zondag 30 september 2012

Jimmy van der Lak verhuisd naar het Stedelijk Museum

door Carl Haarnack

Nola Hattermans schilderij Op het terras is verhuisd van het Amsterdam Historisch naar het onlangs heropende Stedelijk Museum in Amsterdam. Nola Hatterman schilderde in 1930 Jimmy van der Lak, alias Jimmy Lucky.





Jimmy Lucky


Precies veertig jaar na de afschaffing van de slavernij  werd Jimmy van der Lak (Paramaribo 1903 – Amsterdam 1990) geboren. Zijn volledige naam was Desiré Max Jules Constantijn Van der Lak maar hij ging door het leven als Jimmy, ook wel ‘Jimmy Lucky’.  De voorouders van Jimmy waren slaven, afkomstig van de suikerplantage Merveille (ook wel genoemd: Adjakka) aan de Suriname-rivier. Aan het begin 20e eeuw moest de emancipatie van de zwarte bevolking in Suriname nog beginnen. Op de enige erkende MULO in Paramaribo, de Hendriksschool, werd je als zwarte jongen niet toegelaten.
Het vertrek van Van der Lak naar Europa viel samen met de een belangrijke ontwikkeling in Amerika, de Harlem Renaissance. Hij maakte als getalenteerd tapdanser onderdeel uit van de groep o.l.v. de Afro-Amerikaanse danser en choreograaf Louis Douglas die met zijn ‘Revue nègre’, samen met Josephine Baker, grote successen boekte. Met deze groep ging hij op tournee, eerst op  Trinidad en vervolgens in België, Duitsland, Nederland en Frankrijk.
Jimmy van der Lak

In 1925 verliet Van der Lak Parijs en ging naar Nederland. Ook daar was de Harlem Renaissance, met in haar voetsporen de jazzmuziek, doorgedrongen. Zwarte muzikanten, dansers, boksers, acteurs en modellen waren zeer gewild in die tijd.  Met een zwarte kelner kon ieder grand café zich een internationale allure aanmeten. Van der Lak pakte alles aan. Samen met Freddy Sunkar (1902), alias ‘Sugar’ ontwikkelde hij zijn talenten in de boksschool Wagenstraat in Amsterdam en trainde met Bep van Klaveren. Later, in 1936, had hij samen met Sunkar en de Amerikaanse oud-wereldkampioen Jack Taylor, een boksschool in de Elandstraat in Den Haag. Als prof bokste Jimmy, die zich als bokser van de naam ‘Lacky’ bediende, 41 partijen in Nederland, Frankrijk, België en Spanje; 34 overwinningen, de meeste op k.o. Toen Lacky in 1947 naar Paramaribo vertrok opende hij daar in de Anniestraat een boksschool waar hij onder andere Henri ‘Tiger’ Sno (1926) trainde. Een team van jonge Surinaamse boksers tourde onder de bezielende leiding van Van der Lak door Trinidad, Barbados, Jamaica en Venezuela.
Als kelner werkte hij eind jaren ’20 in Parijs in het restaurant van Leo Faust, "Au Neuvième Art" aan de Rue Pigalle 55. In Scheveningen werkte hij in het zomerseizoen jarenlang in café-restaurant De Sport. Daar was hij vanwege zijn huidskleur een enorme attractie. In Amsterdam werd hij in 1937 chef-kelner in de beroemde Kit Cat Cotton Club in de Wagenstraat.  In 1946 begon Jimmy Lucky het eerste Surinaamse restaurant in Amsterdam, in de Reguliersbreestraat tegenover Tuschinski.

Op de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten aan de Stadhouderskade in Amsterdam werd voor zwarte modellen vier gulden per dag betaald. Van der Lak werd hier door verschillende kunstenaars vereeuwigd. In 1930 gebruikte Nola Hatterman hem als model voor haar schilderij ‘Op het terras’.
Met dansen was de carrière van Jimmy Lucky in Suriname begonnen. In Nederland danste hij samen met Sunkar in 1932 in de revue Blank en Bruin van Frits Schakels en Willy Walden. En met Lou Bandy trad hij op in Carré. Na de oorlog zette Van der Lak aan de Stadhouderskade een dansschool op waar de Amsterdammers zich konden laten scholen in tapdance, de rumba of de cha-cha-cha. 
Bij de opname van Ballade van den Hoogen Hoed (1936)

Zo af en toe trad Jimmy ook op als gelegenheidsmuzikant. In de film Ballade van den Hoogen Hoed (1936) figureert hij als muzikant met hoge hoed en trompet aan de voet van de Amsterdamse Montelbaenstoren. Vooral In Duitsland maakte hij in de filmindustrie furore als figurant. In 1954 is hij voor het eerst te zien als danser in de revue Afrika im Zoo. Daarna kreeg hij rollen in  zo’n twintig Duitse speelfilms, waarin grote namen zoals Nadja Tiller en Hans Albers en Willy Frisch de hoofdrol speelden.
In 1952 verhuisde Van der Lak naar Berlijn. Zijn vrouw, Cocky Gerritsen, met wie hij in 1933 getrouwd was, had hem verlaten voor een kunstschilder. De eigenaar van café Montmartre aan de Nollendorfplatz in Berlijn was speciaal naar Amsterdam gekomen om zwart personeel te werven voor zijn ‘Negerbar’. Jimmy Lucky maakte er furore als tapdancer en als barkeeper. In het naoorlogse Berlijn was een zwarte huidskleur een bezienswaardigheid. 

