Elisabeth Samson: Dramatische hilariteit

 

Yootha Wong Loi Sing. Alle foto's © Johan Janssen

door Johan Janssen

In het Bijlmer Parktheater was op 9 maart 2014 de try-out van het theaterstuk Elisabeth Samson, een productie van Urban Myth Amsterdam. Het stuk over de vrije negerin Elisabeth Samson werd gespeeld door Denise Jannah, Raymi Sambo, Sergio IJssel, Yootha Wong Loi Sing, Helen Kamperveen, Noraly Beyer en Thirsa van Til onder regie van Jörgen Tjon A Fong. De muzikale begeleiding was in handen van Walther Eddy Muringen.

 

Cynthia Mc Leod

Schrijfster Cynthia Mc Leod was ook aanwezig. Zij heeft zich uitvoerig verdiept in het leven van Elisabeth Samson en een boek over haar geschreven. Ze ging daar nader op in, maar had het stuk nog niet gezien. Helaas kwam daarna Jörgen met de mededeling dat er niet mocht worden gefotografeerd. Als we de voorstelling zagen, zouden wij wel begrijpen waarom. Hmm, misschien zou ik dan enige verrassende vondsten onthullen. Maar goed, dan niet. Vandaar dit minimale aantal foto's, de meeste genomen ná de voorstelling.

Om het dan toch maar te bespreken: GAAT DAT ZIEN !! Een geweldig leuke interessante voorstelling, vol verrassingen en onverwachte wendingen. Dat alles met een grote levendigheid en inzet gespeeld.

Het toch eigenlijk wel serieuze onderwerp was verpakt in veel hilarische momenten. Er vond rolverwisseling plaats en er werden heel erg foute moppen verteld. Maar ga het zelf maar zien: première 14 maart Stadsschouwburg, Amsterdam. Zeer aanbevolen !! {Jammer van de datum – red. CU.]

 

Jörgen Tjon A Fong

Na afloop werden onder andere Cynthia McLeod en Yootha Wong Loi Sing geïnterviewd voor FunX, zodat er toch nog een paar foto's konden worden gemaakt. Nog steeds met dank aan Achmed Peroti voor het lenen van zijn camera. Over een paar weken en € 520 armer, heb ik weer mijn eigen.

Actrice Yootha Wong Loi Sing dient klacht in

Yootha Wong Loi Sing

De 26-jarige Rotterdamse van Surinaamse afkomst Yootha Wong Loi Sing heeft een klacht ingediend tegen het Nieuw Rotterdams Café (NRCafé). De actrice, bekend van haar rol als slavin in ‘Hoe duur was de suiker’, werd vrijdagavond naar eigen zeggen geschoffeerd (beledigd) door een serveerster. De actrice gaf verder aan dat zij zich gediscrimineerd voelt en niet graag in de slachtofferrol kruipt en ook niet de racismekaart speelt. Zij vermoedt dat haar manier van kleden (een Afrikaans hoofddoek en gympies) de oorzaak was voor de nare behandeling.

 Eigenaar Herman Hell van NRCafé noemt de beschuldiging ‘ernstig, ongefundeerd en een brug te ver’. ‘Wij zijn een bedrijf met multicultureel personeel en een multicultureel publiek. Slechte service kun je niet verwarren met racisme.’ De eigenaar gaf aan Yootha uit te nodigen voor een gesprek.

NRCafé werd onlangs op de vingers getikt door het College voor de Rechten van de Mens wegens racistisch deurbeleid. Een 26-jarige Marokkaanse Rotterdammer werd de deur geweigerd. Het college stelde dat het café ‘verboden onderscheid op grond van ras had gemaakt’.

[uit Dagblad Suriname, 27-03-2014]

Hilarische voorstelling over Elisabeth Samson in Amsterdam

door Diederik Samwel

Het was een volledig Surinaamse avond vrijdag in de Grote zaal van Stadsschouwburg in Amsterdam waar theatergroep Urban Myth de voorstelling Elisabeth Samson vs. de Nederlandse Staat bracht. 

Het theaterstuk gaat over de koloniale tijd in Suriname maar vooral over zwarte en blanke identiteit, de tegenstellingen tussen arm en rijk en de mogelijkheid van vrije keuzes. Het is gebaseerd op het levensverhaal van Elisabeth Samson, de eerste succesvolle en steenrijke zwarte plantagehoudster. 

De cast van het stuk

Halverwege de 18de eeuw is Samson van plan met een blanke man te trouwen. Het gouvernement in Suriname weigert toestemming te verlenen aan het huwelijk, waarop Samson een rechtszaak aanspant tegen de Nederlandse Staat. Ze beschouwt zich als een vrije vrouw die vindt dat ze ongeacht haar huidskleur haar eigen keuzes moet kunnen bepalen.

