Slavery - contemporary arts incorporated?

Met Emmanuel Adjei & Marleen Ozgür, Leonce Raphael Agbodjelou, Boris van Berkum, Brian Coutinho, Victor Ekpuk, Patricia Kaersenhout, Charl Landvreugd, Marian Markelo, Wendelien van Oldenborgh, Marcel Pinas, Heidi Sincuba, Frouwkje Smit.

Heidi Sincuba - Girl with book

Slavery - contemporary arts incorporated? belicht het thema slavernij en de erfenissen daarvan in Nederland vanuit het perspectief van de hedendaagse kunstenaar. In verschillende uitingsvormen en gelaagde beeldtaal krijgt het thema vorm en wordt er een verbinding gelegd tussen verleden, heden en de toekomst. In het randprogramma (informatie volgt) gaan kunstenaars en gasten met elkaar in gesprek gaan over de rol als kunstenaar in het debat over slavernij. Live performances en film leiden de gesprekken in.

Galerie Sanaa

za 31 augustus t/m za 19 oktober

Klik hier voor meer info

Kunst en cultuur als oppepper voor Marowijne

 

Marowijnerivier

‘Kunst en cultuur als middel om het district Marowijne weer positief op de kaart te zetten.’ Dat is de visie van de kunstenaar en initiatiefnemer Marcel Pinas van het ‘Moengo Festival of…’, dat dit jaar in het teken staat van muziek. “We kennen allemaal de geschiedenis van het gebied. Op deze manier wil ik die mensen een kans bieden om zichzelf terug te vinden en te uiten.”

“Toen ik begon in 2003 was het moeilijk. Mensen geloofden niet dat het zou werken. Wat ga je doen? Je bent gek!’ zeiden ze. “Die mensen daar hebben geen verstand van kunst.” Pinas vertelt dat het inderdaad lastig was, mensen begrepen het niet. “Het eerste kunstwerk dat ik plaatste, zorgde voor veel ophef. De bewoners wilden het weg hebben en zijn zelfs tot bij de dc geweest. Totdat ze zagen dat er bussen vol mensen uit de stad kwamen, zelfs uit Frans Guyana, en men er foto’s van ging maken. Toen beseften ze dat het wel degelijk iets van betekenis was wat daar stond, dat het waarde had.”

Maya Azucena

Pinas wil zijn bijdrage leveren aan de wederopbouw van het gebied dat nog steeds littekens heeft van het verleden. “Het is hartverscheurend om leeftijdsgenoten met wie je als kind droomde over de toekomst, te zien rondlopen als zwerver in Albina.” Pinas wil voorkomen dat meer mensen hetzelfde lot ondergaan. “Kunst en cultuur helpen daarbij, maar lijken soms een tijdelijk effect te hebben. Ik wilde iets doen wat indruk zou maken op deze mensen, wat ze langer bij zou blijven.”

Daarom kwam Pinas met het idee voor het jaarlijkse ‘Moengo Festival of…’ dat elk jaar een ander principe van de kunst belicht. Om nog meer impact te hebben op de mensen in het gebied, streeft Pinas ernaar het festival een internationaal karakter te geven. Hij wordt daarin ondersteund door de Amerikaanse ambassade. Deze heeft bijvoorbeeld geholpen de New Yorkse zangeres Maya Azucena naar Suriname te halen. Zij zal dit jaar tijdens het festival diverse zangworkshops verzorgen.

“Ik geloof heilig erin dat dit een wezenlijke bijdrage kan leveren. Daar waar onderwijs of politiek de mens niet kan bereiken, kan kunst of cultuur wel doordringen en een bijdrage leveren”, meent Pinas.

[uit Dagblad Suriname, 18-09-2013]

Expositie: Verbreek de ketenen!

door Lilian Ahlers

Precies anderhalve eeuw geleden, op 1 juli 1863 klonken eenentwintig kanonschoten in Paramaribo. Ze waren van grote betekenis, op dat moment werden de slaven van Suriname namelijk vrije mensen. Naar aanleiding van dit historische is in het Atrium van het Haagse stadhuis een maand lang een expositie te zien onder de titel Verbreek de ketenen, 150 jaar afschaffing slavernij.

 

Foto: Haags Historisch Museum

De expositie die is georganiseerd door het Haags Historisch Museum, bevat onder meer kunstwerken van de Nederlands-Surinaamse kunstenares Rita Maasdamme. Haar poppen vertellen het verhaal van de trans-Atlantische slavernij en de gevolgen daarvan. 

 Verschillende taferelen verbeelden de sleutelmomenten uit de slavernijgeschiedenis waarin verschillende bevolkingsgroepen met hun eigen klederdrachten en de flora en fauna van Suriname en de Antillen een hoofdrol spelen. Voorbeelden hiervan zijn de Tula-opstand op Curaçao en de Hindoestaanse immigratie naar West-Indië (Suriname).

In de expositie zijn ook kunstwerken te zien van kunstenaar Marcel Pinas, een afstammeling van de N’dyuka Marrons van Suriname. Het behoud van cultuur, en in het bijzonder Marron cultuur, loopt als een rode draad door al het werk van deze kunstenaar.

Afschaffing slavernij

De Wet op de Afschaffing van de Slavernij werd in 1862 aangenomen. Nederland had in de zeventiende eeuw een voortrekkersrol in de slavenhandel. Vanaf de West-Afrikaanse kust werden duizenden slaven verscheept door de West-Indische Compagnie (WIC). De afschaffing van de slavernij was dus een bijzondere gebeurtenis. Het moment dat de eenentwintig kanonschoten klonken in Paramaribo wordt nog altijd gevierd op het feest 'Keti, Koti' (vertaald: Verbroken Ketenen).

Activiteiten

Tijdens de expositie in het Haags stadhuis worden er ook allerlei activiteiten georganiseerd, zoals modeshows, workshops, rondleidingen en vertellingen. Meer informatie daarover is te vinden op www.haagshistorischmuseum.nl. De tentoonstelling loopt van 3 juni tot en met 3 juli 2013.

Kunstenaars willen competitie voor ontwerp slavenmonument

door Tascha Samuel

Slavernijmonument in Gorée, Senegal. Foto © Michael Shalter

Paramaribo - De Green Hearts Foundation (GHF) van Winston Wirht heeft het initiatief genomen om te zorgen voor de financiering van het project van de Stichting Nationaal Monument Slavernij Verleden. Dit houdt in het werven van fondsen voor het opzetten van het monument ter herdenking van de slavernij.

De stichting heeft besloten dat het ontwerp van kunstenaar Erwin de Vries, dat 400.000 US dollar kost, het monument zal worden dat zal verrijzen op een plek in Suriname. Velen vragen zich echter af waarom er is gekozen voor het ontwerp van deze kunstenaar en er geen nationaal contest is gehouden voor het ontwerpen van het monument.

Richtlijnen en criteria

"Jaaa. Dat vind ik ook", antwoordt ontwerper en kunstenaar Hennah Brunings, als haar gevraagd wordt over de mogelijkheid van een nationaal contest. Het feit dat het ontwerp van de Vries gewoon een kopie is van het monument dat in Nederland staat, valt bij haar ook niet in goede aarde. Volgens de kunstenares zou dit nationaal monument gemaakt moeten worden onder strenge voorwaarden met duidelijke richtlijnen. De jury moet deskundig zijn. Ook zou men niet moeten schromen om kunstenaars van Surinaamse afkomst in diaspora te betrekken. Het kunstwerk moet in ieder geval de natie aanspreken. "Ik ben deel van de natie, mijn overgrootmoeder was een slavin."

Erwin de Vries met zijn ontwerp voor een slavernijmonument in Suriname.
 Foto © Michiel van Kempen

Staat van dienst

Armand Zunder geeft aan dat het ontwerp zeker niet hetzelfde als het in Nederland staande kunstwerk is. "Het is niet zo dat er zomaar gekozen is voor het ontwerp van de Vries. Hij is de enige met zo een staat van dienst. De Vries heeft een trackrecord voor het ontwerpen van monumenten van dit kaliber en ook dit thema. Daarnaast is hij Surinamer", stelt Zunder. Hij geeft aan dat een mogelijke internationale verkiezing minimaal twee jaar in beslag zou nemen. "Ik heb er geen bezwaar tegen. Het is juist goed. Het is ook grani geven aan een grote kunstenaar van eigen bodem", stelt Zunder resoluut.

Het slavernijmonument op het eiland Gorée, Senegal

Liever open call

"Wanneer krijgen wij dan een kans", vraagt kunstenaar Marcel Pinas zich af. "Met alle respect voor de kennis en prestaties van de Vries. Ik heb niks tegen hem, en dan hoef ik het niet te maken, maar wanneer krijgt de jonge generatie dan de kans", vraagt Pinas. Ook hij stelt voor dat er liever een open call was geweest. Hij benadrukt dat daarbij goede criteria en een kundige jury van groot belang zijn. Pinas vindt het niet eerlijk dat er met een monument van groot nationaal belang op dergelijke wijze is omgegaan. De kunstvisionair stelt dat hij ervaart dat je vaak niet aan bod komt als je geen connecties hebt. Hij verwijst daarbij naar de totstandkoming van het logo van Carifesta. Er is hiervoor ook geen competitie of iets dergelijks uitgeschreven.