Zie ook www.buku.nl

Bij de honing zo heerlijk

Over Michaël Slory - Torent een man hoog met zijn poëzie


door Joop Leibbrand

Bij In de Knipscheer (waar anders?) verscheen een mooi uitgegeven verzamelbundeltje met gedichten van de oude Surinaamse bard Michaël Slory (1935). Torent een man hoog met zijn poëzie bevat 46 Nederlandstalige gedichten uit de periode 1995-2005, aangevuld met zeven gedichten in het Sranantongo. Deze gedichten uit de jaren 1973-1975 werden vertaald door John Leefmans. De Spaanstalige gedichten die Slory ook schreef, ontbreken.
Michael Slory

Torent
een man hoog
met zijn poëzie,
des te lichter
de woorden
die stromen
uit zijn heelal.
Des te weidser
de verspreiding
van zijn gedachten
in het al.

In zijn nawoord benadrukt Michiel van Kempen de ‘paradijselijke ingesteldheid’ van deze dichter, die al in 1961 debuteerde met Sarka/Bittere strijd.
In alles ziet Slory het grotere, ‘de huif van de kosmos, noem het God’. Slory is een dichter die én de taal viert, én het leven, waardoor zijn werk vaak iets euforisch heeft.

Alsof er vlinders
fladderden uit je haren
en een licht ballet dansten
om je heen
van één twee drie
één twee drie
verrukking bewerkend
in mijn bloed.

Oh één stonde,
één stonde ik dan
tot hemel verheven!

Maar niet alles genereert dankbaarheid, want hij ziet ook scherp de grote en kleine inbreuken op de ‘aardsparadijselijkheid’, van de slavernij tot de rotzooi die mensen letterlijk en figuurlijk kunnen veroorzaken.
Veel gedichten hebben een ethische lading. 

Foto @ Rudi Moeridjan

Bescheidenheid siert de mens

Vind je niet
dat jouw eigen maaksels
jouw handen al na één dag
zijn ontgroeid?

Vind je niet?
Vind je niet
dat ergens
zonder jou
iets anders broeit?

Vind je niet?

Korte regels, veel herhalingen, een overvloed aan vraagtekens en uitroeptekens. Dit is poëzie die wil communiceren, die uitgesproken moet worden en gehoord. De lezer moet ontvankelijk zijn voor de suggestieve kracht, hij moet met warmte kunnen lezen en luisteren, mee beleven.
Intellectueel valt er weinig aan te beleven, maar de gedichten hebben een sympathieke uitstraling. Ik denk dat je het land moet kennen, om de achterliggende mentaliteit op de juiste waarde te schatten. Eén kort gedicht trof ik aan dat je bijna als onvervalst Hollands zou kunnen bestempelen:
Bewogen door de wind als was ik riet
Gebogen, heen en weer, en zo om niet.
Alsof ik niks was in de dans der elementen.
Bewogen door een stilte die mij het antwoord liet.

Een enkele keer deed Slory me in zijn fijnzinnigheid aan Wilfred Smit denken. Maar die woonde dan ook tot zijn vijftiende in Nederlands-Indië!
Stilaan daar
onder de watervalletjes
van het woord,
vermaan de bloemen niet,
noch hun aroma,
en nog minder
hun droom van maan.

Hoewel het werk dus duidelijk in een orale traditie staat, zijn de gedichten niet neergezet in brede, epische streken. Slory blijkt in de eerste plaats een taalkunstenaar te zijn die de bijzondere facetten van de werkelijkheid die hij waarneemt, bijslijpt tot juweeltjes. Ieder gedicht een geschenk, ik denk dat hij het zo bedoelt.


Bij een bamboebos
Concierto de Aranjuez (Joaquín Rodrigo)

Kan de bamboe
ook zo zingen en kraaien
Joaquín Rodrigo?

Alles dooreen:
de harp, de citer, de luit
en nog meer
in een juichlied
van vreugde.

O ik waan mij terug
tussen de kreeften
en de kreken die uitlopen
naar zee.
Bij de honing zo heerlijk:
van de parwabossen.




Michaël Slory
Torent een man hoog met zijn poëzie
Uitgever: In de Knipscheer
Jaar:
ISBN: 9789062658060
Prijs: € 17,50
80 blz.

[uit Meander, literair magazine, 25 september 2012]



Reinier Kromopawiro - Banyu mili/Stromend water

banyu mili
gesang kuwi tindak terus
kaya banyu mili kaé
barang sing aji kudu di-emi-emi kanthi temen
minangka kanggo anak-putu bésuk
supaya gesang kuwi bisaa tindak terus
kaya miliné banyu kali kaé

stromend water
het leven gaat voort
als stromend water
alles van waarde moet met zorg worden bewaard
voor de komende generaties
opdat dat leven kan voortgaan
net zoals de stroom van een rivier

[1996]

Surinamerivier - Foto @ Sagar Hardwarsing

Albert Roessingh/Michel Krott - De blauwe vrouw


De blauwe vrouw verplaatst zich uit het doek,
het lege beeld blijft achter als een wit
en ongeschreven hoofdstuk in een boek.

De vrouw, licht gebogen alsof zij bidt,
ontvouwt vertraagd haar sierlijk slanke benen
uit de vereeuwiging waarin zij zit.

