A Sranan tori e opo/Het Surinaamse verhaal beurt op

Op zaterdag 20 april 2013 organiseert de Stichting voor Surinaamse Genealogie een nieuwe konmakandra. Het Surinaamse Verhaal gaat over de persoonlijke levensgeschiedenissen van mensen die in het koloniale Suriname hun leven opgebouwd hebben. Het wordt verteld en verbeeld door negen verhalenvertellers: familieonderzoekers, actieve donateurs van de Stichting voor Surinaamse Genealogie, schrijvers en wetenschappers. Moderatoren zijn Lucia Nankoe en Jean Jacques Vrij.

Plantage La Prospérité, Para, 19de eeuw

Ochtendprogramma:

10.30 uur Welkomstwoord, terugblik en vooruitblik door de voorzitter van de SSG, Pieter Bol

10.50 uur Yvette Forster presenteert het programma van de nationale herdenking en viering 150 jaar afschaffing slavernij (29 juni t/m 1 juli 2013 in Amsterdam)

11.00 uur Chris Polanen, dierenarts, schrijver en columnist.

11.15 uur Chan Choenni, bijzonder hoogleraar Hindostaanse migratie aan de VU, bijdrager aan

Sarnami Hindostani 1920-1960. Het verhaal van mijn par adja en par adji, mijn overgrootvader en -moeder van vaders kant.

11.30 uur Nathaly Pengel-Wong, oud onderwijzeres en maatschappelijk werkster en actief

donateur van de SSG. Het verhaal van de plantage La Prosperité en de Pengels in het district Para.

11.45 uur Dennis Lee Kong, ICT-er en actief donateur van de SSG. Het verhaal van mijn stammoeder Laurentia Kerpens en haar nageslacht.

12.00 uur Gelegenheid tot het stellen van vragen aan de vier verhalenvertellers.

12.15 uur Lunch (voor eigen rekening) met volop gelegenheid tot onderling netwerken. De heerlijke Surinaamse broodjes en hapjes worden verzorgd door John Lo-A-Njoe

Plantage Peperpot. Foto @ Settie

Middagprogramma:

13.30 uur Lisa Djasmadi, cultureel antropologe, secretaris Stichting Comité Herdenking

Javaanse Immigratie en schrijfster van De Stille Passanten. Persoonlijke verhalen die de veerkracht van de Javaanse migranten in de periode na de contractarbeid illustreren.

13.45 uur Roline Redmond, actief donateur van de SSG, schrijft aan een kroniek van het

geslacht Doorson, als vervolg op een verhalenbundel over dezelfde familie.

Het verhaal van de generatie van mijn grootmoeder Paulina Wijks en haar voorouders.

14.00 uur Marie-Claire Fakkel, actief donateur van de SSG. Het verhaal van Lady Smith en mevrouw Fakkel, twee vrouwen, een eeuw na elkaar geboren.

14.15 uur Janny de Heer, actief donateur van de SSG en schrijfster van boeken over Curacao

en Suriname. Het verhaal van de bijzondere familie Horst.

14.30 uur Rosemarie Smeets, sociaal pedagoge, schrijfster van “Suriname-kleurboek” en actief

donateur van de SSG. Het verhaal van Jacob en Max Pinas.

14.45 uur Gelegenheid tot het stellen van vragen aan de vijf verhalenvertellers.

15.00 uur Gezellig samenzijn en netwerken.

16.00 uur Einde van de bijeenkomst

Gedurende de hele bijeenkomst is er gelegenheid om een bezoek te brengen aan de door de SSG

georganiseerde fototentoonstelling en aan de als vanouds aanwezige boekenstands. Deze keer is

er ook een stand van het CBG. Tevens verkoop en signeren van boeken, geschreven door onze

donateurs.

Het Ministerie van Financiën in Paramaribo. Foto @ Stagram

Locatie: Christus Triumfatorkerk Juliana van Stolberglaan 154, 2595 CL Den Haag

(Ingang om de hoek via De Carpentierstraat)

Entree : Donateurs gratis, niet donateurs € 7,50

(bij ter plekke donateur worden à € 25,- per jaar, is de toegang gratis)

Inloop : Vanaf 10.00 uur

Hoe is de Christus Triumfatorkerk bereikbaar?

