Tommy Wieringa in de Letterij en de Pletterij

Op 26 februari, tien dagen voor het begin van de Boekenweek, is Tommy Wieringa, schrijver het Boekenweekgeschenk 2014, de hoofdgast in Letterij, het maandelijkse boekenprogramma van Uitgeverij In de Knipscheer in de Pletterij. Hij zal bij die gelegenheid aan Tjeerd Ybeles Smit, de tweede auteur in het programma, het eerste exemplaar overhandigen van diens roman Bijverschijnselen.

Naar verwachting zal Tommy Wieringa vooral lezen uit het aanstaande Boekenweekgeschenk Een mooie jonge vrouw en uit zijn jongste roman Dit zijn de namen. Tommy Wieringa (1967) brak door met zijn vierde roman Joe Speedboat (2005). Zijn meest aansprekende romans daarna zijn Caesarion (2009) en Dit zijn de namen (2012). Zijn werk werd bekroond met o.a. de Ferdinand Bordewijkprijs en de Libris Literatuurprijs, de laatste in 2013. Hij is tegenwoordig columnist voor de GPD-dagbladen, waaronder het Haarlems Dagblad.

Bijverschijnselen, het tweede boek van Tjeerd Ybeles Smit. Hij ontvangt het eerste exemplaar uit handen van Tommy Wieringa. Gaat Wieringa’s Dit zijn de namen over het ontstaan van religie, Ybeles Smits roman Bijverschijnselen gaat juist over het einde ervan. Zowel Tommy Wieringa als Tjeerd Ybeles Smit waren in de begintijd van Sp!ts jarenlang columnist voor deze gratis dagkrant.

Tommy Wieringa. Foto ANP/Koen van Weel

In het ‘voorprogramma’ vindt de presentatie plaats van

Sterven doe je zo, waarover de pers onder meer schreef: ‘Provocerend’ (Leeuwarder Courant), ‘Professioneel’ (Biblion), ‘Humor’ (Literatuurplein), ‘Onderkoelde geestigheid’ (Antilliaans Dagblad), ‘Heel apart’ (Ansiel), ‘Prachtig’ (Nederlands Dagblad).

Tjeerd Ybeles Smit (1944) wordt gezien als een literaire laatbloeier. Hij debuteerde in 2012 met de novelle

De avond wordt gepresenteerd door Franc Knipscheer, de gesprekken met de auteurs worden dit keer gevoerd door Guus Bauer .

Tjeerd Ybeles Smit

Locatie: Pletterij, Lange Herenvest 122, Haarlem. Aanvang: 20.00 uur. Zaal open: 19.30 uur. Toegang 5 euro.
Vooraf reserveren op: reserveren@pletterij.nl of 023 542 3540.

Degenen die sinds 2009 de maandelijkse literaire avonden in de Pletterij volgen weten het:  de interviews met de gastschrijvers worden steevast  gehouden door redacteur en radiopresentator Peter de Rijk. Op 26 februari 2014 is Peter de Rijk evenwel verhinderd. Hij wordt die avond vervangen door Guus Bauer.

Guus Bauer is schrijver, uitgever en recensent. Op Literatuurplein.nl [ http://www.literatuurplein.nl/recensies.jsp ] zijn honderden recensies over werk van en interviews met auteurs uit binnen- en buitenland van zijn hand te lezen. Daarnaast is Guus Bauer columnist op het literair weblog Tzum.

Drie Knipscheer-auteurs bij ‘De 100 beste gedichten voor de VSB Poëzieprijs 2014’

Suzanne Binnemans, Michiel van Kempen en  Rogi Wieg 

Dit jaar stelde Ahmed Aboutaleb, juryvoorzitter van de VSB Poëzieprijs 2014 (de belangrijkste prijs voor dichters in het Nederlands taalgebied) De 100 beste gedichten samen.

Michiel van Kempen. Foto © Sanne Landvreugd

De VSB Poëzieprijs is een literaire prijs voor de beste dichtbundel van het voorgaande jaar. De winnaar krijgt een geldbedrag van 25.000 euro en een glaskunstwerk van Maria Roosen. De prijs werd op 29 januari bekendgemaakt, aan de vooravond van de Poëzieweek 2014 (van 30 januari tot en met 5 februari). Aboutaleb koos voor ‘De100 beste gedichten’ werk uit drie door In de Knipscheer uitgegeven bundels.