De blauwe vrouw, bewegend als een stenen
beeld dat uit een roerloze slaap ontwaakt,
is uit het witte droomgebied verdwenen.

In mijn verbeelding groeit zij als een naakt
en willend wezen in een zijden doek;
ik heb haar blauwe dijen aangeraakt.

Een vrouw, een blauwe vlek, een vorm die leeft.
Zij is de heks die in mijn dromen zweeft.


Afbeelding: De blauwe vrouw in rood van Albert Roessingh
Gedicht: Matisse van Michel Krott

Charlton Marcos - Forti nos ta bai

Mi pais ta sukumbi bou di emoshon
Tilli ku Talla, Tinni ku Tanna
Koreografia modela pa hipokresia
Mientras nan kurason ta kunsumi e PAIS ta sukumbi
Maestro di musika, perkura pa mas pika i bitter
Ban sinta wak kon nos “Titanic”, lo sak bai Fondo di Karibe
Historia lo ripiti of KEN lo lanta para pa pone midi?
Mientras mi pais ta sukumbi, ta ordena pa mas Ambiente di Kandela
Simannan Kriojojo ta na kaminda,
Prepara mas Pastechi ku Heineken, paso Amstel a pasa pa Sawaka
WhatsApp, Ping Ping, lo Monitor nan Alma; MAS notisia por-na-da
“Se dicen…vamos a hortar, matar i destruir…” el pueblo es nuestro!
Mi pueblo ta perde berguensa, pa falta di Memoria SANO!!!
Hunga ku KANDELA…si ta Kandela bo kier, Kandela bo ta haña!!!
Si bo boltu 69, Nada NO A KAMBIA
FORTI ta para e mesun kaminda, PEÑHA mesun kos…
Solamente e Kara di Otrobanda a haña un otro Kolo…
E HERIDA BIEUW nunka a wordu kura…Puntra i Lesa si Bo kier sa!!!
No ta makamba ta bo Enemigu
Pero Bo Mente ku bo a hasi…Katibu, tin Bo domina!
Bo ta toka SEHU i ta ordena e pueblo pa balia TAMBU!!!
Bo ta sensia nan ku Furia i Angustia…
Bo ta sensia nan ku mas rabia i rebeldia, Satanas semper ta husa mesun triki nan!
Bo ta sensia nan, paso ki bo tin ku nès ku nan wordu Kìmá enbes di wordu DERA!
Bo ta laga E Pueblo somenta…paso bo di… e bobo nan ta kome bolbe lubida! 



 
30 september 2012


Curazao, 1775

Allerlaatste editie van magazine Cpost | Post uit Curaçao

door Irèn Nooren
 
Cpost is zes jaar lang tot stand gekomen dankzij een grote groep Curaçaoliefhebbers. Allen werkten op vrijwillige basis en belangeloos mee om elke keer weer – eerst zes keer en later vier keer per jaar – een editie online te zetten vol kleurrijke foto’s, leuke weetjes en positieve nieuwtjes. Enkel met het doel om Curaçao in een positief daglicht te plaatsen. Ik bedoel met deze groep niet alleen de personen die direct deel uitmaakten van het Cpost-team, maar ook de vele abonnees en lezers van Cpost. Zij zijn zeer belangrijk geweest voor het voortbestaan van Cpost. De reacties die vanaf de eerste editie binnen kwamen, waren hartverwarmend en stimulerend om elke keer weer vol enthousiasme een nieuwe editie te maken. Het is zeer prettig om te ervaren dat meer mensen hetzelfde doel hebben en daar tijd en energie in willen steken.


Waarom komt er dan een eind aan een goedlopend project als Cpost?
Het is moeilijk om dat onder woorden te brengen. De laatste zes jaar heb ik veel gewerkt aan Cpost, shirts&words, webwinkel books.an en Mi Beibi, om enkele projecten te noemen. Ik ben op het punt aangekomen dat ik het rustiger aan wil doen. Even geen ‘verplichtingen’ meer.

Uiteraard wil ik iedereen graag bedanken maar één persoon ben ik bijzonder dankbaar: mijn ‘Cpostmaatje’ Elodie [Heloise]. Zij was er vanaf de eerste ‘brief’ bij. Met haar steun en inzet was ze mijn belangrijkste motivator. Vol verwachting kijk ik uit naar het verschijnen van haar verhalenbundel Woestijnzand.



Ik wens je veel kijk- en leesplezier met de allerlaatste Cpost, dat zoals altijd is samengesteld met veel bewondering voor Curaçao en haar bewoners.

