woensdag 27 oktober 2010

Literair debuteren en het internet


Op dinsdag 16 november 2010 vindt er in het AMVC Letterenhuis in Antwerpen een debat plaats over (literair) debuteren en het internet. Het is deel 1 van een tweeluik over de invloed van het wereldwijde web op het literaire leven. (Deel 2 gaat over literaire nalatenschap op internet en vindt plaats op di 30 november 2010.) Gedichten op YouTube trekken meer aandacht dan publicatie in een literair tijdschrift. Hoe gaan jonge schrijvers om met de mogelijkheden van het internet? Wat is tegenwoordig nog een debuut als je zelf online kunt publiceren? Een debat onder leiding van Matthijs de Ridder, met YouTube-dichteres Marjolein van Heemstra, schrijver en weblogger Ivo Victoria en uitgever en webblogger Harold Polis (Meulenhoff/Manteau).

Datum: Dinsdag 16 november 2010, 19:30 uur
Locatie: AMVC-Letterenhuis, Minderbroedersstraat 22, 2000 Antwerpen
Gratis, reserveren aanbevolen: info@deburen.eu, +32 (0)2 212 19 30
Zie ook de website van deBuren: www.deburen.eu

Malacca and Havana: two colonial port cities compared


De USS Maine tot zinken gebracht in de haven van Havanna, begin van de Spaans-Amerikaanse burgeroorlog van 1898


by Katrina Gulliver

The colonial city has developed a particular identity in theories of urbanism and imperial order. This paper will discuss the ways in which particular cities challenge these frames of analysis. As with all cities, in which the surrounding crowds of strangers create the urban experience, the colonial city offered both layered and mediated encounters. By addressing the subjectivity of the urban experience in particular locations, it is possible to reinterpret our understanding of these cities' development and role in colonial networks. This paper will in particular discuss Malacca and Havana, comparing the Southeast Asian and Caribbean experiences.

Katrina Gulliver is a research fellow in history at Ludwig-Maximilians-Universität in Munich. She is currently working on a project comparing the development of colonial port cities.

Date: Thursday 4 November 2010
Time: 15.30 – 17.00 h
Venue: KITLV, Room 138, Reuvensplaats 2, 2311 BE, Leiden
Please register if you wish to attend: kitlv@kitlv.nl / 071‐527 2295
More seminars: www.kitlv.nl

Ecologische reisboekhandel in Antwerpen

In Antwerpen is begin oktober een nieuwe onafhankelijke reisboekhandel geopend met een uitgesproken ecologische visie. De winkel Alta Via aan de Nassaustraat 29 op het Eilandje biedt reisgidsen, maar legt zich ook toe op wandel-, fiets- en wegenkaarten. Zaakvoerders zijn Xavier Lietaer en Dirk Van den Berghe, die acht jaar bij reisboekhandel Atlas & Zanzibar in Gent heeft gewerkt. Zij zeggen dat de reiziger zich bewust moet zijn van de impact die reizen uitoefent: de ecologische voetafdruk neemt toe met verre reizen.

[Lees hier verder]

Werkgroep tegen BTW-verhoging


Het nieuwe Nederlandse kabinet wil de BTW op theater- en concertuitvoeringen verhogen. De activiteiten van de Werkgroep Caraïbische Letteren konden tot op heden altijd gratis of tegen zeer democratische prijzen worden bijgewoond. Met de nieuwe kabinetsmaatregel zal dat niet langer mogelijk zijn. Bent u ook tegen de voorgenomen kabinetsmaatregel, en wenst u uw mening kenbaar te maken? Stem dan tegen dit voornemen op http://www.zegneetegendebtw.nl/
.
Foto: Publiek tijdens Derde Caraibische Letterendag, @ Jean van Lingen

De terugkeer van de spoken

Ook Mario Vargas Llosa op Tilburgs symposium

Een spook waart door Europa: het spook van het populisme, maar ook dat van het nationalisme, communisme, fascisme, antisemitisme en fundamentalisme. In Nederland, maar ook in de rest van Europa en in de hele westerse wereld steken fantomen de kop op die we dachten overwonnen te hebben toen de twintigste eeuw ten einde kwam. Waarom keren deze spoken weer terug en waarom juist nu? Is onze democratie in een crisis beland? Kunnen we de spoken uitbannen of zijn ze onlosmakelijk met het Westen verbonden? Gaat de geschiedenis zich herhalen of kunnen we leren van het verleden?

Dat zij de vragen waarop een antwoord gezocht worden tijdens het Nexus-symposium op 11 november a.s. in Tilburg.

Sprekers zijn Max Blumenthal, Wim Brands, Paolo Flores D'Arcais, Ab Klink, Eszter Salgó, Britta Böhler, Mitchell Cohen, László F. Földényi, Fania Oz-Salzberger, Mario Vargas Llosa, Frits Bolkestein, Meindert Fennema, Paul Frissen en Rob Riemen.

