Vrije Universiteit Brussel
Paleis der Academiën - Hertogsstraat 1 - 1000 Brussel
Achter de verhalen, het algemene congres voor de
moderne Nederlandse literatuurstudie, is aan zijn vijfde editie toe. Na twee
afleveringen in België (Leuven en Gent) en twee in Nederland (Nijmegen en
Utrecht) is Brussel aan de beurt. Het congres vindt plaats van woensdag 26 tot
vrijdag 28 maart 2014 aan de Vrije Universiteit Brussel, onder de auspiciën van
het Studiecentrum voor Experimentele Literatuur (SEL) en het Centrum voor
Literatuur, Intermedialiteit en Cultuur (CLIC).
Elke congresdag begint en eindigt met een keynote-lezing. De
sprekers zijn Gillis Dorleijn (Rijksuniversiteit Groningen), Ralf Grüttemeier (Carl
von Ossietzky Universität Oldenburg), Frans-Willem Korsten (Universiteit
Leiden), Pieter Verstraeten (KU Leuven), Sven Vitse (Universiteit Utrecht) en Nachoem M. Wijnberg (Universiteit van Amsterdam).
De centrale vraag van het congres is welke plaats de tekst
in de modern-letterkundige neerlandistiek inneemt, met andere woorden in welke
vormen teksten vandaag bestudeerd worden, of zij hun plaats moeten heroveren in
de literatuurstudie dan wel nooit weggeweest zijn en zonder complexen met
andere onderzoeksobjecten gecombineerd kunnen worden. In concreto staan zowel
een aantal aspecten van de tekst centraal en allerlei transformaties ervan als
de mogelijke invalshoeken. Aan elk van die thema’s wordt een congresdag
besteed. Enerzijds komen verkenningen van nieuwe onderzoeksgebieden en
methodologische reflecties aan bod en anderzijds worden concrete tekstanalyses
gepresenteerd. Elke congresdag legt andere accenten.
De laatste jaren tekenen zich interessante vernieuwingen af
in de studie van teksten, zoals in het onderzoek van stijl, ruimte, personages
en objecten. Hoe geven plaatsen en settings in literatuur (bv. stad vs.
platteland) betekenis aan de tekst? Wat voor personages (helden of anti-helden,
types of psychologisch uitgewerkte figuren) bevolken de Nederlandse literatuur?
Hoe evolueert ‘het personage’ binnen een oeuvre of in de loop van de
literatuurgeschiedenis? Ook de voorstelling van materiële objecten in
literatuur verdient onze aandacht: gebruiksvoorwerpen, machines en technologie,
geld en handelwaar wijzen naar de ideologie van teksten en moeten een plaats
krijgen in de interpretatie ervan.
Vele van de theoretische invalshoeken die de
literatuurwetenschap ontwikkeld heeft om de literaire tekst te bestuderen,
zoals ideologiekritische interpretatie, discoursanalyse en narratologie, worden
vandaag nog altijd in de praktijk gebracht. Andere verdienen een actualisering
of een explicietere reflectie. Achter de verhalen 5 wil graag ruimte
bieden voor reflectie over tekstgerichte methodes in het algemeen en over
enkele velden in het bijzonder: hoe kunnen we vandaag bijdragen tot het begrip
van literaire genres in de moderne Nederlandse literatuur? Op welke basis
interpreteren we teksten? Hoe activeert de tekst het bewustzijn van de lezer?
Wat is de potentiële bijdrage van een geactualiseerde thematologie en
motievenstudie?
Literaire teksten zijn geen statische of onveranderlijke
objecten. Zij hebben een specifieke ontstaansgeschiedenis, zijn gedurende hun
bestaan aan allerhande veranderingen onderhevig en manifesteren zich daarbij in
diverse verschijningsvormen, ook in andere dan louter tekstuele media. Binnen
het deel ‘Transformaties’ willen we onderzoekers aan het woord laten die zich
bezighouden met onderwerpen als tekstgenese, vertaling, intermedialiteit,
adaptatie, teksteditie, kortom: met teksten in de verschillende fasen en stadia
van hun bestaan en in de vele vormen en gedaantes die zij hierin kunnen
aannemen.
Inschrijving
Wie het congres wil bijwonen, kan zich nog tot 17 maart
2014 aanmelden via achterdeverhalen5@gmail.com of het webformulier op de
congreswebsite.
Deelname aan Achter de verhalen 5 is in principe gratis. Wel
wordt een bijdrage van 20 euro per dag gevraagd voor de congrescatering
(broodjeslunch, koffie en andere dranken; borrel op vrijdag). Niemand is echter
verplicht hiervan gebruik te maken, het staat iedereen vrij op eigen gelegenheid
te gaan lunchen. Het diner op donderdagavond vindt plaats in restaurant La
Manufacture aan de Onze-Lieve-Vrouw Van Vaakstraat 12 / 12 Rue Notre-Dame du
Sommeil en is alleen voor sprekers en genodigden.
Praktisch
Alle informatie over het programma, de locatie, mogelijke
accommodatie en inschrijving vindt u op de website:
www.vub.ac.be/events/2014/achterdeverhalen5
Organisatie
Lars Bernaerts, Elke Depreter, Lieselot De Taeye, Hans
Vandevoorde en Marc van Zoggel
