‘Lezen leert je beter Nederlands praten’

Maurice Ehlinger - Nu lisant

door Tascha Samuel

Paramaribo - Geny Tawjoeram (13) is één van de vijf jongeren die in de sfeervol versierde tuin van De Surinaamsche Bank is geïnstalleerd als ‘leesambassadeur’. Vanuit de Rahanschool slaagde zij vorig schooljaar en werd ook voorleeskampioen. “Ik zit nu op de Anton Leeuwinschool, een mulo-school te Pad van Wanica, en ik heb altijd veel van lezen gehouden. Mijn moeder koopt boeken voor me. Ik vind dat je veel leert uit boeken en dat je beter Nederlands leert praten. Ik houd van spannende boeken”, lacht Tawjoeram vriendelijk. Ze hoopt als leesambassadeur vooral kinderen op haar nieuwe school te bemoedigen om meer te lezen.

De 13-jarige Geny Tawjoeram tekent vol trots het certificaat waarop staat dat ze nu formeel voorleesambassadeur is.
Foto © Stefano Tull.

  

Feestelijke afsluiting

Woensdag was de speciale feestavond voor de Voorleeskampioenen van 2013 op de dag van de Rechten voor het kind. Voor Stichting Projekten is 2013 het jaar van 'Voorlezen'. In juli werden in samenwerking met de Nederlandse Taalunie de Nationale Voorleeskampioenschappen gehouden. Ruim 45 kinderen in stad en district zijn toen 'gekroond' en deze avond was de feestelijke afsluiting van het project. De kinderen werden vergast op lekkers, drank, een optreden van kinderfavoriet Enver. Uit volle borst zongen ze mee met 'Kan kan man' en 'I Love Suriname'. Ook de jongens van de Mystikalz wisten de kinderen aan het joelen en schreeuwen te krijgen. Flinke kinderen mochten hun kunnen tonen. Er werd gezongen, gedanst en voorgelezen.

Jerrel Pinas en Sharon Pinas. Foto © Guillo Grant

Groeiposters

Jerrel Pinas, hield de aanwezigen een nieuw project voordat te maken heeft met het Kinderboekenfestival. Het thema is 'groei'. In het kader van dat thema zal hij 'groeiposters' maken. "We hebben kinderen gevraagd om na te denken over groei en om daarover een verhaal te schrijven en daar tekeningen bij te maken. De mooiste verhalen komen op een poster met begeleidende teksten. Deze kunnen dan op school gebruikt worden", legt de schrijver uit. Kinderen uit Bukafolo in Sipaliwini hebben prachtige verhalen geschreven. Verhalen over groei van hun gezin, maar ook van het dorp. Doordat er kinderen worden geboren of omdat er meer mensen komen wonen in het dorp 'groeit' hun woonplaats ook. Na de gezelligheid mochten alle kampioenen een speciale leesdoos in ontvangst nemen.

[uit de Ware Tijd, 22/11/2013]

Boek moet discussie rond natievorming aanwakkeren

door Tascha Samuel

Paramaribo - Volgens Wim Bakker, huisarts en gewezen parlementariër, moeten discussies over natievorming weer op gang komen in samenhang met vele bestuurlijke onderwerpen. Vandaar de uitgave van zijn nieuwe boek Srefidensi, de kunst van het goede leven in Suriname. Vanwege de weinige vrije tijd waarover Bakker beschikt, heeft het ruim vier jaren geduurd om de tekst geschreven, geredigeerd en uiteindelijk geprint te krijgen. Het boek beslaat 160 pagina's en wordt morgen in Tori Oso gepresenteerd om 20.00 uur.

Assimileren

Bakker wil meer dan zijn voorgangers Frank Essed en Jnan Adhin, die op weg naar de Onafhankelijkheid hele discussies aanwakkerden over het onderwerp, het thema verder uitdiepen. "Het is een boek dat gaat over de pedagogiek en politiek van natievorming." Bakker meent dat de totale integratie van bevolkingsgroepen niet optimaal is. Zo vertelt hij dat de discussies over het onderwerp in de jaren zestig en zeventig hebben geleid tot de 'eenheid in verscheidenheid' gedachte. "Maar er was ook een andere stroming die meende dat alle culturen zich moesten assimileren tot een nationaal geheel. Men denkt dat het naast elkaar dansen van de groepen op een podium hét is. Maar dat is oppervlakkig en verdoezelt de werkelijke problematiek van dit land," zegt Bakker.

Beleid

In het boek heeft de arts drie hoofdvraagstukken aan de kaak gesteld. "Natievorming heeft allereerst te maken met zaken die zich afspelen in het eigen woongebied, de eigen volksontwikkeling en ten derde natievorming in de context van de inrichting van ons bestuur." Wat dat betreft zou er geen consensus zijn en geen duidelijk beeld waar we als natie naartoe willen gaan. "We volgen een beleid dat is uitgezet sinds de jaren zestig," geeft de arts scherp aan.

Alle visies

Hij stelt dat er ook te weinig wordt geïnvesteerd in de mens. Als er wordt gesproken over investering gaat het veelal om de grondstoffen uit de grond halen en bomen omhakken. Daarbij verwijst hij direct naar de volksontwikkeling. "Wat willen we met ons onderwijs. Niemand schijnt goed te weten waar het naartoe moet. We modderen er maar wat aan. Wat willen we zijn in de wereld? Wat is de functie van onze natie binnen het heel bestel van natiën?" vraagt Bakker zich af. Hij begrijpt dat met debatteren over natievorming alleen, niet alles in één keer opgelost zal worden. Maar hij gelooft wel dat via gedachteuitwisseling alle visies gehoord kunnen worden en daaruit kan mogelijk een oplossing komen. Een belangrijke voorwaarde daarbij is dat de politiek welwillend is en dat het volk daar ook zijn bijdrage levert.

[uit de Ware Tijd, 19/11/2013]

Curaçaose schoonheid in kalksteen en keramiek

door Tascha Samuel

Rien ten Hennepe - Pelikaan

Paramaribo - De rivierwind waait prettig door derustieke tuin van Residence Inn. De vogels fluiten en de sfeer is uitermate geschikt om de kunstwerken van Marjon Wegman en Rien ten Hennepe rustig te bekijken. Het koppel uit Curaçao exposeert kunstwerken gemaakt van keramiek en kalksteen. Ten Hennepe toont met de kalksteen die hij haalt van de Tafelberg op Curaçao de enorme schoonheid van de natuur en Wegman ‘beschildert’ met grote gevoeligheid haar keramiekstukken met glazuur.

Glimmend kristal

De kalkstenen waarin veel kristallen voorkomen zijn werkelijk bijzonder. Het contrast tussen de harde soms marmerachtige bruine steen en het daarin verweven zachte, witte kristal maakt de beelden uniek, zoals te zien in de sculptuur Milk drops. De sierlijke hals en kop van een struisvogel zijn gemaakt uit een oud stuk drijfhout terwijlzijn lichaam is gevormd met een oud stuk fossielkoraal. De innige liefde wordt op voortreffelijke wijze uitgebeeld in het kunststuk My grandchild door een grootouder die liefdevol een kind omarmt. Het stuk Modest toont een vrouw wier haar net als een sluier van haar hoofd tot aan de grond loopt, het haar is vervaardigd uit glimmend kristal. "Als het in het licht staat valt het licht er doorheen. Ik had gedacht dat dit kunstwerk eerder verkocht zou worden. Ik vind het echt mooi", stelt Ten Hennepe. Maar hij geeft toe dat eenieder zijn eigen smaak heeft. Geheel ontevreden hoeft hij niet te zijn, want er zijn al aardig wat kunstwerken verkocht, getuigen de stickertjes die er staan.