Van Suzanne Binnemans gedicht ‘14’ uit de bundel Omwille van het bloed, van Michiel van Kempen het gedicht ‘Runenteken’ uit de bundel Wat geen teken is maar leeft en van Rogi Wieg het gedicht ‘Traag verdwenen zwarte bloemenvelden’ uit de bundel Khazarenbloed.

Andere dichters in de bundel onder meer: Maria Barnas, F. van Dixhoorn, Micha Hamel, Miriam Van hee, Antoine de Kom.

Lees meer over de bundel Omwille van het bloed 

Lees meer over de bundel Wat geen teken is maar leeft

Lees meer over de bundel Khazarenbloed

Publishing Services en In de Knipscheer

Publishing Services Suriname (PUBSES) en de Nederlandse uitgeverij In de Knipscheer zijn een samenwerking aangegaan. De Surinaams/Antilliaanse boeken van In de Knipscheer zijn nu in Suriname bij PUBSES te betrekken.

Momenteel zijn in voorraad:

Nergens groeit een boom die haar aarde niet vindt van Karin Lachmising. (srd 60,-)

Bouwen op drijfzand van Ronny Lobo (srd 80,-)

Gentleman in slavernij van Janny de Heer (srd 85,-)

Bloemies. Een prachtig vormgegeven kinderboek met verhaaltjes, versjes en liedjes incl. cd. Met o.a. Gerda Havertong, Frank Ong A Lok, Hakim en Ronald Snijders. (Srd 85,-)

Aan de Waterkant. Een documentaire op cd van gesprekken met Michael Slory, doorspekt met gedichten en muziek. (40 srd)

Nieuwe boeken van In de Knipscheer: een Caraïbisch mozaïek

door Klaas de Groot

De theaterzaal van Podium Mozaïek in Amsterdam was op 8 september jl. uitverkocht. Uitgeverij In de Knipscheer presenteerde vier nieuwe boeken uit het Caraïbisch deel van haar fonds en de belangstelling was gelukkig groot.

 

Els Langenfeld. Foto © Ken Wong

Voordat de auteurs met hun laatste werk voorgesteld werden, stond uitgever Franc Knipscheer stil bij het recente overlijden van twee auteurs uit zijn fonds: Elis Juliana en Els Langenfeld. Eigenlijk had Langenfeld op deze middag ook aanwezig moeten zijn met haar nieuwe verhalenbundel Porto Marie. Haar uitgever herdacht haar ontroerd. Het publiek kon een opname bekijken van de presentatie van Porto Marie op Curaçao. Opvallend bij die presentatie was dat Langenfeld nu eens niet een notabele had uitverkoren voor het eerste exemplaar van haar boek. Zij had een beperkte nummertjesloterij georganiseerd. De uitslag was voor alle aanwezigen een verrassing, zagen wij in Amsterdam.

Jacques Thönissen, overgekomen van Aruba, was de eerste auteur die zijn boek mocht tonen. Veertien van zijn Arubaanse verhalen heeft hij  onder de titel Onder de watapana  bijeengezet. Hij gaf het eerste exemplaar wel aan een notabele: de gevolmachtigde minister van Aruba Edwin Abath. Thönissen las een mooi stukje voor uit één van zijn verhalen, een legende over het ontstaan van Aruba. De legende vertelt dat Curaçao, Bonaire en Aruba ontstaan zijn uit zweetdruppels die de Schepper van hemel en aarde aan het eind van de zesde scheppingsdag op zijn voorhoofd voelde. Die druppels wierp Hij in zee en als kleinste, maar als mooiste eiland ontstond toen Aruba. Het applaus dat na voorlezing van het verhaal opklonk, liet merken dat er heel wat liefhebbers van ‘nos isla stimá’ aanwezig waren.

 

Jacques Thönissen

Peter de Rijk die als redacteur bij uitgeverij In de Knipscheer de boeken van de aanwezige auteurs natuurlijk van haver tot gort kent, had met Thönissen, Ronny Lobo, Giselle Ecury en Joseph (Jopi Hart) steeds een kort gesprek. Daarin ging het nogal eens over de lange weg die er ligt tussen schrijven en publiceren. Een weg die gekenmerkt wordt door veel redigeren en herschrijven. Vooral in het gesprek met Ronny Lobo, die debuteert met de roman Bouwen op drijfzand, werd dit duidelijk. 