Cynthia Mc Leod

Het leverde een bij vlagen hilarisch theaterstuk op. De acteurs waren prima op dreef en vooral Denise Jannah kreeg als zingende slavin de handen op elkaar. Yootha Wong Loi Sing, onlangs te zien in de speelfilm Hoe duur was de suiker, speelde de jonge Elisabeth Samson, terwijl Helen Kamperveen - nu pas écht weer terug in Holland - de oudere Elisabeth vertolkte. Noraly Beyer nam een fijne bijrol als Nederlandse rechter voor haar rekening en de in Nederland bekende tv-acteur Raymi Sambo tekende met overtuiging voor de rol van zwarte dominee. 

De meest verwarrende dag 
Schrijfster Karin Amatmoekrim was verantwoordelijk voor de tekst. Ze was naar eigen zeggen zelden zo nerveus geweest. Amatmoekrim maakte haar debuut als toneelschrijfster en de directe respons van het publiek betekende voor haar een compleet nieuwe ervaring: ‘Van tevoren had ik eigenlijk in een hoekje willen wegkruipen. Het is ongelooflijk spannend om in de zaal te gaan zitten en dan maar af te wachten wat het publiek ervan vindt. Als er een nieuw boek van mij uitkomt, krijg ik daar pas veel later reacties op. Soms zelfs helemaal niet.’

Karin Amatmoekrim

De grappen over Surinamers in het stuk - waaronder een paar hele foute - waren overigens niet van Amatmoekrim. Die hadden de acteurs er tijdens de slechts drie weken durende repetities zelf al improviserend ingebracht. Omdat er zeer waarschijnlijk geen nieuwe opvoeringen van het stuk op het programma staan, volgt hierbij de grap waarmee Hirsa van Til, de enige blanke acteur in het stuk, de zaal plat kreeg: ‘A bun, nog één raadsel dan. De meest verwarrende dag in Suriname?’ Er klinkt tromgeroffel en de spelers fluisteren door elkaar heen: ‘Jawel, dames en heren, de meest verwarrende dag in Suriname is natuurlijk: tataaa... Vaderdag.’

[van Starnieuws, 17 maart 2014]

'Elisabeth Samson maakte witte mannen rijk'

door Stuart Rahan

De cast van ‘Elisabeth Samson vs de Nederlandse staat’ met vlnr Walther Muringen, Thirsa van Til, Raymi Sambo, Denise Jannah, Helen Kamperveen, Yootha Wong Loi Sing, Noraly Beyer en Sergio IJssel. Foto © Stuart Rahan  

Amsterdam - “U moet niet alles geloven wat in de geschiedenisboeken staat”, waarschuwde schrijfster Cynthia McLeod het publiek dat zondag de voorpremière van Elisabeth Samson vs de Nederlandse staat bezocht. De geschiedschrijving was fout.

Elisabeth Samson werd niet rijk vanwege blanke mannen. Zij heeft blanke mannen rijk gemaakt. Wat in (geschiedenis)boeken staat geschreven, "zegt meer over de witte geschiedschrijvers", vulde McLeod later aan.

Karin Amatmoekrim

Het theaterstuk Elisabeth Samson vs de Nederlandse staat'is gemaakt [door Karin Amatmoekrim - red. CU]  naar een interpretatie van de Amsterdamse theatergroep Urban Myth onder leiding van Jörgen Tjon A Fong. Er is gebruik gemaakt van de kennis van nu in de discussie rond discriminatie, die van minderheden met een andere huidskleur dan de oorspronkelijke autochtone bewoners van Nederland.

Het vermogen van de zwarte vrouw Elisabeth Samson werd geschat op anderhalf miljoen gulden en een jaarlijks inkomen dat in schattingen varieerde van dertig tot tachtigduizend gulden. Samson werd historisch een omstreden figuur. Op eigen kracht raakte ze in de keiharde zakelijke witte mannenwereld steenrijk en hield daartegenover zelf ook 'slaven'. "Ik ben goed voor mijn slaven en hun pasgeboren kinderen. Pas als zij vijf jaar oud zijn, verkoop ik ze", is een uitspraak die je als publiek uit je evenwicht haalt.

Vrijdag is de grote première in de Stadsschouwburg van Amsterdam.

[uit de Ware Tijd, 13/03/2014]

Elisabeth Samson vs. de Nederlandse Staat

Karin Amatmoekrim bewerkte roman van Cynthia Mc Leod tot theatertekst

Theatergroep Urban Myth toont de voorstelling Elisabeth Samson versus de Nederlandse Staat op vrijdag 14 maart aanstaande in de Stadsschouwburg Amsterdam en de voorpremière op zondag 9 maart in het Bijlmer Parktheater. Elisabeth Samson versus de Nederlandse Staat richt zich op de rol van de rijkste zwarte plantagehoudster Elisabeth Samson uit 18^e eeuws koloniaal Suriname. Want Elisabeth was vrij, zwart en rijk maar hield ook slaven. Actrice Yootha Wong Loi Sing, één van de hoofdrolspelers uit de televisieserie Hoe duur was de suiker, speelt de jonge Elisabeth Samson. Actrice Helen Kamperveen, bekend van Medisch Centrum West, speelt de oudere Elisabeth Samson. Zij is na 17 jaar te hebben gewoond in Suriname weer voor het eerst in Nederland te zien in een rol op het toneel.