Werk van Marjon Wegman

Inspiratie

De onderwaterschoonheid en bijzondere kleurschakering van de zee, weet Wegman sterk weer te geven. Dat onderwatergevoel wordt nog meer versterkt door het gebruik van fossiele stukken spons, koralen en schelpen. Ook hier zorgt het contrast voor de schoonheid van het werkstuk. De ruwheid van het fossiel steekt sterk af, maar is door de prachtige vibrerende kleuren van het glazuur toch deel van het geheel. De gladde vloeiende lijnen van de keramiek en de stukken kristal die bij sommige werken zijn gebruikt, nodigen uit tot strelen. Wegman was bijzonder vereerd door het bezoek van kunstenaar Rinaldo Klas. "Wij wilden met zijn studenten langskomen zodat zij wat inspiratie konden opdoen. Dat is toch geweldig", lacht zij enthousiast. De expositie It takes Two is vanavond en morgenavond nog te bezichtigen tussen 17:00u en 21:00 uur in de tuin van Residence Inn. De expo toont de Curaçaose schoonheid met veel contrast.

[uit de Ware Tijd, 18/11/2013]

Culinair woordenboek ontsluit culinaire geheimen

Saotosoep

door Tascha Samuel

Paramaribo - Renate de Bies presenteert op 19 november haar culinair vertaalwoordenboek Carisur Culinair Dictionaire. Daarin beschrijft ze niet slechts gerechten, maar ook andere zaken als eetbare flora, fauna en voorwerpen die met eten en drinken te maken hebben. Behalve dat ze woordenboeken samenstelt, is ze lexicoloog: een taalkundige die zich bezighoudt met de bestanddelen van een taal.

Energiek verteld taalwetenschapper Renate de Bies
 over haar onderzoekswerk voor het Surinaams
 Caribisch Culinair woordenboek. Foto: Claudio Barker.

Eerdere publicaties

"Ik maakte het boekje De economische crisis en de woordenschat. Toen kwam ik erachter dat Surinaamse woorden niet voorkwamen in bekende woordenboeken als Van Dale." In 2008 publiceerde ze het Woordenboek van de Surinaamse Bijdrage aan het Nederlands. "Het is de Nederlandse taal zoals wij die in het dagelijks leven gebruiken."

Als voorwerk voor haar nieuwste boek zocht De Bies naar andere vertaalwoordenboeken. Ze vond onder meer de Dictionary of Caribbean English Usage van Richard Allsopp. Toen kreeg de taalwetenschapper de gedachte om vanuit Surinaams oogpunt een vertaalwoordenboek te maken. "Maar als je voor een volledig woordenboek gaat, ben je heel wat jaren bezig. Daarom besloot ik het af te bakenen tot het culinaire", legt De Bies uit.

Geheimen ontsluiten

Maar waarom het culinaire? "Omdat eten een ideale manier is van integratie." De auteur hoopt met het boek een bijdrage te leveren aan de integratie van Suriname binnen het Caribisch Gebied. "Het boek probeert de culinaire gewoonten en geheimen van Suriname te ontsluiten voor het Engelsprekende deel van het Caribisch Gebied en vice versa."

Waardevolle informatie

In haar kantoor op het Universiteitscomplex is ze druk bezig met de voorbereidingen voor de boekpresentatie, maar tussendoor maakt ze ook afspraken met leerlingen. Haar uitstraling is aanstekend enthousiast, vooral wanneer we over het woordenboek beginnen te praten. Vijf jaar heeft ze besteed aan onderzoek: boeken, websites, kookboeken en heel veel kranten moest ze lezen. "Ook in de Ware Tijd heb ik waardevolle informatie gevonden." Ze deed daarnaast veldonderzoek in Guyana, Barbados, Trinidad, St. Maarten en Jamaica. "Ik heb van andere plaatsen vooral veel kookboeken opgezocht." Het boek is nu vooral bedoeld voor de Nederlandssprekenden. De Bies hoopt volgend jaar juni een editie uit te geven die bestemd is voor de Engelssprekenden.

[uit de Ware Tijd, 14/11/2013]

President memoreert halve eeuw Gods Bazuin Ministries

door Tascha Samuel

Paramaribo - Vijftig jaar Gods Bazuin Ministries werd uitbundig gevierd in het eigen kerkgebouw aan de Keizerstraat. Vele geestelijke en politieke leiders waren woensdagavond erbij tijdens de feestprediking. Deze viering werd extra luister bijgezet door de aanwezigheid van president Desi Bouterse. Bischop Steve Meye is al lang de persoonlijke geestelijke adviseur en vriend van de president.

"De bischop, hij zegt je gewoon wat hij je wil zeggen. Al lijkt dat soms niet zo vriendelijk", gaf Bouterse aan. Met deze uitspraak werd zijn persoonlijke band met Meye duidelijk benadrukt.

Alleen gebed

De president merkte op zeer veel waardering te hebben voor de radicale manier waarop Meye uitkomt voor wat hij gelooft, zonder aanziens des persoons. Daarnaast roemde hij de inzet van de gemeente binnen de maatschappij. Hij stond daarbij stil bij de vele goede werken die de gemeente verricht heeft door de jaren heen zoals het verschaffen van duizenden voedings- en schoolpakketten. Hij riep op tot een applaus om de stonfutu te eren vanwege zijn voorbeeldfunctie naar de jongeren toe.

Bischop Meye

De president stond ook stil bij het geestelijke werk van evangelisatie dat begon met wijlen vader Pudsey Meye. Hij haalde de kracht en noodzaak van gebed aan. "Alleen met gebed zal dit land gered worden", herhaalde de president krachtig onder veel bijval vanuit het publiek. Bouterse stelde dat Gods Bazuin Ministries inmiddels een niet weg te denken instituut is geworden binnen de samenleving die vele levens in positieve zin heeft veranderd.

Verdiensten

Tijdens deze bijzondere eredienst stond de bischop stil bij de geschiedenis en ontwikkeling van de gemeente. Er werden beelden getoond van zijn predikende vader. "Daar, ziet u waar ik het vandaan heb", verwees hij naar de radicale geloofswoorden van zijn voorganger. Meye gaf in zijn redevoering de vele verdiensten van de gemeente aan en legde uit dat daarbij geen enkele vorm aan financiële steun ontvangen is vanuit de overheid. "We hadden veel verder kunnen zijn als we hulp hadden gehad", lachte Meye, zijn blik richtend op het staatshoofd.

Speciaal voor deze gelegenheid fungeerde assembleelid Andre Misiekeba als MC. Na het formele gedeelte werd aan de hoogwaardigheidsbekleders en hoge geestelijke leiders de gelegenheid geboden om de felicitaties uit te brengen aan het bestuur en apostolisch team van de jubilerende gemeente.

[uit de Ware Tijd, 04/10/2013]

Caribische mode tijdens Grandeur Fashion Show

door Tascha Samuel

Paramaribo - Twaalf Caribische modecollecties passeerden maandagavond de revue tijdens de Grandeur Fashion Show in de tuin van Royal Torarica. In de prachtige ambiance werd mode gepresenteerd van ontwerpers uit onder andere Haïti, Belize, Guyana en Suriname.

