Driehoeksreis [1]

De Leidse kunstenaar Bert Kienjet laat zich in zijn grafisch werk inspireren door de Dutch Caribbean. Hij bezocht Curaçao in 2000 voor het eerst. Sindsdien onderzoekt hij de overeenkomsten, maar zeker ook de kenmerkende verschillen tussen zijn eigen maatschappelijke achtergrond – met name zijn geboorte- en woonplaats Leiden - en de overzeese Koninkrijksdelen. Hij kijkt vanuit zijn Noordwest Europese roots, die teruggaan tot de 16de eeuw. Evenzeer kijkt hij vanuit zijn dagelijks bestaan als kunstenaar en als gemeentelijke beleidsambtenaar naar de hedendaagse Curaçaose samenleving en haar bijzondere geschiedenis.
De samenhang tussen geschiedenis, cultuur en identiteit van beide samenlevingen is opzienbarend. Het onderzoek naar die verwantschap heeft in 2010 en 2011 geleid tot een reeks etsen met de titel Driehoeksreis.

De reeks bestaat uit tientallen portretten van ‘personages’ die de driehoeksreis bevolk(t)en. Deze reis van Europa via West Afrika naar het Caraïbisch gebied en weer naar Europa werd in de 17de eeuw door de West-Indische Compagnie begonnen. Deze reis wordt door Kienjet als metafoor gebruikt voor de sociale, culturele en bestuurlijke beïnvloeding en banden tussen Westerse, Afrikaanse en Caraïbische culturen.
Soms betreft het personages die zich feitelijk op en tussen de drie continenten manifesteerden, soms gepersonifieerde cultuurdragers, soms bestaande figuren die een grote of kleinere rol spelen/gespeeld hebben in het grote geheel van cultuuroverdracht en identiteitsbevestiging. Door het groepsgewijs tonen van de portretten worden verhalen zichtbaar, wordt een hernieuwd combineren en vergelijken mogelijk. Een moreel oordeel over de impact van de driehoeksreis op de huidige samenleving laat Kienjet daarbij aan de kijker over.

Eind januari opent in het Curaçaosch Museum een overzicht van het grafisch werk van Bert Kienjet. De serie Driehoeksreis zal daarbij in zijn geheel getoond worden. De komende zes weken elke vrijdag alvast een voorproefje van dit bijzondere kunstwerk op Caraïbisch Uitzicht, voorzien van korte onderschriften door Kienjet zelf.

Links: Portret van bronzen Ifé-sculptuur in het Museum Kura Hulanda, 2011, ets/aquatint; rechts: Portret van Jules de Palm, 2010, ets.

Wachters. Bewakers van hun cultuur en geschiedenis. Verschaffers van Afro-Curaçaose identiteit. De Ifé-man door er te zijn in de meditatieve stilte van de West-Afrika-afdeling van het Kura Hulanda Museum (waarom zie ik daar nooit zwarte mensen op zoek naar hun Yoruba-roots?). Jules de Palm door te zingen en te vertellen over zijn eiland, door goedmoedig de surrogaatvader te zijn voor duizenden bursalen, ze voor stommiteiten te behoeden. Toch lijken ze allebei ontheemd; Ifé-man heeft zijn Afrikaanse volk verloren; Jules dichtte ooit ‘bentami na Kòrsow’: werp mij terug naar Curaçao, maar woont al jaren in Den Haag. Blijven ze waakzaam, in het volle besef van hun belangrijke taak?
[BK]

[vervolg, klik hier]