Het gesprek met Giselle Ecury over haar derde roman De rode appel ging meer over de bouw van het boek. Zij wist op een heldere manier duidelijk te maken wat haar bij het schrijven voor ogen staat.

Giselle Ecury. Foto © Michiel van Kempen

De laatste in de rij was Joseph Hart. Hij debuteerde als Jopi Hart met de dichtbundel Entrega in 2000 bij uitgeverij Carilexis, op Curaçao. De roman Verkiezingsdans, die nu gepresenteerd werd, is een adaptatie van  een Engelstalige roman die Hart jaren geleden schreef. Uit het gesprek met De Rijk bleek dat de auteur nogal moeite heeft met het politieke bedrijf op het huidige Curaçao, maar een politiek traktaat is de roman  niet geworden. Dat was ook te merken aan de passages die Hart voorlas. Zijn boek had gepresenteerd  moeten worden aan de gevolmachtigde minister  van Curaçao Marvelyne Wiels, die was helaas verhinderd. Het boek ging naar een plaatsvervangster voor deze middag, Marije Berkhouwer.   

Aruba, Bonaire, Curaçao en Nederland, landen en boeken, verhalen en mensen schoven als een mozaïek in elkaar.

Presentator Franc Knipscheer zorgde zelf ook voor afwisseling. Zo presenteerde hij  de pas verschenen roman van Janny de Heer: Gentleman in slavernij. Dat is een dikke roman over een Duitse immigrant in het 19^de eeuwse Suriname. De schrijfster was er niet. Het eerste exemplaar ging naar haar kleindochter, die weinig woorden nodig had om het boek in ontvangst te nemen.

In 1978 verscheen de verzamelbundel Cultureel Mozaïek van de Nederlandse Antillen varianten en constanten onder redactie van René A. Römer. Een zeer informatief boek met een goed oog voor de bestanddelen van het inlegwerk. De Nederlandse Antillen bestaan eigenlijk niet meer, maar het samenspel is gebleven.

Dat bleek op 8 september treffend uit de muzikale omlijsting van de Porto Marie middag. Die was in handen van Izaline Calister, begeleid door gitarist Ulrich de Jesus. Voor de pauze zong Calister het mooie lied Gracias a la vida van Mercedes Sosa. Het tweede optreden sloten zij af met een opwekkend liedje over Compa Nanzi die de rest van de wereld weer te slim af was. Hij weet de jeuk, ontstaan tijdens het opschonen van een veld met brandnetels, mooi te benutten. Misschien als het soort politicus waar Jopi Hart de buik vol van heeft?  

 

Karin Amatmoekrim. Foto © Frank Consen

Terwijl dit allemaal gebeurde aan de Bos en Lommerweg vond bij de Vereniging Ons Suriname aan de Zeeburgerdijk een soortgelijke middag plaats. Daar waren o.a. Antoine de Kom en Karin Amatmoekrim aanwezig. De muziek was er in handen van Sanne Landvreugd. 

Sanne Landvreugd. Foto © Michiel van Kempen

Laten we hopen dat volgend jaar deze twee bijeenkomsten  niet op dezelfde dag georganiseerd worden. Auteurs en de boeken verdienen dat. De potentiële lezers trouwens ook. Maar het tij is waarschijnlijk inmiddels al gekeerd. Op 13 oktober a.s. organiseert uitgeverij In de Knipscheer in de OBA een Antilliaans en Surinaams boekenprogramma met onder andere Janny de Heer en Eric de Brabander. Muziek zal er zijn van de groep FTTP van Frank Ong-Alok. De middag wordt gehouden onder de titel Een droom die ik heb.

Dat is ook de titel van een nieuwe bundel gedichten van  de markante  dichteres Nydia Ecury (1926-2012). Een van haar bundels Kantika pa Mama Tera / Songs for Mother Earth schreef ze speciaal om het Caraïbisch mozaïek bijeen te houden, staat er op de achterflap van dat boek.