[uit de Ware Tijd, 12/04/2013]

Carifesta XI moet kunst- en cultuurbranche versterken

door Hugo den Boer

Paramaribo - Carifesta XI wordt door president Bouterse gebruikt om de Surinaamse kunst en cultuurbranche naar ee hoger niveau te tillen, waardoor meer mensen er hun brood mee kunnen verdienen. De organisatie van het evenement wordt daarom gecoördineerd vanuit het Kabinet van de President.

Dc Sondrejoe en kunstenaars Marcel Pinas en Gerrit Barron tijdens de installatie van de Carifesta subcommissie Marowijne. Foto © Hugo den Boer

Dat zei Humphrey Hasarat, secretaris van het Carifesta Hosting Comité, bij de installatie van de Carifesta subcommissie Marowijne. In de subcommissie Marowijne zitten de gerenommeerde kunstenaars Marcel Pinas en Gerrit Barron. Verder ook vertegenwoordigers van de Marron, Javaanse en Inheemse gemeenschap. Wat Carifesta eind augustus in Marowijne speciaal gaat maken, wil ondervoorzitter Pinas nog niet prijsgeven.

Hasrat benadrukte dat Carifesta niet slechts een toevallig cultureel feestje is, maar vooral het startpunt voor verdere ontwikkeling van de kunst en cultuur in Suriname. "Het thema luidt 'Culture for development'. Carifesta XI moet iets tastbaars achterlaten, zoals organisatievermogen, samenwerkingsverbanden en gebouwen." Voor duurzame capaciteitsopbouw in de cultuurbranche en de toerismesector worden er trainingen verzorgd.

[uit de Ware Tijd, 27/03/2013]

Openbare kunstwerken Marowijne overwoekerd

door Hugo den Boer

Het kunstwerk met 21 kikkers van Remy Jungerman in Moengo verdwijnt langzaam in het onkruid Foto: Hugo den Boer 

Moengo - De kunstinstallaties die de afgelopen jaren door Marcel Pinas en andere nationale en internationale kunstenaars in Moengo zijn geplaatst, worden overwoekerd door onkruid. Met het Moengofestival in aantocht zoekt Pinas nu een duurzame onderhoudsmethode voor de kunstwerken.

Pinas wil Marowijne tot kunstdistrict omvormen en zo aantrekkelijker maken voor toeristen. Zijn aandeel is het plaatsen van grote kunstwerken. "En ik verwacht dat de overheid daarop inspeelt door ze gelijk met het onderhoud van de bermen mee te nemen", zegt de kunstenaar. Hij heeft hiervoor meerdere schriftelijke verzoeken gedeponeerd bij de bestuursdienst. Hij kreeg nooit antwoord.

Districtscommissaris Theo Sondrejoe zegt zich niet verantwoordelijk te voelen voor de kunstwerken. Bas Ahmadali, coördinator van het landelijk decentralisatieprogramma, ook niet. "Een kunstwerk is een particulier eigendomsvoorwerp. Het onkruid rond zo'n kunstwerk is onderdeel van het object, en niet van de berm."

Ahmadali stelt dat particuliere kunstwerken bij plaatsing geregistreerd moeten worden door het directoraat Cultuur, en vergezeld moeten gaan van een onderhoudsplan. "In goed overleg met het ministerie van Regionale Ontwikkeling en eventueel tegen een vergoeding, kunnen we de kunstwerken periodiek laten onderhouden."

[uit de Ware Tijd, 22/01/2013]

Nationale Kunstbeurs Suriname 2012

De Nationale Kunstbeurs Suriname 2012 is een samenwerking aangegaan met de FVAS (Federation of Visual Artists in Suriname). In het kader van het project Artist Talk van de FVAS, staan er daarom op de Nationale Kunstbeurs 2012, twee speciale onderdelen op het programma.

1. Art in Process. Het kunstminnend publiek kan het wordingsproces van kunstwerken volgen.

Roddney Tjon Poen Gie, Air Borne (2009)

2. Powerpointpresentaties over kunstonderwerpen plus dialoog.


Programma van de presentaties plus dialoog

Maandag 29 oktober
Thema: Artist in Residence
Sprekers: Anand Binda; Dhiradj Ramsamoedj; Roddney Tjon Poen Gie; Kurt Nahar; Kit-Ling Tjon Pian Gi

Dinsdag 30 oktober
Thema: Moengo Kunst District
Spreker: Marcel Pinas

Woensdag 31 oktober
Cultuuruitwisselingen in de Surinaamse beeldende kunst sector tussen 2000-2010
Spreker: Ann Hermelijn

Donderdag 1 november
Thema: FVAS kunstprojecten 1998 - 2012
Spreker: Kit-Ling Tjon Pian Gi

Tijd: 19.30 – 20.30 uur
Plaats: Ons Erf, Paramaribo

Participerende kunstenaars in het onderdeel Art in Process:
Roddney Tjon Poen Gie, Kasian Djiman, Frankie Amatsenen, George Struikelblok, Shaundell Horton, Jeanett Oord en Raimen Bijlhout, Dhiradj Ramsamoedj, Roel Kasanwidjojo, Roy Mangal, Kurt Nahar, Hesdy Mertowirijo, Remon Magoensimito, Sri Irodikromo, Dorette Kuster, Kit-Ling Tjon Pian Gi, Manuela Tjin A Soe, Stanny Handigman, Arti Abhelakh, Wikaas Girdharie, Singosastro, Lucille Wong Loi Sing, Angelique Wong Loi Sing.

Marcel Pinas in Overvecht

De Surinaamse beeldend kunstenaar Marcel Pinas komt in de periode 28 augustus - 28 september 2012 wonen en werken in de Utrechtse wijk Overvecht. Zijn werk is te zien in de openbare ruimte in Overvecht en in Galerie Sanaa (Utrecht centrum). Daarnaast geeft hij workshops aan scholieren uit Overvecht.

Marcel Pinas

Pinas hanteert traditionele gebruiken van de Marrron-cultuur uit zijn geboortestreek en tekens afkomstig uit het Afaka-schrift als symbolen voor zijn beeldtaal. Door zijn kunst laat hij de toeschouwer kennis maken met de Marron (naar het Surinaamse oerwoud gevluchte slaven) en het slavernijverleden. Vorig jaar opende Pinas in Moengo zowel een museum voor moderne kunst als zijn Tempe Art Studio waar kinderen dagelijks kunnen tekenen, schilderen, dansen of muziek maken. Hij bouwde al in binnen- en buitenland grote moderne kunstinstallaties die alle de boodschap bevatten: Behoud de cultuur!

Kosmopolis Utrecht verwelkomt Pinas op zaterdag 8 september om 14.00 uur in de wijk Overvecht met een muzikaal programma met o.a. zangeres Denise Jannah en Surinaamse Close Harmony van Jaden in de arena van station Overvecht. Dat gebeurt aansluitend op het seizoenconcert van Sambacaxi (Braziliaanse klanken) en het Utrechts Gemeentekoor. Op woensdag 31 oktober wordt een finissage (feestelijk afsluiting) gehouden bij de kunstwerken.

Installatie en workshops

Op de Einsteindreef bij het grote winkelcentrum in Overvecht plaatst Pinas een installatie met tekens uit het Afaka-schrift. Op Overvechtse scholen legt hij tijdens workshops een verband tussen slavernij en huidige vormen van uitbuiting. Pinas gaat met de kinderen op zoek naar hun eigenwaarde en trots en wil ze nieuwsgierig maken naar hun eigen afkomst. Hij begint met deze workshops op 4 september op het Trajectumcollege. Eind september vindt er een presentatie plaats van de workshops van de scholieren.

 Pinas start begin september in Galerie SANAA aan het Jansdam met het werken aan een nieuwe installatie van totems en flessen. Daar houdt de kunstenaar op zondag 2 september een artist talk en op zondag 9 september wordt in Galerie SANAA zijn solo-expositie geopend. Op 13 september houdt Pinas 's avonds een artist talk in Das Spectrum aan de Montalbaendreef 2 in Overvecht.

Kosmopolis Utrecht heeft Marcel Pinas als artist in residence uitgenodigd in het kader van de herdenking en viering van de 150e verjaardag van de afschaffing van de slavernij. Samenwerkingspartners bij dit project zijn: HIK ontwerpers, Pouwerschool, Trajectum college, De Schakel, De Brede School en Galerie SANAA. Met dank aan gemeente Utrecht.

Meer informatie:
# Website van Marcel Pinas
# Artikel in NRC (28 juni 2012)

Verrassen, choqueren, verbazen

Hedendaagse kunst uit het Caraïbisch Gebied

door Nicolaas Porter

In de kunsthal KAdE te Amersfoort-Nederland is van 26 mei tot en met 26 augustus 2012 de tentoonstelling Who more SCi-Fi than us; hedendaagse kunst uit de Caraïben te zien. De tentoonstelling is samengesteld door gastcurator Nancy Hofman. Who more SCi-Fi than us toont een selectie uit werk van hedendaagse kunstenaars in de Caraïben, van het zuiden (Antillen en Suriname) tot het noorden (Cuba en Jamaica), van het westen (Costa Rica en Panama) tot het oosten (Martinique en Barbados) en alle eilanden daartussen.