Foto's: Curaçao, Mambo Pool, @ Bea Moedt

zaterdag 29 september 2012

Wim Statius Muller & Tica Giel

Zangrecital Tica Giel en Wim Statius Muller - Belle Alliance

Opening Suriname Blue Blood is Black Blood Museum



 [Persbericht van Egmond Codfried]
Willem van Oranje

EGMOND CODFRIED (Paramaribo, 1959), schrijver en publicist, is de curator en de ontdekker van de Blauw Bloed is Zwart Bloed Theorie (2005) welke stelt dat Europa van 1100 tot 1848 gedomineerd werd door een elite die als zwart en bruin van huid werd beschreven. Hij toont zijn collectie van reproducties van vaak onbekende historische portretten en is daarmee het enige museum dat zich buigt over het werkelijke uiterlijk van historische figuren. Prins Willem I van Oranje (1533-1584) wordt beschreven als ‘Meer bruin dan wit,’en als ‘Bruyn van verve ende baerde.’ (Beresteyn 1933: 1)
Maurits van Sachsen

Sommigen van hen, onder wie ook Willem van Oranje, zijn schoonvader Maurits van Sachsen, en Jane Austen (1775-1817) hadden naast de bruine en zwarte gelaatskleur ook (sterke) klassieke Afrikaanse gelaatstrekken, dikke prognastische lippen en/of brede neuzen, naast kroes haar; welke trekken toen stonden voor puur adellijk bloed: Blauw Bloed. Zij waren afstammelingen van de Blauwe Mannen, de zwarte en bruine oorspronkelijke Europeanen die 45.000 jaar geleden uit Afrika kwamen (Grimaldi Mens), en waarvan een deel zich tussen 1100 en 1200 uitriepen tot een adel, dus echte Europeanen. Onderling huwen ter behoud van kleur en een adellijke levensstijl was een vereiste.
Radbraken

Zij wierpen zich op als beschermers tegen de invallende Noormannen, civiliseerden en kerstenden de witte Europeanen, die pas sinds 6000 jaar geleden uit Centraal Azië kwamen, en die zij voortaan ook exploiteerden als hun lijfeigenen en horigen. Kenmerkend voor hun overheersing was het wreed smoren van verzet en wrede straffen als vierendelen, radbraken, en het opensnijden van de buik waarbij de darmen nog verbonden aan het lijf in het vuur werden geworpen.
Levend villen. Gravure van Jan en Casper Luyken.

Maar de wreedste straf moet wel het publiekelijk levend villen zijn. Er bestond daarom tot 1848 een Europese handel in mensenhuiden en deze werden industrieel verwerkt tot boekenkaften, kleding en zelfs schoenen voor de elite. Kerkdeuren werden bespannen met mensenhuid, wat verder aantoont dat de onderwerping van de lijfeigenen door de adel als door god gewild zou zijn. Er was sprake van een kastenmaatschappij met de witten als de kastelozen. Deze informatie illustreert beter waarom er behoefte was aan een Verklaring van de Rechten van de Mens (1760), want de witte lijfeigenen vroegen hun adellijke meesters om als mensen gezien te worden.
Othello

Tegen die tijd verzonnen Verlichte burgerlijke ‘wetenschappers’ behorende tot de Zwarte intellectuele elite, de fictie van menselijke rassen en plaatsten om strategische redenen, de witte meerderheid aan de top van de evolutionaire ladder, en de Moor helemaal onderaan, net boven de Mensapen. De Moor (Othello, Mr. Elton, Zwarte Madonna’s, en de heraldische Moortjes) symboliseert adel en Zwarte Superioriteit. Hiermee gaf men dus weer hoe men precies dacht over de hoge Adel en hun Zwarte Superioriteit. De Franse Revolutie (1789-1794) vormde een aanzet en bracht de burgerlijke, kapitalistische elite aan de macht, maar voor het arme volk veranderde er bar weinig. Vanwege restauraties als die van Napoleon, duurde het pas tot de laatste revoluties van 1848 dat de witte Europeanen emancipeerden en de adel hun ‘privileges’ verloren.

Jane Austen

Jane Austen (1775-1817) werd als ‘brunette of complexion, en als ‘a brown, not a pink colour’ beschreven, en maakte al haar romanpersonages licht bruin, bruin, zeer bruin en zwart van gelaatskleur. Zij schreef tegen de verandering van status van Zwarte Europeanen. Ook de Surinaamse gouverneurs en planters behoorden tot deze gekleurde elite en adel. Na 1848 werd de geschiedenis revisionistisch, en dus wit geverfd. Hierbij maakte men gebruik van de modieuze, propagandistische portretten van de zwarte en bruine elite, die zich soms in het echte leven ook wit verfde en het gelaat bleekte; om een valse, gewitte geschiedenis te creëren.

Het nut van de Blauw Bloed Theorie is een deconstructie van de revisionistische geschiedenis en een deconstructie van racisme tegen de Zwarte mens, welke oorzaak in de wrede, maar civiliserende en kerstenende overheersing van witten door Zwarten gezocht moet worden. Witten vrezen en haten Zwarten omdat zij ooit door hen werden overheerst. Racisme is een bevrijdingsideologie. Alle onwetenschappelijke theorieën over mensenrassen, schedelmetingen etc zijn bedoeld om deze historische Zwarten wit te maken en de geschiedenis van de Zwarte Superioriteit te verbergen.
Dorothea van Denemarken, Prinses Palatine,
nichtje van Keizer Karel V van Habsburg




Dit nieuwe museum, in een trappenhuis van zijn woning, Eemstraat 36 te Den Haag, met de zegen van verhuurder Vestia Den Haag Zuid Oost, en alleen op afspraak te bezoeken; is voor iedereen toegankelijk, daarom betaalt men ook maar € 1 per persoon. Men kan kennis nemen van de portretten van de Zwarte heersers en hun Zwarte koninginnen. Er zijn reproducties van portretten van adel en slavenmeesters die eerder niet openbaar te zien waren of verborgen zijn in familie en wetenschappelijke collecties vanwege het zwarte uiterlijk. Tevens zal men postkaarten en studies kunnen kopen.