Het adres is: Juliana van Stolberglaan 154 / hoek Laan van Nieuw Oost-Indië

2595 CL Den Haag (Bezuidenhout). Ingang om de hoek via De Carpentierstraat

NS: Vanaf Centraal Station Den Haag is het ongeveer 15 minuten lopen, of tram 2 of 6.

Vanaf Station NOI is het ongeveer 10 minuten lopen, of bus 23 of tram 2.

Auto: Parkeren in de straten rondom de kerk is gratis op zaterdag!

Voor een uitgebreide routebeschrijving zie: www.christustriumfatorkerk.nl

Seksualiteit en Erotiek in Suriname (4 en slot)

door Chris Polanen

Vrouwenhandel in Suriname

Laura van der Wal deed onderzoek in Suriname naar het verschijnsel vrouwenhandel en vertelt over haar bevindingen. Via de stichting Maxi Linder Associations kwam zij in contact met deze vrouwen.
Suriname is een aantrekkelijk land voor vestiging en doorvoer van prostituees, omdat de grenzen makkelijk te passeren zijn en er in het land weinig tot geen controle is. Er zijn in Suriname veel vrouwen uit Brazilië, de Dominicaanse Republiek, Columbia en China die in de prostitutie werken en min of meer gevangen gehouden worden. Ze reizen vaak af zonder te weten dat ze als prostituee te werk gesteld zullen worden. Ze hebben geen geld en hun paspoorten worden afgenomen door de eigenaar van de club. Ze moeten de kosten van hun reis en verblijf door te werken afbetalen. Deze schuld wordt door de clubeigenaren vaak telkens verhoogd, zodat er een soort moderne slavernij ontstaat.

De vrouwen worden voortdurend in de gaten gehouden. Ze worden na een tijdje verplaatst van de ene club naar de andere zodat de clubs telkens nieuwe vrouwen kunnen aanbieden.
Ook proberen de clubeigenaren zo te voorkomen dat de vrouwen relaties aanknopen met cliënten. Toch komt het regelmatig voor dat mannen een vrouw als het ware uit de club wegkopen, omdat ze een relatie met haar hebben.

Van der Wal legt uit hoe het komt dat er in Suriname zoveel ruimte is voor vrouwenhandel.
Ze maakt onderscheid tussen een territoriale, een juridische en een culturele enclave.

Juridische enclave Prostitutie is niet gelegaliseerd en de overheid voert een gedoogbeleid. Het gevolg hiervan is dat er geen controle is op vrouwenhandel en uitbuiting. Bordelen staan officieel te boek als hotels en dancings.
Vrouwen die weglopen uit bordelen of eruit gezet worden omdat ze HIV hebben, kunnen nergens terecht, omdat er wettelijk geen opvang of hulp voor hen is. Een slachtoffer van vrouwenhandel wordt behandeld als een prostituee en dus als overtreder van de wet. De afgelopen jaren zijn er clubeigenaren veroordeeld voor het achterhouden van paspoorten
van vrouwen. Tegenwoordig nemen ze de vrouwen echter dokterskaarten en vaccinatieboekjes af. Dit is net zo effectief.

Territoriale enclave De grenzen van Suriname zijn makkelijk te passeren. In het binnenland is de overheid bovendien helemaal niet aanwezig en krijgt criminaliteit alle ruimte. Dit heeft tot gevolg dat er binnen de Surinaamse grenzen ook vrouwen verhandeld worden, bijvoorbeeld Braziliaanse vrouwen die naar het binnenland gestuurd worden, maar ook marronvrouwen in het binnenland.