Remy Jungerman (Suriname/Nederland), Promise III, detail

Bij deze tentoonstelling is een gelijknamige catalogus verschenen. Deze goed verzorgde catalogus geeft een uitstekend overzicht van wat er zoal te zien valt op deze opmerkelijke tentoonstelling. Voor velen van ons die niet in staat zijn om zomaar even af te reizen naar Amersfoort, is deze catalogus een aanrader, vooral als je wil weten hoe het eigenlijk zit met de hedendaagse kunst in het Caraïbisch Gebied.

Leasho Johnson (Jamaica), Orange Boy, mixed media

Nancy Hofman gooit in de inleiding van het boekje meteen een interessant balletje op, want waar zit de samenhang, zo die er al is natuurlijk? Het is moeilijk voor te stellen dat er zoiets zou ontstaan als een tentoonstelling: moderne kunst uit Europa. In feite worstelen Europa en het Caraïbisch Gebied met hetzelfde probleem. Om het heel scherp te stellen: bestaat er eigenlijk wel zoiets als een Europese of Caraïbische identiteit, of is er alleen sprake van een geografische samenhang? Nancy Hofman komt terecht tot de volgende conclusie: ‘Van waar ik sta zie ik een landschap dat overeenkomsten heeft met verschillende delen van de wereld. De inwoners van dit gebied dragen in zich allemaal een klein stukje van alle continenten van de wereld. Dit zorgt voor een unieke mix van culturen. Uniek in de zin van het voorloper zijn in iets waar de rest van de wereld ook mee te maken gaat krijgen of al mee te maken heeft. We kunnen iets leren van de Caraïben’ Tot zover Nancy Hofman.

Renee Cox (Jamaica), Yo Mama's Last Supper, fotografie (middenpaneel)

In de catalogus trekt een scala van kunstenaars aan je voorbij. Suriname wordt vertegenwoordigd door Remy Jungerman, Marcel Pinas en Charl Landvreugd. Deze laatste kunstenaar woont en werkt overigens in Nederland. De afgebeelde kunstwerken verrassen, choqueren, verbazen. Wat ik zie zijn vooral heel inspirerende maar bovenal individualistische kunstuitingen van een bijzonder hoog niveau, vaak van wereldklasse en dat staat dan weer haaks op het algemene uitgangspunt voor deze tentoonstelling, want nergens is sprake van een geforceerde collectiviteit (en dat is goed!) De kunstenaars die wonen en werken in het Caraïbisch Gebied doen dat vaak maar zeer ten dele. Het zijn in feite globetrotters die of hun wortels hebben in dit stukje aarde of ervoor gekozen hebben deze wortels als hun uitgangspunt te nemen.

In het Caraïbisch Gebied komen mensen samen, in het verleden vaak gedwongen, in het heden vaak als tolerante acceptatie van het samen zijn of als keuze. Op de witte stranden of in de mangrovebossen spoelt van alles aan en wat daar aanspoelt wordt moeiteloos opgenomen door wat er al is. Zo ontstaat een overvloed aan leven en processen die met recht en reden als uniek aangemerkt mogen worden. Onze kunstenaars maken deze processen voor ons zichtbaar in aangrijpende, bizarre en avantgardistische scheppingen, die zich vaak radicaal onderscheiden van wat in dit gebied als fatsoenlijk of begrijpelijk wordt ervaren. Renee Cox uit Jamaica laat ons bijvoorbeeld een Laatste Avondmaal zien waarin de Christusfiguur wordt afgebeeld als een naakte vrouw die niets aan de verbeelding overlaat. Ik kan het niet helpen me af te vragen hoe een dergelijk kunstwerk binnen ‘onze’ gemeenschap zou worden ervaren!

Nancy Hofman: Who more Sci-Fi than us, contemporary art from the Caribbean. Amsterdam: KIT-Publishers, 2012. ISBN 978-9460222115

Bovenste drie foto's: © Michiel van Kempen

6de editie Sranan Art Xposed uit

Shaundell Horton - werk, gemengde techniek op papier

Op 5 juli ging de zesde editie van het webmagazine SAX (Sranan Art Xposed) via het wereldwijde web de ‘deur’ uit. SAX, het webmagazine over Surinaamse kunst dat gratis via e-mail wordt verspreid, houdt al vanaf de eerste editie eind 2009 een uitgebreid en internationaal bestand van kunstliefhebbers en contacten op de hoogte van de dynamische Surinaamse kunstsector.

 De laatste editie liet misschien wat langer op zich wachten, maar ‘it was well worth the wait’. SAX 6 is weer boordevol kunstnieuws en artikelen over Surinaamse kunstenaars die lokaal en international naam maken. In SAX nummer 6 leest u in de rubriek ‘Uitgesproken’ een artikel over Shaundell Horton, een talentvolle Surinaamse kunstenares die aan het begin van haar kunstcarrière staat. In de rubriek ‘Uit de collectie’ mogen de SAX-lezers in het huis van een enthousiaste Surinaamse kunstliefhebber meekijken naar de kunstcollectie waar zij een bijzondere band mee heeft. We blikken onder andere terug naar de expositie van Lillian de Vries-Abegg en de Boipili sieradenlaunch van Marcel Pinas.

Buste van dr Sophie Redmond
door Jo Rens

 In de rubriek ‘Op straat’ wordt we nog verder teruggegaan in de tijd met een bespreking van het werk van de beeldhouwer Jo Rens die jaren geleden enkele prachtige beelden maakte die in Paramaribo en Brokopondo te zien zijn. Bijzonder interessant is ook het initiatief ‘Switi Rauw’ van een groep lokale kunstenaars die met hun project, dat onder andere stadsverfraaiing ten doel heeft, nu een lege muur aan de Jessurunstraat van prachtige muurschilderingen voorzien heeft.

René Tosari

Buiten de grenzen kijkt SAX naar het nieuwe werk waar René Tosari mee bezig is en naar de exposities van Casper Hoogzaad die in Suriname met Surinaamse grondstoffen zijn eigen verf maakte. Ook een speciale bijdrage van kunstcriticus en curator Rob Perrée over de laatste tentoonstelling van Remy Jungerman in Amsterdam. Verder nog een artikel over Pearl Woei, de juwelenontwerpster die in de Verenigde Staten naam maakt en in de rubriek ‘Uitgelezen’ enkele publicaties die de moeite waard zijn.

Natuurlijk vindt u in SAX ook een locale en internationale kunstagenda die u op de hoogte houdt van huidige en toekomstige kunst gerelateerde activiteiten. Uiteraard gebeurt er veel meer binnen de Surinaamse kunstsector dan datgene dat twee keer per jaar in SAX wordt gepubliceerd. Daarom houdt de SAX-redactie er ook een blog http://srananart.wordpress.com/ op na waarin met grotere regelmaat interessante kunst ‘updates’ en artikelen gepost worden. Op het blog kunt u ook de nieuwe editie van SAX downloaden. En voor meer beeldmateriaal kunnen de SAX-liefhebbers terecht op de Flickr pagina http://www.flickr.com/photos/srananart/. En voor alle kunstliefhebbers die SAX nog niet ontvangen in hun inbox, meldt u zich alsnog aan op srananart@gmail.com , dan krijgt ook u voortaan gratis alle nieuwe edities van SAX per e-mail toegestuurd. Vermeldt u er dan ook bij of u liever de Nederlandse of de Engelse versie van het webmagazine ontvangt. Daarnaast zijn ook alle edities van het onafhankelijke webmagazine te downloaden op de website van de sponsor Readytex Art Gallery http://readytexartgallery.com/website/page.asp?menuid=70&site=arts
 .

Artist Talk; Close Encounters of the Caribbean Kind

In het kader van de expositie Who More Sci-Fi Than Us, hedendaagse kunst uit de Cariben, organiseert Kunsthal KAdE in samenwerking met de debatorganisatie Framer Framed op 26 mei een Artist Talk; Close Encounters of the Caribbean Kind. De toegang tot deze Artist Talk die gehouden wordt in Kunsthal KAdE is gratis!

Jennifer Allora & Guillermo Calzadilla, 'Returning a sound', video, 2004. Courtesy of the artists and Lisson Gallery, London


Onder leiding van moderator Francio Guadaloupe presenteren vijf deelnemende kunstenaars hun werk en gaan in op de Caribische artistieke en culturele context. Migratie, kolonialisme en diaspora kenmerken de regio en zijn belangrijke thema's in de getoonde werken. Tijdens de bijeenkomst vertellen de deelnemende kunstenaars hoe zij vanuit hun artistieke praktijk een eigen perspectief op deze thema's hebben ontwikkeld.
Aanwezige kunstenaars zijn o.a.: Pepón Osorio (Puerto Rico), Tirzo Martha (Curaçao), Mario Benjamin (Haïti), Remy Jungerman (Suriname) en Jean-Ulrick Désert (Haïti).