Nydia Ecury

 Tijdens haar leven stelde zij nog een Nederlandstalige bundel samen. De presentatie hiervan zal op 13 oktober voor de liefhebbers van haar poëzie een mooi moment zijn. En naar ik hoop ook voor nieuwe lezers.

“Een droom die ik heb”

Testament
Ik ben geen fervente kerkganger, maar zou meneer de pastoor toch nog wat woorden kwijt willen aan mijn graf, zeg hem dan dat ik zei, dat hij aan alle aanwezigen aangeeft, dat ze minder moeten zeuren en meer van elkaar moeten houden.

Caraïbisch boekenprogramma met voordrachten, interviews, beeld en muziek

Onder de titel ‘Een droom die ik heb’ organiseert Uitgeverij In de Knipscheer op 13 oktober een gevarieerd boekenprogramma met schrijvers uit of over de Antillen. Eric de Brabander komt over uit Curaçao en presenteert zijn derde roman De supermarkt van Vieira. Van Nydia Ecury, geboren op Aruba in 1926 en in 2012 overleden op Curaçao, verschijnt haar eerste nog door haarzelf samengestelde Nederlandstalige gedichtenbundel Een droom die ik heb. Over het 19de eeuwse Suriname publiceert Janny de Heer haar grote historische roman Gentleman in slavernij. Karin Lachmising komt speciaal uit Suriname voor de lancering van haar debuut, de gedichtenbundel Nergens groeit een boom die haar aarde niet vindt.

Michael Slory. Foto © Ruth San A Jong

Rogeria Burgers houdt haar documentaire cd Aan de waterkant ten doop met een bijzonder interview met de grote Surinaamse dichter Michael Slory.

Dit alles wordt muzikaal omlijst door de groep FTTP (Flower to the People) van de (van Surinaamse komaf zijnde) gitarist/componist Frank Ong-Alok. Van hem verschijnt dan het prentenboek-met-cd Bloemies.

Datum: zondagmiddag 13 oktober 2013, zaal open 14.30 uur; programma 15.00 tot 17.15 uur

Locatie: Theater van ‘t Woord OBA (Openbare Bibliotheek Amsterdam) Oosterdokskade 143, 1011 DL Amsterdam

 

Frank Ong-Alok. Foto © Wim Stad

Presentatie Franc Knipscheer, interviews Peter de Rijk

Reserveren kan uitsluitend door overmaking van € 5,00 op ING bank 3647173 t.n.v. Uitgeverij In de Knipscheer o.v.v. uw e-mailadres.

Na afloop signeren de auteurs voor belangstellenden hun boeken.

Uw kaarten liggen voor u klaar op zondag 13 oktober vanaf 14.00 uur bij Theater van ’t Woord (7de etage)

Knipscheer presenteert veelbelovende boeken

door Otti Thomas

Ronny Lobo

Amsterdam — Architectuur en literatuur vertonen veel overeenkomsten, zei de Curaçaose architect Ronny Lobo gisteren bij de presentatie van Bouwen op Drijfzand, zijn debuutroman. Lobo was één van de vijf auteurs van wie nieuwe publicaties werden gepresenteerd door uitgeverij In de Knipscheer. De bijeenkomst in Podium Mozaïek in Amsterdam werd bezocht door 300 personen.

“Begrippen als tijd, ruimte, gebeurtenis, vorm, ritme, verhoudingen en kleur worden in vrijwel alle kunstzinnige uitingen gebruikt. De maker probeert met zo min mogelijk middelen zo veel mogelijk zeggen. Bij architectuur zijn dat bouwmaterialen, bij muziek de noten en bij literatuur de woorden”, aldus Lobo. Er waren ook verschillen, zei hij. Lobo studeerde zes jaar architectuur, maar schrijven moest hij al doende leren, ook al had hij als architect weinig moeite om ruimtes beeldend te beschrijven. Hij werd voortdurend gecorrigeerd door de redacteuren van de uitgeverij en deskundigen als Frank Martinus Arion, wijlen Erich Zielinski en Ini Statia, die hem zelfs adviseerden helemaal opnieuw te beginnen. Een ander verschil: “Niemand vroeg mij om een roman te schrijven. In de architectuur maak je een ontwerp op verzoek, of soms een bevel, van een opdrachtgever.”

