From Roots to Crown

Slavernij, vrijheid en identiteit. Choreagraaf en danser Gianni Grot liet zich door deze thema’s inspireren voor zijn nieuwe voorstelling. Zijn taal: dans, hiphop en spoken word. Hierbij staat routes (of roots) voor de mentale en fysieke weg die de slaven en hun nakomelingen hebben afgelegd. Crown staat symbool voor de overwinning, maar ook voor de kroon van de boom die voortkomt uit de roots. Herdenk het verleden en vier de toekomst. Draag de kroon!

Locatie: Bijlmerparktheater Amsterdam-Zuidoost
Datum: zaterdag 15 februari 2014
Tidj: 20.00 uur

From Routes to Crown: Een doordenker over het leven-vieren

door Iwan Brave

  

Choreograaf Gianni Grot is al anderhalve maand weer op Surinaamse bodem. Ter bekroning van de opofferingen van zijn slavenvoorouders werkt hij aan zijn tweede theatervoorstelling. From Routes to Crown gaat op 1 augustus in première in On Stage. “Ik maak gebruik van moderne tools om jongeren naar binnen te krijgen.”

Gianni Grot

Bij zijn vorige bezoek in Suriname had Gianni Grot ineens de drang naar plantages te gaan. Hij voelde iets 'zwaar en zweverigs' en kreeg de ingeving iets te willen doen over slavernij. "In mijn dikke geschiedenisboek van de middelbare waren maar drie bladzijden hieraan gewijd. Terwijl  het een grote zwarte pagina is uit onze wereldgeschiedenis", vertelt hij in On Stage. Hij ging zelf op onderzoek uit. "Ik heb een voorstelling proberen te maken waarbij ik al mijn gevoelens die ik heb gehad bij het onderzoek op toneel  vertolk en uitbeeld."

Zichtbaar

Grot, nog maar 24 jaar is hij, noemt zich "zelfbenoemd gepensioneerd" danser, die choreograaf en artistiek leider werd en algemeen directeur van zijn eigen My Art Entertainment. Geboren in Amsterdam uit Surinaamse ouders, begon hij al op zijn zestiende als semiprof te dansen. In Londen studeerde hij Drama and Creative writing. Toen zat hij ook in een gezelschap. "Dat heeft echt de theaterwereld voor me opengemaakt", zegt hij. "Ik heb meerdere abstracties leren kennen", vertelt hij. Na zijn studie was hij drie maanden volgeboekt voor commerciële jobs voor een van de grootste televisieprogramma's in Barcelona.

Terug in Nederland besloot in 2011 de Nederlandse versie van So You Think You Can Dance (SYTYCD) als etalage te gebruiken. "Dan word je ineens zichtbaar, mensen herkennen je." Hij strandde weliswaar in de vijfde liveshow, maar kwam ver genoeg te mogen deelnemen aan de SYTYCD-theatertour door Nederland. Tijdens deze theatertour kreeg hij zijn 'moment van helderheid'. "Ik zat toen in de tribune naast de lichtoperators en besefte: aan deze kant van het toneel hoor ik te staan. Ik zag dingen die ik anders zou hebben gedaan." De uitvoerder besloot creator te worden.

Gianni Grot met zijn opvoering Aces tijdens het Masked Ball van Torarica in december 2012. 

Aces

Het geld dat hij verdiende als ensembledanser tijdens de SYTYCD-theatertour stak hij in zijn eerste productie Aces - die ook naar Suriname bracht - als 'boost' voor zijn carrière als choreograaf. Met succes. Als 'cultureel ondernemer' en theatermaker is hij succesvol. Om de kas extra te spekken doet hij zeer selectief commercieel werk. Bijvoorbeeld gastoptredens voor populaire televisieprogramma's, maar ook voor commercials zoals voor Nike en Foot Locker. Als sociaal ondernemer doet hij veel workshops met jongeren. Zoals vorig jaar voor de dove en slechthorende kinderen van de Kennedy Stichting, waarbij zij door middel van trillingen muziek konden 'horen'. Dat zou hij graag over willen doen. "Vooral vanwege de dankbaarheid die de kinderen daarna gaven was ongelooflijk; dat had ik niet verwacht."