Waar: Kunsthal KAdE, Smallepad 3, 3800 MG Amersfoort
Wanneer: zaterdag 26 mei 2012
Tijd: van 14.00 tot 16.00 uur
Toegang Artist Talk: Gratis (voor de tentoonstelling geldt de reguliere entreeprijs)
Voertaal is Engels

Met dank aan:
 
Deze Artist Talk wordt georganiseerd in het kader van de tentoonstelling 'Who More Sci-Fi Than Us, hedendaagse kunst uit de Cariben'.

In Kunsthal KAdE is van 26 mei tot en met 26 augustus 2012 de tentoonstelling ‘Who More Sci-Fi Than Us, hedendaagse kunst uit de Cariben’ te zien. De tentoonstelling is samengesteld door gastcurator Nancy Hoffmann. ‘Who More Sci-Fi Than Us’ toont werk van een representatieve selectie van hedendaagse kunstenaars uit de Cariben, van het zuiden (Antillen en Suriname) tot het noorden (Cuba en Jamaica) en van het westen (Costa Rica en Panama) tot het oosten (Haïti en
Dominicaanse Republiek) en alle eilanden daartussen.

Ryan Oduber, 'Kima Momo', video still, 2011. Courtesy of the artist

Nancy Hoffmann: 'Met deze tentoonstelling laten we voor de eerste keer in Nederland het brede palet aan hedendaagse Caribische kunst en kunstenaars zien. De tentoonstelling focust op een gedeelde identiteit, geschiedenis, economische en sociale condities; een combinatie van factoren die tot een bepaalde surrealistische manier van communiceren leidt, in woord en beeld. Of, zoals de Dominicaans-Amerikaanse auteur en Pulitzer Prize winnaar Junot Diaz het zo welbespraakt formuleert: 'It might have been a consequence of being Antillean. Who more sci-fi than us?'
‘Who More Sci-Fi Than Us' vertelt een discursief verhaal over het Caribisch gebied waarin een soort overeenkomstige cultuur naar voren komt, die alle eilanden met elkaar delen. Daarnaast laten we zien hoe complex en veelzijdig het gebied is. In feite bestaat er misschien wel niet eens zoiets als ’Het Caribisch Gebied’. We willen de kunstenaars niet ‘framen’ in een geografische context, maar het verhaal over de regio de hoofdrol laten spelen. De tentoonstelling vertelt onder andere het verhaal over een gedeelde historie, politieke omstandigheden, de rol van religie en het dagelijks leven van de gemiddelde bewoner’.
De relevantie van het Caribisch gebied voor Nederland is evident, met o.a. de grote Antilliaanse, Arubaanse en Surinaamse gemeenschappen in ons land. Op kunstgebied is in Nederland tot nu toe slechts spaarzaam aandacht besteed aan deze ‘bloedgroepen’. KAdE zet ze, voor het eerst in Nederland, in het kader van het grotere Caribische gebied.

Catalogus
De catalogus, die bij de tentoonstelling verschijnt, laat nog een extra realiteit zien. Het gebied is gedeeld door verschillende talen en dus taalbarrières. De cultuurverschillen zijn vooral te herleiden naar de relatie met het (voormalige) moederland: Spanje, Frankrijk, Engeland en Nederland. De catalogus is daarom verdeeld in vier katernen, die allen ingeleid worden met een algemene tekst van een auteur uit elk taalgebied: Leon Wainwright (UK), Charl Landvreugd (NL/ SU), Giscard Bouchotte (FR/ Haïti) en Blanca Victoria López Rodríguez (Cuba). De catalogus bevat tevens een interview met Simon Njami (FR) door Jocelyn Valton (Guadeloupe).

Deelnemende kunstenaars:
Aruba: Ryan Oduber, Barbados: Joscelyn Gardner, Sheena Rose, Colombia: Oswaldo Macia, Costa Rica: Edgar León, Cuba: Alexandre Arreachea, Carlos Garaicoa, Yaima Carrazana, Ana Mendieta (†), Curaçao: David Bade, Tirzo Martha, Tony Monsanto, Dominicaanse Republiek: Marcos Lora Read, Jorge Pineda, Limber Vilorio, Guadeloupe: Bruno Pedurand, Guyana: Hew Locke, Haïti: Mario Benjamin, Jean-Ulrick Désert, Edouard Duval Carrié, Jamaica: Marvin Bartley, Renée Cox, Leasho Johnson, Ebony G. Patterson, Martinique: Jean Francois Boclé, David Damoison, Panama: Jhafis Quintero Gonzales, Jonathan Harker/ Donna Conlon, Puerto Rico: Pepón Osorio, Puerto Rico/ Cuba: Jennifer Allora & Guillermo Calzadilla, St. Vincent: Michael McMillan, Suriname: Remy Jungerman, Charl Landvreugd, Marcel Pinas, Trinidad: Wendell McShine.

Marvin Bartley, 'The Great Rape', 2011, foto, 51 x 94cm. Courtesy: the artist

Sculpturen, installaties, schilderijen, tekeningen, foto's, film & animatie
'Who More Sci-Fi Than Us' toont een selectie sculpturen, installaties, schilderijen, tekeningen, foto’s, film & animatie van jonge veelbelovende kunstenaars en meer gevestigde kunstenaars. Sommigen leven en werken nog altijd in de Cariben, anderen zijn naar het Westen geëmigreerd.
Titel 'Who More Sci-Fi Than Us'
De titel van de tentoonstelling: 'Who More Sci-Fi Than Us' is ontleend aan een uitspraak in het boek: 'Het korte maar wonderbaarlijke leven van Oscar Wao' van Dominicaans-Amerikaanse auteur en Pulitzer Prize winnaar Junot Díaz. Nancy Hoffmann:'Met deze tentoonstelling laten we voor de eerste keer in Nederland het brede palet aan hedendaagse Caribische kunst en kunstenaars zien. De tentoonstelling focust op een gedeelde identiteit, geschiedenis, economische en sociale condities; een combinatie van factoren die tot een bepaalde surrealistische manier van communiceren leidt, in woord en beeld. Of, zoals de Dominicaans-Amerikaanse auteur en Pulitzer Prize winnaar Junot Diaz het zo welbespraakt formuleert:'It might have been a consequence of being Antillean. Who more sci-fi than us?'

 

Marcos Lora Read, 'Sub-Mundo Caribeño', 2009, hout, aluminium, circa 300 x 80 x 80cm. Courtesy: Platform3, München

Samenvatting:
In Kunsthal KAdE is van 26 mei tot en met 26 augustus 2012 de tentoonstelling ‘Who More Sci-Fi Than Us', hedendaagse kunst uit de Cariben’ te zien. De tentoonstelling is samengesteld door gastcurator Nancy Hoffmann. ‘Who More Sci-Fi Than Us’ toont werk van een representatieve selectie van hedendaagse kunstenaars uit de Cariben, van het zuiden (Antillen en Suriname) tot het noorden (Cuba en Jamaica) en van het westen (Costa Rica en Panama) tot het oosten (Haïti en Dominicaanse Republiek) en alle eilanden daartussen.
Nancy Hoffman: 'Met deze tentoonstelling laten we voor de eerste keer in Nederland het brede palet aan hedendaagse Caribische kunst en kunstenaars zien. De tentoonstelling focust op een gedeelde identiteit, geschiedenis, economische en sociale condities; een combinatie van factoren die tot een bepaalde surrealistische manier van communiceren leidt, in woord en beeld. Of, zoals Dominicaans-Amerikaanse auteur en Pulitzer Prize winnaar Junot Diaz het zo welbespraakt formuleert:'It might have been a consequence of being Antillean.Who more sci-fi than us?'

Edouard Duval Carrié, 'Silver Landscape', 2011, gemengde technieken op aluminium, 244 x 366cm. Courtesy: the artist

Jonathan Harker & Donna Conlon, 'Drinking song', 2011, still from film. Courtesy: the artists

Over Nancy Hoffmann

Drs. Nancy Hoffmann was directeur/ mede-oprichter van het Instituto Buena Bista – Curaçao Center for Contemporary Art in Willemstad (Curaçao). Samen met medeoprichters Tirzo Martha en David Bade richtte zij zich in die jaren met name op educatie, gastkunstenaars, projecten en strategie. Hoffmann doet nog steeds veel onderzoek naar hedendaagse kunst in het Caribisch gebied en werkt onder meer aan een dissertatie over de kunstenaarsinitiatieven in die regio. Ze bezoekt daarvoor een groot aantal (ei)landen, maar ook instituten die zich hiervoor inzetten binnen en buiten het Caribisch gebied (Americas Society NYC, Museo del Barrio, Hemispheric Institute of Performance and Politics) en overzichtstentoonstellingen zoals ‘Infinite Islands’ (Brooklyn Museum 2008), ‘Krèyol Factory’ (Parijs 2009) en de Biennial de Pontevedra ‘Utrotopicos’ (Spanje 2010).