Lobo’s ervaringen met opdrachtgevers, aannemers en leveranciers waren de aanleiding voor Bouwen op Drijfzand: de confrontatie met een echtpaar van een dominante man en een vrouw die wel bescheiden leek, maar ondertussen alle beslissingen nam. Een echtpaar dat met ruzie uit elkaar ging voor de eerste steen was gelegd. Of het overlijden van een opdrachtgever voor de overhandiging van de sleutel. “Op een goede dag vond ik het tijd om deze verhalen op te schrijven”, aldus Lobo. Het resultaat is een roman over een architect die vooral rekening probeert te houden met de natuur, terwijl zijn opdrachtgevers zich vooral druk maken om hun uitzicht. De hoofdpersoon Kenzo wordt vervolgens ook nog verliefd op de vrouw van een klant. “Dat het een liefdesroman is geworden is vooral de schuld van de personages. Denk dus niet dat ik zo’n enerverend leven heb als architect”, zei hij.

Caleidoscoop
Naast Bouwen op Drijfzand presenteerde In de Knipscheer ook de nieuwe boeken van de uit Aruba afkomstige Giselle Ecury en Jacques Thönissen en van Curaçaoënaar-Bonairiaan Jopi Hart. Net als Lobo werden ze kort geïnterviewd door Peter de Rijk, hoofdredacteur van de uitgeverij. Ecury schreef De Rode Appel, waarin een man en een vrouw op zoek gaan naar verdrongen gebeurtenissen uit hun jeugd. Een jeugd die zich afspeelde in de jaren zestig en zeventig, de periode van een nieuwe seksuele moraal, die ook een keerzijde heeft en waar ook niet iedereen zomaar aan mee kon doen.

Van Jacques Thönissen verscheen het boek Onder de Watapana, een bundel verhalen over Aruba die hij de afgelopen tien jaar schreef. “Het is een caleidoscoop waarin alle aspecten van het eiland aan bod komen”, aldus De Rijk. Thönissen vertelde dat het allemaal fantasieverhalen, maar geïnspireerd op echte gebeurtenissen uit de afgelopen tien jaar. “Soms zijn mensen er wel van overtuigd dat ik schrijf over mensen die ze echt kennen, maar het is allemaal uit mijn duim gezogen. De situaties zijn echter wel herkenbaar voor mensen die op Aruba wonen.”

Van Jopi Hart werd tot slot zijn boek Verkiezingsdans gepresenteerd, de Nederlandstalige versie van zijn boek Election Dance uit 2006, maar wel geheel herschreven omdat Hart niet van vertalen houdt, zo zei hij. Het boek over corruptie, misdaad en de persoonlijke verhalen achter drugssmokkel is nog altijd bijzonder actueel. “Hoofdpersoon Matthew is geen held, maar een verschrikkelijk figuur. Maar Matthew heeft wel een visie. En die visie mis ik bij onze beleidsbepalers. Een visie waar we naar toe gaan.”

De vijfde auteur van wie een boek gepresenteerd werd, was niet aanwezig bij de bijeenkomst. Uitgeverijdirecteur Frank Knipscheer had duidelijk moeite om zijn emoties de baas te blijven toen hij sprak over Els Langenfeld, die op 9 juni overleed. “Els Langenfeld had de moed om een heikel onderwerp te kiezen. Ze slaagde erin om mannen en vrouwen van vlees en bloed neer te zetten”, zei hij. Als hommage aan Els Langenfeld werd de presentatie vernoemd naar haar laatste boek, Porto Marie, over het leven op de plantage Porto Marie in de tijd van de slavernij.

[uit Amigoe, maandag 9 september 2013; fouten gecorrigeerd]

Rosabelle Illes maakte deze collage van haarzelf met Ronny Lobo (boven l), Jacques Thönissen (boven r), Giselle Ecury (midden l) en Jopi Hart (midden r).

Antilliaans boekenfestijn

Op zondag 8 september vindt er een Antilliaans boekenfestijn plaats in het Amsterdamse Podium Mozaïek, met de schrijvers Jopi Hart en Ronny Lobo uit Curaçao, Jacques Thönissen uit Aruba en Giselle Ecury, muzikaal omlijst door Izaline Calister.

Izaline Calister. Foto © Michiel van Kempen

Een gevarieerd Antilliaans schrijversprogramma met film, voordracht, lezing, interview en muziek rond hun nieuwe boeken bij Uitgeverij In de Knipscheer. In het programma wordt kort stilgestaan bij het overlijden op Curaçao van Els Langenfeld en Elis Juliana in juni van dit jaar, en via hen bij ‘150 jaar afschaffing slavernij’.
Presentatie: Franc Knipscheer | interviews: Peter de Rijk | zangeres Izaline Calister wordt begeleid door gitarist Ulrich de Jesus.

Plaats: Podium Mozaïek

Bos en Lommerweg 191, Amsterdam

Datum: zondag 8 september 2013

Aanvang: 15.00 uur

Prijs online/voorverkoop   € 5.00

prijs (deur)   € 7.50

Repetities Katibu di Shon

In 1988 publiceerde Carel de Haseth de Papiamentstalige novelle Katibu di shon. Op verzoek van operazangeres Tania Kross schreef de Curaçaose auteur het libretto Katibu di Shon, terwijl Randal Corsen de muziek verzorgde. Hiermee werd de basis gelegd voor de eerste Papiamentstalige opera. Die ging op 1 juli 2013 in première in de Amsterdamse Stadsschouwburg. Van de repetities op 29 juni zijn foto's beschikbaar, klik hier.

Ter gelegenheid van de opera verscheen bij uitgeverij In de Knipscheer een tweetalige editie Meester en slaaf / Katibu di shon.

Lauffer-biografie, Heloise en Vaders gedoopt

Op zondag 16 september 2012 vond in een uitverkocht Amsterdams theater Podium-Mozaïek de presentatie plaats van drie nieuwe Knipscheer-boeken: de biografie van Pierre Lauffer door Bernadette Heiligers, de verhalenbundel Woestijnzand van Elodie Heloise en de novelle Terug tot Tovar van Hans Vaders. Een foto-impressie van Michiel van Kempen.

Uitgever Franc Knipscheer leidde het publiek door de middag

Prof. Wim Rutgers boog zich over de eisen die aan de biografie worden gesteld

Liedjes van Julio Perrenal door Alma Latino

De biografe Bernadette Heiligers

Sidney Joubert bood het eerste exemplaar van de biografie aan de gevolmachtigd minister aan

Peter de Rijk interviewt Elodie Heloise

Groot Papiamentu en Lauffer-propagandiste en vertaalster Lucille Berry-Haseth

Fred de Haas sprak over vertalen

Lauffer-kenner Henry Habibe zag toe en wist dat het goed was

Werk van Robin Akkerman

Sidney Joubert, voorzitter van de Fundashon Pierre Lauffer

Peter de Rijk recenseerde het boek van Hans Vaders

Schaamteloos Zwoegen onder de Zon

door Aart G. Broek

In december 2010 verscheen de dichtbundel Het lichten van de jaren bij uitgeverij In de Knipscheer, Haarlem. De bundel verhaalt van en verdicht weerbarstige ervaringen in de overstap van leven op Curaçao naar een nieuw bestaan in Nederland. Het onthaal stemt tevreden, zie bijvoorbeeld de besprekingen van Ezra Haan, André Oyen, en Albert Hagenaars.

Bij de presentatie van de dichtbundel heette het over de praktische inspiratiebron van de gedichten nog: “Zou ik u moeten vertellen uit welke praktijk aan ervaringen ik heb geput om die zevendelige dichtcyclus [‘De kus’] te schrijven? Wilt u enig zicht krijgen op de ‘verdichting’ die heeft plaatsgevonden? [...] Zou u het allemaal moeten weten wat er ‘feitelijk’ plaatsvond? Feitelijk? – een uitgesproken dubbelzinnig woord in de context van dichtmaat. In zekere zin wordt wat er ‘feitelijk’ gebeurde, nu juist door de gedichtencyclus beter gevangen dan welk prozaïsch document zou kunnen. [...] U moet de gedichten zélf willen horen spreken.”
Nu, een jaar later, wordt die ‘praktijk aan ervaringen’ toch enigermate nader uitgewerkt, als onderdeel van een essay, getiteld ‘Besturen of Het schaamteloos zwoegen onder de zon’. Werk in uitvoering.