The Return of the Ghosts
Datum: donderdag 11 november 2010
Tijd: 13.30 - 17.45 uur
Plaats: Aula, Universiteit van Tilburg

Meer informatie en aanmelden klik hier
.

dinsdag 26 oktober 2010

Ellen Ombre spreekt met Anil Ramdas in Z.O.Z.

Deze zaterdag, 30 oktober, wordt de achtste aflevering van Z.O.Z. (VPRO) uitgezonden: het multiculturele praatprogramma met als gastheer Anil Ramdas. Ditmaal is het thema zelfcensuur: 'Wanneer, op welk moment, beginnen kunstenaars en cultuurmakers te spreken op fluistertoon?' Te gast is Ellen Ombre, die op zondag 31 oktober in het Bijlmer Parktheater de Zesde Multatuli-lezing uitspreekt.

Over Z.O.Z.

Ze zijn hier geboren en getogen en weten niet beter dan dat Nederland een grote diversiteit aan culturen en etniciteiten kent: de tweede generatie allochtonen. In de media bestaat een blinde vlek voor deze groep, want als het over diversiteitvraagstukken gaat, gaat het over hun ouders. Het zogenaamde typische tweede generatiedilemma - enerzijds de knellende banden van de ouderlijke cultuur, waar men zich uit wil bevrijden, anderzijds de heersende cultuur, waar men niet in wordt opgenomen - komt op radio en televisie zelden ter sprake.

In de acht afleveringen van Z.O.Z. bespreekt Anil Ramdas met even kleurrijke als verrassende gasten de kwesties die de tweede generatie allochtonen het meeste raken. Diversiteit is geen keuze, geen optie, maar een feit. De vraag is hoe die vorm wordt gegeven, op weg naar een beschaafde samenleving.

Foto: @ Ruben van Kempen

Zwarte dichters uit Zuid-Afrika gebundeld

Bij Demer Uitgeverij verschijnt komend voorjaar “Ik ben dit land van mij”; dichters uit Zuid-Afrika – vertaald en ingeleid door Joris Iven. De bloemlezing wordt gepresenteerd op vrijdagavond 4 februari 2011 om 20.00 uur in de Bibliotheek Diepenbeek (Vlaanderen), in samenwerking met de gemeente Diepenbeek. De presentatie is geheel in handen van de man die de bundel samenstelde, dichter/vertaler Joris Iven. Iene Mesotten, hoofd Vrije Tijd en Cultuur van de gemeente Diepenbeek, treedt op als gastvrouw en opent de avond. Rockzanger Jo Claes is vervangend uitgever en neemt plaats achter de uitgeverstafel.

Locatie: Marktplein 24A
Centrum Diepenbeek
(Bij het Gemeentehuis straat inslaan, naar het plein, auto parkeren. De bibliotheek is goed zichtbaar en verlicht.)

“Ik ben dit land van mij”; Zwarte dichters uit Zuid-Afrika

Vertaald en ingeleid door Joris Iven
Boekwebsite: www.lulu.com/content/9481942
Paperback, 48 blz.

Trinidad shoe shop



[Met dank aan Carel de Haseth]

Ellen Ombre schrijft aan Multatuli

Zeer geachte heer Douwes Dekker, of, beste Multatuli, zoals u ook heet,

De brief is een buitenkind van de letteren geworden. Het internet en de mobiele telefoon verbinden de wereld tot in uithoeken, men mailt en sms’t zonder terughoudendheid. Of het briefgeheim nog wordt nageleefd is de vraag. Ik wil mijn hart luchten en een beroep doen op uw discretie om rondzingen te mijden.
Ik raak in Suriname niet vertrouwd. In Nederland, waar ik het grootste deel van mijn leven heb gewoond lukte het ternauwernood. Daar was je niet vanzelfsprekend. Je moest je onverhoeds legitimeren en werd te hooi en te gras gereduceerd tot allochtoon, ver voor de Wilders-pandemie.

Hier is behoedzaamheid om andere redenen geboden. Men is politiek gelieerd, heeft een vete met je halfbroer of koestert een wrokje tegen Surinaamse Nederlanders, zogenaamde SuriNeds, omdat deze bounties in moeilijke tijden hoog en droog in Holland zaten en nu het goed gaat met Switi Sranan komen meeprofiteren. Met de moeilijke tijden bedoelt men de jaren tachtig en negentig, decennia van militaire terreur, inflatie, lege winkelschappen, corrupt ambtenarenapparaat.