Marcel Pinas ‘Artist in Residence’ Vrije Universiteit Brussel

De agenda van kunstenaar Marcel Pinas is nu in 2012, net zoals elk ander jaar, weer goed gevuld met activiteiten en exposities binnen en buiten Suriname. Kort na de succesvolle ‘soft-launch’ van zijn Boipili sieradenlijn op 28 januari in de Readytex Art Gallery in Paramaribo, vertrok Marcel Pinas naar België voor zijn eerste buitenlandse activiteit van dit jaar. Van 15 februari tot en met 29 maart 2012 is Marcel Pinas namelijk als artist in residence te gast bij KultuurKaffee aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB).

Marcel Pinas bij het monument te Moiwana. Foto © Milton Kam

Marcel Pinas staat in Suriname en in vele andere landen in de wereld bekend om zijn cultuurgeïnspireerde kunst die gebaseerd is op zijn Ndyuka herkomst en waarmee hij vooral aandacht vraagt voor het behoud van de waardevolle culturele erfenis, de achtergestelde sociaal-maatschappelijke positie en de bedreigde leefomgeving van de Marrons in Suriname. Ook voor zijn activiteiten in het district Marowijne, gericht op het creëren van ontwikkelingskansen voor de locale jeugd met kunst en cultuur als uitgangspunt, geniet Pinas internationale erkenning. De unieke gelegenheid om tijdens een werkperiode zijn kunst en zijn bredere visie ook in België met het publiek te delen, greep Pinas dan ook met beide handen aan.

Tijdens zijn residentie van zes weken aan de VUB zal Pinas werken aan een serie kunstwerken die hij aan het eind van deze periode, en wel op 29 maart, in een vernissage zal presenteren aan het publiek. Omdat de residentie de vorm heeft van een ‘open atelier’ is een ieder vrij de kunstenaar in zijn atelier (KK Gallery) te bezoeken en daar met hem van gedachten te wisselen over zijn werk. Daarnaast staan er tijdens de residentie verschillende activiteiten op het programma waarbij de kunstenaar samen met andere sprekers in de vorm van presentaties en discussies dieper ingaat op zijn kunstenaarschap, zijn visie en enkele daaraan gerelateerde globale vraagstukken. Het programma ziet er als volgt uit:

· Woensdag 14 maart – Lezing Marcel Pinas in het kader van de sensibiliseringsweek ‘Creatief werken met kinderen betrokken in het gewapend conflict in Colombia’ (org. Centre for Children in Vulnerable Situations’).

· Dinsdag 20 maart – Campus talks Cultuur & Ontwikkeling. 7 sprekers – wetenschappers, kunstenaars, beleidsmakers, … - leveren elk vanuit hun deskundigheid een bijdrage.

· Woensdag 21 maart – De kracht van kunst: maatschappelijk geëngageerde kunst uit Congo en Suriname. Gespreks- en debatavond met Marcel Pinas (SU, kunstenaar) – Alex Van Stipriaan (NL, Tropenmuseum) – Sammy Baloji (BE/Congo, kunstenaar) – Mirko Popovich (BE, Africalia) – Gie Goris (Mo Magazine) (i.s.m. UCOS)

· Donderdag 29 maart – Artist talks: Marcel Pinas (SU) en Koen Vanmechelen (BE). Vóór de officiële opening van zijn expositie in de KK Gallery’ gaat Marcel Pinas in gesprek met zijn Belgische collega Koen Vanmechelen. Centrale thema’s in het werk van Vanmechelen zijn ‘identiteit’ en ‘diversiteit’. De rode draad in het oeuvre van Marcel Pinas wordt gevormd door het thema ‘kibri a kulturu’ of ‘bescherm onze cultuur’.

· Donderdag 29 maart/19:30 u/KK Gallery - Vernissage expo Marcel Pinas: Zes weken werkte Marcel Pinas aan zijn expo. De resultaten worden in aanwezigheid van de heer Bruno De Lille, Brussels Staatssecretaris bevoegd voor Jeugd en Cultuur, voorgesteld aan het grote publiek. Surinaamse culinaire specialiteiten worden aan de bezoekers aangeboden.

· Donderdag 29 maart/ 21:00 u/KultuurKaffee: ‘KK World’ met Lobi firi (NL/SU) en Kra Dara (NL/SU) Presentatie: Jetty Mathurin (NL/SU)

Marcel Pinas in Frankrijk

In the south of France, Back to the roots, Marcel Pinas, opens at Beddington Fine Art in the Var on february 25th. For those who are in the neighborhood and interested to visit please find the information below:

Click on picture

Marcel Pinas Paintings and Installations

Laurence Simode Franzon Sculptures and Ceramics

Since October 2011, this former silk factory’s Art Gallery has seen a renaissance, stepping up its previous artistic aims and offering 200 m2 of breathtaking contemporary art space for emerging and established artists in a magnificent listed heritage building.

This rebirth is due to a partnership formed between the Magnanerie’s owner, the belgian industrialist Pierre Dufrasne, his close friend, the contemporary art collector, Roland Daumesnil, and the well-known gallerists, Guy and Michèle Beddington, who have run these last eleven years an exceptional gallery and, in 2010, inaugurated a major sculpture park, both of which are situated in or close to the nearby village of Bargemon.

As the Magnanerie’s opening show ‘Signes’ draws to a close on the 18th February 2012, the renaissance moves onwards from March 2012 with exhibitions by internationally established artists.

The first features Marcel Pinas, who picks up the thread of ‘Signes,’ for symbols play an important rôle in the work of this highly acclaimed artist from Suriname. Named young global ambassador for culture in 2010, and honoured by H.R.H the Queen of the Netherlands’ personally opening his Amsterdam sculpture exhibition in March 2011, Marcel Pinas’ leitmotif ‘Kibri a Kulturu (Preserve the Culture) is at the heart of his creativity, a life force aimed at conserving and building upon the fragile cultural heritageof his people, the N’Dyuka, descendants of slaves transported from Africa to Dutch Guiana in the 18th and 19th centuries. Pinas’ paintings, sculptures and Land Art and the Cultural Centre he has created, safeguard against the otherwise inevitable destruction of their historic links to Africa and give a new cultural confidence to a younger generation humbled by civil war and polluted by gold mine exploitation. His canvases display a marvellous and rich colour sense allied to a complexity of geometric forms subtly embellished with the esoteric messages contained in the Afaka script, a native phonetic alphabet invented around 1900, and re-discovered by researchers in the 1960s.

Complementing Marcel Pinas fittingly, the outstanding and graceful ceramic and steel sculptures of Laurence Simode Fronzon, too, are totemic, and in great part inspired by the Dark Continent and express her conviction that we are all shaped by memories and experiences :

« I use local clay, a point of departure which permits me to set off each time on a new voyage of discovery.

I do not use glazes, seeking simplicity and pureness of form, the better to channel my feelings.

My work always follows specific themes, but always those that concern human relationships, and particularly those that involve the family unit.

My works always show optimism in line with my fervent belief in humanity. I go out myself to find the clay, I dry it, I mould it and then construct, piece by piece, just as we construct our life or our thoughts, patiently, passionately, obsessively.

I aim for my sculptures to inhabit their surroundings, be it indoors or outdoors, and for them to become as indispensable and as naturally discreet as the tree is for nature. My wish is that they caress the soul of those that regard them , that they act as talismen »

La Magnanerie de Seillans 12 Ancienne route de Fayence
83440 Fayence

From 1st March until 2nd June 2012
Opening Saturday 25th February at 6pm
Opening Hours: Thursdays and Fridays : 2 pm -18.30pm, Saturdays : 10 -18h
And by appointment Mobile+ 33(0) 6 80 111 763 and Tel : + 33(0) 4 94 76 64 06 Gallery and Sculpture Garden

Beddington Fine Art
Les Remparts
83830 Bargemon
Var Provence France
Tel/Fax : +33 (0) 494 766 406
Mobile : +33 (0) 680 111 763
Email : contact@beddingtonfineart.com
www.beddingtonfineart.com

Marcel Pinas lanceert sieradenlijn: Boipili

door Ada Korbee

Marcel Pinas kennen we allemaal van zijn kleurrijke marron geïnspireerde schilderijen en zijn ruimtelijke werkstukken waarin hij traditionele elementen op een hedendaagse wijze tot kunst verheft. En dat Marcel Pinas veel meer is dan alleen een kunstenaar, dat weet ondertussen ook een ieder die maar enigszins bekend is met zijn werk in het district Marowijne. Toch krijgt het publiek ook nu weer een nieuwe zijde te zien van deze verrassende kunstenaar! Marcel Pinas lanceerde namelijk op zaterdag 28 januari zijn eigen sieradenlijn: Boipili.

Een zwart gemaakt model toont Pinas' sieraden. Foto: Claudio Barker

Boipili is een heel bijzondere lijn van sierlijke zilveren sieraden die geïnspireerd zijn door de Ndyuka-cultuur. Tekens uit het Afaka-schrift dat aan het begin van de 20ste eeuw gebruikt werd als geheim communicatiemiddel onder de marrons aan de Boven-Tapanahony-rivier, alsook de kronkelende houtsnijwerkmotieven die onder marronvaklieden van generatie tot generatie zijn overgedragen, vormen de rode draad in de Boipili-sieradenlijn. Het idee om sieraden te vervaardigen ontstond jaren geleden, vanaf het moment dat Pinas begon te werken met de houtsnijwerkmotieven en het Afaka-schrift. De prachtige tekens en symbolen afkomstig uit de cultuur van zijn voorouders, werkten sterk in op de verbeelding en de creatieve drang van de kunstenaar.

Eerste set
In de jaren daarna, toen Pinas tijdens zijn reizen terecht kwam op de markten in Mali en in het zilverdistrict van Indonesië en zag wat daar door vaklieden allemaal gemaakt werd, raakte hij nog verder geïnspireerd. Een vakman in Mali vervaardigde voor Pinas zijn allereerste set zilveren sieraden en in Indonesië had Marcel gemakkelijk zijn ontwerpen verder kunnen laten uitvoeren.

Maar dat zou geheel indruisen tegen datgene waar Marcel Pinas zich met zijn werk juist sterk voor maakt. Educatie, werkgelegenheid, cultuurbewustzijn en ontwikkeling van traditionele gemeenschappen in het binnenland van Suriname: dat zijn de dingen waar Marcel Pinas naar streeft. De eerste stap naar de verwezenlijking van de Boipili-sieradenlijn was gezet, maar het project moest verder wel in Suriname vorm gaan krijgen.

Bondgenoot
De Boipili-sieraden, door Pinas ontworpen, worden momenteel vervaardigd in de juwelierszaak van Sunil Oemrawsingh. In deze juwelier vond Pinas, na lang zoeken, eindelijk de juiste bondgenoot. Want niet alleen voor het uitvoeren van de productie, maar ook voor het implementeren van het groter plan, kan Marcel rekenen op de steun van Oemrawsingh. Want net als alle andere kunstprojecten van Pinas zal de Boipili-sieradenlijn bijdragen aan zowel de maatschappelijke als de financiële ontwikkeling van het binnenland.

Geïnteresseerden uit de lokale gemeenschap van Moengo zullen door deze juwelier uit Paramaribo opgeleid worden in het vak. Ook mensen uit Brokopondo en Sipaliwini zullen hierna bij het project betrokken worden. In de toekomst wordt de Boipili-lijn van sieraden dan mede ontworpen, ontwikkeld en vervaardigd door goed opgeleide vaklieden van traditionele gemeenschappen in het binnenland van Suriname. Boipili is nu reeds, maar wordt dan nog meer de merknaam van prachtige, unieke sieraden geïnspireerd door de culturele rijkdom van Suriname. Een exclusieve collectie sieraden - waardevol op meer dan één vlak - die spreekt tot een breed publiek van zelfverzekerde mensen van waar dan ook, die bewust kiezen voor de fijne dingen van het leven.

De launch van Boipili, de exclusieve sieradenlijn van Marcel Pinas, heeft op zaterdag 28 januari plaatsgevonden in de Readytex Art Gallery. De sieraden expositie is voor het publiek te bezichtigen van maandag 30 januari tot en met 11 februari.

Foto's: Dave Edhard

Theater door en voor jongeren uit Moengo

Van 5 tot 21 november heeft Stichting Kibii performers van cross-over dansgezelschap ISH uit Nederland op bezoek voor een residency, een verblijf in het kader van een educatief project, in Moengo, Suriname.

Hiphop, martial arts, breakdance, acrobatiek, pençak silat en awasa worden onder leiding van de ISH-crew samengevoegd tot Oeng Jee Mi; een dans-theater-spektakel van Surinaamse jongeren uit Moengo.

Samen met de ISH-ers hebben 50 jongeren gedurende twee weken gewerkt aan een eindvoorstelling voor het hele dorp, ouders, vrienden, familie, buurtbewoners en docenten. Ontmoeting, wederzijds begrip, respect en integratie zijn de sleutelwoorden voor dit project. Het doel van deze residency is om jongeren hun talenten te laten ontwikkelen en actief kennis te laten maken met verschillende kunstvormen maar ook met evenementen productie.

Het eindresultaat, de voorstelling Oeng Jee Mi is op 19 november a.s. vanaf 17:00 tot 20:00 uur te zien in het centrum van Moengo. Het begint om 17:00 uur met een parade vanuit het CAMM-museum naar de Tembe Art Studio. Daar zal dan de voorstelling te zien zijn. Iedereen is welkom om dit unieke evenement mee te maken.

Ook online is er een en ander te lezen over hoe de ISH-skills samensmelten met Surinaamse traditionele dansvormen. De ontwikkelingen van Ken, Niels, Annemiek, Junadry, Shirish, Liam, Loraine en de andere jongeren kunnen gevolgd worden via de Facebook-pagina van ISH: www.facebook.com/ISHdance.

Stichting Kibii is een initiatief van beeldend kunstenaar Marcel Pinas. Dit project, Oeng Jee Mi is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van de Nederlandse Ambassade in Suriname.

De belangrijkheid van dagelijkse dingen

door Aad Nicolaas

Het ligt een beetje voor de hand Marcel Pinas te vergelijken met een andere belangrijke kunstenaar: Erwin de Vries. Wat mij betreft echter is de enige overeenkomst dat we te maken hebben met twee kunstenaars die beiden internationaal zijn doorgebroken en dus ook buiten onze landsgrenzen als belangrijk en soms zelfs als toonaangevend bekend staan. De Vries klaagt er soms over dat hij in het buitenland meer gewaardeerd wordt dan in eigen land. Dat is bij Pinas veel minder het geval, zo lijkt het , maar hoe het ook zij, het werk van Marcel Pinas heeft zijn wortels overuigend in de eigen cultuur.


Zijn uitgangspunten worden onmiskenbaar gevormd door vroege jeugdervaringen en de latere, hernieuwde kennismaking met elementen van de zo specifieke Marroncultuur, kortom: de roots van het werk liggen in het hart van Suriname. Als het daarbij zou blijven , zou het zomaar gekund hebben dat Pinas niet uitgestegen zou zijn boven de locale (vaak sentimentele) folkore maar er is gelukkig veel meer aan de hand bij het werk van deze kunstenaar. Op een manier die direct respect afdwingt, is Pinas erin geslaagd een beeldtaal te ontwikkelen die je met een gerust hart als universeel kan beschouwen. Het valt niet te ontkennen dat er kqua vormtaal soms goed is gekeken naar moderne Westerse kunstuitingen. De eenmalige manisfestatie, de installatie of het object in de ruimte zijn de laatste jaren erg in opkomst maar deze vormentaal blijft bij Pinas slechts een van de lagen in de complexe en gevarieerde vertaling die hij geeft aan ‘ zijn’ eigen Marroncultuur die, hoewel deels voortgekomen uit eeuwenoude Afrikaanse cultuuruitingen, in Suriname toch een geheel eigen vorm wist te vinden. De kunst van Pinas is niet los te denken van een intens zoeken naar manieren waarop hij de schoonheid en waarden van tradionele Marroncultuur kon vernieuwen en over kon dragen naar onze tijd. Deze indiviuele ontwikkelingsweg bracht hem al snel tot de realisatie dat wilde zijn kunst werkelijk betekenisvol zijn, hij zou moeten uitgaan van gewaagde nieuwe vormen in plaats van romantisering en bevestiging van een bestaande en vertrouwde vormentaal en ook hier weet hij weer een belangrijk element toe te voegen waardoor hij valse sentimenten op meesterlijke wijze weet te omzeilen.

Hij wil de gevoelens van culturele trots van het eigen volk weliswaar bevestigen maar ook interpreteren om vervolgens deze interpretatie weer terug te schenken.
Deze op zich eenvoudige maar goed doordachte uitgangspunten vormen de bron van een magistraal kunstenaarschap wat ver uitstijgt boven sentimentele verheerlijking van tradities en vormen. Juist dit gegeven onderscheidt Pinas van vele andere kunstenaars. Zo krijgt deze kunst niet alleen betekenis voor de Marrongemeenschap maar voor ons allemaal al was het maar doordat er vragen worden opgeroepen. We worden herinnerd aan de wortels van de eigen cultuur, waar die ook zijn oorsprong heeft en de belangrijkste vraag is wel: zijn die wortels nog levend? Ben ik in staat nieuwe vormen te scheppen met eerbied voor traditie en overlevering? Ben ik in staat dit ‘leven’ op een zinvolle manier door te geven aan toekomstige generaties?

En zo kom je als vanzelfsprekend op nog een kenmerkende laag van het werk van Pinas. Een grote sociale bewogenheid en betrokkenheid die niet alleen het bestaande wil behouden maar indien nodig, ook beschermen en in moderne vorm door wil geven aan volgende generaties. Jongeren die zich in eerste instatie door het werk van Pinas bewust worden van de schoonheid en waarden van de eigen culturele en alledaagse omgeving om vervolgens (met groot plezier) te ontdekken dat deze cultuur levend is en zich tot in lengte van dagen kan ontwikkelen door steeds weer nieuwe vormen te vinden.

Naast het feit dat de kunst van Pinas een hoge kwaliteit heeft, verwijst deze ook nadrukkelijk naar een hoopvolle toekomst. Het fraai uitgegeven boek: Marcel Pinas, artist, more than an artist laat ons in uitbundige vorm met deze nieuwe ontwikkelingen kennis maken. Wie het boek ter hand neemt zal onmiddellijk getroffen worden door de nauwkeurigheid en volledigheid ervan en ook diegene die niet in staat is de bijbehorende expositie te bezoeken zal onder de indruk raken van de veelzijdigheid van deze bizondere kunstenaar.