Dit Haagse museum moet leidden tot de oprichting van een Suriname Blue Blood Is Black Blood Museum in Suriname in 2013.
bluebloodisblackblood@hotmail.com

Informatie: Egmond Codfried 068427799

Symposium Afro-Nederlandse geneeswijzen en spiritualiteit

Make Manifest, opgericht door Stijn/Datjy Brinkhaus, is een bewustzijnsplatform dat events organiseert die als doel hebben om kennis met elkaar te delen en inspiratie op te doen, met als ultieme einddoel bij te dragen om het mooiste en meest krachtige van Jezelf te kunnen manifesteren in deze wereld. Op 22 loktober organiseert Make Manifest het symposium 'Afro-Nederlandse geneeswijzen en spiritualiteit'.
Foto @ Nicolaas Porter



Tegen alle verdrukking in hebben traditionele holistische geneeswijzen en spiritualiteit uit de Afrikaanse diaspora vaste voet in Nederland gekregen. Vaak omgeven door een waas van geheimzinnigheid, vooroordelen en vooral onwetendheid. Door velen ten onrechte geassocieerd met hekserij en zwarte magie. Wellicht een van de meest kwalijke zaken van het kolonialisme is de doelbewuste herprogrammering geweest van de tot slaaf gemaakte Afrikanen waardoor zij geleerd hebben om vijandig te staan ten opzichte van hun eigen rijke culturele en spirituele erfgoed. Wellicht ook de reden waarom het kolonialisme zo lang weet stand te houden. In tegenstellingen tot de gevestigde religies als christendom en islam waar wetten voor iedereen eeuwig vastgelegd zijn, kent men in de Afrikaanse tradities een persoonlijke missie met daarbij horende natuurlijke levens ondersteunende wetten toe aan mensen. Wetten die per individu kunnen verschillen. Ieder mens komt zijn of haar unieke gave aan de wereld brengen. Om te checken of men nog op het juiste persoonlijke pad wandelt, kan men gebruik maken van diverse divinatietechnieken. Het niet volgen van je eigen persoonlijke roeping kan leiden tot ziekte, armoede en andere problemen.
Santeria. Foto BBC

Afro-Nederlandse geneeswijzen kennen ontelbare mogelijkheden om indien juist gediagnosticeerd, mensen te genezen en weer terug te leiden naar hun persoonlijke levensmissie. Deze geneeswijzen en spiritualiteit zijn echter steeds minder gebonden aan ras en plaats. Vandaar dat ook in Nederland tradities als Winti, Obia, Santeria en Vodun steeds meer aanhangers trekken. De belangrijkste principes van o.a. de Surinaamse Winti en Afro-Cubaanse Santeria zullen deze avond aan bod komen.
Als gastsprekers hebben we:

  • Henri Stephen, wintideskundige en schrijver van talloze boeken over winti, autoriteit op het gebied van de relatie tussen winti en psychiatrie
  • Elliott Rivera, priester uit de Afro-Cubaanse Santeria-traditie en Sangoma (sjamaan uit de Zuid-Afrikaanse traditie)

Tevens zal Vinije Haabo een skype-verbinding tot stand brengen met Edje Alingo Doekoe, de bekende sjamaan uit Pikin Slee Suriname, die dit voorjaar volle zalen trok met zijn pleidooi voor de oprichting van een kruidenkliniek in zijn woonplaats in het binnenland van Suriname. De avond zal worden ingeleid door Roland van Reenen.
Er is gelegenheid tot het stellen van vragen.

Dit symposium zal plaatsvinden op maandag 22 oktober a.s. en zal starten om 19.30 uur. Je bent eerder ook welkom aan de Pieter de Hoochweg 110 (gebouw Stichting Humanitas) te Rotterdam. Entree: € 17.50, incl koffie/thee.
Wij hebben een beperkt aantal plaatsen. Wij raden u dan ook aan te reserveren. Dit kan door een mailtje te sturen naar het e-mailadres make.manifest.events@gmail.com

Sidney Joubert



Portret van de Curaçaose vertaler en Papiamentu-vorser Sidney Joubert, gemaakt door de in Suriname werkzame fotograaf Nicolaas Porter. Nr. 162 in de reeks fotoportretten die Porter in opdracht van de Werkgroep Caraïbische Letteren maakt. Klik op afbeelding voor groter formaat. Voor informatie kunt U mailen naar: nicolaasporter@hotmail.com. Wie de hele reeks wil zien kan hieronder klikken op het label Werkgroepportretten.

Literaire Vertaaldagen 2012

De veertiende Literaire Vertaaldagen worden gehouden op vrijdag 14 (symposiumdag) en zaterdag 15 (workshopdag) december 2012 in Amsterdam. Thema van de symposiumdag is dit jaar ‘Schaduw of schijnwerper – de zichtbaarheid van de vertaler’. U kunt zich tot zondag 21 oktober aanmelden via onderstaand digitaal inschrijfformulier.