Uit die praktijk ontstond al eerder ook het spotdicht ‘Bestuurlijke zinnen’. Dat haalde de dichtbundel niet, evenmin als het spotdicht ‘Mooie mannen in de mondi’. Bij literaire presentaties in de Openbare Bibliotheek Amsterdam (mei jl.) en Podium Mozaïek (Amsterdam, sept. jl.) kwamen de spotdichten wel naar buiten.
Toch geldt onverminderd de uitspraak bij de verschijningspresentatie: “De dichtbundel [...] is er voor lezers om er hun eigen werkelijkheid in onder te brengen. [De dichter heeft] als het ware een poëtisch ‘casco’ aangereikt. De gedichten liggen er voor lezers om er zélf in te trekken en er zich tijdelijk in te vestigen, ze in te richten naar eigen believen.”

Zo zal de ongekende werkelijkheid achter het gedicht ‘Een eiland verzonken’ uit de bundel Het lichten van de jaren geen enkele invloed gehad kunnen hebben op de opname ervan in De 100 beste gedichten gekozen door Kathleen Ferrier voor de VSB Poëzieprijs 2012, die op 12 januari 2012 verschijnt bij de Arbeiderspers (Amsterdam). De gedichten leiden vooral een leven los van de maker ervan. Een jaar na het verschijnen van de dichtbundel ademen de gedichten nog steeds, niet alleen voor mij, maar ook voor lezers, zo blijkt. Dat stemt tevreden.

Onder handen genomen

Zo. Daar is het dan. Een met de hand geredigeerd manuscript. Mijn manuscript. Beklad, bekliederd, bekrast… Correcties met rode pen. Suggesties, tips en aanwijzingen met potlood in een prachtig schoolhandschrift aangebracht. GEWELDIG !!! Uitgeverij In de Knipscheer heeft een redacteur aan mijn verhalenbundel gekoppeld die net zo werkt als ik dat doe. Gewoon op papier. Uitdraaien die hap en met de pen erdoor. Mijn boek is aldus 'onder handen geweest' en nu is het mijn beurt om met alle op- en aanmerkingen aan het werk te gaan. Ik was ontroerd toen ik al die rode pennestreken zag. Om die iemand die zich met zo veel zorgvuldigheid en nauwkeurigheid op mijn werk heeft gestort.

[van de blogspot van Elodie Heloise]

De Haas vertaalt De Eend

Verzen van Elis Juliana vertaald

door Jeroen Heuvel

Op zondag 7 augustus 2011, de dag voor zijn verjaardag kreeg Elis Juliana de dichtbundel Hé Patu / Waggeleend overhandigd in de aula van de Openbare Bibliotheek in Curaçao. Het is een bundel met 21 verzen van Elis, vertaald naar het Nederlands door Fred de Haas, voorafgegaan door een inleiding en besloten door een nawoord. Het boek ligt nu ook in de boekhandel.
“De verzen van Juliana zijn de verzen van het volk. Zij gaan over de alledaagse Antilliaanse mens met zijn goede en minder goede eigenschappen die met milde spot door Juliana op de korrel worden genomen,” schrijft De Haas in zijn nawoord. In de inleiding schrijven Lucille Berry-Haseth en Sidney Joubert over Juliana: “Bijna nergens is hij echter sarcastisch. En waar hij dat tóch is, is dit alleen voor de goede verstaander invoelbaar. Juliana wil zijn eigen landgenoten een spiegel voorhouden.” Iets verderop: “Het schijnheilige en machogedrag, vaak van jongs af aan bij jongens aangekweekt door de volwassenen in hun omgeving, niet in de laatste plaats door hun eigen moeder, overmoed en misplaatste trots, zijn kenmerkende eigenschappen van Juliana’s volk.

De vertaler heeft in eerste instantie twintig gedichten gekozen, waaronder het waarschijnlijk bekendste gedicht Hé Patu (voor het eerst gepubliceerd in 1956) en later heeft De Haas er Proklamashon uit 2003 aan toegevoegd, om het overzicht completer te maken. Dit is een zeer kleine keuze, want Juliana heeft als je zijn haiku’s meetelt misschien wel bijna duizend verzen gepubliceerd, maar wel een representatieve keuze.