Het gaat in het gewezen wingewest de laatste jaren ‘met Gods wil’, de euro-elite die het vliegtuig naar Nederland neemt alsof zij zich met een pontje laat overzetten, maakt het stukken beter. De keur telt zijn zegeningen in elektronisch beveiligde huizen achter muren met prikkeldraadguirlandes in dit arm-rijk land.
Niemand sterft hier van honger, maar er wordt gehosseld. De voorzieningen zijn matig, de medische zorg laat te wensen over. Je vraagt je af waar de honderden miljoenen ontwikkelingsgelden toe hebben geleid. Organisaties die zichzelf onbaatzuchtig noemen, bidden om nog meer hulp. Er zijn gebedshuizen genoeg, maar er is woningtekort. De infrastructuur loopt mank en verhindert goede communicatie tussen de verschillende delen van het land. In vaderloze gezinnen aan de zelfkant van de stad waar het christelijk huwelijksideaal niet tot norm wordt verheven, is het bestaan hard, zoals in Sunny Point of Texas; daar zijn op drift geraakte Bosnegerfamilies hunkerend naar iPods en BlackBerries neergestreken. Wat maakte de stad voor hen zo aantrekkelijk? Ze wilden weg uit hun door de binnenlandse oorlog ontwrichte dorp met zijn armoede, weg van het primitieve dorpsleven, weg van die kansarme kleine wereld waar hun geen toekomst wachtte, weg van de toeristen voor wie ze om een grijpstuiver moesten dansen. Het is niet vrolijk wat ik heb te vertellen, maar een poging de stand van zaken te beschrijven.

[Dit is de opening van de laatste Multatuli-lezing die Ellen Ombre a.s. zondag geeft in Amsterdam. Klik hier voor meer inlichtingen.]

Las calles van J.L. Borges

by Ken Mangroelal

Poems are to be read and enjoyed in the first place, but sometimes afterwards they invite one to reflect on them and in this case philosophically. The opening lines of ‘Las calles’, a poem by J.L. Borges, are a good example showing what is meant by the identity of the subject with the object in philosophy. The poet (subject) indentifies himself with the object (the streets):

Las Calles de Buenos Aires ya son mi entraña

My soul is in the streets of Buenos Aires.


‘Las calles’, ‘the streets’ are many in number of course, but to further define or demarcate his identity the poets does that first negatively, then positively as he goes on:

No las ávidas calles, incómodas de turba y de ajetreo, sino las calles desganadas del barrio, casi invisibles de habituales, enternecidas de penumbra y de acaso aquellas más afuera ajenas de árboles piadosos donde austeras casitas apenas se aventuran, abrumadas por immortales distancias, perderse en la honda vision de cielo y de llanura.”

Not the greedy streets
jostling with crowds and traffic,
but the neighbourhood streets where nothing
is happening. Almost invisible by force of
habit, rendered eternal in the dim light of
sunset, and the ones even farther out,
empty of comforting trees,
where austere little houses scarcely venture,
overwhelmed by deathless distances,
losing themselves in the deep expanse of
sky and plains.

The streets with which the poet identifies are: listless (disganadas), almost invisible, (casi invisibles), softened by shadow and sunset (eternecidas de penumbra y acaso), and empty of comforting trees (ajenas de árboles piadosos). Austere little houses scarcely venture there (apenas se aventuran), overwhelmed by deathless distances (abrumadas por immortales distancias) and losing themselves in the deep expanse of sky and plains (perderse en la honda vision de cielo y de llanura).

But these austere little houses also have their positivity, their comfort, their promise to the solitary:

Son para el solitario una promesa Porque millares de almas singulares las pueblan, únicas ante Dios y en el tiempo y sin duda presiosias.

For the solitary one they are a promise
because thousands of singular souls
inhabit them, unique before God and in
time and no doubt precious.


The poem ends with a trinity-like identity: identity of poet, streets, and country:

Hacia el Oeste, el Norte y el Sur se han desplegado-y son también la patria- las calles: ojalá en los versos que trazo estén esas banderas

To the West, the North, and the South
unfold the streets - and they too are my country:
within these lines I trace
may their flags fly.

Translation of the poem by Stephen Kessler, 1999

Illustratie: Christopher Rollason

Andries van der Wal bij Eilandgevoel

Woensdagavond 27 oktober vindt de Haarlemse presentatie plaats van de bloemlezing Vaar naar de vuurtoren (zie blogbericht zaterdag 9 oktober 2010) in het programma Eilandgevoel van Mondiaal Literair. Van de drie te interviewen gasten in deze talkshow heeft Antoine de Kom helaas moeten afzeggen. Behalve met Klaas de Groot en John Jansen van Galen spreekt Peter de Rijk nu met Andries van der Wal. De laatste was eind jaren zeventig van de vorige eeuw uitgever van het Rotterdamse Flamboyant/P., een klein gebleven fonds dat toen als een van de weinige Nederlandse uitgeverijen werk uitgaf van belangrijke Antilliaanse auteurs als Charles Corsen, Boeli van Leeuwen, Tip Marugg en Frank Martinus Arion (zie uitgave links), maar ook bijvoorbeeld van de Surinaamse dichteres Johanna Schouten-Elsenhout.

Bij de presentatie lezen zowel Antilliaanse als Nederlandse dichters hun gedicht uit de bloemlezing (over de twaalf eilanden van het Koninkrijk der Nederlanden) voor: Walter Palm, Frida Winklaar Domacassé, John Zwart, Andries van der Wal, Giselle Ecury en Max Niematz.

Vaar naar de vuurtoren kan vanaf 5 november in de boekhandel gekocht of besteld worden. Of rechtstreeks bij de uitgever: indeknipscheer@planet.nl .

De bloemlezing telt 256 bladzijden en kost 18,50. ISBN 978-90-6265-658-5.


Eilandgevoel
Woensdag 27 oktober 20.00 uur
Zaal open: 19.30 uur
Locatie: MCH, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem
De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen
Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540
www.mondiaalcentrumhaarlem.nl

Een wervelwind van beelden

door Chandra van Binnendijk


Paramaribo is een buitengewoon fotogeniek onderwerp. Daar hebben de twee hoofdfotografen van Paramaribo in Pictures, Hijn Bijnen en PLU (Hedwig de la Fuente), een goed oog voor. Bewezen vakmannen zijn het en ze richten hun camera met graagte op de veelsoortigheid aan mensen, dieren, gebouwen, sieraden, bordjes met handgeschilderde opschriften, transportmiddelen en allerlei situaties die zich in de stad voordoen - markttaferelen, krabbenverkopers, wandelmars, blonde stagiaires op de fiets, begrafenissen, noem maar op. Het is een wervelwind van beelden die je al bladerend als een film door je handen laat gaan. Wie van plaatjes kijken houdt, zal er van genieten.

Er is veel te zien en de samensteller heeft duidelijk veel werk gemaakt van het rangschikken van de foto's. Ze staan niet kris-kras door elkaar, maar met ordening, zoals gebouwen of sfeerbeelden van de oudejaarsviering. Soms gebeurt dat met 'tongue in cheek': in grappige combinaties zoals de brandweer in actie en op de andere pagina kinderen bij een erfkraan met emmers water (pp. 154-155). Of op de pagina's 164 en 165 met links een Chinese vrouw achter de beveiliging van haar winkel en rechts een doorkijkje door een tralieraampje op Fort Zeelandia. Tenminste, ik denk dat het Fort Zeelandia is. Maar echt zeker weet ik het niet, want Paramaribo in Pictures doet niet aan bijschriften. En dat is erg jammer.

Wie iets meer zoekt of zou willen weten of begrijpen van al die beelden, komt er bekaaid af. Door de tweetaligheid, Nederlands en Engels, is het boek uitstekend geschikt voor buitenlandse bezoekers. Maar die moeten het dan wel met heel erg weinig tekst doen. Een kleine inleiding (van Toon Fey) verklaart summier hoe Suriname zo'n melting pot is geworden (eerst waren er slaven, toen contractarbeiders) en bestaat verder uit wat persoonlijke observaties en ontboezemingen van de auteur die ons vertelt dat hij graag op een terras in de schaduw zit, rumcola drinkt aan de Waterkant en hier in een oude auto van zijn Surinaamse tante rondrijdt.
Nu weten wij toevallig dat Fey de maker is van een rijk uitgevoerd boek dat eerder over Suriname verscheen. Die wetenschap geeft zijn woorden gewicht, een gewicht dat een oningewijde lezer/bezoeker niet meekrijgt. Hetzelfde gemis speelt bij de foto's. Het zou het boek enorm verrijken, al was het maar met een klein regeltje dat de lezer vertelt dat het beeld op pagina 95 een tap' kromanti is. Of dat er 's ochtends vroeg aan Tai Ji gedaan wordt in de Palmentuin (p. 229). En het is interessant om te weten dat du-uma Elly Purperhart een speciale swit' watra maakt om het nieuwe jaar in te gaan (p. 221). Deze meerwaarde kreeg het boek helaas niet mee. En dat vind ik een gemiste kans van de uitgever. Het hoeven heus geen lange ingewikkelde of antropologisch en historisch verantwoorde verhandelingen te zijn - kleine toelichtingen zoals in de fraaie Rotary-agenda wordt gedaan zijn al ruim voldoende.


Uitgeversmaatschappij Vaco i.s.m. Scriptum Publishers en Mets Travel & Tours: Paramaribo in Pictures, fotografie: Hijn Bijnen en PLU (Hedwig de la Fuente). Paramaribo, zonder jaar. ISBN 978-99914-0-088-4

[enigszins ingekort overgenomen van De Ware Tijd Literair, 2 oktober 2010]

Foto: Toon Fey (niet uit besproken boek)