Vertolkte actrice Yootha Wong-Loi-Sing in de bioscoopfilm en televisieserie Hoe duur was de suiker slavin Mini-Mini, in Elisabeth Samson versus de Nederlandse staat speelt zij een vrije zwarte vrouw in koloniaal Suriname. Zij had een sterke handelsgeest en groeide uit tot een slimme zakenvrouw die meerdere plantages met slaven bezat. Zij wilde graag worden toegelaten tot de witte elite in koloniaal Suriname maar ondanks haar rijkdom bleef zij een buitenbeentje. Theatergroep Urban Myth laat het publiek zien hoe Elisabeth de strijd aan gaat met de heersende moraal in Nederland: ook al was zij machtig, haar kleur bleef een rol spelen. Het speelde niet alleen toen maar ook nu.

Keuzes maken

Karin Amatmoekrim

Schrijfster Karin Amatmoekrim is bekend van haar romans, onder andere Het Gym en De man van veel. Maar zij schrijft voor Elisabeth Samson versus de Nederlandse staat voor het eerst de volledige theatertekst. “De gespannen relatie tussen het individu en de vrijheid die we zoeken om onze eigen keuzes te maken fascineert mij. In het algemeen en Elisabeth Samson in het bijzonder”, aldus Karin Amatmoekrim.

Elisabeth Samson versus de Nederlandse Staat is een voorstelling met theaterscènes door Yootha Wong Loi Sing, Raymi Sambo, Helen Kamperveen, Sergio IJssel en Thirsa van Til. Daarnaast is er live muziek door onder anderen Denise Jannah en Walther Muringen en korte speeches door onder anderen schrijfster Cynthia McLeod (op 9 maart) van de romans Hoe duur was de suiker? en De vrije negerin Elisabeth.

Theatergroep Urban Myth staat onder artistieke leiding van Jörgen Tjon A Fong. Interactie, een losse sfeer, het combineren van verschillende disciplines, maatschappelijke betrokkenheid, onderwerpen die aanspreken, de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten en culturele diversiteit zijn allemaal ingrediënten van onze projecten. Centraal staat hoe de ‘vreemdeling' bekeken wordt door de samenleving en hoe de ‘vreemdeling’ daar mee omgaat.

Speellijst:

Zondag 9 maart, Bijlmer Parktheater, voorpremière

14.30 uur, 020-3113930, www.bijlmerparktheater.nl    

Vrijdag 14 maart, Stadsschouwburg Amsterdam, première

20:30 uur, 020-6242311, www.ssba.nl 

Nieuwe dramaserie Hoe duur was de suiker?

Hilversum - De vierdelige serie Hoe duur was de suiker? is gebaseerd op de gelijknamige roman van Cynthia McLeod. Regisseur Jean van de Velde (All Stars, All Stars 2 Old Stars, Lek, Wit Licht en scenarist van o.a. Oeroeg) heeft het boek verfilmd. Voor de serie heeft hij de film niet slechts in vieren gedeeld. De serie is een compleet nieuwe montage met 80 minuten extra materiaal, waarin ook het perspectief van meer personages aan bod komt. Gaite Jansen en Yootha Wong Loi Sing vertolken de hoofdrollen. Suriname, 1765. Het is de bloeitijd van de suikercultuur en ook de periode van de slavenopstanden. Tegen dit decor speelt zich het leven af van Elza en Sarith, dochters uit een joodse plantersfamilie, en hun lijfslavinnen Mini-Mini en Maisa. De levens van deze jonge mensen staan in schril contrast met elkaar, maar allen worstelen ze met de liefde, die extra wordt gecompliceerd door de ingewikkelde verhoudingen tussen slaven en planters, rijken en puissant rijken, marrons en Hollandse soldaten. In de koloniale slavenmaatschappij ondervinden meesters en slaven dat de suiker duur wordt betaald.

Sarith (Gaite Jansen) en haar zus Elza (Anna Raadsveld) groeien op in een plantersfamilie. Het is de tijd van de suikercultuur en de Boni-oorlogen in Suriname. Sarith is een jonge, levenslustige vrouw die met haar slavin Mini-Mini (Yootha Wong-Loi-Sing) haar dagen doorbrengt op de plantage van haar vader. Wanneer haar grote liefde Nathan (Benja Bruijning) haar in de steek laat, is Sarith wanhopig op zoek naar zichzelf en de liefde. Terwijl haar zus Elza al snel trouwt met haar liefde Rutger (Yannick van de Velde), stort Sarith zich in de armen van verschillende mannen. Steeds verder raakt Sarith verwijderd van haar vrienden en familie, alleen haar slavin Mini-Mini blijft haar trouw. Ondertussen sluiten steeds meer slaven zich aan bij de marrons (weggevluchte slaven) die in de bossen huizen en regelmatig met veel geweld plantages overvallen. Dit trekt ook een zware wissel op de liefde tussen Mini-Mini en slaaf Caesar (Maurits Delchot). Wanneer Sarith de goedaardige plantagehouder Julius (Kees Boot) ontmoet, lijkt het leven haar weer enigszins toe te lachen. Dit geluk is echter maar van korte duur. Sarith vervalt in oude gewoontes, verliest zichzelf hierin en laat Mini-Mini achter bij Julius. Het blijkt de grootste kans op vrijheid en een eigen leven voor Mini-Mini.