Voordat Joubert tijdens de presentatie van de tweetalige bundel met zijn inleidende toespraak begon, vroeg hij een minuut stilte om het verscheiden van de Juliana-kenner bij uitstek Joceline Clemencia te herdenken. In zijn praatje wees hij er op dat Juliana niet alleen maar ironische gedichten heeft geschreven, maar ook simpelweg gedichten om de luisteraar en lezer te vermaken, zoals Kanta kueru en Laba pena.

De oudste dochter van de dichter, Mayra, declameerde vervolgens haar keuze van drie gedichten in het Papiamentu, om en om met de vertalingen daarvan voorgedragen door Jeroen Heuvel. De componist en musicus Gedion vergastten het publiek met zijn jazz compositie met het op een na bekendste gedicht en lied van Juliana, Chabelita. Dit alles maakt Juliana blij, de wijde glimlach onder zijn neus groeide almaar, tot groot plezier van zijn jongste dochter, die iedereen die hiervoor verantwoordelijk was van harte bedankte, omdat de bejaarde thuis vaker dan wel eens, zit te mokken. De auteur werd de dag na de presentatie 84 jaar.

V.l.n.r. Lucille Berry-Haseth, Mayra (oudste dochter), Elis, echtgenote van Elis en Sidney Joubert

Fred de Haas

Fred de Haas (Utrecht,1938) is als leraar Frans werkzaam geweest in het middelbaar onderwijs o.a. aan het Radulphus College op Curaçao (1965-1970), waar hij met leerlingen een tambú-dansgroep en een aguinaldogroep oprichtte. Samen met een leerling, Toni Halabi, organiseerde hij culturele shows in Centro Pro Arte. De show werd ook opgevoerd op Aruba met medewerking van de bekende - Leu fo’i Kas – presentator Robbie Schouten. Met het Curaçaose Salsbach Jazz Trio voerde hij als gitarist het Adagio van Rodrigo uit op Curaçao, Aruba en Bonaire, live en voor TV. Hij werkte mee als gitarist aan de Misa Antiyano van Etzel Provence. Met zijn leerlingen Paul Maduro en Sonny Ersilia richtte hij het trio Los Dos y Uno op dat o.a. optrad voor de Curaçaose TV.
Fred de Haas vertaalde uit het Papiaments werk van Antilliaanse dichters als Luis Daal, Pierre Lauffer, Elis Juliana, Henry Habibe, Frida Domacassé en Jozef Sickman Corsen, en een bloemlezing uit het werk van de Amsterdamse dichtersgroep Simia Literario: Ta ken mi ta / Wie ik ben, In de Knipscheer, Haarlem 2011, gedichten in het Papiaments, Nederlands en Engels over het thema ‘identiteit’ met een inleiding door de vertaler.

Hij was hoofd van een Internationale afdeling van een middelbare school in Nederland en leidde gedurende 4 jaar het Middle Years Programma voor The International Baccalaureate Organisation. Hij bezocht als inspecteur tal van middelbare scholen en hield onderwijskundige workshops in Europa, China en Zuid-Amerika. Ook schreef hij een groot aantal artikelen over taal en cultuur van de Antillen die werden gepubliceerd in de weekendbijlage Ñapa van de Amigoe di Curaçao, het Antilliaans Dagblad, in het tijdschrift voor Surinamistiek en het Caraïbisch gebied OSO en in Caraïbisch Uitzicht, de Blogspot van de werkgroep Caraïbische Letteren. Activiteiten die nog steeds doorgaan.

Binnenkort te verschijnen
Hij vertaalde de gedichten van Pierre Lauffer die opgenomen zijn in de nog te verschijnen biografie van Pierre Lauffer (auteur: Bernadette Heiligers) en hij schreef ook een nog niet gepubliceerde studie over het werk van de Arubaanse dichter Henry Habibe, waarvan enkele hoofdstukken zullen worden opgenomen in het boek Aruba in literair perspectief (1900-1975), tussen traditie en vernieuwing, dat over enige tijd zal verschijnen.

Fred de Haas is – tot nu toe - leider, zanger, gitarist en presentator van het Latijns-Amerikaanse Ensemble Alma Latina (zie: http://www.alma-latina.nl/).