De Vertaaldagen sluiten met het thema ‘Schaduw of schijnwerper’ aan op initiatieven van het Nederlands Letterenfonds en de Nederlandse Vereniging van Letterkundigen om de literair vertaler meer publieke zichtbaarheid te geven, respectievelijk met de jaarlijkse Vertalersgeluktoernee en de jaarlijkse Vertaalslagavond, en daarmee een belangrijke bijdrage te leveren aan het imago van het vertalen en het versterken van de culturele en economische positie van de vertaler.
Twee ervaren vertalers, Martin de Haan en Rien Verhoef, zullen tijdens een voordracht hun verschillende visies op het vergroten van de zichtbaarheid toelichten en daarna met elkaar in debat gaan. Michele Hutchison, literair vertaler Nederlands-Engels en redacteur bij Uitgeverij De Arbeiderspers, zal een voordracht houden over moderne manieren van zichtbaarheidsbevordering, zoals Twitter en Facebook. Ten slotte zal Pieter Steinz, directeur van het Nederlands Letterenfonds, vier vertalers interviewen die elk op hun eigen manier hun zichtbaarheid hebben vergroot, bijvoorbeeld door zelf lezingen te organiseren of een eigen website te creëren. De dag zal worden afgesloten met een algemeen debat met de zaal en de uitreiking van de vertalersprijzen van het Nederlands Letterenfonds.
Ton Voortman - Brons

Naast de gebruikelijke workshops (Frans-Nederlands, Duits-Nederlands, Engels-Nederlands, Italiaans-Nederlands, Spaans-Nederlands en Nederlands-Frans, Nederlands-Duits en Nederlands-Engels) worden op zaterdag 15 december de ‘bijzondere’ workshops Portugees-Nederlands en Nederlands-Portugees gehouden.

Programma en inschrijfformulier zijn beschikbaar op de website van het Vertalershuis Amsterdam (www.vertalershuis.nl):
De Literaire Vertaaldagen zijn in de eerste plaats bedoeld voor hen die werkzaam zijn als literair vertaler of die bezig zijn van het literair vertalen hun beroep te maken. De Literaire Vertaaldagen worden financieel mogelijk gemaakt door het Lira Fonds, het Nederlands Letterenfonds, het Vlaams Fonds voor de Letteren, de Vereniging van Letterkundigen en het Expertisecentrum Literair Vertalen. De praktische organisatie is in handen van het Vertalershuis Amsterdam.

Locaties

Symposiumdag 14 december
De Rode Hoed
Keizersgracht 102
1015 CV Amsterdam
Workshopdag 15 december
Montessori Lyceum Amsterdam
Pieter de Hoochstraat 59
1071 ED Amsterdam

Illustratie zet kwaad bloed bij studielimieters

Een illustratie waarop slechts de armen te zien zijn van mensen die verdrinken, heeft kwaad bloed gezet bij de Organisatie voor Studielimieters. Op haar website had het bestuur van de Anton de Kom Universiteit de illustratie gebruikt bij een oproep aan de studielimieters die voor het jaar 2006 zijn ingeschreven.

Het universiteitsbestuur heeft de groep opgeroepen om een brief op te halen bij de administratie. “Is het (plaatje) symbolisch voor ‘verdrink nu maar lekker’”, vraagt de organisatie zich af. De brieven die moeten worden opgehaald, zijn volgens de Organisatie voor Studielimieters voor een goed deel afschrijvingsbrieven.“Als het zo wordt gezien, dan past de foto er inderdaad heel goed bij: De studenten wuiven uit, tevergeefs reikend naar hulp, want zij zullen nu gaan verdrinken in een maatschappij waar zij niet goed op voorbereid zijn door de universiteit”, schrijft de organisatie.

Zij vindt dat de universiteit zich op deze manier heel studentonvriendelijk opstelt. De illustratie bij de oproep is inmiddels vervangen door een ‘new message’. Desondanks vindt de Organisatie voor Studielimieters dat de universiteit geen goede communicatievaardigheden en bovendien geen respect naar haar studenten toe kan uiten. “En dat is slechts een deel van het integraal probleem.”

Instelling boete
Deze limieters zijn al bijna klaar met hun studie. Ook de studenten die al hun vakken hebben afgerond, maar op de universiteit wachten op goedkeuring van hun thesis, worden volgens dit besluit afgeschreven. Ze hoeven dus nog enkele (of geen) colleges te volgen. Dit betekent dat de universiteit niet aan hen verdient, zegt de organisatie. Het alternatief voor dit probleem is een boete die de studenten moeten betalen, stelt de organisatie voor. Op die manier kunnen de studenten hun studie afmaken en wordt de universiteit tegelijkertijd financieel sterker.

“Het is schandelijk en verontrustend dat het bestuur van de universiteit slechts monologen houdt en niet ingaat op dringende vragen vanuit de studentengemeenschap.” De Organisatie voor Studielimieters roept een ieder op om dit niet zomaar voorbij te laten gaan, maar de discussie op te pakken en zich te verdiepen in dit probleem. “Het gaat niet gewoon om wat studenten die lui waren en niet hebben gestudeerd. Het gaat om het slechte milieu dat heerst op onze eigen universiteit, het gaat om intimidatie, slechte kwaliteitsonderwijs, slechte motivatie van studenten en docenten en uiteindelijk gaat het om de vorming van onze jeugd voor een beter Suriname.”