Aflevering 1 – Over Sarith en Nathan

Mini-Mini, geboren uit het onvrijwillige samenzijn van een slavin met haar blanke meester, wordt lijfslavin van misi Sarith, de meest begeerde jonge vrouw in Suriname. Mini-Mini droomt van een leven met Caesar,  een slaaf uit Paramaribo, maar is bereid alles te doen om haar misi gelukkig te maken. Ook als haar misi op het punt staat te trouwen met de rijke én aantrekkelijke planter Nathan en ze voorgoed naar Europa zullen vertrekken...

V.l.n.r. Humberto Tan, Genelva Krind, Paul Voorthuysen, Yootha Wong Loi Sing en Jean
 van de Velde, bij het bereiken van de gouden status van de film (100.000 bezoekers). Foto @ NFF

Cast:

- Gaite Jansen (170hz, Schemer)

- Yootha Wong Loi Sing

- Benja Bruijning (De Bende van Oss, Alles is Familie)

- Yannick van de Velde (De Brief voor de Koning, Floris)

- Kees Boot (Moordwijven, All Stars)

- Anna Raadsveld  (Timboektoe,Overspel)

- Maurits Delchot a.k.a. Negativ (Alleen Maar Nette Mensen)

- Genelva Klind (Tien Minuten, Jeugdjournaal)

- Werner Kolf (Voetbalvrouwen)

Cynthia Mc Leod

Actrice Yootha Wong Loi Sing werd voor haar rol van Mini-Mini genomineerd voor een Gouden Kalf.

- Regie: Jean van de Velde

- Camera: Giulio Biccari

- Montage: Job ter Burg NCE

- Eindredactie: Robert Kievit

Hoe duur was de suiker?, vanaf zaterdag 8 februari vier weken lang om 20.20 uur bij de VARA op Nederland 2.

Kid Dynamite nu ook in Suriname

Op 7, 8 en 9 februari speelt in Theater Thalia in Paramaribo de swingende theatervoorstelling Kid Dynamite, door het Amsterdams theatergezelschap Urban Myth.

Kid Dynamite is de artiestennaam van Arthur Parisius, de legendarische tenorsaxofonist uit Para, die voor de Tweede Wereldoorlog furore maakte met zijn jazz, die hij virtuoos combineerde met de kaseko uit zijn geboorteland. Urban Myth belicht in Kid Dynamite de vergeten geschiedenis van Surinaamse Nederlanders die voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland waren. Via Parisius' levensverhaal willen de makers het publiek ook laten nadenken over identiteit, principes en bewuste keuzes.

In de topcast zijn veel Surinaamse gezichten: op het podium schitteren "onze" jazzdiva Denise Jannah, de ervaren acteur Mike Libanon en rising star Yootha Wong Loi Sing. De muziek wordt verzorgd door jazzformatie Fra Fra Sound.

Kaarten @Srd 45,00 vanaf 31 januari te koop bij:

-         Dio drogist Hermitage Mall

-         Dio drogist naast Choi's supermarkt Johannes Mungrastraat

-         Dio drogist Ma Retraite Mall

-         Zus en Zo, tegenover de Palmentuin

-         Sun Ice, Wilhelminastraat (naast Sweetheart)

Twee youtube-links met impressies vind je hier en hier.    

        

Blu-Ray Review: Hoe Duur was de Suiker

Regie: Jean van de Velde | Cast: Gaite Jansen (Sarith), Yootha Wong-Loi-Sing (Mini-Mini), Kees Boot (Julius), Yannick van de Velde (Rutger le Chasseur), Benja Bruijning (Nathan), e.a. | Speelduur: 125 minuten | Bioscooprelease: 26 september 2013 | FilmTotaal recensie: Hoe Duur was de Suiker

Regisseur Jean van de Velde, bekend van films als All Stars (1997) en Wit licht (2008), nam met de verfilming van de - op het vraagteken na dan - gelijknamige bestseller uit 1987 van de Surinaamse schrijfster Cynthia McLeod een behoorlijk ambitieus project op zich. De film over de slavernij in Suriname vertelt namelijk niet alleen een dieptepunt uit de Nederlandse geschiedenis, maar het is ook een historisch drama die veel eist van de opnamelocatie, kledij, de taal en uiteraard de acteerprestaties. Met de eerste drie punten is overwegend weinig mis. De film met o.a. actrices Yootha Wong-Loi-Sing en Gaite Jansen scoort minder op de acteerprestaties en dat is best jammer. Ook jammer is dat de film wat weinig aandacht kreeg en ondanks dat het meer dan 100.000 mensen warm wist te krijgen om naar de bioscoop te gaan, had de visueel prima film wat meer naar voren geschoven mogen worden. Distributeur Entertainment One bracht met de Blu-Ray uitgave, die onlangs in het schap verscheen, gelukkig een prima schijf op de markt.

