 |
| Eerste vrouw in de Staten: Angela Altagracia de Lannoy-Willems |
Tijdens een plechtigheid bij de Katholieke Begraafplaats
aan de Roodeweg werd vanochtend De Lannoy-Willems geëerd. Oud-premier Maria
Liberia-Peters hield een toespraak, waarin zij inging op het belang van het
algemeen kiesrecht voor Curaçao en de belangrijke rol die De Lannoy-Willems,
die bekend stond onder de roepnaam ‘Tata’, vervulde in die jaren. De strijd
voor het algemeen kiesrecht voor vrouwen was een rechtvaardige strijd, aldus
Liberia-Peters. Zij verklaarde blij te zijn dat iedereen samen, los van elke
politieke oriëntatie, een van de pioniers die de weg heeft geopend voor het
algemeen kiesrecht op Curaçao, kan eren.
Liberia-Peters had een aantal lovende woorden voor De
Lannoy-Willems. “Geen negatieve kritiek of beledigende karikatuur kon haar
geest breken. Als politicus hebben wij de gewoonte om in de verdediging te
gaan, wanneer wij het niet eens zijn met de geuite kritiek. Altagracia was
iemand die altijd haar worden woog en er niet voor koos om op een
twijfelachtige manier terug te slaan. Van personen die haar gekend hebben,
heb ik gehoord dat zij in alle rust, zonder te beledigen, op een positieve
manier iets negatiefs kon beantwoorden.” Een voorbeeld dat door
Liberia-Peters werd aangehaald was toen De Lannoy-Willems in een
karikatuurprent werd getekend als een naakte Lady Godiva op een ezel. De
enige reactie van De Lannoy-Willems was: Als zij mij zo willen tekenen is dat
goed, want zo heeft mijn moeder mij gebaard”, waarmee de kous af was.
 |
| Minister Irene Dick (Onderwijs, Wetenschap, Cultuur en Sport, PS) plaatst een bloem bij het graf van De Lannoy-Willems. Onder meer oud-premier Maria Liberia-Peters (tweede van rechts) kijkt toe. |
In haar toespraak stond Liberia-Peters ook stil bij de
kritiek van De Lannoy-Willems op het feit dat telkens wanneer er een nieuwe
regering aantrad, deze alles van haar voorganger ging afbreken, om vervolgens
alles weer van voren af aan op te bouwen, ‘omdat de ideeën en acties van een
politieke tegenstander afkomstig waren’. “Zij betreurde de zucht naar wraak
op het eiland en was van mening dat Nederland hierdoor in staat was om ons te
manipuleren. Uit haar woorden kunnen wij halen dat wijsheid en kennis de
elementen zijn om te voorkomen dat de zucht naar wraak nog groter wordt en
schade aan het eiland wordt berokkend.”
De verkiezingen van 1949 waren de eersten waarbij het
algemeen kiesrecht van kracht was. De eerste verkiezingen op Curaçao vonden
plaats op 20 december 1937. Indertijd werden de eerste leden van het
parlement van de Antillen gekozen. Aan deze verkiezingen mochten alleen
mannen, ouder dan 23 jaar deelnemen, die belasting betaalden en over
eigendommen beschikten, of een opleiding van minimaal zesde klas lagere
school. Op 17 maart 1948 werd het algemeen kiesrecht op Curaçao van kracht.
De grondleggers die hiervoor hebben gestreden waren onder meer Moises
‘Doktoor’ Da Costa Gomez, Adèle Rigaud, de toenmalige voorzitter van de
vrouwenvleugel van de Katholieke Volkspartij (KVP) en de beroemde Damanan di
Djarason, de vrouwenvleugel van de Nationale Volkspartij (NVP) onder leiding
van Clarita da Costa Gomez, Mena Davelaar en Thelma da Costa Gomez. Vrouwen
op Curaçao haalden 1013 handtekeningen op en stuurden brieven naar de
Nederlandse Tweede Kamer om steun te verwerven voor vrouwenkiesrecht op
Curaçao.
 |
| Curaçao, Westpunt, ca. 1950 |
Uit een publicatie van de politieke partij Pais blijkt dat
in de verkiezingscampagne voor de verkiezingen van 1949 de thema’s
katholicisme en autonomie een centrale rol speelden. De KvP was van mening
dat politiek en godsdienst hand in hand moesten gaan en plaatste een priester
op hun kandidatenlijst. De Curaçaose Onafhankelijke Partij (COP) riep haar
kiezers op juist ver te blijven van katholieken en van de Pauselijke
richtlijnen die de KvP het volk wilde opleggen. Aan de andere kant werd de
COP door haar politieke tegenstanders omschreven als elitair en
intellectueel, die ver van het volk afstond. De NVP en DP hielden zich niet
bezig met aanvallen op de Katholieke Kerk. De NVP maakte zich sterk voor meer
autonomie, terwijl de DP zich tegen de NVP afzetten omdat de rode partij van
mening was dat de NVP zich te soft opstelde ten opzichte van Nederland.
Aan de verkiezingen van 1949 namen 37.688 mensen deel.
18.087 mannen en 19.601 vrouwen die voor het eerst een stem konden
uitbrengen. Grote winnaar van de verkiezingen was de Nationale Volkspartij
(de huidige PNP, red) met vier zetels. De Democratische Partij (DP) volgde op
de tweede plaats met drie zetels, terwijl de KVP één zetel behaalde op
verkiezingdag. De COP bleef op nul zetels steken. De grootste stemmentrekker
was Doktoor Da Costa Gomez, die 12.834 persoonlijke stemmen behaalde.
De nieuwe Staten traden aan op 18 april 1949. Het zou nog
tot 4 augustus duren voordat De Lannoy-Willems tot de Staten toetrad.
[uit Amigoe,
17 maart 2014]
