 |
| Dichter Leo Vroman op het balkon van zijn huis in Texas (archieffoto 2005 ANP). |
Dichter Leo Vroman is vanochtend (Nederlandse tijd)
overleden in zijn woonplaats Fort Worth in de Verenigde Staten. Vroman is 98
jaar geworden, maakte zijn uitgever bekend.
Vroman was een van Nederlands grootste Nederlandstalige
dichters. Hij werd op 10 april 1915 in Gouda geboren en studeerde biologie in
Utrecht, waar hij bevriend raakte met Kees Stip, Albert Alberts en Anton
Koolhaas. In 1945 kwam Vroman in de Verenigde Staten terecht, waar hij
sindsdien woonde.
Vroman verwierf als gedreven hematoloog internationale faam op het terrein van
bloedstollingsprocessen (het zogeheten Vroman-effect). Daarnaast manifesteerde
hij zich als dichter, tekenaar, toneelschrijver en prozaïst. Na zijn debuut in
1946 publiceerde hij een gestage stroom gedichten, die tot het eind toe
gekenmerkt werden door een speelse springerigheid. Vroman heeft nooit afscheid
willen nemen van het rijm: het dwong hem naar woorden te zoeken die het gedicht
voortstuwden in onvermoede richtingen. Het gevolg is een poëzie die zowel
traditioneel als experimenteel, zowel vertrouwd en gezellig als vreemd en
surrealistisch oogt.
Intimiteit
Vromans gedichten wekken zelden de indruk af en volmaakt te zijn. De lezer krijgt
het gevoel over de schouder van de dichter mee te kijken. Dat is precies wat
Vroman graag wilde, want poëzie was voor hem een middel om intimiteit te
bewerkstelligen. In wat waarschijnlijk zijn beroemdste gedicht is geworden,
'Voor wie dit leest', zegt hij: 'Ik zou wel onder deze bladzij willen zijn / en
door de letters heen van dit gedicht / kijken in Uw lezende gezicht'. De lezer
moet het gedicht beschouwen als een lang verwachte brief: 'vrees niet de
gedachte / dat U door deze woorden werd gekust: / ik heb je zo lief.'
Vanaf de jaren negentig schreef Vroman ook psalmen. Hij is
van meet af aan een veelgelezen dichter geweest. In 1950 ontving hij de Lucy B.
en C.W. van der Hoogtprijs, in 1964 de P.C. Hooftprijs en in 1996 de VSB
Poëzieprijs. In 1989 werd hem in tegenwoordigheid van koningin Beatrix in
Groningen een eredoctoraat in de Letteren toegekend.
{naar de Volkskrant,
22/02/14, 17:26 − bron: ANP]