Synopsis & trailer
In Hoe Duur was de Suiker leven de blanke Sarith en haar slavin Mini-Mini in het achttiende eeuwse Suriname. Terwijl Sarith langzaam verbitterd raakt door het harde leven in de kolonie, krijgt Mini-Mini een kans op eigen geluk. De vraag is alleen, of ze die kans durft te grijpen, als deze ten koste van haar meesteres gaat?

Waardering & Box Office
De IMDb noteert een goede 6,6 bij ruim 300 stemmen. De bezoekers van FilmTotaal beoordelen het drama met een redelijke 7 (Stem zelf). FT recensent Frank Stol gaf drie sterren naar aanleiding van zijn recensie.
Een reactie van FT-bezoeker SanderDeWijs: Dit is een schitterend ogende film, de hoge productiewaarde zie je er duidelijk aan af... ...Vooral nieuwkomer Yootha Wong-Loi-Sing is bedrieglijk natuurlijk, zoals dat heet. Maar Boot en Jansen halen gewoon hun niveau, vooral voor Boot is dit een goede afwisseling van zijn gebruikelijke 'karakter' rollen. Dit wil niet zeggen dat het soap gehalte van de film niet te hoog is, het is te hoog en er hadden wel wat meer scenes tussen slavenprinses Jansen en haar half-zus Yootha Wong-Loi-Sing, de twee vrouwen in gemogen... ...Maar de grote waarde van deze film is dat ze gemaakt is, en dat het grote publiek in Nederland in aanraking komt met een weggedrukte, vergeten bladzij van de Nederlandse geschiedenis, die toch zo'n periode van 300 jaar beslaat van 1660 tot 1975. Ook, of juist bij de Surinaamse bevolking in Nederland, is dit hard nodig.
Het productiebudget van Hoe Duur was de Suiker is onbekend. Het drama dat het 33e Nederlands Film Festival opende trok uiteindelijk meer dan 100.000 bioscoopbezoekers en werd daarmee een Gouden Film.

Blu-Ray Hoe Duur was de Suiker | Retail release: 15 januari 2014 | Beeld: 1080p HD 16 x 9 |Geluid: Engels 5.1 DTS-HD | Ondertitels: Nederlands, Engels | Aantal Discs 1 x Blu-Ray | Extra's:Verwijderde scenes | Cast en crew over Jean van de Velde | Masterclass regisseur Jean van de Velde | Special effects | Trailer | Achter de schermen | EAN: 8713045237783 | Ook verkrijgbaar op: Dvd |Met dank aan: Entertainment One

De single disc Blu-Ray uitgave van Hoe Duur was de Suiker wordt aangeleverd in een standaard Blu-Ray keepcase met daaromheen een vergelijkbare sleeve. De vormgeving van de cover is een iets ruimere versie van de nette filmposter en er is op de hoes een andere tagline te lezen dan op het affiche. Het drama oogt prima via deze Blu-Ray uitgave. Het beeld is goed scherp en de kleuren van het (Zuid-Afrikaanse en dus niet Surinaamse) landschap ogen erg fraai. De extra's wijzen aan dat er nog best wat visual effects zijn gebruikt en dat is eigenlijk niet zichtbaar. Goed gedaan dus! Aangezien dialoog de boventoon voert, is de DTS-HD track iets ondergeschikt.

Yootha Wong Loi Sing

Extra's
Entertainment One heeft zo'n uur aan extra's toegevoegd van de schijf van deze Nederlandse speelfilm. Er zijn een viertal kortere docu's te zien. Twee daarvan zoomen in op de regisseur Jean van de Velde. Enerzijds krijgt de cast & crew de mogelijkheid om iets over hem te zeggen en anderzijds geeft Van de Velde een masterclass, waarin hij vertelt hoe hij tot het maken van de hoofdfilm is gekomen en geeft hij zijn visie op filmmaken. Daarnaast wordt er een forse blik achter de schermen gegeven, waarin de cast en crew allerlei details geven over de film. Via de korte docu 'Special (?) effects' kun je kijken naar een indrukwekkende VFX breakdown van de Nederlandse studio Planet X. Erg netjes! Ook zijn er acht verwijderde scenes te zien.