De twee uur durende show was een aaneenschakeling van creativiteit en schoonheid met mooie modellen die hun best deden en prachtige kleding, sieraden. 

Niet elke collectie kan een 'collectie' genoemd worden. Daarvoor waren de stukken te verschillend. Enkele hadden het heel goed begrepen, zoals Sonia  Noel van Guyana met haar asymmetrisch lopende kaftan-achtige kleding en imposante hoeden. Maar ook Jaeyln design van Guyana met de zwarte kleding afgezet met fleurig Madras en Miko Guillaume uit Haïti, de enige met een prachtige mannencollectie, en het vloeiende lijnenspel van Maria Fouchard uit Haïti, wisten danig te bekoren.

In de show was er veel gebruik van natuurlijke stoffen zoals katoen en linnen. Er werd ook gehaakte kleding gepresenteerd door de Surinaamse Regina Chin. Opmerkelijk waren ook de strakke vloeiende lijnen van Belize ontwerper Joris Hendrik.

Dinsdag- en woensdagavond zijn er voor geïnteresseerde kopers en fashionista's vanaf 18 uur meet- en greetbijeenkomsten met de ontwerpers.

[uit de Ware Tijd, 20/08/2013]

Comedy Hour mist saus

door Tascha Samuel

Paramaribo - Surinamers houden echt van lachen. ‘Comedy Hour’ - een initiatief van onder meer Stephen ‘Wesje’ Westmaas in samenwerking met ATV, is dan ook een publiekstrekker.

Door miscommunicatie, namelijk op de kaarten stond 21:00 uur vermeld als starttijd in plaats van 20:00 uur zoals in de advertenties was aangegeven, eindigde de show zaterdagavond in Shakers dan ook veel later dan gepland. Ruim twaalf 'grappenmakers' hadden zich opgegeven om hun beste tori of grap te vertellen. Echter, het grootste deel van de show miste de nodige saus om het aanwezige publiek echt aan het gieren te krijgen.

Comedy Hour deelnemer Robby van der Leeuw en MC Romano 'de wipper 'Wip, zaterdagavond op het podium in restaurant Shakers. Van der Leeuw was een van de weinige grappenmakers die het publiek wel aan het lachen kreeg. Foto: Claudio Barker. 

Zenuwen

Max Moessan, Robby van der Leeuw, Gracia Stamper en de MC Romano 'De Wipper' Wip waren de enige die hun act met genoeg originaliteit brachten. Vanaf het begin van de avond was De Wipper helemaal ready om de avond op een creatieve en grappige manier aan elkaar te praten. Wellicht hadden de andere grappenmakers wel wat van hem kunnen leren. Intonatie, lichaamstaal en de juiste mimiek geven een extra kick aan elke tori of mop. Gewoon staan en vaak door zenuwen ook nog lachen om je eigen vaak 'zoutloze' mop, deed sommige deelnemers de mist ingaan.

Sommige moppen waren leuk, maar niet van het soort waarvan je gaat gillen. "Te un doro oso, dan pas unu grab' en", vond Mr. Bombelman uit Nickerie. Niet dus.

Van der Leeuw kwam met een heleboel opo skoifi op het podium. Zijn sterke kant was vooral het contact met het publiek. Moesan is er al jaren bij en dat was te merken. Hij bracht als ode aan de viering van de dag der inheemsen alleen maar tori's van inheemsen.

Ryan Krimbo begon veelbelovend, maar grappen over mensen met een beperking zijn toch op het randje. Je kon duidelijk merken dat men een beetje 'gespannen' lachte.

Trainingen

De Flip Dancers waren een vrolijk dansintermezzo, maar uiteindelijk was het toch verrassend genoeg de enige vrouwelijke deelneemster Gracia Stamper die de luidste lachsalvo's los kreeg van het publiek. Haar act duurde wat lang, maar was het meest originele qua inhoud met een stevige dosis zelfspot.

Ze was de enige die attributen gebruikte om haar act kracht bij te zetten. Uit haar grote buste haalde ze geregeld spullen. Er kwamen een glas, ijs, een flacon sap, een kleine fles campari en ook nog een zakje muntjes tevoorschijn. "En als ze je chubby noemen, zeg dan welke smaak wil je? En als ze je gasbom noemen, zeg hoe kan je koken zonder me?"

[uit de Ware Tijd, 05/08/2013]

Carifesta Baithak Gana slaat brug tussen generaties

door Tascha Samuel

Paramaribo - Met haarzuivere stem laat Kries Ramkhelawan horen dat er verschillende soorten Baithak Gana zijn. Hij begeleidt zichzelf daarbij kundig op de harmonium. Als hij dan de Afro Surinaamse Michel Eind (74), ten tonele voert, die in zuiver Sarnami enkele Baithak Chutney liederen laat horen, is het duidelijk wat Ramkhelawan wil. Baitak Gana gebruiken om jong en oud samen te brengen op 24 augustus tijdens de Grand Cutural Market op het KKF terrein tijdens de Baithak Chutney Dag.

Er wordt heel hard geoefend om de juiste harmonie te vinden tussen de verschillende muziekstijlen die eigenlijk niet op elkaar lijken. Maar het klinkt prachtig, belooft auteur Kries Ramkhelawan. Foto: coll. Carifesta Suriname Contingent.

Living Legends

Ramkelawan is heel enthousiast over de mogelijkheid die hij heeft gekregen om zijn filosofie uit te dragen. Waar hij zich namelijk al jaren sterk voor maakt via zijn stichting Saathi (vrienden onder elkaar), is het gebruik van de Living Legends. "In Trinidad wordt het talent van deze mensen geaccommodeerd. Mensen als Eind of oud politie-muzikant Lalpersad 'Bongo Lal' Thakoer, hebben veel kennis in huis." De artiest meent dat deze kennis verloren gaat. Zoals uitgezet door het Carifesta comité, zullen er veel jongeren deelnemen. "Maar van wie moeten ze het leren?" vraagt de artiest zich af. Daarom is het programma een uitgebalanceerd geheel van jonge en oudere baithak gana musici en zangers op 24 augustus.

Kries Ramkhelawan

Eigen identiteit

"Ik ben de mening toegedaan dat je moet veredelen wat je hebt en er een eigen draai aan moet geven." Ramkhelawan meent dat de Surinaams Hindostaanse dansers en choreografen zich meer moeten inzetten om choreografieën te maken op Surinaams Hindostaanse muziek. "Ik ben geschoold in vele vormen van de Indiase muziek. Maar door het me eigen te maken geef ik er een eigen identiteit aan. Het is Surinaams," meent hij resoluut. Hij is daarom heel blij met dansers als Hans Bhawan met wie hij samenwerkt die durven om andersoortige choreografieën te maken zonder de typische Bharat Natyam of Kathak-bewegingen.

