Slavernij in Afrika: overwinnaars en slachtoffers

Zondag 22 september werd de grote tentoonstelling Slavernij verbeeld in de afdeling Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam afgesloten met een debat over wat er voorafging aan de Middle Passage, de overtocht van Afrikaanse mensen naar de Nieuwe Wereld: de slavernij in het continent Afrika. Hoe schrijven we die geschiedenis en welke rol speelt daar de orale geschiedschrijving in? Hoe kwamen de slavenhandelaren aan hun slaven? Hoe lang bestond er al Afrikaanse slavernij? Zijn de Afrikaanse volkeren mede schuldig aan de slavernij, of moeten we dit zien als een historisch gegeven: de Ashanti voerden oorlog en de overwonnenen werden tot slaaf gemaakt?

Marcel van Engelen, auteur van Het kasteel van Elmina, de Ghanees-Nederlandse journaliste Alberta Opoku, en historicus Leo Balai, auteur van Het slavenschip Leusden; moord aan de monding van de Marowijnerivier, debatteerden onder leiding van Michiel van Kempen, bijzonder hoogleraar West-Indische Letteren.

Natuurlijk waren er uiteenlopende meningen, al dan niet vanuit het standpunt van de roots-zoekers/ de nakomelingen van de slachtoffers van die tijd, of vanuit een meer neutraal geschiedenis-beschrijvend standpunt, of zelfs vanuit de "overwinnaars" van toen. Emoties spelen in zo'n debat altijd een rol. Maar gedachte-uitwisselingen als deze kunnen er niet genoeg zijn.

Een foto-impressie door Bert Reinders.

Het panel, v.l.n.r. Marcel van Engelen, Alberta Opoku, Leo Balai en discussieleider Michiel van Kempen

Garrelt Verhoeven, hoofdconservator Bijzondere Collecties

De zaal was amper groot genoeg voor de grote belangstelling

Marcel van Engelen

Alberta Opoku

Een interventie van "Mister Anansi"

Edmund Neus aan het woord

Carl Haarnack werd bedankt als mede-organisator en rondleider van de tentoonstelling

Saté-time!

Napraten met Henk Dijs en Frank Consen

Leo Balai vertelt over het slavenschip Leusden

Jong en nog jonger woonden de middag bij

Een afsluiting waar de innerlijke mens zich goed bij voelde