Conclusie: juiste uitgave voor deze film, die betere acteerprestaties had mogen laten zien. Dat Hoe Duur was de Suiker niet enorm wist te scoren in de bioscopen was een beetje te voorspellen. Het onderwerp slavernij is nou niet iets wat het grote publiek direct zal trekken en de film had ook wat minder bekende namen op het affiche prijken. Dat de acteerprestaties uiteindelijk iets te mager zijn om echt op te vallen, is vooral jammer te noemen. Het drama oogt namelijk prima. De Blu-Ray uitgave van Hoe Duur was de Suiker is top. Voor deze Nederlandse titel heeft Entertainment One een redelijk aantal extra's toegevoegd. De echte liefhebber zal de film waarschijnlijk wel weten te vinden.

[Geplaatst door Bram op 24-01-2014 17:22 - Bron: FilmTotaal]

Actrice Hoe duur was de suiker: ‘Slavernij is een gluiperig geniaal systeem’

door Tascha Samuel

Paramaribo - Gaite Jansen, Yootha Wong Loi Sing, en Genelva Krind, zijn enthousiast de première van ‘Hoe duur was de suiker’ in Suriname mee te maken. Maar ook scriptschrijver en producent Paul Voorthuysen en regisseur Jean van de Velde, zijn meegereisd. De acteurs zijn deels veranderd door het maken van de film. “Ik ben in ieder geval heel erg anders. Ik ben me veel bewuster van de latente aanwezigheid van racisme en andere manieren van onderdrukking van de gekleurde mens in onze moderne samenleving”, meent Wong Loi Sing.

Actrice Yootha Wong Loi Sing deelt haar ervaring over het maken van Hoe duur was de suiker met het publiek. ZIj wordt geflankeerd door schrijfster Cynthia Mc Leod (links) en Genelva Krind en Gaite Jansen (rechts). Foto: Stefano Tull.

Een prijs
Zij speelt de rol van Mini Mini, de buitengewoon loyale huisslavin van Sarith (Gaite Jansen). "De rol van Mini Mini staat zo haaks op hoe ik ben", zegt de actrice. Zij heeft zich eerst ingelezen om een gevoel te krijgen over hoe het toen was. Daarbij viel het haar op dat de slaaf koopwaar was, iets dat werd verhandeld en waaraan een prijs gekoppeld was. Krind keek eerst naar oude slavenfilms zoals Roots. "Als slavin Maisa werd ik veel beter behandeld dan de andere slaven, maar het bleef toch slavernij. Het is heel wat om je daarin in te leven. Je moet je zelf helemaal wegcijferen om je in die rol te kunnen verplaatsen. Je staat in een keer heel dicht bij je geschiedenis. Je beleeft het."

Kritiek
Voor Wong Loi Sing was de vernedering in sommige scènes het hardst. "Op gegeven moment worden de slaven munten toe geworpen om hen 'deel' te maken van de feestelijkheden van een huwelijk. Dat is zo vernederend, dat je muntjes moet gaan rapen." Zij is slavernij in een bredere context gaan zien als opkomende zwarte actrice en als jonge zwarte vrouw. "Er zijn scènes waarbij ik denk beesten!" En dan zijn er mensen die kritiek leveren omdat ze geen zweepslagen zien en wreed geweld, maar voor mij is die geestelijke manipulatie wellicht het ergst." Wong Loi Sing meent dat er zodanig op de slaven hun psyché is ingewerkt dat hun op gegeven moment elke wil om te ageren tegen onrecht, werd ontnomen. "Het is een gluiperig, vies, maar geniaal systeem geweest, geniaal omdat ze het zo lang in stand hebben kunnen houden."

Scène uit de film

Mindshift
Ook voor Jansen was het geen gemakkelijke taak om zich te verplaatsen in de rol van de wrede meesteres Sarah. "Het moeilijkst was om die omslag in mijn hoofd te maken om iemand te misbruiken. Om het als normaal te brengen dat iedereen aan elke bui van mij onderhevig is. Hoe ik iemand als minder dan een hond moet behandelen. Dat is een enorme mindshift." Jansen is tot de conclusie gekomen dat een mens in zo een positie geplaatst zich al gauw zo gaat gedragen. "Iedereen is onderdanig aan je en doet wat je wilt. Je hoeft van nature geen slecht mens te zijn om slechte dingen te doen." In totaal hebben de acteurs acht weken in Zuid-Afrika doorgebracht voor het filmen.

[uit de Ware Tijd, 04/12/2013]

Hoe duur was de suiker goed ontvangen in Suriname

Actrices Genelva Krind, Yootha Wong Loi Sing en Gaite Jansen op de rode loper, woensdagavond bij de première van Hoe duur was de suiker in TBL Cinema. Foto: Stefano Tull  

door Annelies Brinkman

Paramaribo - Op wat lichte teleurstelling na over dat de film niet in Suriname is opgenomen, is de eerste voorstelling van ‘Hoe duur was de suiker’ in Suriname enthousiast ontvangen. Althans, door de genodigden en het publiek dat woensdagavond het geluk of het geld er voor over had op de première in bioscoop TBL aanwezig te zijn.

Jean van de Velde met echtgenote, en met rechts Cynthia Mc Leod

Of de reacties van het 'gewone' publiek ook zo zullen zijn, zal de komende weken moeten blijken als de film voor iedereen te zien is. De Nederlandse regisseur Jean van de Velde, die samen met schrijfster Cynthia McLeod en de actrices Gaite Jansen, Yootha Wong Loi Sing en Genelva Krind aanwezig was op de première, is daarom van plan maandag ook in de zaal te gaan zitten om de reacties te peilen, zo zei hij na afloop.

De rode loper bij de première, links een slaaf met 18de-eeuwse tattoo?

Van de Velde hoopt van harte dat de Surinamers net zoveel van de film gaan houden als hij doet. "Toen ik het boek van Cynthia McLeod vijftien jaar geleden las, was ik er al door geraakt.  Ik hoop dat de ziel van het boek in te film te zien. Ik heb geprobeerd een film te maken waar Suriname trots op is. Ik vertrouw er daarom ook op dat de film in Suriname ook gewaardeerd gaat worden.''

Eddy Wijngaarde, mede oprichter van TBL Cinema, weet niet hoe lang Hoe duur was de suiker zal draaien. Hij verwacht wel dat er veel belangstelling zal zijn, omdat veel Surinamers zich betrokken zullen voelen bij het verhaal.

[uit de Ware Tijd, 05/12/2013]

Hoe duur was de suiker behaalt Gouden Film

Regisseur Jean van de Velde (m) met zijn muzen en hoofdrolspeelsters in de openingsfilm van het Nederlands Film Festival. Links Gaite Jansen in de rol van Sarith en rechts Yootha Wong Loi Sing in de rol van lijfslavin Mini-Mini. Foto Arjo Frank

door Wytske van Tilburg

Paramaribo - Hoe duur was de suiker, de openingsfilm van de 33ste editie van het Nederlands Film Festival, heeft de status van Gouden Film behaald. Al meer dan honderdduizend bezoekers hebben sinds de release op 26 september het meeslepende drama in de bioscoop gezien. De prijs werd uitgereikt aan regisseur Jean van de Velde en actrices Yootha Wong Loi Sing en Genelva Krind.

Hoe duur was de suiker is een historisch drama vol jonge acteurs. De film is gebaseerd op de roman van Cynthia McLeod. De schrijfster is erg enthousiast over de prestatie! "Dat is natuurlijk geweldig. Heel, heel mooi!", roept de schrijfster enthousiast. "We hadden het wel een beetje verwacht natuurlijk, maar dat maakt het niet minder leuk." Bescheiden voegt ze er aan toe dat het niet 'haar' film is, maar die van de regisseur, scriptschrijver, producenten en de cast.

Nieuw Amsterdam, decor van wat eens de koloniale tijd was

Compliment

Bij de Gouden Film wordt tevens de Gouden Pen uitgereikt aan de betrokken scenarioschrijver. In dit geval is dat Jean van de Velde. "Het grootste compliment dat een scenarioschrijver kan krijgen is dat de auteur wiens boek hij tot een scenario bewerkt heeft gelukkig en blij is met het resultaat van die bewerking. Dat compliment heb ik drie weken geleden van Cynthia Mc Leod gekregen. Het op één na grootste compliment dat een scenarioschrijver kan krijgen is dat de mensen die geld betalen om de verfilming van zijn scenario te gaan zien enthousiast, ontroerd en geraakt zijn.", zegt de scenarioschrijver dankbaar.

Maisa (Genelva Krind) en Mini-Mini (Yootha Wong Loi Sing)

Gouden Kalf

Verder zegt Van de Velde verheugd en zelfs opgewonden te zijn om de film te laten zien aan de mensen wier geschiedenis onlosmakelijk verbonden is met dit verhaal. De Gouden Pen is een initiatief van het Netwerk Scenarioschrijvers. De Gouden Film wordt toegekend wanneer er honderdduizend betaalde bioscoopkaartjes zijn verkocht. Bij vierhonderdduizend verkochte bioscoopkaartjes krijgt de film de status Platina Film en bij een miljoen kaartjes wordt het een Diamanten Film genoemd. Met het behalen van de status van Gouden Film maakt Hoe duur was de suiker kans op het Gouden Kalf voor de UPC Publieksprijs 2014. De Gouden Film werd uitgereikt namens het Nederlands Film Festival en het Nederlands Filmfonds. Hoe duur was de suiker zal op 4 december in première gaan in Suriname.

[uit de Ware Tijd, 17/10/2013]

Nominatie Yootha Wong Loi Sing verrassing

door Stuart Rahan

Utrecht - De nominatie van Yootha Wong Loi Sing voor een Gouden Kalf in de categorie Beste Actrice op het 33ste Nederlands Film Festival in Utrecht komt als een complete verrassing. Zij is de eerste zwarte vrouw die genomineerd wordt voor deze prijs in de Nederlandse filmindustrie. De film Hoe duur was de suiker waarin zij een hoofdrol speelt, draait sinds vorige week in de Nederlandse bioscopen.