Dhapla

Masala

Op 24 augustus start om 10 uur de inloop, waarbij de gasten verwelkomt worden door onder meer de meisjesgroep Taaza Angels uit Nickerie en een dhapla speler. "De dhapla is in Trinidad en Guyana niet eens bekend", benadrukt de artiest het unieke karakter van deze dag. Daarna zullen vrouwen in traditionele kleding curry gerechten - hier beter bekend als masala - bereiden. Op het centraal podium zal er intussen Baithak Gana gespeeld worden door jongeren. Hans Bhawan heeft een speciaal stuk gemaakt op het Dhrupat-nummer dat Ramkelawan heeft geschreven. "Het is een klassiek religieuze baithak die van langzaam naar snel gaat. De muziekkunstenaar heeft zich erg uitgeleefd met eigen creatie de Bai Sa Bingi-Jam. "Het is een mix van Sambura, Naya Bhingi van de rasta's en baithak-muziek. Het is een harmonische en uitgebalanceerde versmelting van verschillende stijlen."

[uit de Ware Tijd, 02/08/2013]

Slavernij abstract poëtisch neergezet

door Tascha Samuel

De slavernij is zo langzamerhand een uitgekauwd onderwerp. Maar indien goed overdacht en met voldoende creativiteit benaderd, kan het verfrissend gepresenteerd worden. De makers van From Roots To Crown, Gianni Grot (choreografie) en Helen Kamperveen en Ann Hermelijn (productie) hebben laten zien dat het anders kan. Het woord voorstelling dekt de lading nauwelijks. Het is een belevenis. Via moderne dans, klassiek en hiphop op hoogstaand niveau, worden bezoekers naar het puntje van hun stoel gedreven. Het resultaat is dat je je waant in een rollercoaster, waar dans, muziek en spoken word samenvloeien tot één geheel.

Abstract

 

Aisa Winter

De indringende pianomuziek waarop de lichamen synchroon en krachtig, op het acrobatische af bewegen, grijpt de aandacht vast als de wortels van een boom. De spanning wordt gedurende de avond langzaam opgebouwd. Spoken word, in overwegend Engels, door Daniel Kolf, Aisa Winter en Renate Galdey, is een prachtige aanvulling en gaf body aan het vrij abstracte stuk. De beeldspraak is fenomenaal, poëtisch schoon, scherp en confronterend.

Klaagzang

De volgende scène beeldt het harde leven uit op de plantage. De naakte bovenlijven, knikkende knieën die de zware last dragen, soms van dode lichamen in samenspel met de zang en spoken word hebben veel meer weg van een jeremiërend klaaggezang. Deze worden vervolgd met de gluiperige, begerige blik van de plantagemeester. Zijn grijpende handen beelden macht uit, die hij meent te hebben.

Indringer

De aangrijpende mimiek, terwijl een slavin haar eer probeert te bewaren, is bloedstollend. Vol agressie, wreed en ondanks haar verzet is ze niet opgewassen tegen de smerige indringer. Bijzonder was het contrast van de blanke meesteres die haar blik laat vallen op het donkere gespierde lichaam van een slaaf. De mimiek is daar een stuk sierlijker en geeft meer het gevoel van verleiding en genot van de daad. Maar dat de slaaf zich daar uiteindelijk onprettig bij voelt, wordt toch duidelijk.

Mensenrechtenstrijd

De stille schreeuw van de slaven die in eeuwen niet gehoord is. De pijn en mensonterende wreedheid waarvoor de wereld haar ogen gesloten heeft, wordt opgeroepen als de dansers middels mimiek een stille schreeuw geven.

En dan de vrijheid. Vrijheid om te zijn en om te doen. Maar wat heeft vrijheid gebracht? Geen acceptatie van het eigene. Onzeker over je kroes ede, dat haar dat niet meegaat met de zwaartekracht. Maar we zijn wie we zijn. Dwars door alles heen gaan we door.

[uit de Ware Tijd, 03/08/2013]

Sabi Yu Rutu toont noodzaak stamboomonderzoek

door Tascha Samuel

Paramaribo - De expositie Sabi Yu Rutu geeft bezoekers niet alleen een terugblik, maar ook een handleiding van het eigen verleden. De expo bestaande uit kunst, oude foto’s uit het archief van de Evangelische Broeder Gemeente Suriname (EBGS) en stambomen, werd donderdag geopend bij het Jeugdcentrum.

De zaal met daarin de expo 'Sabu yu ruti' in het jeugdcentrum. De terracotta kleikoppen van kunstenaar Ken Doorson getiteld ‘Generation’ en de oude foto’s en portrettekeningen uit het EBGS archief zijn in beeld. (Foto:  Irvin Ngariman)

"Ken je eigen geschiedenis. Zoek die op, dan ga je die meer waarderen en kan je er zelf je eigen interpretatie aan geven", meent Marilva Eiflaar. Zij deed donderdag onder redelijke publieke belangstelling verslag van het jongerengenealogieproject; een samenwerking tussen het EBGS-archief, Na Afrikan Kulturu fu Sranan (Naks), Ancestors Unknown en de organisatie Who.Am.I. "Het is van belang je geschiedenis te kennen. Het is dwaas als we die niet kennen", meende dominee Edgar Loswijk, die kort Gods zegen afsmeekte voor het samenzijn. De expo is tot 1 juli te bezichtigen.

Zelfonderzoek

Het Sabi Yu Rutu-project is in januari van dit jaar gestart met als doel jongeren bewust te maken van hun afkomst. "We kregen ouderen die in de archieven kwamen zoeken, omdat hun kinderen vragen stelden. Toen dachten we waarom niet de jongeren leren hoe zelf onderzoek te doen? Daardoor kwam Sabi Yu Rutu tot stand", legt Eiflaar uit, zelf werkzaam bij het EBGS-archief. De Amerikaanse Dana Saxton van de organisatie Ancestors Unknown, trainde de jongeren in onderzoekstechnieken, hoe en waar ze kunnen zoeken en welke bronnen ze kunnen opzoeken. Ze leerden ook om vanuit schilderijen en foto's informatie te zoeken en zelfs vanuit de dans.

Zoektocht

Ank de Vogel-Muntslag vertelde over haar zevenjarige zoektocht naar de Afrikaanse stamvader van de Surinaamse familie Muntslag, genaamd Avantuur Windhorst. Vorig jaar verwerkte de Ghanese kunstenaar Jeremiah Quarshie, het verhaal van Avantuur en zijn nakomelingen in een kunstwerk voor een expositie van het Stedelijk Museum projectbureau. Dit kunstwerk is gedeeltelijk te zien bij deze expo. Het bijzondere van het werk is dat het gezicht van de Vogel- Muntslag is opgebouwd uit woorden, namen en zinsneden die geschiedkundige informatie bevatten.

Op de expo staan een tweetal werken van Shaundel Horton en ook twee van Miquel Keerveld getiteld 'Help me take it away'. Kleurige mensfiguren die 'overschaduwd' lijken te worden door de zwarte verf die als duisternis over hen heen hangt. Een groot schilderij van Raimen Bijlhout waarop een oude zandstraat met typische houten huisjes is uitgebeeld, heeft een sterke owruten-sfeer. Opmerkelijk is de installatie van terracotta kleihoofden van Ken Doorson getiteld 'Generation'. Oude foto's en portrettekeningen uit het EBGS-archief en stambomen maken de expo tot een geheel. Met Sabi Yu Rutu wil de organisatie van de EBGS anderen inspireren om op zoek te gaan naar hun eigen identiteit via stamboomonderzoek. De organisatie wil ook de rol die kunst kan vervullen in de beleving van onze geschiedenis aangeven.

