Vanuit de
tuin van het guesthouse Downtown
Oasis, aan de Jessurunstraat, heeft men goed
zicht op een zijgevel van de Hendrikschool. De shutters van de lokalen staan
meestal open, in afwachting van een verfrissend briesje. In de school liggen
voetstappen van zeer veel Surinamers die hun sporen verdiend hebben in de
geschiedenis van het land. De dichter Bernardo Ashetu is er één van. Misschien
heeft hij in één van de lokalen wel gezien wat hij in de opening van het
gedicht ’t Schoolbord beschrijft:
’t
Schoolbord
werd groter
en kleiner
werd bijna
een cirkel
werd uit
zijn rechthoekige
benauwenis
gerukt.
[…]
Deze zin geeft
een treffend voorbeeld van een ontregelende blik op de wereld. Een blik die Ashetu
maakte tot de bijzondere dichter die hij is geworden. Dat ik zong heet de bloemlezing waarin het gedicht is opgenomen.
De voordeur
van de school is aan de Henck Arronstraat , ex-Gravenstraat. Waar vroeger de
schoolkinderen alle ruimte hadden, staat het nu vol auto’s. Welke kant liep
Ashetu op, in de tijd dat hij alleen nog voluit Hendrik George van Ommeren
heette? In de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw.
 |
| Foto © Ridi Klinkhamer |
Vaak zal hij
de Waterkant opgezocht hebben. Het water van de Surinamerivier en schepen die daar
voeren, moeten hem, die later marconist werd, aangetrokken hebben. Een
makkelijke route loopt door de Mr. J.C. de Mirandastraat. Dan was en ben je
snel bij de rivier. Of hij ging door de Watermolenstraat, richting De Waag en
de Platte Brug. Een brug die nu met recht plat heet, nu de Wijdenboschbrug, in
de volksmond de Bosjebrug genoemd, in de
verte opbolt. Wie die laatste straat richting rivier uitloopt, komt bij De Waag. Daar
heeft men ‘s avonds helder zicht op de lichtjes aan de Commewijnekant, bij
Meerzorg. Een uitzicht dat Johan van de Walle in 1942 lyrisch maakte. In zijn
boek Een oog boven Paramaribo
schrijft de laatste over het betoverend schijnsel van de maan op het water:
‘Nooit zal ik dat ogenblik vergeten. Als met miljoenen kleine lampjes begon die
grote, zacht vloeiende rivier te schitteren en te fonkelen. Zelfs de overzijde
van het brede water werd zichtbaar en het leek wel of de wazige bomen aan de
overkant niet op het land maar in een geheimzinnig moeras stonden dat zich eindeloos
ver uitstrekte.’ Van de Walle ziet dit
vanuit de Saramaccastraat. Dus vlakbij de Platte Brug. In 1942 was Ashetu / Van
Ommeren dertien jaar en in de buurt.
Was het deze
brug die Ashetu ‘zag’ toen hij het schitterende gedicht ‘Wacht lang’ schreef. Het
staat in Dat ik zong en in Dat ik je liefheb (2011).
Kleed je aan
en wacht bij
de brug.
Wacht lang.
Wacht tot de
eerste ster opkomt.
Dit huis zal
leeg zijn
en de hele
straat zal leeg zijn.
Roep m’n
naam
en houd
rekening met een kleine
beweging in
de modder langs de
gracht en
wacht tot ’t licht
van alle
sterren de hemel mooi
en
bedwelmend heeft gemaakt.
Wacht op me
bij de brug.
Wacht lang.
 |
| Foto © Klaas de Groot |
De marconist
Van Ommeren heeft Paramaribo lang geleden verlaten maar de dichter Ashetu niet.
Wie vanaf één van de bastions van Fort Zeelandia naar de rivierbocht achter het
fort kijkt, met het oog van de dichter, ziet daar een schip liggen. Het is de Aldebaran. Waarschijnlijk genoemd naar
de rode ster met dezelfde naam. In het gedicht speelt dus de kleur rood een
rol. De kleur die zo vaak in de gedichten van Ashetu voorkomt. Net zoals de
roos. Een bloem die de kleur rood oproept, terwijl het woord roos vlak naast
het woord rood ligt. Een woordenspel dat ook typerend is voor deze dichter. Het
schip ligt in golvend, wiegelend water dat grote aantrekkingskracht heeft.
De
‘Aldebaran’
Pitha roffel
roffel
om de zeilen
want het
schip
ligt
voor de hoek
vol
golvend
water
met een
roos-
neen
en wiegeling
in een
grote
magneet.
Dit gedicht
staat alleen in het bundeltje Marcel en
andere gedichten, dat in 2002 te Paramaribo verscheen bij uitgeverij
Okopipi. Het werd net zoals Dat ik je liefheb samengesteld door Michiel van Kempen. Het
boekje is een krachtig bewijs dat Ashetu aanwezig is in Paramaribo. Begin maart
2014 staan er op de poëzieplank van Boekhandel Vaco in de Domineestraat nog
twee exemplaren. Ze zijn inmiddels verkocht. Daarvoor in de plaats is Dat ik je liefheb achtergelaten in een
tweedehands boekwinkeltje op het Kerkplein, niet ver van de Hendrikschool.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten