Wie waren de vroege strijders tegen Apartheid In Nederland?

Terugblik op Sharpeville Demonstratie, Den Haag 1960

door Tjebbe van Tijen

"1 VOLK DE MENSHEID" en "OOK NEGERS ZIJN MENSEN ALS BLANKEN"

Wij zijn in Den Haag in het jaar 1960. Ruim één week na het bloedbad van Sharpeville in Zuid Afrika en de leuzen die hier meegevoerd worden mogen ons vreemd voorkomen, aangezien we het woord NEGER nu uit onze taal gebannen hebben, waarmee niet gezegd is dat het uit het denken is.

Eén van de sprekers was Otto Sterman, toneelspeler en sportsman uit een roemruchte familie artistiek, sportief, gelovig en politiek bewust..

De mee te voeren demonstratieleuzen vinden we al op zaterdag ervoor terug afgedrukt in dagblad De Waarheid.

Laat al diegenen die de beschuldigende vinger op deze partij van Stalin en zijn Goelag richten, niet vergeten dat het anti-racisme in Nederland juist in die kringen steeds uiterst sterk geweest is.

Daar waar de sociaal-democraten nog bloed aan hun handen hadden met het steunen van vergeefse pogingen om het koloniale Nederland in stand te houden (politionele acties in Indonesië) en Willem Drees Zuid Afrika nog als een 'blank land' zag, riepen de Partij Communisten op om dienst te weigeren en niet deel te nemen aan de verlate koloniale oorlog van Nederland... met al de consequenties voor hen die hier aan gehoor gaven (zijn zij ooit gerehabiliteerd?).

Ook mensen van christelijken huize, met name Nederland Hervormde protestanten voeren hier het woord. Dit is de vroege basis van de latere anti-Apartheidsbeweging.

Op een dag dat wereldleiders elkaar verdringen bij een begrafeniswedstrijd in een voetbalstadion in Zuid Afrika om Nelson Mandela te eren, is het goed dit moment meer dan een halve eeuw geleden, in herinnering te roepen. Ik schrijf dat op als iemand die een langdurige afkeer van het staatscommunisme heeft getoond, en in staat is om verder te kijken dan al te simpele tegenstellingen als kapitalisme/communisme, vrij/onvrij, wit/zwart, blank/bruin.

Het Partijcommunisme is ook onderdeel van de geschiedenis van het African National Congress, het ANC en de daarmee verwante organisaties, zoals vakbonden. Dat heeft invloed gehad op doel en middelen van die beweging en de wedijveren met andere organisaties. Tot op vandaag treedt dat - dikwijls gewelddadig - naar buiten. (1)

Toch is het goed dit aspect van morele verontwaardiging over racisme en het vroege verzet tegen Zuid Afrikaanse Apartheid in Nederland vandaag te herinneren.

ERE DIE ERE TOEKOMT

Het waren zeker niet de Oranjes, die met het staatsbezoek en handelsmissie van Prins Bernhard aan het Apartheids Zuid Afrika in 1954, juist dat regiem een hart onder de riem staken. Daar deed de weigering van Koningin Juliana om Zuid Afrika te bezoeken, niets aan af. (2)

"Prins Bernhard is 'n man so reg na die hart van die Suid-Afrikaners" kopte het Zuid Afrikaanse blad Die Burger begin oktober 1954 nog. En die 'Suid-Afrikaners' dat waren blanke Afrikaners, niet de zwarten, niet de kleurlingen.
kranten.kb.nl/view/paper/id/ddd%3A010613914%3Ampeg21%3Ap0...

===
(1) Zie mijn nieuws-tableau van 17/8/2012: "South Africa police shooting of miners NO SPORT in Rustenburg at the Marikana platinum mine"
www.flickr.com/photos/7141213@N04/7800965982/in/photolist...

(2) "De Nederlandse pers gaf in mei 1948 eensgezind blijk van teleurstelling toen de Nasionale Party (NP) van D.F. Malan met haar programma van apartheid de verkiezingen in Zuid-Afrika won. Behalve de uitgesproken pro-Duitsheid tijdens de Tweede Wereldoorlog van veel aanhangers van de NP, deed de voorgestelde apartheidspolitiek ook verdacht veel aan de nazi’s denken. Zo vroeg de redactie van Elseviers Weekblad zich “verbijsterd” af “welk een afschuwelijke toekomst” de zwarte Zuid-Afrikanen te wachten stond onder dit bewind.152 De Afrikaners voelden zich gekwetst. De Afrikaanstalige krant Die Burger schreef dat gezien de stamverwantschap tussen Afrikaners en Nederlanders “die Afrikanerdom die reg het om in die Nederlandse pers ’n ander toon aan te tref as in die Britse, Amerikaanse, Franse of Russiese.”153 Maar Vrij Nederland bleef duidelijk in de verwoordingen van hun mening en schreef in 1952 zelfs: “Wat Hitler in Europa is mislukt, wil Malan in Zuid-Afrika er door drijven.”154 In de Nederlandse politiek werd Vrij Nederland echter alleen in haar mening gesteund door de Communistische Partij Nederland (CPN). Geleid door anti-communisme en een opbloeiend gevoel van stamverwantschap, werd er in de jaren ’50 steeds meer begrip getoond voor de situatie in Zuid-Afrika, met het Cultureel Akkoord van 1951 als hoogtepunt. Apartheid werd gezien als een te verontschuldigen manier om een balans in stand te houden tussen de blanke minderheid en de grote zwarte meerderheid. Te verontschul- digen, omdat de blanken ook in Nederlandse ogen gelijk stonden aan christelijke beschaving en de gekleurde mensen het stempel onderontwikkeld opgedrukt kregen.155 Met name uit de kerkelijke kringen klonken stemmen dat het Afrikanerbeleid tegen integratie “niet ten onrechte” gevoerd werd om “de ondergang van de christelijke beschaving” in Zuid-Afrika te voorkomen.156 Daarnaast leek de apartheid een sterk wapen tegen het opkomende communisme, de chaos die na afschaffing zou ontstaan kon immers in het voordeel werken van de communisten. Tienduizenden Nederlanders emigreerden naar Zuid-Afrika, wat voor de Afrikaners een manier was om de overlevingskansen van de blanke samenleving te waarborgen, en door de regering werd het wederzijdse contact bevorderd."
["Die 'Swart Skaap' van de familie"; Anna Sietske Blok Studentennummer: 271567ab Begeleider: Prof.dr. D. Douwes Tweede lezer: Master Maatschappijgeschiedenis Erasmus Universiteit Rotterdam Juni 2009; p.41]

"...het bezoek van minister-president Willem Drees aan Zuid-Afrika in 1953.157 Tijdens dit bezoek deed de premier geen uitspraken over de apartheid of het ‘naturellenvraagstuk’ en sprak over Nederland en Zuid-Afrika als een moeder en een dochter. “Gij zijt geen vreemden, maar familieleden” citeerde een Afrikaanse krant de heer Malan tijdens het bezoek.158 Ook prins Bernhard, die het land in 1954 bezocht, sprak zijn hoop uit dat de vriendschap tussen Nederland en Zuid-Afrika altijd een weerspiegeling van hun hechte band zou blijven. 159 Die Burger schreef op 1 oktober 1954 over hun ‘vorstelijke gast’: “zijn komst is het meest doorslaande bewijs voor het medeleven van Nederland, zoals in zijn vorstenhuis verpersoonlijkt, met het volk van Zuid-Afrika.”160 Bernhard werd welkom geheten in Kaapstad, “die plek waar Nederlanders die eerste spruit van die Suid-Afrikaanse nasie in vrugbare aarde geplant het.” Hierdoor werd hij volgens Hendricks “nie net met die mond nie, maar as bloedverwant en kultuurverwant, ook met die hart, welkom geheet.”161 Het prinselijk bezoek werd gezien als een hoogtepunt van de betrekkingen tussen Nederland en Zuid-Afrika. Over het rassenvraagstuk wilde Bernhard zich niet uitlaten. Dit terwijl Malan in 1949 niet zo hartelijk ontvangen was door koningin Juliana, die de leider van Zuid-Afrika daarnaast confronteerde met het apartheidsbeleid en naar aanleiding daarvan aangaf Zuid-Afrika niet te zullen bezoeken. 155"
["Die 'Swart Skaap' van de familie"; Anna Sietske Blok Studentennummer: 271567ab Begeleider: Prof.dr. D. Douwes Tweede lezer: Master Maatschappijgeschiedenis Erasmus Universiteit Rotterdam Juni 2009; p.42]
thesis.eur.nl/pub/6400/Blok.doc

[van Imaginarymuseum Projects]

Desi Bouterse and the legacy of Nelson Mandela

Portraits of Hope and Peace: Desi Bouterse and the legacy of Nelson Mandela, Gandhi, Martin Luther King and Malcolm X

Fotocollage © Tjebbe van Tijen, op basis van foto's van Hijn Bijnen

House of Orange / Trophy hunters attending funeral Nelson Mandela the grandson of the 1954 Pro Apartheid Prince Bernhard King Willem Alexander will go to pay hommage... after his mother had herself photographed with Mandela while on a state hunting party to South Africa in 1996. Full article on the Dutch Prince and his successful visit to South Africa in 1954 during the Apartheid regime can be read here.


[From Imaginarymuseum]

Koning Willem Alexander op St. Maarten, inspecteert de eerste opiumoogst van het eiland (een Balkenende VOC-Mentaliteit Project)

Foto @ Imaginary Museum Projects

door Tjebbe van Tijen

Door een schakelfoutje in het NOS Journaal vanavond (1) werd een niet voor het publiek bedoelde reportage vanuit St. Maarten doorgeseind waarop te zien was hoe Koning Willem Alexander persoonlijk de eerste papaver-oogst kwam inspecteren door middels de NATO ingevlogen Afghaanse boeren, die de eiland-economie weer op de rails moeten helpen. In plaats van het smokkelen van elders vervaardigde bedwelmende middelen, is er een nieuw programma dat in samenwerking met de Landbouwhogeschool van Wageningen opgezet wordt en waarbij Jan Peter Balkenende dan eindelijk zijn oude ideaal van het doen herleven van de VOC-geest in de Westelijk Indië kan gaan realiseren.

Ook de Koning ondersteunt dit initiatief van harte en wees tijdens de inspectie op de eeuwenoude banden die het Huis van Oranje bezit met de opiumhandel. (2) Na afloop van het bezoek aan de opiumplantage begaf het gehele gezelschap zich naar een plaatselijke nachtclub alwaar een eerste proeve van de oogst in het aangename gezelschap van deskundige eilandbewoners genoten werd.

===
(1) Dat schakelfoutje gebeurde daadwerkelijk, ankerman Rob Trip las een tekst voor over een bezoek in de West van Koning Willem Alexander en kondigde beelden aan van de Koning op St. Maarten. Tot ons aller verbazing zagen we op het panoramische studioscherm beelden van een papaverveld waar Afghaanse boeren opium aan het oogsten waren.... het duurde even voordat deze fout hersteld was en ondertussen sloeg mijn verbeelding natuurlijk op hol...

(2) Derks, Hans. History of the opium problem: the assault on the East, ca. 1600-1950. Leiden: Brill, 2012. (Starting in the 16th century, slavery and opium became the two means with which the bodies and souls of men and women in the tropics were exploited in western imperialism and colonialism. This title presents a study in which the production, trade, and political effects of opium and its derivatives are shown over many centuries.) Via worldcat.org is te zien in welke bibliotheken dit diepgaand economisch-historisch werk beschikbaar is (men kan een land invullen op de hier gegeven webpagina).
www.worldcat.org/oclc/772715703

[13-11-2013]

Koloniale geschiedenis? Doen we met de gouden koets!

door Tjebbe van Tijen

Koloniale geschiedenis? Dat doen wij met de gouden koets!
Dit nieuw zakelijke standpunt van de koning verklaart hoe in plaats van het publiek naar het voormalige Koloniaal Instituut van de Tropen te lokken, het goedkoper, makkelijker en sneller is om hiervoor de Gouden Koets in te zetten, met regelmatige rijtoeren waarbij de enkele doeltreffende en fraaie panelen van de Nederlandse koloniale geschiedenis, die de koets sieren, gratis voor een ieder te aanschouwen zijn... reken maar eens uit wat dat aan besparingen zal opleveren. Ja zo'n monarch kost een aardige duit, maar daar krijg je dan wel wat voor terug!

"Nationaal Comité Inhuldiging" gaat het merk ORANJE nog steviger in de markt zetten

Klik op afbeelding voor groter formaat

door Tjebbe van Tijen

Het Nationaal Comité Inhuldiging met als koninklijke politieke hofleveranciers D66/Hans Wijers, PvdA/Ahmed Aboutaleb en GroenLinks/Andree van Es. (*)

Willem-Alexander na zijn kroning

Belangrijker nog zijn de leden uit het bedrijfsleven die geacht worden het merk Oranje nog steviger in de markt te zetten.

De Monarchie is 'life entertainment' en wie begrijpt dat beter dan Joop van den Ende met zijn multinational Stage Entertainment.

Branding is de specialiteit van Roland van der Vorst en zijn communicatiebureau They: "THEY help brands to influence the way people interact with and talk about a brand. And the way an organization behaves and earns money."

Dan is er nog het probleem van rijk zijn en afgunst opwekken van de minderbedeelden, iets waarvoor Richard Krajicek - in de loop der goed verdienende jaren - een uitstekende formule voor heeft weten te vinden door nieuwe vormen voor de ouderwetse regenten liefdadigheid te ontwikkelen met zijn Richard Krajicek Foundation.

Nu staat een historisch product als Het Huis van Oranje, midden in de samenleving en niemand weet beter dan de CO van dit Koninklijk Huis hoe veranderlijk die markt kan zijn. In de huidige tijd houdt men de vinger aan de pols van de samenleving het beste via het internet.

Ben Woldring is een ondernemer die dat goed begrijpt en nuttige ervaring heeft opgebouwd: "Dankzij de opgebouwde expertise op het gebied van prijsvergelijkingen is de Bencom Group in staat om de meest nauwkeurige vergelijkingen en overzichten aan te bieden, ook binnen de soms zeer complexe en altijd aan veranderingen onderhevige marktsituaties. Belangrijk hierbij is dat de onafhankelijkheid te allen tijde gewaarborgd blijft zodat consumenten op ons kunnen blijven vertrouwen."

Mavis Albertina

Omdat het Koninkrijk der Nederland zich ook uitstrekt tot in andere continenten, behoeft dit aspect bij de inhuldiging speciale aandacht. In Mavis Albertina, talkshow-gastvrouw en life-style tijdschriftuitgeefster, denkt het comité de juiste stem voor dit deel van de Oranje marketing gevonden te hebben. De historische leugen over Koning Willem III die zijn onderdanen bevrijd heeft uit de slavernij - iets wat hem door actieve inzet van de christelijke kerk op Curaçao de naam 'Willem de Goede' opgeleverd heeft - is nog goed genoeg verankert op dit eiland om zelfs een leuk reisje voor de toekomstige koning en koningin te overwegen.

Dat Multatuli tevergeefs zijn Max Havelaar aan Willem III aanbood en dat eerdere petities voor afschaffing van de slavernij aan hem steeds onbeantwoord bleven, dat leer je niet op school en ook op de Antillen regeert de historische leugen. Dus een leuke vlotte vrouw als Mavis Albertina geeft de zekerheid dat mocht het toch ter sprake komen er vrolijk overheen gelachen kan worden.