[uit de Ware Tijd, 29/06/2013]

Eindelijk Vrij vertelt kinderen marrongeschiedenis

door Tascha Samuel

Paramaribo - In het kader van 150 jaar afschaffing van de slavernij heeft de stichting Hosea gemeend de marrongeschiedenis vast te leggen. De organisatie geeft dan ook een boek uit met als titel Eindelijk vrij, waarin aan kinderen het verhaal van de Marrons verteld wordt.

Ze maken kennis met helden die al eerder dan 1863 het juk van de slavernij van zich af hebben gegooid. "Vanuit mijn stichting heb ik vaker boeken naar het binnenland gebracht voor kinderen. Ik keek het assortiment nog eens door en schaamde me eigenlijk dat er geen Surinaamse boekjes bij zaten. Ik verlangde ernaar om een boekje uit te geven waarvan het verhaal zich afspeelt in de belevingswereld van de kinderen in het binnenland van Suriname", legt Hyacinth Bos-Halfhide, voorzitter van de stichting Hosea, uit.

Spannend
Zij kwam in contact met Annelies den Boer-Aside uit Moengo die de tekst voor het boek geschreven heeft. Het is een full-color boek met harde kaft van 35 bladzijden. De tekeningen zijn van Ginoh Soerodimedjo, gemaakt op de achtergrond van echte foto's van het binnenland. "Wat het uniek maakt is dat deze verhalen niet staan in onze geschiedenisboekjes. Het is echter wel een waargebeurd verhaal gegoten in een spannend kinderverhaal ", licht Bos toe. Professor Frank Jabini, is de historische consulent geweest.

Foto © Nicolaas Porter

Gratis
Het is de bedoeling dat dit boekje op elke school in het binnenland aanwezig zal zijn, waar het ook gratis verspreid moet worden. "Door het kopen van het boekje in de stad, ondersteun je ook het project. Het boekje zal ook in Nederland verkrijgbaar zijn", licht Bos toe. De presentatie is donderdag in het Lalla Rookh gebouw. "Er zal een optreden zijn van een dansgroep en enkele korte speeches van de mensen die hebben meegewerkt. Op zaterdag is er een feestelijke bijeenkomst met live muziek en een signeersessie van Den Boer Aside in boekenwinkel de Oase."

[uit de Ware Tijd, 26/06/2013]

Overdracht Saamaka-cultuur broodnodig

door Tascha Samuel

  

Paramaribo - “Ik ben als Saamaka-vrouw erg geïnteresseerd in mijn cultuur. Ik merkte dat ik heel wat dingen van vroeger niet wist, omdat de tijden en gewoonten zijn veranderd. Hierdoor dreigen tradities verloren te gaan. Zelfs ouderen doen het niet meer. Het is dus van groot belang dat we zulke activiteiten ontwikkelen om de cultuur te behouden”, licht Zinaida Weimans-Huur toe. Zij is assistent jeugdambassadeur en organiseerde in Abenaston een bijzonder cultuuroverdrachtevenement. De dans en culinaire tradities werden door de ouderen aan de jongeren gepresenteerd.

Een jongeman drinkt uit een kalebas tijdens de dag van culturele overdracht op Abenaston. Foto: collectie Zinaida Huur.

Oude dansen

"Ik heb zoveel bijzondere dingen gezien en geproefd. Ik heb echt veel geleerd", zegt Raynell Enfield die heel trots is op de jeugdambassadeur uit Sipaliwini. In Abenaston waren de dorpen Pokigron, Kajapati en Amaka vertegenwoordigd. Er werd eerst gedanst. Diverse oude dansen werden uit de kast gehaald zoals 'de Adande'. "Deze is een dans die uitbeeldt hoe de schepen vroeger uit Afrika naar Suriname kwamen." Een andere dans is de 'Pon baka Jana'. De dans heeft volgens Weimans karakteristieken van de 'seketi', maar er wordt veel gesprongen.

Origineelst

Er was een wedstrijdelement aan het geheel verbonden. De deelnemers moest proberen ouderwetse gerechten te bereiden en die op een zo traditioneel mogelijke manier te presenteren. "Bij de oude keuken werden er geen productie als ketjap en maggi gebruikt", meent Weimans. De groep uit Amaka streek met de hoogste eer. Zij hebben een makoekoe gemaakt. Dat is de bekende 'ijzeren' drievoet waarop men kookt, maar dan van klei gemaakt. Ook in hun presentatie waren ze het origineelst. "Het water werd opgediend in een oude kruik. En de tafel werd gedekt op de vloer, voor de voeten van de man zoals dat vroeger werd gedaan en niet op een tafel."

Foto @ Nicolaas Porter

Vis of wild vlees

Er werden tal van bijzondere gerechten bereid zoals de adanda mataka. Deze is een afingi (soep) soort; en een mix van pinda, rijst en warme toekoenari. Tokoe bia bia heeft als hoofdingrediënten geraspte cassave (domi) en oker. Van de cassave wordt een soort pap gekookt waarin oker wordt gedaan met warme vis of wild vlees. "Ik heb voor het eerst saina wataa gedronken. Dat is een drank gemaakt van kokosmelk." Weimans geeft aan veel hulp te hebben gehad van collega- jeugdambassadeur Chiva Antomoi en de lokale vrouwenorganisatie Sowkè.

[naar de Ware Tijd, 08/06/2013]

Nazaten van de Indiase immigranten (5 en slot)

door Tascha Samuel

India, en specifiek Noord-India - waar de Hindostanen oorspronkelijk vandaan komen - kreeg de naam Hindostaan en de inwoners werden Hindostanen genoemd. Zij kwamen vanaf 1873 vanuit het toenmalige Brits-Indië´ naar Suriname. Tussen 1873 en 1916 kwamen ongeveer 35.000 Hindostanen naar het land. De contractanten lieten een armoedig bestaan in India achter zich, maar kregen het in eerste instantie in Suriname niet veel beter. Zij werden zeer slecht betaald, waardoor ze ook wel ‘centslaven’ werden genoemd. In verband met de viering van 140 jaar Hindostaanse Immigratie wordt vandaag de laatste nazaat belicht: Ashwin Adhin, voorzitter van de Culturele Unie Suriname.

Ashwin Adhin

Wat betekent India voor u als het land van afkomst van uw voorouders?

"Het is de plaats waar onze culturele en religieuze levenswijze van afstamt. Daar kun je onze roots vinden. Het is niet zozeer dat we terugkijken, maar we herdenken het. Daarom spreken we vooral van een herdenking van de Hindostaanse immigratie."

Bent u zich bewust van de strijd die uw voorouders hebben geleverd na hun komst in Suriname?

"Jawel, het was een zware strijd. Ze zijn door de kolonisatoren naar hier gebracht met mooie woorden en grote beloften. Ze waren hier niet op eigen missie. Maar hier aangekomen bleek het heel hard werken te zijn.Men was niet tevreden en is toen in opstand gekomen in Mariënburg, Zorg en hoop en andere plaatsen om te vechten voor hunrechten."

Zijn culturele normen en waarden bewaard gebleven in hun originele vorm of zijn ze verwaterd of gesurinamiseerd?

"Normen en waarden zijn universeel en ze veranderen niet, hetzijn principes. Van de cultuur is veel behouden. Uiteraard vindt er ook verwestersing plaats. Ook is er een aanpassing aan de leefomgeving en ontstaat er een ontwikkeling in tradities. We hebben een unieke cultuur ontwikkeld."

Op welk gebied heeft uw groep zich het verst ontwikkeld en waar zouden ze nog aan moeten werken?

"De bijdrage is duidelijk terug te vinden in de academische vorming en de plaats die men daardoor inneemt op de maatschappelijke ladder. Maar ook op cultureel en religieus gebied is de betrokkenheid groot. We zijn goed op elkaar afgestemd binnen de maatschappij, we leven vredig naast elkaar. Waar we aan zouden kunnen werken is een hogere culturele ontwikkeling en nationalisme binnen de cultuurbeleving hebben." 

[uit de Ware Tijd, 04/06/2013]

Nazaten van de Indiase Immigranten (4)

door Tascha Samuel

India, en specifiek Noord - India - waar de Hindostanen oorspronkelijk vandaan komen - kreeg de naam Hindoestan en de inwoners werden Hindostanen genoemd. Zij kwamen vanaf 1873 vanuit het toenmalige Brits-Indië naar Suriname. Tussen 1873 en 1916 kwamen ongeveer 35.000 Hindostanen naar het land. De contractanten lieten een armoedig bestaan in India achter zich, maar kregen het in eerste instantie in Suriname niet veel beter. Zij werden zeer slecht betaald, waardoor ze ook wel 'centslaven' werden genoemd. In verband met de viering van 140 jaar Hindostaanse Immigratie praten we tot en met 4 juni met enkele nazaten.

 

Humphrey Hasrat, Carifesta commissielid, nationalist, voorvechter van de kolonisatie

Wat betekent India voor u als het land van afkomst van uw voorouders?
" India is een lichtend voorbeeld. Het land heeft in mijn optiek laten zien dat je als gedekoloniseerde natie van heel ver terug kan komen. India is nu op eigen kracht een wereldmacht geworden en een geweldig voorbeeld. Het politieke stelsel is gekenmerkt door de representatieve democratie die ze heel ver hebben doorgevoerd.

Bent u zich bewust van de strijd die uw voorouders hebben geleverd na hun komst in Suriname?
"Ik ben er doordrongen van. Suriname is een land van strijd begonnen bij de inheemsen, slaven en dan de immigranten. Het was een strijd tegen onderdrukking en regelrechte uitbuiting. Ik heb verhalen gehoord van mijn vader, die locomotief driver was op Mariënburg, over de opstanden. Het strijdersbloed zit in me en zo voed ik mijn kinderen ook op."

Zijn culturele normen en waarden bewaard gebleven in hun originele vorm of zijn ze verwaterd of gesurinamiseerd?
Zoals bij immigrerende volken het geval is, houden ze veel vast aan het moederland. Waar dingen in het moederland veranderen of verwateren hebben ze tradities vaak juist goed bewaard. Maar ik ben er wel trots op dat elementen zoals ons eten en onze muziek zo goed ingeburgerd zijn in de samenleving.

Op welk gebied heeft uw groep zich het verst ontwikkeld en waar zouden ze nog aan moeten werken?
Men streeft ernaar dat hun kinderen zoveel mogelijk academische vorming krijgen wat zich vertaald in de prominente aanwezigheid van Hindostanen in de zakenwereld. Verder zijn ze ook te zien in de medische wereld en advocatuur. Wij zouden als groep wel meer moeten reflecteren naar problemen binnen de groep. Het overmatig voorkomen van zelfdoding en geluiden van seksueel misbruik die opduiken, zijn dingen die ons zouden moeten drijven om de hand in eigen boezem te steken.

[uit de Ware Tijd, 03/06/2013]

Nazaten van de Indiase Immigranten (3)

door Tascha Samuel

India, en specifiek Noord-India - waar de Hindostanen oorspronkelijk vandaan komen - kreeg de naam Hindostaan en werden de inwoners Hindostanen genoemd. Zij kwamen vanaf 1873 vanuit het toenmalige Brits-Indië naar Suriname. Tussen 1873 en 1916 kwamen ongeveer 35.000 Hindostanen naar hier.

De contractanten lieten een armoedig bestaan in India achter zich, maar kregen het in eerste instantie in Suriname niet veel beter. Zij werden zeer slecht betaald, waardoor ze ook wel 'centslaven' werden genoemd. In verband met de viering van 140 jaar Hindostaanse Immigratie praten we tot en met 4 juni met enkele nazaten.

Lalita Adhin. Foto Stefano Tull

Lalita Adhin, beleidisadviseur Directoraat Cultuur, medisch biochemisch en ayurvedisch geneeskundige.

Wat betekent India voor u als het land van afkomst van uw voorouders?

"India is een deel van mijn identiteit. Als je nagaat wie je bent en waar je vandaan komt? Dan is het een familie uit India die zich hier heeft gevestigd.Het is niet dat ik terug zou willen, hier is waar ik wil zijn. Ik ben er een keer geweest. Het is een mooi land maar ook een groot land met veel armoede en problemen."

Bent u zich bewust van de strijd die uw voorouders hebben geleverd na hun komst in Suriname?

"Ik heb er bewust bij stilgestaan, vooral omdat mijn grootouders echt nog met de boot zijn gekomen. Ik ben net de tweede generatie. Ik ben opgegroeid met verhalen over de boot, over opstaan om drie en vier uur in de ochtend om te gaan werken op het veld. Regen of geen regen. Maar toch is het ze gelukt om alle kinderen naar school te sturen en dat door heel hard werken. Daar mogen wij nu dankbaar voor zijn."

Hindostaansen feesten

Vindt u dat de culturele normen en waarden bewaard zijn gebleven in haar originele vorm of dat het is verwaterd of versurinamiseerd?

"Ik geloof dat het in grote lijnen bewaard is gebleven vooral binnen het Hindoeïsme. Voor bepaalde kruiden voor rituelen heeft men substituties gevonden maar zelfs Indiërs geven aan dat onze cultuur hier bijzonder goed geconserveerd is."

Op welk gebied heeft uw groep zich het verst ontwikkeld en waar zouden ze nog aan moeten werken?

"Ze hebben hun kinderen heel hard de ladder opgeduwd als het gaat om educatie. We hebben veel ondernemers die het goed doen. Maar waar we aan moeten werken en ik hoop dat men begrijpt dat het nu echt de tijd is daarvoor: we moeten elkaar meer ondersteunen. Het mag nooit zover komen dat iemand zich zo schaamt voor zijn of haar probleem, dat ze met niemand kunnen praten. Zelfmoord mag geen optie zijn. We moeten elkaar meer de helpende hand toereiken. Een mensen leven is kostbaar, praat met iemand van de kerk, de mandir maar laten we dat zelfmoordding achterwege laten."

[uit de Ware Tijd, 01/06/2013]

Nazaten van de Indiase immigranten (2)

door Tascha Samuel

Paramaribo - India, en specifiek Noord- India - waar de Hindostanen oorspronkelijk vandaan komen - kreeg de naam Hindustan en werden de inwoners Hindostanen genoemd. Zij kwamen vanaf 1873 vanuit het toenmalige Brits- Indië naar Suriname.

Tussen 1873 en 1916 kwamen ongeveer 35.000 Hindoestanen naar hier. De contractanten lieten een armoedig bestaan in India achter zich, maar kregen het in eerste instantie in Suriname niet veel beter. Zij werden zeer slecht betaald, zodat ze ook wel 'centslaven' werden genoemd. In verband met de viering van 140 jaar Hindostaanse Immigratie laat de Ware Tijd tot en met 4 juni enkele nazaten aan het woord.

Kries Ramkhelawan  

Wat betekent India voor u als het land van uw voorouders? Kries Ramkhelawan:

"India heeft voor mij als land van mijn voorouders wat cultuur en kennis betreft heel veel toegevoegde waarde. Wie India bezoekt beleeft en ervaart iets bijzonders. Het is ongetwijfeld een belangrijk element in mijn gedachten, culturele expressie en activiteiten. Ik put veel inspiratie uit India."

Bent u zich bewust van de strijd die uw voorouders hebben geleverd na hun komst in Suriname?

"Ik geloof dat we nog steeds strijd voeren. Mijn voorouders waren vechters tegen onderdrukking en vochten voor hun rechten. Wij strijden om niet ten onder te gaan tegen elke vorm van onderdrukking in bijvoorbeeld gezinsverband maar ook in muziek en cultuur, op alle fronten. Maar wij moeten vooral naar de toekomst kijken en niet te zeer letten op de penarie van toen."

Vindt u dat de culturele normen en waarden bewaard zijn gebleven?

"Zij die niet vergelijken zien geen verschil maar wie oplet, zal merken dat er een aantal dingen in de tradities zijn die hetzelfde zijn gebleven en andere enigszins zijn gemoderniseerd. Sommige elementen zijn in positieve zin gesurinamiseerd. Indiërs komen hier bepaalde tradities weer aanleren omdat ze hier zo goed bewaard zijn gebleven. Dat is bijzonder."

Op welk gebied heeft uw groep zich het verst ontwikkeld en waar zouden ze nog moeten werken?

"Generaties hebben zich ingezet op elk gebied. Ze hebben veel bereikt maar waar het nog aan rammelt, is het nationalistisch gevoel. Het is er, maar het mag groeien. Daarom houd ik vooral op Srefidensi shows om dat gevoel te helpen stimuleren. Als je echt, echt van je land houdt, wil je geen honderden hectaren grond hebben die je niet gebruikt. Men moet niet houden van Suriname in hectaren. Daarvan moeten we ons bewust worden."

[uit de Ware Tijd, 31/05/2013]

Nazaten van de Indiase immigranten (1)

door Tascha Samuel

Paramaribo - India, en specifiek Noord-India - waar de Hindoestanen oorspronkelijk vandaan komen - kreeg de naam Hindoestan en werden de inwoners Hindoestanen genoemd.

Zij kwamen vanaf 1873 vanuit het toenmalige Brits-Indië naar Suriname. Tussen 1873 en 1916 kwamen ongeveer 35.000 Hindoestanen naar hier. De contractanten lieten een armoedig bestaan in India achter zich, maar kregen het in eerste instantie in Suriname niet veel beter. Zij werden zeer slecht betaald, zodat ze ook wel 'cent-slaven' werden genoemd. In verband met de viering van 140 jaar Hindoestaanse Immigratie laat de Ware Tijd en met 4 juni enkele nazaten aan het woord.

Wat betekent India voor u als het land van afkomst van uw voorouders? Dinesh Malhoe:

Dinesh Malhoe, sound man, cultuurliefhebber en showorganisator. Foto: Marinio Balsemhof.

Het is eigenlijk mijn tweede moederland. Dat gevoel had ik niet totdat ik in 1991 voor het eerst het land bezocht. Daarna had ik wel zoiets van 'dit is toch wel een deel van mij'. Als ik in India ben, dan zijn het vooral de cultuuruitingen die mij zeer aanspreken.

Bent u zich bewust van de strijd die uw voorouders hebben geleverd na hun komst in Suriname?

Ik ga je eerlijk antwoorden. Ik ben God elke dag dankbaar dat ze hebben besloten om vlak hier te blijven. Te pinaren en een beter leven op tebouwen voor hun nageslacht. Ik ben geweest naar Bihar, de stad waar onze voorouders vandaan komen. Dat is de enige stad die ik heb bezocht en waarvan ik dacht 'hier wil ik niet blijven'. De mensen uit die stad staan bekend als de 'moeilijke handelbaren' in India. Ik ben blij met wat we nu hier hebben.

Vindt u dat de culturele normen en waarden bewaard zijn gebleven in haar originele vorm of dat het is verwaterd of versurinamiseerd?

Ik heb gemerkt dat we in het Caribisch Gebied en in Suriname zelf, vooral wat religieuze beleving en waarden, betreft veel strakker zijn dan India. In feite leven we in de jaren 1800 als het daarom gaat. Veel rituelen en gewoonten betreffende huwelijk en sterfgevallen worden in grote delen van India niet meer uitgevoerd.

Op welk gebied heeft uw groep zich het verst ontwikkeld en waar zouden ze nog moeten werken?

Ik geloof dat de educatie van onze kinderen heel hoog staat en economische ontwikkeling door het doen van zaken. Dat is geloof ik een beetje genetisch overgedragen, die drang naar succes, als we kijken naar India als één van de best groeiende economieën in de wereld.Anno 2013 zouden Hindoestanen zich moeten liberaliseren wat betreft culturele en religieuze uitingen. Sommige dingen vind ik echt niet meer van deze tijd.

[uit de Ware Tijd, 30/05/2013]

Acteurs gezocht voor uitdagende rollen

Foto: Christine Bordeaux

door Tascha Samuel

Paramaribo - Het wordt ook dit jaar hard zoeken naar acteurs die de rol van de slechterik willen spelen in de films van het I-Write project. De ervaring is dat weinig mensen het slechte willen uitbeelden. “Ik hoop vooral dat mensen de uitdaging aangaan voor de rollen van de bad guys”, hoopt Kathleen Bijlhout van Bijlhout media. De finalisten van de derde editie van I-write zijn bekend en men is nu opzoek naar acteurs en actrices.

"Men wil vaak geen negatieve rollen spelen, iemand die steelt, verkracht of die een travestiet kust zoals in de vorige I-Write. Maar dat is juist de uitdaging om je in te leven in iemand die jij helemaal niet bent", meent Bijlhout.

Aanspreken en inspireren

"Om betere acteurs te kunnen kiezen, zullen de schrijvers en regisseurs zelf bepalen wie de rollen zullen vervullen." Wie een poging wil wagen mag zich op 24 en 25 mei bij SUIT aanmelden. Elke film heeft zijn eigen tijd dus voor meer informatie en opgave kan dat via www.bijlhoutmedia.com. "Van elke film is er een synopsis, waardoor men ook weet waarvoor men solliciteert. Het verhaal moet je aanspreken en inspireren", meent Bijlhout. De regisseurs van de vijf films zijn Dwight Cooman (Copix), Humphrey van Hetten, Ruben Welles, Jermaine Silvin en Clifton Braam.

Incest en zoektocht

Stalen Journalist is geschreven door Alvaro Irion in de categorie Action/Adventure. Het verhaalt draait om Melvin, een zeer kritische journalistdie in zijn TV-programma aandacht geeft aan politiezaken die in de doofpot zijn beland. In het verhaal wordt Janice Dankerlui dood aangetroffen in één van de kamers van 'The Rainbow Inn'. Naomi, de eigenaresse van 'The Rainbow Inn', is niet gediend van zijn onderzoek. In het dramascript genaamd Taboe en gemaakt door Serilada Adams, vormen incest en zwangerschap de rode draad van het verhaal. Vader Herman misbruikt Soraya vanaf haar achtste. Ze wordt niet in bescherming genomen, maar juist afgetakeld door haar moeder. "Het bijzondere aan dit script is dat het is opgebouwd uit vijf gedichten, geschreven in het Nederlands en het Saramacaans", legt Bijlhout uit.

