Het is al weer een paar jaar geleden dat we (mijn moeder en ondergetekende) het Desenkadena
-monument op het Rif te Curaçao voor het eerst zagen. Ter voorbereiding op dit bezoek had ik mij, voor mijn begrippen, redelijk geïnformeerd, door enkele boeken te lezen, ondermeer: 1795 De slavenopstand op Curaçao van A.F. Paula (1974), om mij een beeld te vormen van de verschrikkelijke geschiedenis die op deze plek heeft plaatsgevonden. Een bezoek aan het museo Kurá Hulanda, met de indrukwekkende bronzen sculptuur Mama Afrika op de binnenplaats, behoorde ook bij deze voorbereiding. Even daarna zag ik bij een Curaçaose vriend een sculptuur in zijn tuin staan, en aangezien ik niet alleen in de Curaçaose geschiedenis, maar ook in kunst ben geïnteresseerd, vroeg ik wie de maker van deze sculptuur is. Ogenschijnlijk achteloos zei hij: Nel Simon.Enige tijd ging voorbij. Op een gegeven moment zit ik met een vriend op het KITLV in Leiden, de foto’s van Curaçao te bekijken, en kom zo bij de foto van het Desenkadena-monument terecht: de verklarende tekst bij deze foto gaf aan dat de ontwerper / maker van de bronzenbeeldengroep Nel Simon is. Wat er door me heen ging is te beschrijven, maar in het kader van de leesbaarheid van deze tekst, zal ik me in houden en beperken: het kwam er op neer dat ik meer van Nel Simon wilde weten. Wie is deze man, die deze bijzondere monumenten gecreëerd heeft. Waar kan ik hem ontmoeten, en dergelijke vragen meer, bestormden mij.
Het is zaterdag, en mijn moeder en ik staan voor de deur van de Art Studio van Nel Simon in Amsterdam. Mijn hart bonkt. Nu gaat het gebeuren. We bellen aan. De deur wordt geopend door een vriendelijke heer: Bon dia, mi nòmber ta Nel Simon. Komt U binnen, doe alsof U thuis bent. We staan voor de Curaçaose beeldend kunstenaar, die het belangrijkste monument van Curaçao: Het Desenkadena-monument, gemaakt heeft.
Nel Simon straalt rust, vriendelijkheid, veiligheid, vertrouwdheid uit. We stellen ons voor en hij vraagt wat we willen drinken. Heeft U koffie? Even later is het koffiezetapparaat uitgeprutteld. In de zithoek van de Art Studio leggen we uit welke betekenis dit moment voor ons heeft. Tegelijkertijd werpen we blikken op het expositiegedeelte, en de daarachter liggende werkruimte en de ruime tuin, waarin sculpturen van Nel Simon geëxposeerd zijn. De uitnodiging van Nel Simon, om alles goed te bekijken nemen we graag aan.
De Art Studio is een oase van sereniteit. We zien een kleine versie van de Desenkadena in brons. Nel Simon legt uit dat de geschiedenis die aan de basis ligt van Desenkadena minder expliciet leeft bij de jongere Curaçaose generatie. Maar: nunka lubidá e Historia di Kòrsou. We zien de sculpturen die met warme en intense Curaçaose en Afrikaanse inspiratie zijn gemaakt. Iedere sculptuur heeft haar eigen karakter. Er straalt kracht uit, authenticiteit, historiciteit, gevoel, humaniteit.
Aan een wand hangen foto’s die de creatie van de Desenkadena in fases weergeven. Op een andere wand zien we het ontstaan van Mama Afrika. Terug bij de koffie zien we een lijstje liggen waarop de vele tientallen internationale exposities vermeld staan die Nel in zijn meer dan 40 jarige beeldend-kunstenaarscarrière heeft gehad. In een regeltje staat dat Nel Simon voor zijn oeuvre in 1992 de Cola Debrot prijs voor Fine Arts ontvangen heeft.
Beeldend kunstenaar Nel Simon woont vlak bij zijn Art Studio, en voelt zich prettig in deze omgeving met kunstenaars met verschillende disciplines. Hij heeft er niet alleen contact mee, maar werkt er ook mee samen. Ook heeft hij contact met collegae Curaçaose kunstenaars in Nederland en daarbuiten. Nel Simon heeft het zo druk als hij zelf wil: zijn agenda is vol, maar hij neemt voor iedereen de tijd.
Het Desenkadena nationaal monument van Curaçao, is ontworpen en gemaakt door Nel Simon en onthuld op 3 oktober 1998, dus méér dan 203 jaar ná de vrijheidsstrijd die aangevoerd werd door Tula, Bazjan Carpata, Louis Mercier, Pedro Wacao, Sablika en velen die hen in deze strijd voor vrijheid volgden. Op 17 augustus 1795 werd deze strijd voor vrijheid, die door de Nederlanders geïnterpreteerd werd als een opstand tegen het wettige, (niet democratische tot stand gekomen) koloniale gezag, zeer wreed onderdrukt: Op het Rif, in het Parke Lucha Pa Libertat, waar het Desenkadena-monument staat, werden Tula en vele andere vrijheidstrijders gemarteld en geëxecuteerd. Pas vanaf 1985 is 17 augustus een Nationale Herdenkingsdag op Curaçao.
Nunka lubidá e Historia di Kòrsou : konmemorá Desenkadena