Yootha Wong Loi Sing, de eerste zwarte vrouw
 die genomineerd is voor het Gouden Kalf
 op het Nederlands Film Festival.  Foto Stuart Rahan.

Eerste keer

De bekende Nederlandse filmcriticus René Mioch, vond het karakter Mini-Mini (Yootha WLS… red.) zeer geloofwaardig. Zij en haar tegenspeelster Sarith Fernandes (Gaite Jansen… red.) haalden volgens Mioch het beste acteertalent in elkaar naar boven.
De film, Borgman van regisseur Alex van Warmerdam, met in de hoofdrol Hadewych Minis, in dezelfde categorie heeft een ruime voorsprong. Borgman draait sinds mei in de Nederlandse bioscopen en beleefde voor Nederlandse filmbegrippen al een uniek hoogtepunt toen de film op het Franse filmfestival in Cannes werd vertoond.
Het was de eerste keer sinds achtendertig jaar dat een Nederlandse film meedraaide in de hoofdcompetitie. De film van Warmerdam viel echter niet in de prijzen.
De derde genomineerde is Vivian Dierickx voor haar rol in De ontmaagding van Eva van End. Beide films hebben een surrealistisch karakter. Borgman is een macabere, absurdistische thriller en De ontmaagding van Eva van End is een wrang-komische speelfilm met droge humor.

Donkere acteur
De nominatie van Yootha Wong Loi Sing is de tweede in twee dagen van een donkere acteur in de Nederlandse filmgeschiedenis. Maandag werd Issaka Sawadogo uit Burkina Faso als eerste zwarte acteur al genomineerd voor de Beste Acteur in een Televisiedrama voor zijn rol in 'In het niets'. Sawadogo ontfermt zich in het televisiedrama als illegale buitenlander over de twaalfjarige Nina die heel graag een zangcarrière in Nederland wilt beginnen. Helaas gooit de Bijlmerramp roet in het eten. Morgenavond worden de winnaars bekendgemaakt.

[uit de Ware Tijd, 03/10/2013]

[Hadewych Minis won bovendien het Gouden Kalf voor beste actrice voor haar rol in Borgman - red.]

Waarom ik de film Hoe duur was de suiker niet ga kijken

door Quinsy Gario

"Hoe duur was de suiker is geen slavernijfilm, het is een romantisch melodrama dat zich afspeelt op een Surinaamse suikerplantage in 1780."In de rest van het interview met regisseur Jean van de Velde in BN De Stem wordt het niet veel beter. Dat Van de Velde anders dan in het boek Mini Mini de verteller maakt maar dan alsnog de witte Sarith centraal zet is voor mij een complete afknapper. Dus, nee dank je.

De crew van de film. Midden in lichtblauw: Yootha Wong Loi Sing; naast haar
 in rood Gaite Janssen. Geheel rechts Cynthia Mc Leod naast regisseur Jean van de Velde

Het is dan wel jammer dat we weer een Nederlandse film hebben waarbij talentvolle spelers opgezadeld worden met een maker die geen kaas gegeten heeft van de materie maar er wel mee aan de haal gaat.

Gaite Janssen en Yootha Wong Loi Sing

Hieronder een handjevol recensies om voor jezelf te beslissen of je het gaat zien of niet.

• De Volkskrant: Veel van de verteltijd gaat op aan de amoureuze verwikkelingen, die maar weinig uitstijgen boven het niveau van een soap.
• De Telegraaf: Wat de kijker voorgeschoteld krijgt, doet denken aan de generale repetitie van het schooltoneel of aan de conference van Fons Jansen over een hoorspelacteur: ’on-na-tuur-lijk, hoe be-doelt u?’
• Het Parool: Zelfs als de plantage aangevallen wordt door opstandige slaven (de film speelt in de tijd van de Bonioorlogen, waarin gevluchte slaven plantages aanvielen) is dat slechts een dramatisch middel voor spanning in de levens van de blanke plantagebewoners.
• Spits: Een film over [slavernij] moet eigenlijk serieus pijn doen en dat is bij Hoe Duur Was De Suiker niet echt het geval. Aan de andere kant: dat het afschuwelijk was, dat weten we natuurlijk al wel, en er is op zich niks mis mee dat Van de Velde de nuance zoekt.
• Moviescene: De rol van Sarith is zo prominent aanwezig, dat het lijkt alsof alles om haar draait. Hierdoor weten de scènes van Mini-Mini zich nooit goed te ontwikkelen, waardoor een film met zo’n koloniaal thema alsnog een wat vreemde smaak in de mond achterlaat.
• Filmpjekijken: Het is moedig van Yootha om bijna de gehele film naakt rond te lopen. Deze keuze, maar ook de keuze om Sranan als taal te voeren maken de film realistischer. Sterker nog, met een thema als deze was het extra wrang geweest als iedereen gewoon Nederlands had gesproken.

[van de blogspot Roet in het eten]