Culturele enclave Door de taalbarrière is er weinig communicatie mogelijk tussen prostituee en klant. Dit maakt het makkelijker voor de klanten om de identiteit van de vrouwen te ontkennen. Surinaamse mannen stappen daarom sneller naar een buitenlandse prostituee dan naar een Surinaamse. In de kleine samenleving is een anonieme transactie veiliger. De buitenlandse prostituees worden bovendien als ‘exotisch’ gezien. Er is een verharding in de samenleving merkbaar. “Ze willen het zelf,” zegt men. Surinaamse vrouwen zien de buitenlandse vrouwen zelfs als concurrenten ‘die hun man afpakken’ in plaats van als slachtoffers.

Suriname is drie jaar geleden van de internationale zwarte lijst op het gebied van vrouwenhandel gehaald, maar er moet nog veel gebeuren. Van der Wal eindigt met aanbevelingen om het probleem aan te pakken. Erkenning van prostitutie als arbeid is absoluut noodzakelijk. Alleen dan kan dwang en uitbuiting aangepakt worden. Het huidige gedoogbeleid maakt vrouwen kwetsbaar. Er is duidelijkheid nodig over de positie van de verschillende instanties die vrouwenhandel bestrijden. Deze instanties moeten beter samenwerken. De samenleving als geheel moet verantwoordelijkheid nemen voor het vrouwenhandelprobleem. Voorlichting moet duidelijk maken dat veel vrouwen er niet voor gekozen hebben om te werken als prostituee en slachtoffer zijn.

Andere onderwerpen die tijdens het colloquium Surinamistiek-2007 ter sprake kwamen waren:
Hosselen in rood en roze. Een Hollandse nachttocht langs Surinaamse pooiers, bisnis-jongens en homo’s. Door Paul van Gelder.
Veranderde seksuele gedragingen bij de Trio Inheemsen van Zuid-Suriname: Aanleidingen,
Uitingen en consequenties. Door Marieke Heemskerk.
Aflauw en haar bakaman in twee Afro-Surinaamse zangspelen: laku prey en lobi singi. Door
Ineke van Wetering.

Seksualiteit en Erotiek in Suriname (3)

door Chris Polanen

 Wasi ondrosei, vaginale stoombaden in Suriname

Tinde van Andel, onderzoekster verbonden aan het Nationaal Herbarium en de Universiteit van Utrecht gaf een lezing over: ‘Wasi ondrosei’, het gebruik van vaginale stoombaden in Suriname.
Haar team vond op de markt in Suriname 96 plantensoorten die voor vaginale stoombaden gebruikt werden. Buiten het commerciële circuit vonden ze nog eens 70 soorten en ze was ervan overtuigd dat ze meer soorten gevonden hadden als ze dieper het binnenland in gegaan waren. Marronvrouwen zijn de verzamelaars, handelaren en belangrijkste consumenten van deze planten. Er wordt ongeveer voor 42000 $ per jaar aan deze planten verhandeld.

Het vaginale stoombad, ook wel genoemd, uma wasi, faya watra of wasi poentje, wordt
twee maal per dag aanbevolen. De bladeren of bast worden aan de kook gebracht en de vrouw gaat erboven zitten. Nadat het brouwsel afgekoeld is, wast de vrouw zich er mee.

Van Andel onderzocht waarom vrouwen dit doen en hoeveel plantensoorten voor elk doel gebruikt worden.
-schoonmaken van de vagina – 97 soorten
-strakker maken van de vagina-97 soorten
-baarmoeder schoonmaken na bevalling – 51 soorten
-meer plezier bij seks- 46 soorten
- tegen vieze geur vrouw – 46 soorten
-droogmaken van de vagina-45 soorten
-tegen kraamvrouwenkoorts-44 soorten
-aansterken kraamvrouw-31 soorten

Het droogmaken van de vagina is geen specifiek Surinaams gebruik, maar is afkomstig uit Afrika, waar dit ‘dry sex’ wordt genoemd.
Van Andel benadrukt dat het droogmaken van de vagina en dry sex gevaren met zich mee brengt. Droogmaken onderdrukt de natuurlijke bacteriegroei in de vagina en beschadigt het vaginale slijmvlies. Condooms kunnen makkelijker scheuren en door kleine wondjes kunnen SOA’S, waaronder HIV makkelijker overgedragen worden.