De ingehouden kleuren van een werk als Afaka Tembe (1999) roepen een melancholische stemming op maar worden al snel opgevolgd door de uitbundigheid vn felle kleuren in een werk als Bow Kondee uit 2009. In veel van het schilderwerk maar ook in zijn installaties, vinden we speelse, fraai vormgegeven verwijzingen naar het Afakschrift, bstaande uit 56 tekens. Dit schrift loopt als een rode draad door het werk van Pinas waarbij de indruk ontstaat dat dat de vormgeving ervan net zo belangrijk is als de betekenis.

Marcel Pinas, Kibi wi totem, Artzuid 2011

Als we kijken naar de vele installaties die Pinas realiseerde, valt direct de veelzijdigheid ervan op. Er is nauwelijks sprake van herhaling en de toeschouwer wordt steeds weer met nieuwe vragen geconfronteerd. Elke (Marron)gemeeschap kenmerkt zich door een aantal gebruiksvoorwerpen zoals de lepel, de potten en pannen, de kleurige doeken, de olielampen enzvovoort. Zo alledaags dat je geneigd bent de belangrijkheid van zulke alledaagse voorwerpen over het hoofd te zien maar Pinas maakt een eind aan deze vanzelfsprekendheid door deze gebruiksvoorwerpen soms tot in het absurde uit te vergroten of te vermeerderen en ze in een geheel nieuwe kontekst te presenteren (spoons 2009 en Koku Lampu Instalation 2005). Zo ontstaat er bewustzijn voor de eigen omgeving en voor de verhalen die deze dagelijkse voorwerpen ons te vertellen hebben. Op deze manier geeft de opmerkelijke Marcel Pinas iets van onmetelijke waarde terug, niet alleen aan de Marrongemeenschap maar aan onze hele gemeenschap die zich door het werk van Pinas van de excellentie en voortreffelijkheid van de eigen cultuur bewust kan worden en die zonder het werk va deze grote kunstenaar wellicht ten onder zou gaan aan (postkoloniale) onderwaardering en uiteindelijk verwaarlozing. De tekeningen, schilderijen en installaties van Marcel Pinas geven ons de moed deze cultuur te behouden maar vooral ook verder te ontwikkelen. Marcel Pinas is in die zin en kunstenaar van het verleden, het heden en de toekomst. Hij laat ons zien hoe belangrijk de alledaagse dingen zijn en doet dit op geniale wijze.

Gewoon Marcel

door Els Moor

De tentoonstelling van het recente werk van kunstenaar Marcel Pinas is tot 30 oktober nog te zien in Moengo. Van 21 tot en met 28 juni 2011 stond de expositie op het KKF-terrein in Paramaribo. Tijdens de opening werd het boek marcel pinas, artist, more than an artist gepresenteerd. Het is een groot, stevig boek dat veel foto’s bevat van werk van Marcel Pinas en van zijn artistieke activiteiten met de jeugd van Moengo en omgeving, zijn geboortestreek. Zoals de titel al laat zien is het boek geschreven in het Engels, maar achterin staan de vertalingen van de teksten in het Nederlands.

artist, more than an artist, het is een merkwaardige titel. Als je het boek hebt doorgebladerd wordt het duidelijk: Marcel is een artiest, met een grote creativiteit en bekendheid tot ver over de grenzen, maar tegelijkertijd is hij de promotor van zijn eigen cultuur in een moderne vorm en beseft hij wat de functie van kunst gebaseerd op de eigen cultuur kan betekenen voor de marronjongeren en met name de Okanisi (Aucaners). Uit de inkomsten die hij verwerft door middel van exposities in het buitenland en extra activiteiten, zoals een restaurant in Moengo en de verkoop van kunstproducten, kan hij een project draaien in zijn geboortestreek. In het voormalige bedrijfsgebouw van Suralco is nu de Tembe Art Studio (TAS), waar dagelijks lessen gegeven worden in kunst aan studenten tussen de 8 en 18 jaar. Is hij ‘more than an artist’ of niet?

Marcel Pinas, Koni, installatie, 2007

Behalve een kort voorwoord van H.E. Lamur bestaat de tekst in het boek vol afbeeldingen uit drie essays. Ik heb ze gelezen in de Nederlandse vertaling achterin het boek en geef dus de Nederlandse titels: ‘Marcel Pinas kunstenaar, meer dan een kunstenaar’ is van kunsthistoricus Rob Perrée die in Amsterdam en New York werkt. ‘Marcel Pinas is een Marron’ is van Alex van Stipriaan, hoogleraar Caraïbische geschiedenis en ‘De toekomst bewaren. Hedendaagse ironieën’ van de Trinidadiaanse kunstenaar en auteur Christopher Cozier. Dat deze laatste een plaats gekregen heeft, maakt het boek meer Caraïbisch en dat is heel goed. Jammer vind ik het dat juist dit artikel, dat een interessant thema behandelt, moeilijk is, te intellectualistisch voor een groot publiek. Boven het korte ‘Voorwoord’ van H.E. Lamur staan bij zijn naam zijn titels, Prof. Dr. Bij de twee andere auteurs alleen hun naam. Liever alle drie zonder titels. Dat past ook bij de eenvoud van Marcel Pinas! Het zou verrassend geweest zijn als het artikel over de Marrons door een Marron geschreven zou zijn in plaats van door een Nederlandse wetenschapper. Had André Pakosie dat niet kunnen doen? Of via een interview met een van de orale ‘historici’ van de Marrons, die voorkomen in het onlangs bij KITLV verschenen boek van H.U.E. Thoden van Velzen en Wim Hoogbergen, Een zwarte vrijstaat in Suriname. De Okaanse samenleving in de achttiende eeuw.

Het artikel van Rob Perrée is informatief en duidelijk. Hij behandelt de ontwikkeling van Marcel Pinas als kunstenaar. Hierin is de periode van 1997-1999, toen hij studeerde aan het Edna Manley College te Kingston, Jamaica van doorslaggevend belang voor de eigenheid van zijn werk, gebaseerd op de eigen cultuur. Tevoren op het Nola Hatterman Instituut was de opleiding veel traditioneler, uitgaande van westerse kunstopvattingen en Pinas’ werk was in die tijd vrij traditioneel. Na Jamaica werd zijn werk steeds experimenteler. Het experiment vanuit de eigen traditie. De installaties van typisch Aucaanse onderwerpen vormen daar een sterk voorbeeld van. Zijn werk verwijst ook duidelijk naar de recente geschiedenis en de actualiteit in Suriname. Bij 30 jaar onafhankelijkheid stonden er reuze-kokulampu bij Fort Zeelandia, symbool van energie en veel warmte, een oproep dus tot de gezamenlijkheid die noodzakelijk is bij het realiseren van onafhankelijkheid. De plaats van de lampen is ook veelzeggend: licht in de duisternis, vlakbij de plaats waar in 1982 moorden plaatsvonden op 15 tegenstanders van het toenmalige regime. Ook bij het dorp Moi Wana, waar in 1986 tijdens de Binnenlandse Oorlog veel onschuldige mensen omkwamen door geweld, staat een herdenkingsmonument van Marcel Pinas. Het is een eerbetoon voor de slachtoffers en gelijk een aanklacht, schrijft Perrée terecht.

Marcel Pinas geeft een schilderij cadeau aan Floor Gianotten en Lloyd Huyshest, bij een actie voor dorpen in het Surinaamse binnenland

‘Kibi wi koni’uit 2008 noemt Perrée een fascinerend werk. Een installatie met honderden flessen in kleurige doeken, geplaatst voor een zwarte achtergrond waar zwarte figuurtjes naar beneden hangen. Sterke symboliek: de zwarte figuurtjes maken de slavernij concreet in een kunstwerk, de flessen verbeelden de kleurrijke marroncultuur en verwijzen ook naar geneeskrachtige vloeistoffen. Veel aandacht besteedt Perrée aan de sociaal-culturele activiteiten van Marcel Pinas. De TAS noemt hij ‘indrukwekkend’. De conclusie van deze auteur is dat Pinas niet alleen een geëngageerde en sociaal werkende kunstenaar is, maar dat hij ook openstaat voor internationale ontwikkelingen op kunstzinnig gebied. Maar hij laat zich nooit erdoor beperken. Hij gebruikt alle mogelijke middelen om zijn ideaal naderbij te brengen.

‘Marcel Pinas is een Marron’ geeft informatie over de geschiedenis van de Marrons, hun religie en cultuur en vooral hun kunstenaarschap. Een belangrijk gegeven in dit artikel is dat weggelopen slaven van verschillende Afrikaanse volken in het Surinaamse binnenland zes nieuwe volken zijn gaan vormen met als grootste de Saamaaka ( Saramakaners) en de Okanisi of Dyuka ( Aucaners), die tezamen een nieuw geheel werden in de Surinaamse cultuur. Sterk is het antwoord van Marcel Pinas op de vraag van Alex van Stipriaan of hij misschien de nieuwe Afaka is (de ontwerper van een eigen schrift voor zijn volk, E.M.) ‘nee, ik ben Marcel Pinas, maar ik maak gebruik van dingen die de voorouders hebben gebruikt en daarmee maak ik iets nieuws, het is uniek, origineel…ik wil dat we weer trots zijn.’ Alex van Stipriaan geeft in zijn artikel veel bekende informatie over de Marrons, maar geen uitleg over Afaka en zijn Afakaschrift uit 1908, terwijl de binnenkant van de kaft van het boek en de bijbehorende pagina’s volstaan met Afakaschrift met de vertaling in het Aucaans in gewoon schrift eronder.

