "Daarbij wordt duidelijk gemaakt dat onze
voorouders hebben geleden en gevochten zodat wij de kroon kunnen dragen en het
leven moeten vieren. Zodat hun efforts niet voor niets zijn geweest. Ik wil
bereiken dat mensen na de voorstelling blijven doordenken en nadenken. Mijn
doel zal niet geslaagd zijn als mensen alleen denken: o, leuke voorstelling.
Dat zou jammer zijn.´
[uit de Ware Tijd, 31/07/2013]
![]() |
| Foto © Jaiwey Nuij |
