Wijzer geworden

Voor zijn onderzoek naar het slavernijverleden las Grot veel boeken, waaronder twee van Cynthia McLeod en over 'Black Hollywood'. Bekeek documentaires en films, sprak veel mensen en was vooral geïnteresseerd in hun meningen. Nu iets wijzer geworden zegt hij: "Ik wist niet dat de Afrikanen hun broeders en zusters hadden verkocht. Mijn perceptie van slavernij was: blanken gingen slaven halen, bracht ze naar kolonies, lieten ze werken en buitten ze uit. Maar het is meer dan dat. Het is meer ontstaan uit kapitalisme. Er werden nieuwe landen ontdekt waar blanken niet konden werken in de hitte en zij brachten slaven naar die nieuwe wereld om te werken.

Slavenarbeid kost niets en was al van alle tijden. Wat een hele kwalijke zaak is, is om toen te denken dat zwarte personen - mijn voorouders - geen mensen waren en ze als zodanig gaan behandelen. Mensen ophangen aan hun ribben - zelfs een dier behandel je niet zo. En doen alsof jij in de positie bent gesteld door God om iemand anders zijn vrijheid en leven weg te nemen, dat zijn wel dingen die mij hebben geraakt tijdens mijn onderzoek."

"Persoonlijk denk ik niet dat slavernij ligt aan de blanke mens. I blame humanity. De mens is van aard egoïstisch. Sommigen waren gewoon gek en wreed. Maar anderen gingen de politiek van verdeel en heers spelen. Als slaven hier in opstand zouden komen, dan hadden de slavenhouders als minderheid een groot probleem. Daar waren ze zich van bewust. Daarom gingen ze mensen dom houden, een complex aanpraten en mentaal martelen waardoor het zo lang heeft kunnen plaatsvinden. Van het begin tot het eind was het nasty; zelfs nu nog is er veel racisme."

Al zijn gevoelens giet hij in een voorstelling, die ook jongeren moet aantrekken. From Routes to Crown is een interdisciplinaire 'montagevoorstelling' van spoken word, breakdancers, balletdansers, moderne danseressen, hiphopdansers. Met scènes over hedendaagse belevingen en uit de slavernijtijd. “Maar ik wil dat mensen zelf eruit halen wat ze erin zien. Het is meer een erkenning van wat is gebeurd en van hoe ik de maatschappij reflecteer." Grot benadrukt dat het beslist geen jongerenvoorstelling is. "Ik maak gebruik van moderne tools om jongeren naar binnen te krijgen. Maar het is nog altijd een volwassen onderwerp; waarbij je je intellect moet gebruiken."

Bekroning

From Routes to Crown, een coproductie met Helen Kamperveen (haar laatste) en Ann Hermelijn, is een synergie van Surinaamse en Nederlandse cast. Vier dansers en een spoken word-artiest van overzee en drie dansers en drie acteurs van hier. De acteurs zijn van On Stage. De titel impliceert een reis naar bekroning; een scene heet ook 'The journey'. Maar routes spreek je ook uit als roots en crown is de bovenste top van een boom. De hedendaagse generaties als kruin in volle bloei dankzij hun roots. "Daarbij wordt duidelijk gemaakt dat onze voorouders hebben geleden en gevochten zodat wij de kroon kunnen dragen en het leven moeten vieren. Zodat hun efforts niet voor niets zijn geweest. Ik wil bereiken dat mensen na de voorstelling blijven doordenken en nadenken. Mijn doel zal niet geslaagd zijn als mensen alleen denken: o, leuke voorstelling. Dat zou jammer zijn.´

[uit de Ware Tijd, 31/07/2013]

Foto © Jaiwey Nuij

Slavernij abstract poëtisch neergezet

door Tascha Samuel

De slavernij is zo langzamerhand een uitgekauwd onderwerp. Maar indien goed overdacht en met voldoende creativiteit benaderd, kan het verfrissend gepresenteerd worden. De makers van From Roots To Crown, Gianni Grot (choreografie) en Helen Kamperveen en Ann Hermelijn (productie) hebben laten zien dat het anders kan. Het woord voorstelling dekt de lading nauwelijks. Het is een belevenis. Via moderne dans, klassiek en hiphop op hoogstaand niveau, worden bezoekers naar het puntje van hun stoel gedreven. Het resultaat is dat je je waant in een rollercoaster, waar dans, muziek en spoken word samenvloeien tot één geheel.