Onder de Marrons is een groter percentage mensen besmet met HIV dan onder andere bevolkingsgroepen. Waarschijnlijke oorzaken hiervoor zijn: veel seksuele partners, weinig condoomgebruik en en volgens van Andel ook de vaginale stoombaden.
Aangezien meer dan 1 % van de Surinaamse bevolking met HIV besmet is, moet men officieel spreken van een epidemie.

Er is echter wel een voordeel van het gebruik van vaginale stoombaden na de bevalling.
Vooral als deze onder onhygiënische omstandigheden heeft plaatsgevonden, kunnen stoombaden wel degelijk de kans op infecties verlagen. Er is dus goede voorlichting nodig over het gebruik van vaginale stoombaden. In Suriname, maar ook in Nederland. Jaarlijks wordt er 55000 kg planten voor dit doel vanuit Suriname met luchtpost naar Nederland vervoerd. Nederlandse medische instanties zijn echter geheel niet bekend met deze materie.

Seksualiteit en Erotiek in Suriname (2)

door Chris Polanen

Overspel in de orthodoxe Hindoe gemeenschap

Pullfactor 1 Nilanti Narain

Sahiensa Ramdas verbonden aan de Anton de Kom universiteit van Suriname, sprak over haar onderzoek: Overspel binnen de orthodoxe hindoe gemeenschap in Suriname: liefde, leugens en religie. Dit onderzoek dat in 2002 van start ging, had als primair doel het doorbreken van taboes. Ramdas wees er op dat Hindoestanen de tweede meest besmette groep in Suriname zijn, als het gaat om HIV.

In de religie wordt een onderscheid gemaakt tussen overspel in geest, woord en daad. In India
werd een vrouw uit het dorp verbannen als aan het licht kwam dat ze overspel gepleegd had.
In Suriname is dezelfde dubbele moraal te zien: van de vrouw wordt kuisheid en trouw verwacht, van de man niet. Hoewel in Suriname geen uitstoting of verbanning plaatsvindt, is er wel sociale uitsluiting en roddel.



Pullfactor 2 Nilanti Narain

Ramdas vroeg zowel mannen als vrouwen naar hun motieven om overspel te plegen.
De vrouwen noemden vooral:
-een ongelukkig/saai huwelijksleven.
-ontevredenheid met het uiterlijk van de partner.
-onvoldoende seks met eigen partner.
-wraakactie omdat de partner overspel had gepleegd.

Bij vrouwen zijn het vooral de zogenaamde push-factoren die de vrouw richting overspel duwen.



De mannen noemden:
-vrijer seksgedrag met vrouwen buiten het huwelijk. Gezien het respect dat men voor de huwelijkspartner heeft, worden bepaalde vormen van seks niet beoefend/gevraagd. Buiten het huwelijk heeft men daar geen problemen mee.
-vrouwen van andere bevolkingsgroepen hebben een grote aantrekkingskracht.
-opwinding, avontuur, macht.
-ontevredenheid over de uiterlijke verzorging van de partner.
-gearrangeerd huwelijk met een partner tot wie men zich niet aangetrokken voelt.
Bij mannen zijn het vooral de zogenaamde pull-factoren die de man richting overspel trekken.



Pullfactor 3 Nilanti Narain

Ramdas benadrukt dat overspel over het algemeen angstvallig geheimgehouden wordt om schande, eerverlies en huwelijkscrises te voorkomen. Men doet dit door middel van:
-leugens, ontkenning en toneelspel.
-uitwissen van sporen en tekens. Het spreekt voor zich dat zuigplekken, krabben, spermavlekken en verdachte luchtjes uit den boze zijn. Er zijn diverse hotels in Suriname
die vooral door overspeligen bezocht worden.
-vrienden en kennissenkring. Degene die overspel pleegt heeft altijd mensen die hem of haar
een alibi verschaffen.

De levendige voordracht van Ramdas over dit onderwerp zorgde voor hilariteit in de zaal.