Foto @ Ephraim Johnson

Thriller en romantiek

Mijn Veronica is ook een drama en de pennenvrucht van Deborah Niklaus. In dit verhaal maakt de tiener, Mark, een pakketje open dat niet voor hem bestemd is. Er blijkt een dagboek in te zitten, geschreven door ene Veronica. Zij is zwanger geraakt en in de steek gelaten door haar vriend. Mark gaat op zoek naar Veronica.

De enige thriller, Who's Next, is geschreven door Gelvin File. Het is een spannend verhaal over Kevin, de belastingdeurwaarder. Hij is een echte loverboy die heel erg verrast wordt door zijn eerste klant Michelle. Zij is een mannenverslindster en dat zal hij weten ook.

Het enige script in de categorie romantiek is Lorien, geschreven door Keith Josias. Wie is de mooie Lorien? Ze verschijnt bijna uit het niets, bij de grote boom in de weide. Max is helemaal verliefd. Maar dan word de boom omgehakt.

[uit de Ware Tijd, 23/05/2013]

Caricom-componistenwedstrijd kans voor Suriname

door Tascha Samuel

 

2Unlimited

Paramaribo - “Suriname heeft genoeg talent om te eindigen in de top drie.” Daar is Ramon Williams zeker van. Hij is door het Directoraat Cultuur aangesteld als leidinggevende van de Caricom Song Competition. “Het is een moment waarop Surinaams talent kan schijnen en in de regio naam kan maken”, zegt Williams.

Want het lied zal dan bij elke officiële vergadering van de Caricom worden gezongen, gespeeld of afgedraaid. "Dat betekent dat men dan minimaal tweemaal per maand ergens in de wereld die compositie zal horen", benadrukt de muziekdocent. Het lied moet vrolijk, maar toch gedragen klinken. "Het moet een beetje klinken als een volkslied, maar dan voor de Caricom."

Voorwaarden

In verband met het veertigjarig bestaan van de Caricom is in de twintig lidstaten een componistenwedstrijd uitgeroepen. Tot 30 juni kunnen originele composities van tekst en muziek worden ingezonden voor een officiële Caribbean Community lied. Elk lidland mag zes nummers voordragen. De hoofdprijs van 10.000 Amerikaanse dollar zou inspirerend genoeg moeten zijn voor elke liedjesschrijver. "Elk lied moet voldoen aan de voorwaarden, dat is belangrijk." Het mag niet langer dan vier minuten zijn. De tekst moet een reflectie zijn van een sterke Caraïbisch culturele identiteit. Het moet een veelzijdig lied zijn dat te bespelen is met verschillende instrumenten. En een inspiratie voor de regionale trots en eenheid.

2Unlimited

Muzikale kroost

Opmerkelijk is dat ook Surinamers die in het buitenland wonen mogen meedoen. "We hebben tal van grote muzikale zonen en dochters in andere landen wonen die een geweldig bijdrage kunnen leveren." Zo iemand mag dan Nederlander of Amerikaan zijn, de grani komt Suriname toe. "Al is het lied voor een orkest, als het goed wordt bevonden, dan is het goed", zo licht Williams toe uit welke genres kan worden gekozen. Hij hoopt op veel inzendingen. Daaruit zullen de vijftien beste gehaald worden door een commissie. "Deze vijftien zullen gepresenteerd worden tijdens een muziekfestival op 13 juni. Daar worden dan de zes beste gekozen en opgestuurd." De uiterlijke inzending voor landen is 5 juli 2013. Inschrijfformulieren en nadere informatie zijn te verkrijgen op de afdeling Voorlichting van het Directoraat Cultuur. Ook op de website Caricom.org staat het reglement uitgebreid beschreven.

[uit de Ware Tijd, 02/05/2013]

Kunstenaars willen competitie voor ontwerp slavenmonument

door Tascha Samuel

Slavernijmonument in Gorée, Senegal. Foto © Michael Shalter

Paramaribo - De Green Hearts Foundation (GHF) van Winston Wirht heeft het initiatief genomen om te zorgen voor de financiering van het project van de Stichting Nationaal Monument Slavernij Verleden. Dit houdt in het werven van fondsen voor het opzetten van het monument ter herdenking van de slavernij.

De stichting heeft besloten dat het ontwerp van kunstenaar Erwin de Vries, dat 400.000 US dollar kost, het monument zal worden dat zal verrijzen op een plek in Suriname. Velen vragen zich echter af waarom er is gekozen voor het ontwerp van deze kunstenaar en er geen nationaal contest is gehouden voor het ontwerpen van het monument.

Richtlijnen en criteria

"Jaaa. Dat vind ik ook", antwoordt ontwerper en kunstenaar Hennah Brunings, als haar gevraagd wordt over de mogelijkheid van een nationaal contest. Het feit dat het ontwerp van de Vries gewoon een kopie is van het monument dat in Nederland staat, valt bij haar ook niet in goede aarde. Volgens de kunstenares zou dit nationaal monument gemaakt moeten worden onder strenge voorwaarden met duidelijke richtlijnen. De jury moet deskundig zijn. Ook zou men niet moeten schromen om kunstenaars van Surinaamse afkomst in diaspora te betrekken. Het kunstwerk moet in ieder geval de natie aanspreken. "Ik ben deel van de natie, mijn overgrootmoeder was een slavin."

Erwin de Vries met zijn ontwerp voor een slavernijmonument in Suriname.
 Foto © Michiel van Kempen

Staat van dienst

Armand Zunder geeft aan dat het ontwerp zeker niet hetzelfde als het in Nederland staande kunstwerk is. "Het is niet zo dat er zomaar gekozen is voor het ontwerp van de Vries. Hij is de enige met zo een staat van dienst. De Vries heeft een trackrecord voor het ontwerpen van monumenten van dit kaliber en ook dit thema. Daarnaast is hij Surinamer", stelt Zunder. Hij geeft aan dat een mogelijke internationale verkiezing minimaal twee jaar in beslag zou nemen. "Ik heb er geen bezwaar tegen. Het is juist goed. Het is ook grani geven aan een grote kunstenaar van eigen bodem", stelt Zunder resoluut.

Het slavernijmonument op het eiland Gorée, Senegal

Liever open call

"Wanneer krijgen wij dan een kans", vraagt kunstenaar Marcel Pinas zich af. "Met alle respect voor de kennis en prestaties van de Vries. Ik heb niks tegen hem, en dan hoef ik het niet te maken, maar wanneer krijgt de jonge generatie dan de kans", vraagt Pinas. Ook hij stelt voor dat er liever een open call was geweest. Hij benadrukt dat daarbij goede criteria en een kundige jury van groot belang zijn. Pinas vindt het niet eerlijk dat er met een monument van groot nationaal belang op dergelijke wijze is omgegaan. De kunstvisionair stelt dat hij ervaart dat je vaak niet aan bod komt als je geen connecties hebt. Hij verwijst daarbij naar de totstandkoming van het logo van Carifesta. Er is hiervoor ook geen competitie of iets dergelijks uitgeschreven.

[uit de Ware Tijd, 12/04/2013]