Abstract

 

Aisa Winter

De indringende pianomuziek waarop de lichamen synchroon en krachtig, op het acrobatische af bewegen, grijpt de aandacht vast als de wortels van een boom. De spanning wordt gedurende de avond langzaam opgebouwd. Spoken word, in overwegend Engels, door Daniel Kolf, Aisa Winter en Renate Galdey, is een prachtige aanvulling en gaf body aan het vrij abstracte stuk. De beeldspraak is fenomenaal, poëtisch schoon, scherp en confronterend.

Klaagzang

De volgende scène beeldt het harde leven uit op de plantage. De naakte bovenlijven, knikkende knieën die de zware last dragen, soms van dode lichamen in samenspel met de zang en spoken word hebben veel meer weg van een jeremiërend klaaggezang. Deze worden vervolgd met de gluiperige, begerige blik van de plantagemeester. Zijn grijpende handen beelden macht uit, die hij meent te hebben.

Indringer

De aangrijpende mimiek, terwijl een slavin haar eer probeert te bewaren, is bloedstollend. Vol agressie, wreed en ondanks haar verzet is ze niet opgewassen tegen de smerige indringer. Bijzonder was het contrast van de blanke meesteres die haar blik laat vallen op het donkere gespierde lichaam van een slaaf. De mimiek is daar een stuk sierlijker en geeft meer het gevoel van verleiding en genot van de daad. Maar dat de slaaf zich daar uiteindelijk onprettig bij voelt, wordt toch duidelijk.

Mensenrechtenstrijd

De stille schreeuw van de slaven die in eeuwen niet gehoord is. De pijn en mensonterende wreedheid waarvoor de wereld haar ogen gesloten heeft, wordt opgeroepen als de dansers middels mimiek een stille schreeuw geven.

En dan de vrijheid. Vrijheid om te zijn en om te doen. Maar wat heeft vrijheid gebracht? Geen acceptatie van het eigene. Onzeker over je kroes ede, dat haar dat niet meegaat met de zwaartekracht. Maar we zijn wie we zijn. Dwars door alles heen gaan we door.

[uit de Ware Tijd, 03/08/2013]

Theater als creatief product innerlijke zoektocht

door Donovan Mijnals

Gianni Grot (midden) maakte vorig jaar al furore met het stuk Aces. Dit jaar is hij terug met een stuk dat teruggaat naar zijn roots en de slavenperiode.

Paramaribo - Gianni Grot heeft een onlosmakelijke band met Suriname. En met de slavengeschiedenis van het land waar hij eveneens niet los van staat. In zijn laatste theaterstuk, From Routes to Crown, wordt onderzoek gedaan naar de gevolgen van onderdrukking van de gekleurde bevolking anderhalve eeuw na afschaffing van die donkere periode uit de geschiedenis. “De première van het stuk is toepasselijk in Suriname. Deze grond kent slavernij en heeft het bloed en de pijn van de slaven omarmd”, verklaart de choreograaf en regisseur dichterlijk.

Hij komt aanvankelijk uit de hiphopscene. Een subcultuur waar hij mee is opgegroeid en hij door en door kent. Maar hij laat zich er niet door beperken. "Ik doe wat goed voelt voor mij en wat dat betreft ben ik gewoon eigenwijs." Die houding heeft erin geresulteerd dat er in From Routes to Crown, naast breakdance ook plaats is voor een ballerina en een moderne danseres. Dat maakt het tot een unieke collaboratie van verschillende stijlen. Schouderophalend: "Ik probeer dieper in de dans te gaan. Sommige mensen zullen dan zeggen dat het niet conventionele hiphopbewegingen zijn."

Dikke billen

Het lijkt Grot, dat hoewel de sociaal-psychologische gevolgen van slavernij evident zijn, mensen toch bitter weinig afwisten over dat deel van de historie. Eén van de gevolgen is volgens hem dat het nog voorkomt dat gekleurde mensen zich in een slachtofferrol plaatsen. Daarnaast heerst het Europees schoonheidsbeeld van slank, blond en een des te lichtere huidskleur hebben. "Dat begint een beetje te veranderen, want vrouwen vinden het nu ook wel leuk om bijvoorbeeld dikke billen te hebben", verzucht hij.

 

Foto © Rootsinc.