Pushfactor 1 Nilanti Narain

Opvallend vond Ramdas dat de meeste mensen die overspel plegen, dit niet zien als een overtreding van normen en waarden. Kerkbezoek en goed zorgen voor het gezin, worden in dit opzicht gezien als belangrijkste voorwaarden.
Ramdas concludeerde dat religie wel een belangrijke sturende functie heeft op seksueel gedrag, maar weinig invloed heeft op de beslissing om overspel te plegen. Ze eindigde met de woorden:‘Bezint eer gij begint.’

 

(wordt vervolgd)

Seksualiteit en Erotiek in Suriname (1)

door Chris Polanen

[Verslag van het colloquium Surinamistiek-2007 over Seksualiteit en Erotiek in Suriname; de uitgebreide teksten zijn inmiddels verschenen in het tijdschrift Oso.]

Foto © Swit' Sranan

De voorzitter van het IBS, Peter Sanches,  begon zijn inleiding met de constatering dat dit onderwerp onontgonnen gebied was. Hij verwees naar liedjes met expliciete seksuele teksten. ‘Toen Lieve Hugo in de zeventiger jaren Punta Woi zong was men geschokt en vele jaren later toen de Exmo Stars over Johannes de Doper zongen was men net zo geschokt. Tegenwoordig zijn veel muzikale teksten zeer expliciet. In dat opzicht sluit Suriname zich aan bij de rest van het Caraibisch gebied, zoals Jamaica met haar dance hall-muziek.’
Sanches vertelt dat ondanks seksuele toespelingen die in muziek, dans en kleding volop aanwezig zijn, seks in Suriname nog een groot taboe is, waarover in huiselijke kring niet gesproken wordt. Er wordt wel onderzoek gedaan op het gebied van seksualiteit, maar eigenlijk alleen in medisch-sociaal verband op het gebied van geboorteplanning, tienerzwangerschappen, HIV preventie etc. Sanchez sprak de wens uit dat dit colloquium de aanzet zou zijn voor verder onderzoek.

Op zoek naar de Surinaamse seksualiteit

De eerste spreekster Gloria Wekker, sociaal en cultureel antropologe, ging in haar inleiding op zoek naar de Surinaamse seksualiteit.’Het wordt hoog tijd dat men in Suriname gaat praten over seks, omdat het niet praten over seks grote consequenties heeft.’ Wekker constateerde dat het dagelijks leven in Suriname doordrenkt is van seksuele toespelingen, maar vroeg zich af wat we eigenlijk weten over de seksuele beleving van Surinamers.

Foto © Swit' Sranan

In de Afro Surinaamse samenleving is een sterke beeldvorming waarin de man seksuele superkwaliteiten(aanleg en begaafdheid) toebedeeld worden. Vooral de mannen gaan daarin mee, zonder zich er van bewust te zijn dat dit een erfenis is van een koloniaal/racistisch verleden. Tegelijkertijd is er ook veel schaamte en is het beeld van vrouwelijke seksualiteit gebaseerd op religieuze waarden.
Wekker stelt de vraag: waarom zouden we seksualiteit bestuderen? Het lijkt immers een hoogst intieme en persoonlijke kwestie. Ze legt uit dat de organisatie van seksualiteit echter
veel vertelt over de maatschappij op een bepaald moment en de verdeling van de macht.
Dit was in het koloniaal verleden heel duidelijk met de blanke man geheel aan de top en de zwarte vrouw beneden.
In Suriname wordt seks vaak gezien als iets natuurlijks en onvermijdelijks, maar Wekker maakt duidelijk dat seks een sociale constructie is. Ze gelooft dat hoewel elke Surinaamse bevolkingsgroep bepaalde seksuele kenmerken heeft, er ook een gedeelde Surinaamse seksuele moraal is. Ze noemt als voorbeelden hiervan de ‘buitenvrouw’ en de homosociale seksuele cultuur. Dit laatste wil zeggen dat mannen vooral met mannen optrekken en vrouwen met vrouwen. Communicatie over seks vindt dan ook vooral onder elkaar plaats en niet zozeer tussen mannen en vrouwen.
Wekker concludeert dat in de rest van het Caraibisch gebied veel meer studies naar seksualiteit plaatsvindt en dat Suriname hierbij erg achterblijft. Ze doet aanbevelingen voor verder onderzoek.

(wordt vervolgd)

Prijsuitreiking dWTLiterair

Foto © Cedric Cooman

Els Moor van de redactie van de Ware Tijd Literair reikt in Tori Oso de DWTL-award uit aan mevrouw Busropan, de moeder van Chris Polanen. Polanen, die in Nederland woont, is de winnaar van de verhalenwedstrijd die de redactie van dWTLiterair uitschreef in verband met het 25-jarig bestaan van de rubriek. Ook de broer van Henna Goudzand-Nahar, winnares van de tweede prijs, kreeg een prijs overhandigd.

Voor de hele uitslag, zie dit eerdere bericht

DWT-Literair presenteert katern verhalenwedstrijd

In Tori Oso vindt woensdagavond de feestelijke prijsuitreiking plaats aan de twee winnaars van de verhalenwedstrijd die de literaire pagina van het dagblad de Ware Tijd onlangs uitschreef bij het 25-jarig bestaan van de rubriek. Op deze avond wordt ook een speciaal verhalenkatern gepresenteerd om dit heuglijke jubileum van ‘Literair’ te vieren.

In de katern zijn naast de twee winnende verhalen, een geselecteerde ‘top-tien’ uit alle ingezonden verhalen opgenomen. Dit katern verschijnt zaterdag als een extraatje in de krant, als een jubileumcadeau voor alle lezers van de Ware Tijd. Duizend extra exemplaren van het verhalenkatern worden door boekhandel VACO voorzien van een harde kaft en komen ter beschikking aan scholen en bibliotheken in het hele land.

99 inzendingen
Na het doorlezen, beoordelen en opnieuw lezen van maar liefst 99 inzendingen, heeft een jury twee winnaars aangewezen: dierenarts Chris Polanen en docente Nederlands Henna Goudzand-Nahar. Beide winnaars zijn afkomstig uit Suriname en wonen in Amsterdam.

Het is de derde keer dat de redactie van dWT-Literair een verhalenwedstrijd organiseert. In november 1995 was er een wedstrijd bij gelegenheid van de 400ste editie en in 2001 werd ook een wedstrijd gehouden toen de pagina 15 jaar bestond en de 700ste editie verscheen.

De opzet van dWT-Literair is divers. De rubriek verschaft de lezers informatie door het bespreken van nieuw verschenen boeken; daarnaast schrijven de medewerkers essays over literaire onderwerpen die binnen het onderwijs gebruikt kunnen worden, die discussies teweeg kunnen brengen en die vooral ook het lezen bevorderen, in het bijzonder van de jeugd.

Polanen en Goudzand winnen dWTL-schrijfwedstrijd

Foto © Matthew Goddard-Jones

De prijswinnaars van de schrijfwedstrijd bij gelegenheid van 25 jaar de Ware Tijd Literair zijn bekend. Juryleden Chandra van Binnendijk, Jane Smith en Giwani Zeggen kenden de eerste en tweede prijs toe aan Chris Polanen en Henna Goudzand. Zij werden uitverkoren uit 99 inzenders die meededen aan de schrijfwedstrijd in verband met het 25-jarig jubileum van de Ware Tijd Literair. Daarnaast zijn nog tien uitzendingen geselecteerd voor publicatie. De publicatie zal uitkomen in de vorm van een krantenkatern, dus voor srd. 1,- voor ieder die de krant koopt op 26 november. Daarnaast zal VACO het katern in een ingebonden versie aan scholen aanbieden.
Hoewel het prettig is te constateren dat er zoveel schrijflustigen zijn, die zich betrokken voelen bij het Surinaams literair gebeuren, blijft het een beetje pijnlijk dat beide prijswinnaars in Nederland wonen. Enige reflectie hierop van betrokkenen in Suriname zou niet slecht zijn. De feestelijke prijsuitreiking is in Tori Oso op 23 november. In verband met de beperkte zitcapaciteit is dit festijn voornamelijk voor genodigden. Mensen die er heel graag bij willen zijn kunnen een mailtje sturen naar rpelser@sr.net.