door Tascha Samuel
Paramaribo - In de vrij goedgevulde achtertuin van Tori Oso werd in het kader van ‘Wereld Verteldag’ een speciale tori neti gehouden met als centraal thema het werk van wijlen Harry Jong Loy.
De schrijversgroep ’77 en het Nationaal Archief Suriname waren de organisatoren. Het waren vooral ouderen die op deze avond kwamen luisteren naar de oude tori’s van Jong Loy, gepresenteerd door verschillende vertellers. Adyers tori’s, yorka tori, bakru tori’s en lafu tori werden allemaal gebracht. De dochter van Jong Loy, Henna Stadwijk moeder van de bekende choreografe Tanuya Manichand- gaf aan dat haar vader zelfs in de opvoeding een verteller was. “Als hij een verhaal vertelde haalde je er een les uit.” De tori’s waren spannend, maar hadden ook vaak veel humor en er werd dan ook veel gelachen op deze tori neti.
Paramaribo - In de vrij goedgevulde achtertuin van Tori Oso werd in het kader van ‘Wereld Verteldag’ een speciale tori neti gehouden met als centraal thema het werk van wijlen Harry Jong Loy.
De schrijversgroep ’77 en het Nationaal Archief Suriname waren de organisatoren. Het waren vooral ouderen die op deze avond kwamen luisteren naar de oude tori’s van Jong Loy, gepresenteerd door verschillende vertellers. Adyers tori’s, yorka tori, bakru tori’s en lafu tori werden allemaal gebracht. De dochter van Jong Loy, Henna Stadwijk moeder van de bekende choreografe Tanuya Manichand- gaf aan dat haar vader zelfs in de opvoeding een verteller was. “Als hij een verhaal vertelde haalde je er een les uit.” De tori’s waren spannend, maar hadden ook vaak veel humor en er werd dan ook veel gelachen op deze tori neti.
Arlette Codfried vertelt geanimeerd het verhaal van Onti man die door de dieren werd verjaagd en zijn oplossing daartoe. (Foto @ Irvin Ngariman)
WeloverwogenVolgens de vertegenwoordiger van het Nationaal Archief Suriname beslaat het werk van Jong Loy wel vijf kilometer papier. “Eddy van de Hilst zou een flauwte krijgen als hij het Sranan las wat Jong Loy bezigde”, gaf mc van de avond Sylvana Dankerlui aan. Hij schreef het namelijk zoals het klonk met de Nederlandse klankweergave. Daarnaast verbeterde hij veel. Uit zijn schrift was te merken dat hij weloverwogen woorden koos en vaak dingen veranderde. Vele tori’s van Harry gingen over het bos en het harde leven van de jager. Ismene Krisnadath had met het verhaal ‘de rechtsspraak’ de lachers op haar hand. Die tori ging over een Inheemse vrouw die een geitje verloor, wat vervolgens eindigde in een Babylonische spraakverwarring in het dorp. Arlette Codfried vertelde het verhaal van de jager die telkens als hij een huis bouwde werd verjaagd door de dieren uit het bos. Hij verhielp het door een heel groot huis te bouwen waar alle dieren in pasten en vervolgens dat in brand te steken. Dichter Micheal Slory presenteerde die avond ook een gedicht over Jong Loy.
Frits Wong Loi Sing vertelde na de pauze een spannend spookverhaal uit het dorp Tamareng waar hij ooit gewerkt had als onderwijzer. Saillant detail was de ‘bloederige’ beschrijving van hoe men vroeger de kinderen ontdeed van sika’s. Iedereen zat te rillen in de zaal. Anne Marie Sanches die met Jong Loy heeft samengewerkt vertelde over de prettige tijden met Jong Loy en hoe populair hij wel was. “Als die jongens - Roy Heave en andere oude collega’s - een verkeerde band erin hadden gedaan stond de telefoon direct roodgloeiend. Men wachtte echt op de tori’s van Jong Loy”.
Ook dichter Sombra bracht een prachtig verhaal over een jager die slang, rat en mens hielp komen uit een diep gat. De avond werd afgesloten met een verhaal gebracht door Guillaume Pool. Deze avond behoeft navolging en zou wellicht in een meer sfeervollere zetting gebracht kunnen worden.
[uit de Ware Tijd, 30/03/2012]