Inspiratie voor het stuk kreeg hij bijna automatisch door de zoektocht naar zichzelf en de geschiedenis van zijn land van herkomst. En dan geldt het als meevaller dat de danser de vorige keer toen hij hier was met zijn stuk Aces, indruk wist te maken op Helen Kamperveen van Jeugdtheaterschool On Stage. Kamperveen stelde voor een theaterstuk te maken waarbij Surinaamse en Nederlandse dansers zouden samenwerken en bracht hem in contact met Ann Hermelijn.

"Ik vond het fijn dat ik op die manier een mogelijkheid kon creëren voor Surinaamse dansers, want het is niet dat hun niveau lager is", benadrukt Grot. Hoewel zijn beide ouders uit Suriname komen en hij er een tijd heeft gewoond, was zijn affiniteit met zijn thuisland niet altijd makkelijk. In Suriname wordt hij namelijk gezien als Nederlander, terwijl hij omgekeerd daar niet wordt geaccepteerd als een van hen. "Maar nu heb ik een punt bereikt waarop ik vind dat niemand mij kan zeggen waar ik vandaan kom; waar ik mij thuis voel is aan mij om vast te stellen." Het stuk is op 1, 2, 4, 8, 9 en 10 augustus te zien bij On Stage.

[uit de Ware Tijd, 31/07/2013]

From Routes to Crown

Klik voor groter formaat

From Routes to Crown is een theatervoorstelling die de sociaalpsychologische invloeden van de slavernij belicht die in onze huidige samenleving nog steeds merkbaar zijn. ‘Routes’ staat hier voor de zowel fysieke als mentale reis die door de slaven uit het koloniale tijdperk is afgelegd. Bij uitspraak zijn ‘routes’ ook de wortels van een boom. ‘Roots’; wortels die meestal ver de grond in reiken. Dit verwijst naar de aardse elementen die het stuk bevat. ‘Crown’ is de uiteindelijke overwinning; als metafoor voor de afschaffing van de slavernij en een symbool van koningschap. Ook is de ‘crown’ van een boom het bovenste gedeelte; de kruin, waar takken en bladeren aan vast zitten.

De voorstelling onderzoekt de gevolgen van onderdrukking van de gekleurde bevolking, anderhalve eeuw na de afschaffing van de slavernij. From Routes to Crown laat zien dat de voorouders van het voormalig onderdrukte volk ergens zijn begonnen en hebben moeten vechten voor hun recht op bestaan, zodat er nu jaar in jaar uit nieuwe generaties mogen bloeien zoals bladeren aan een boom. Zij hebben het fundament gelegd voor het bestaan van de voormalig onderdrukte volkeren van nu.

Door middel van dans, drama en spoken word wordt het verhaal van de reis van ‘Routes’ naar ‘Crown’ verteld. Het wordt een voorstelling waarin de toeschouwers de ruimte krijgen om zelf te beslissen hoe zij zich bij dit onderwerp voelen. Het morele doel van deze voorstelling is het creëren van bewustzijn en begrip, bij zowel de blanke als de donkere gemeenschap. Bij wederzijds begrip zal racisme minder voorkomen en, ideaal gezien, leiden naar een betere samenleving.

De choreograaf en regisseur van From Routes to Crown is Gianni Grot, oprichter van dansgezelschap My Art. De eerste My Art-productie; ‘Aces’, ging op 27 oktober 2012 in premiere in Nederland. ‘Aces’ werd ook gedanst in Suriname in de theaters On Stage en Thalia. Grot wil kunst maken door middel van beweging en muziek.

Grot produceert ‘From Routes to Crown’ samen met Helen Kamperveen, actrice en oprichter van Jeugdtheaterschool On Stage en Ann Hermelijn van Aco Multi Services, een cultuuronderneming die zich primair inzet om artistieke en creatieve projecten van organisaties en zelfstandige kunstenaars in en buiten Suriname tot leven te brengen.

Opvoeringen van ‘From Routes to Crown’ zijn te zien op 1, 2, 4, 8, 9 en 10 augustus telkens om 20.00 uur in On Stage aan de Mgr. Wulfinghstraat 5, Paramaribo. Kaarten @ SRD 35,- te koop vanaf 27 juli bij On Stage (Wulfinghstraat), Vici (Henck Arronstraat), Sun Ice (Wilhelminastraat), Zus & Zo (t/o Palmentuin) en Optica (Hermitage Mall).