[uit Starnieuws, 29 september 2012]

Fondsen bundelen krachten voor literaire tijdschriften

Met een bedrag van €100.000 geven het Prins Bernhard Cultuurfonds en het Nederlands Letterenfonds drie talentvolle redacties van literaire tijdschriften de gelegenheid zich te blijven richten op hoogwaardige inhoud, en zich verder te ontwikkelen op het gebied van internet en publieksbereik.
Het initiatief bestaat uit twee delen. Aan de basis staat de (ontwikkeling van de) digitale verschijningsvorm van het literaire tijdschrift. Dit deel wordt gefinancierd vanuit de regeling Digitale Literaire Projecten van het Nederlands Letterenfonds. Het Cultuurfonds financiert op zijn beurt innovatieve plannen op het gebied van publieksbereik (live, debat, festival, papier) en het bereik van nieuwe lezers. Het gaat de fondsen hierbij in het bijzonder om de verbinding tussen de digitale en fysieke verschijningsvormen van het tijdschrift.

Meer informatie

Kata ku Ana a perde konvoi

Kata ku Ana a perde konvoi is een toneelstuk van Anthony Jamanika.

Twee bejaarde dames zorgen voor Cristel. Ze voeden haar op in beeld en gelijkenis, maar Cristel wil geen oude vrijster worden zoals Kata & Ana en verzet zich tegen hun streken.

Laatste Week!
Zaterdag 29 sep om 21:00u
Zondeg 30 sep om 20:00
Locatie: Teatro Luna Blou, Curaçao
Entree: Nafl. 27.50,-

Inschrijving Roland Holsthuis 2013

Wilt u als schrijver, dichter of literair vertaler in 2013 een maand in het Roland Holsthuis wonen en werken? Dient u dan vóór 20 oktober aanstaande uw verzoek in.
Van de huurder wordt een eigen bijdrage gevraagd van € 750,- per maand. Dit bedrag is inclusief gebruik van gas & licht, gebruik van computer met internet en de eindschoonmaak. De resterende maandlasten worden gesubsidieerd door het Bert Schierbeekfonds.
Het huis wordt steeds per kalendermaand verhuurd. Voor meer informatie over het Roland Holsthuis, de aanmeldprocedure en criteria, klik hier. Voor verdere vragen kunt u contact opnemen met Julia Priesman op telefoonnummer 020-5207300.
U dient uw verzoek in door een brief of e-mail met de gewenste huurperiode en uw werkplan te sturen naar:
Bert Schierbeekfonds
t.a.v. Julia Priesman
Postbus 16588
1001 RB Amsterdam
j.priesman@letterenfonds.nl

Meer informatie

Immigranten & identiteit

Post-Colonial Immigrants and Identity Formations in the Netherlands, edited by Ulbe Bosma, explores the Dutch post-colonial migrant experience within the context of a wider European debate, surveying over 60 years and three generations of migration history.    




Inheemsen in Amsterdam. Foto Johan Jansen

 While other research focuses on one or two ethnic groups, post-colonial migrants are treated here as a distinct analytical category with a unique relationship to the receiving society. After all, over 90 per cent were Dutch citizens before even reaching the Netherlands between 1945 and 1980. A timely work, it offers the germane scholarship on one particular country with a particularly rich history to readers worldwide.            

 
"Fascinating, comprehensive, and historically grounded, this essential volume reveals how the colonial past continues to shape multicultural Dutch society... It is an important counterpart to work on France, Britain, and Portugal."- Andrea Smith, Lafayette College, Easton, Pennsylvania 

IMISCOE Research · ISBN 978 90 8964 454 1 · Paperback ·
€ 39.50 / £ 32.50 · 252 pages · Published September 2012

Blaxploitation cinema in EYE


Vrijdag 5 oktober staat EYE (Amsterdam) in het teken van Isaac Julien en Blaxploitation cinema, Hollywoodfilms uit de jaren zeventig die voor een zwart publiek gemaakt werden, met een all black cast en indrukwekkende soundtracks. In Julien’s documentaire Baad Asssss Cinema wordt het genre uitvoerig belicht, met o.a. Melvin van Peebles, bell hooks, Pam Grier ‘Jacky Brown’ en Quentin Tarantino. Daarnaast een lezing over de rebelse humor en de culturele, politieke context van Blaxploitation films en een unieke vertoning van de revolutionaire film die het genre tot leven bracht: Sweet Sweetback’s Baadasssss Song.

17.00 uur Baadasssss Cinema (Isaac Julien, 2002)
19.30 uur Sweet Sweetback’s Baadasssss Song (Melvin Van Peebles, 1971), met voorafgaand een lezing van Tessa Boerman.

Dit programma is onderdeel van EYE expositie Expanded Cinema met Isaac Julien, Fiona Tan en Yang Fudong. Kijk voor meer informatie op www.eyefilm.nl


Afbeeldingen: stills uit de film Sweet Sweetback's Baadassess Song.

Schrijfweek in het hart van de Ardennen

Stel je voor… je droomt van een boek. Je wilt een mooi, ontroerend, spannend, persoonlijk of inspirerend verhaal vertellen. Wij geven jou de sleutel. In het hart van Le Parc Naturel des deux Ourthes. Begin 2013 met het verwezenlijken van jouw grote droom. Laat je inspireren door bestsellerauteurs Geert Kimpen en Christine Pannebakker die een week lang jouw persoonlijke schrijfcoach zijn in de Belgische Ardennen. Vier een sprookjesachtige Oudjaarsavond met mensen die dezelfde dromen hebben. Beleef een magisch ritueel. Geniet van een culinair diner. Klink met elkaar op een nieuw begin. Start het nieuwe jaar met een Nieuwjaarsduik in de Ourthe. Volg de workshops waar jij juist nu behoefte aan hebt. Bespreek jouw boek met je persoonlijke schrijfcoaches. En maak kans op een boekcontract bij Uitgeverij De Brouwerij / Brainbooks.