Tot slot is er dan nog de financiële expertise van de zakelijk directeur van het Holland Festival Annet Lekkerkerker die verder ook de smaak van de huidige vorstin voldoende kent om er zorg voor te dragen dat al te ordinair volksplezier op koninklijke afstand gehouden kan worden.

Dit laatste is geen overbodige luxe daar André Rieu heel zijn machinerie van orkest tot paardenstoeten en kartonnen keizerlijke Weense paleizen al om niet aangeboden heeft en toch het imago van de Prins met de lolbroek aan niet langer gewenst is, wil het merk Oranje haar ultieme marktpositie ook in de toekomst behouden.

-----
(*) zie "De Politieke Hofleveranciers van het Huis van Oranje in het Nationaal Comité Inhuldiging: D66, PvdA, GroenLinks" de voorloper van dit tableau de troupe
flic.kr/p/dZH8gA

Huis van De Kom: Arte povera

Het huis van Anton de Kom. Foto @ Karwan Fatah-Black

door Tjebbe van Tijen

Zag zojuist een prachtige foto op de website van Onvoltooid Verleden over de deplorabele toestand van het Anton de Kom Monument in Paramaribo en hoe deplorabel ook, zie onderstaand citaat, de foto van het geheel met het verroeste golfplatendak en de verweerde gepotdekselde planken hebben hun eigen monumentaliteit 'arte povera' (armoedige kunst) heet dat in de kunstgeschiedenis. Ergens grijpt dit meer aan dan al dat van staatswege gemarmer en gebrons. Maar hoe dit onbewaarde voor later te bewaren? ...

Ik citeer:
"Dat Anton de Kom niet voor iedere Surinamer een gevierde volksheld is bleek al toen we met onze Afro-Surinaamse taxichauffeur door de Anton de Komstraat in Paramaribo reden, maar hij ons niet kon vertellen of we het geboortehuis van deze revolutionair hier zouden moeten zoeken. Zoals veel straten buiten het directe centrum van Paramaribo rond het middaguur in de droge tijd is de Anton de Komstraat lang, breed, stoffig en rustig. Veel van de huizen staan los naast elkaar, met een tuin er om heen, en veel mensen hebben een hek. Aan de kant waar we de straat in komen lopen is een autowasbedrijf. De jongens die er werken begrijpen niet helemaal waar we naar vragen als we zeggen dat we het huis van Anton de Kom zoeken. Na een tijdje gaat er toch een lampje branden, ‘ja, daar verder zie je een monument, daar moet je vragen.’" (...) "We steken een straat over en zien onmiskenbaar het geboortehuis van De Kom. Er staat een monument voor, en het straatnaambord is niet van hout zoals in de rest van de stad, maar van metaal. Het huis is vervallen. De verf is, op een klein randje onder de dakgoot na, helemaal verdwenen. De meeste luiken zijn dicht, en uit een raam wappert een vaal roze gordijn. De golfplaten zijn van een andere generatie dan in de rest van de stad, helemaal verroest, en ze liggen scheef. Maar we schrikken vooral van het monument. Dat het plichtmatige plantenbakje uitgedroogd is kan gebeuren, en dat iemand een etensbakje laat liggen is niet zo gek, maar dat er plompverloren een WC-pot in een kartonnen doos voor staat verraadt een diepe desinteresse uit de buurt. We kunnen het maar moeilijk plaatsen, dus gooi ik het etensbakje in de kartonnen doos en sleur ik de WC-pot een eindje weg. Ruth pakt een ‘wet wipe’ uit haar tas en begint de tekst op het monumentje schoon te vegen. Het doet pijn om dit monument voor De Kom als symbool voor dekolonisatie, gelijkheid en trots in deze staat te zien."