Het derde artikel, ‘De toekomst bewaren. Hedendaagse ironieën’ is meer vanuit universeel en in het bijzonder Caraïbisch perspectief geschreven. Hij vertelt hoe hij met Pinas op reis door het Surinaamse binnenland gefascineerd raakte door de Marrons en door het werk van Pinas. Zijn grote vraag is hoe het in de toekomst verder zal gaan met Marcel Pinas en zijn werk. Hij kan de zaken uit het dagelijks leven van de Marrons toch niet blijven verbeelden via installaties. Op een gegeven moment is alles aan de beurt geweest. Ontwikkelt hij zijn schilderkunst verder? Of is het project voor de jeugd in Moengo en omgeving een eerste stap op een nieuwe weg? Gaat hij meer naam maken in de grote wereld door de Marrons op een speciale wijze bekendheid te geven? Wat Cozier signaleert als heel belangrijk, waarmee ik het roerend eens ben, is dat Marcel Pinas een sterk alternatief biedt voor de ‘smeltkroesideologie’ van de nationale bewindvoerders met hun ‘oversimplificatie’ van de Marrons (en inheemsen, E.M.).

Aanbevelingen: marcel pinas, artist, more than an artist is een belangrijk boek in verschillende, hier besproken, opzichten. Het moet zijn weg vinden naar bibliotheken en scholen voor voortgezet onderwijs en voor een redelijke prijs in Suriname te koop zijn, zodat een breed publiek er kennis van kan nemen. Daarom is het goed dat de teksten vertaald zijn in het Nederlands. Marcel Pinas mag zijn bescheidenheid even opzij zetten: wij zijn trots op hem als creatief, doelgericht en sociaal kunstenaar! Hij zal dan zeggen: ‘Ik wil ook geen Picasso zijn, geen Mondriaan, ik ben een kunstenaar met een Marron achtergrond, iets origineels, iets anders. Dit is gewoon Marcel Pinas’ (p.140)


marcel pinas artist, more than an artist with essays by Rob Perrée Alex van Stipriaan Christopher Cozier. Jap Sam Books, Heyningen 2011. Het boek is door Marcel Pinas en Vincent Vlasblom (coördinatie). In Suriname zorgt Readytex voor de verspreiding.

Marcel Pinas in Frankrijk

Klik op afbeelding voor groter formaat

Moengo krijgt een Contemporary Art Museum

door Hugo den Boer


Moengo - Nog eind deze maand gaan de deuren open van het Contemporary Art Museum Moengo (Camm), een ruimte waar gerenommeerde kunstenaars kunnen exposeren. In eerste instantie wordt de ruimte gevuld met werken van kunstenaar Marcel Pinas van de expo Kibii Wi Koni, die momenteel in de KKF-hallen te bezichtigen was.Pinas is zelf initiatiefnemer voor het Camm. “Er wordt te lang over een kunsthal in Suriname gesproken, maar het moet gewoon gedaan worden. Mijn droom is om Marowijne tot kunstdistrict te maken. Dit is een onderdeel daarvan.” Pinas wil hierbij kunst gebruiken als middel tot economische ontwikkeling van het district. “De hoogwaardige kunst, in de exporuimte en op het veld in en rondom Moengo, en alle culturele activiteiten eromheen, moeten toeristen en andere kunstenaars aantrekken. Sinds twee weken werkt een bouwteam aan het opknappen van een bedrijfsgebouw dat de Energie Bedrijven Suriname (EBS) in bruikleen heeft gegeven aan Stichting Kibii. Pinas geeft aan dat zijn kunstproject alleen mogelijk is door dergelijke bijdragen van EBS, maar ook de continue ondersteuning van Suralco, de Nederlandse Ambassade en het directoraat Cultuur. “Zonder hen, zou ik dit niet kunnen doen. Anderen in het district moet ik nog overtuigen van mijn plannen, maar ik heb geduld.”

Momenteel wordt er hard gewerkt aan dit gebouw om de opening van het CAMM (Contemprorarily Art Museum Moengo) voor elkaar te krijgen.

“Het Camm wordt een expositieruimte met kunst op internationaal niveau.” Hiermee geeft Pinas te kennen dat hij bij zijn kunstprojecten een afbakening hanteert tussen professionele kunstenaars en zijn leerling-kunstenaars in de Tembe Art Studio. (TAS). In de TAS laten lokale jongeren zich vormen in tal van culturele uitingen zoals dans, schilderen, tekenen, beeldhouwen en keramiek. De kunstenaars die in Moengo komen werken, selecteer ik zelf. Ze werken met de jongeren en laten werkstukken achter, die worden geëxposeerd.”

[uit de Ware Tijd, 20/07/2011]

ArtZuid ook voor kunstenaars uit Suriname en Antillen

door Stuart Rahan

In het chique en rijke Amsterdam-Zuid is een internationale sculptuurroute aangelegd waaraan ook kunstenaars uit onder andere Suriname in participeren. Marcel Pinas, Roberto Tjon A Meeuw en Dhiradj Ramsamoedj hebben tussen de zestig wereldkunstwerken van onder andere Salvador Dali, Corneille, Klaas Gubbels, Karel Appel en Hulya Yilmaz een prominente plaats ingenomen.

In de omgeving van de Apollolaan, Minervalaan en de Zuidas in Amsterdam-Zuid zijn tot eind augustus de kunstwerken te bewonderen. Elk jaar wordt een spraakmakend persoon gevraagd de beeldententoonstelling samen te stellen. Eerder maakte acteur Michiel Romeyn een selectie en dit jaar viel de eer ten deel aan schrijver en kunstenaar Jan Cremer. Hij haalt herinneringen op aan het rijke handelsverleden van de stad Amsterdam toen de VOC en de WIC hun rijkdommen vergaarden ten koste van Nederlandse koloniën en wingewesten. In de zeventiende eeuw waren het de eerste multinationals in de wereld. De Nederlanders hadden handelsposten in verschillende landen, waaronder Ghana, Zuid-Afrika, Brazilië, Suriname, Curaçao, India, Indonesië, China en Japan.

De intussen welbekende Fatubangi van Roberto Tjon A Meeuw behoort ook tot de zestig culpturen tijdens de tentoonstelling rtZuid in Amsterdam Zuid, die tot eind augustus te zien is.

Cremer, zelf een afstammeling van een tabaksindustrieel, voelde ich geïnspireerd door dit thema en ging op zoek in deze landen naar kunstenaars die nog in de eigen traditie en geschiedenis van hun land werken, zoals Marcel Pinas, Yubi Kirindongo, Maria Nepumoceno, Eko Prawoto, Yayoi Kusama, Atta Kwami, Ryas Komu en Subodh Gupta. Cremer kiest ook voor westerse grootheden als Karel Appel, Jean Dubuffet, Jean Arp, Joan Miró, Dennis Oppenheim en hedendaagse topkunstenaars zoals Antony Gormley, Ryan Gander, Stephan Balkenhol, Richard Jackson, Joost Conijn, Ugo Rondinone en Georg Herold. Klapstuk van de route is de Heureka van Jean Tinguely die nog niet eerder in Nederland is tentoongesteld. Het is een soort machine die zich tussen een opstijgende stoommachine en een ruimteschip nestelt. Marcel Pinas staat er met zijn Kibii Wi Totem, een stellage van gebruikte olievaten waarop zijn kenmerk, het Afakaschrift, weer prominent aanwezig is. Een dergelijk kunstwerk staat ook bij Fort Zeelandia in Paramaribo. Dhiradj Samsoedj houdt met zijn Mighty Man elke voorbijganger staande. Het kunstwerk is een mensfiguur afgebeeld als een mysterieus wezen. In dit geval zouden wij zijn mensfiguur als een Leba omschrijven, het opperwezen dat ons pad schoonveegt en houdt. Roberto Tjon A Meeuw is een kunstenaar die zijn objecten van afval bij elkaar timmert. Zijn bekende Fatubangi staan erbij alsof zij horen bij het straatdecor. Bezoekers kunnen na een pittige wandeling langs de kunstwerken tevreden neerploffen op de levensgrote zitbanken om de benen al bungelend te laten ontspannen. Hulya Yilmaz heeft zich verdiept in de wintirituelen van Suriname, waarbij het gebruik van water een wezenlijk aspect vormt. Haar onderzoek liep langs en op de Surinamerivier die zich volgens haar mosterdkleurig door het landschap keert en wendt. Het resultaat is een majestueus sculptuur opgebouwd uit verschillende grillige lagen in lichte en donkere mosterdkleurige tinten.