"Ik was diep onder de indruk van de schrijfweek, zeker ook van de individuele aandacht die er aan iedereen werd besteed. Ik ben de hele wereld al rond geweest en hoor wellicht bij de top 10 van Nederlanders die het meest hebben geworkshopt, maar dit heb ik nog nooit beleefd. En het ging niet alleen om de individuele aandacht, maar ook om de kwaliteit aandacht. Ik was blown away as they say - Un Grand Chapeau" - Georgette

Data: van zaterdag 29 december 2012 tot zaterdag 5 januari 2013

Inschrijven, klik hier 

vrijdag 28 september 2012

Hoe vervang je een allochtoon?

De Vlaamse kwaliteitskrant De Morgen beslist het woord ‘allochtoon’ niet langer te gebruiken. Tot ergernis van columnist Vitalski pakt de krant daar zelf paginagroot mee uit. “Tegelijk publiceert de redactie een foto van een moordenaar alsof het om een superster gaat.” Mogen commerciële media wel publiek het morele voortouw nemen?

door Vitalski 

Eind oktober 2010 woonde ik in het Antwerpse Zuiderpershuis een debat bij over multicultuur. De met een gitzwart brilmontuur getooide schrijver Tom Lanoye voerde een vurig pleidooi tégen het begrip "allochtoon", dat volgens hem garant stond voor regelrecht racistische indoctrinatie. Vandaag, twee jaar later, precies wanneer (toch tekenend) het sociaal zo geëngageerde Zuiderpershuis zelf door wegvallende subsidies zijn zwanenzang zingt, trekt de hoofdredacteur van De Morgen in zijn editoriaal de meest bombastische registers open om aan te kondigen dat zijn krant het woord (hier niet een woord, maar wel een "containerbegrip" genoemd) "allochtoon" nooit meer zal gebruiken. Wegens te stigmatiserend.
De Morgen komt rijkelijk laat met dit politieke statement. Eerst werd, uitgerekend vanuit linkse hoek, het woord "allochtoon" in omgang gebracht om de bevolkingsgroep genaamd Marokkanen te ontzien. Maar al gauw werd "allochtoon" precies daarom een scheldwoord, nooit voor Chinezen of Nederlanders, maar wel voor niet-aangepaste ingeweken Maghrebijnen. En in onze altijd zo dynamische taal is het woord “allochtoon” tegenwoordig bijna tot een geuzennaam uitgegroeid, iets om fier op te zijn.
Onlangs was ik aanwezig op een Marokkaanse comedy-avond in het cultureel centrum van Berchem. Tijdens zijn gesmaakte conference maakte komiek Bert Gabriëls gebruik van het woord "neger". Een zwarte dame vooraan in de zaal ging overeind staan en protesteerde:"Wij zijn geen negers! Wij zijn zwarten!" Maar wat opviel, was dat zij bij haar naasten geen steun vond - de rest van het overwegend gekleurde publiek kon die vrouw wel lynchen."Waar heb je het over!", riep men hier en daar. En na haar driftige interludium opperde iemand achteraan in de zaal, een Afrikaan inderdaad:"Hoe gaat nu uiteindelijk die mop over die neger?"
Wat is er nieuw onder de zon? “Flikker” was een scheldwoord, tot vele, rabiate homofielen dit etiket allengs fier in hun vaandel gingen dragen. Zo verging het ook, in de Verenigde Staten, het woord "nigger". Eind jaren zestig werd in de pers "punk" gelanceerd als denigrerend woord voor "uitschot", maar meteen had een integrale generatie jongeren er alles voor over om punk te mogen worden genoemd. Het getuigt van morele kracht om taboes met de voeten te treden. Ik zeg dan ook liever dat ik niét in Borgerhout woon maar in Borgerokko, ja toch? Zelfs de door toedoen van een Amsterdamse wethouder per ongeluk in zwang geraakte term "kut-Marokkaantjes" juich ik enigszins toe, om de eenvoudige reden dat dit woord wel degelijk een realiteit aanwijst.


Mocht De Morgen stilzwijgend hebben beslist om het woord "allochtoon" te schrappen, dan waren er minder vuiltjes aan de lucht geweest dan hoe het nu is gebeurd, namelijk via een politiek correct manifest. Wanneer puntje bij paaltje komt, kan een krant, van verkoopcijfers afhankelijk en dus onderworpen aan de wetten van de sensatie, per definitie niet het morele voortouw nemen. Zo lees je vlak naast die bewuste, zo goed bedoelde noodkreet ter bescherming van - hoe moeten we ze voortaan noemen - onze Maghrebijnse onaangepasten, een artikel met als titel: "Patrick Haemers - De Levens Die Hij Verwoestte". Met daaronder een afbeelding van deze moordenaar alsof het om  een superster gaat. En zonder het minste greintje medegevoel voor de slachtoffers van die man en hun nabestaanden. Kortom, hoe diep zit de moraal eigenlijk?

Vital Baeken (‘Vitalski’), Antwerpse dichter, kunstenaar, performer.

 [uit Taalschrift, 24/09/12]