Duizendste boek uitgeverij Van Oorschot

Over twee dagen, op 29 augustus, brengt uitgeverij G.A. van Oorschot zijn duizendste uitgave op de markt. De uitgeverij is vooral bekend geworden met zijn Russische bibliotheek en met vroege uitgaven van belangrijke Nederlandse schrijvers van na de oorlog als Willem Frederik Hermans en Gerard Reve. Behalve het werk van Rudie van Lier heeft de uitgeverij geen schrijvers uit de West gepubliceerd. Wel stelde Hugo Pos op uitnodiging van Geert van Oorschot in 1973 een nummer samen van het tijdschrift Tirade over de nog tamelijk jonge Surinaamse literatuur. Het werd, zoals te verwachten was, een gevecht tussen de altijd met de vuist op de kassa opererende uitgever Van Oorschot en de legendarisch pinnige Hugo Pos, die meer geld wilde zien. Het prachtnummer kwam er overigens wel.

Uitgeverij Van Oorschot: gefeliciteerd!

Eerste Pravasi Bharatiya Divas conferentie in Nederland

Wij ontvingen dit bericht via het Sarnamihuis in Den Haag:

We are delighted to invite you to participate in the Pravasi Bharatiya Divas - Europe, to be held on Saturday, September 19th, 2009 at the World Forum in The Hague, The Netherlands. The basic objective of this important event is to bring together Indian Diaspora in Europe on a common platform, promote contacts and interaction among them and to strengthen their bonds and engagement with India. A large number of NRIs/PIOs from all parts of Europe are expected to participate in this land mark event.

The themes of the PBD Europe are “Rising India and the Role of Indian Diaspora” and “Cultural Challenges & Opportunities for the Indian Diaspora”. Distinguished speakers from Europe and India will speak on these themes. Further details about the event, its organizers, the detailed programme, including the names of the speakers can be found on our website http://www.pbdeurope.org/.

The participation in the PBD Europe is open to the NRIs and PIOs and others interested in India. There is a nominal participation fee of €50 per person. Students holding valid identity card will receive 50% discount. The participation fee will cover conference material, lunch, dinner and cultural program. Due to limited capacity, the seats will be allocated on first-come, first-served basis.Could you please confirm your participation by registering online? If you have any questions or comments please feel free to contact us.

We look forward to welcome you on the 19th of September in The Hague.Cordial greetings,The Organizing Committee PBD Europe

Oedith Jaharia

Ram L. Lakhina

Badri N. Madan Rajen Ramnath

Jasbir Singh Rajindre Tewari

Meer informatie klik hier

Eerste vruchten Schrijversvakschool Paramaribo

De eerste lichting van de Schrijversvakschool Paramaribo heeft afgelopen week haar overgangscertificaat in ontvangst genomen. Zeven gelukkige eerstejaarsstudenten mogen zich voorbereiden op een uitdagend tweede jaar zoals directeur Ruth San A Jong het verwoordde in haar speech tijdens de uitreiking. Het eerste jaar bestond voornamelijk uit schrijftraining in proza, poëzie en essay schrijven, ondersteund door de bijvakken literaire tekstanalyse, Sranan en Nederlandse spelling en columns schrijven. De inspirerende lessen werden verzorgd door schrijvers en docenten van Surinaamse, Nederlandse en Vlaamse bodem.

Karin Lachmising (r.) ontvangt haar diploma uit handen van directeur Ruth San A Jong

In blokken van één, twee en in één geval drie keer per week, kwamen de studenten bij elkaar om drie uren lang hun schrijftalent te toetsen, bij te schaven en te ontwikkelen. Het was intensief maar het resultaat is ernaar, daar waren alle studenten en docenten het over eens. Behalve het individueel werk kwam er ook nog groepswerk tot stand zoals het groepsgedicht onder leiding van dichter en voordrachtskunstenaar, Celestine Raalte en een essay over ‘Je eigen naam’ onder leiding van de essayist en schrijfdocent van de schrijversvakschool Amsterdam, Louis Stiller.

De Stichting Schrijversvakschool Paramaribo is opgericht op 27 augustus 2008 met het doel het creatief en literatuur schrijven in Suriname te bevorderen. Op 10 oktober 2008 startte de vierjarige schrijversvakopleiding met negen studenten. De school wil met deze opleiding een goed en kritisch fundament leggen voor het kunstvakonderwijs en in het bijzonder voor het creatief en literair schrijven. “Wij willen schrijvers opleiden voor een groter dan het Surinaams publiek”, zegt San A Jong. Voor de studenten van het eerste jaar is het duidelijk dat het om een uitdagende studie gaat en tevens de bedoeling je eigen techniek te vinden en om de ‘taal van het hart’ te vertalen op papier. San A Jong benadrukte de intensiteit van het tweede jaar. “Dit wordt het jaar van verdieping en zal de studenten voorbereiden op de keuze poezie, proza, essay, scenario of toneelschrijven. De voorzitter van de schrijversvakschool, Marisa Pieplenbosch bedankte de studenten voor het vertrouwen en ontvankelijkheid van de studenten in de opleiding.

[Bericht van De Ware Tijd]

Natiecreatie

Natiecreatie. Ik houd van het woord. Van de open vocalen, de speelse opeenstapeling van lettergrepen en het rijm van de zelfstandige naamwoorden waaruit het begrip is opgebouwd. In het Nederlandse woord komen de welluidende klanken nog beter tot hun recht dan in het Engelse equivalent.

Ook de associaties die het begrip omgeven, bevallen mij. Hier wordt naar een activiteit verwezen, die mensen mobiliseert, motiveert en het beste in hen naar boven haalt. Het gaat om een gezamenlijke inspanning, gericht op een hoger doel, namelijk het ontwikkelen van een samenlevingsvorm waarmee mensen zich kunnen identificeren, waar ze de noodzaak, het nut en de waarde van onderkennen en waar ze bereid zijn een bijdrage aan te leveren. Niet alleen ten behoeve van het hier en nu, maar vooral met het oog op de toekomst. Het begrip natiecreatie spoort aan tot het verrichten van handelingen, die zin en betekenis geven aan individueel leven, juist omdat deze handelingen verricht worden ten dienste van de gemeenschap waar deze individuen deel van uitmaken.

Een van de voornaamste pleitbezorgers van het begrip natiecreatie is Jack Menke. Het woord staat centraal in de inaugurele rede die hij eerder dit jaar hield aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname bij zijn aanvaarding van het ambt van hoogleraar in de sociale wetenschappen. Volgens Menke verwijst natiecreatie in Suriname naar het proces om ‘één natie te creëren op basis van solidariteit, onderling respect en een harmonische afstemming tussen de etnische groepen en hun culturen.’ Naar zijn zeggen kent de Surinaamse samenleving een ‘complexe, maar harmonische culturele diversiteit’, die op ‘relatief natuurlijke wijze’ is gegroeid en waarvan elementen onder andere zijn terug te vinden in het domein van de taal, de muziek en de religie.

Menke maakt een onderscheid tussen natiecreatie en natievorming. Het eerste begrip kan volgens hem worden beschouwd als een Surinaams concept, neemt de culturele groepen in de samenleving tot uitgangspunt en laat deze groepen, zijnde de samenstellende delen van de natie, vanuit het ideaal van culturele diversiteit de ontwikkeling van de natie bepalen. Het laatste begrip heeft volgens hem betrekking op een Eurocentrisch concept, gaat uit van het ideaal van culturele homogenisering en laat de staat de natie van bovenaf inrichten volgens de beginselen van eenheid en uniformiteit.

Het ideaal van culturele homogenisering verbindt Menke met het begrip plurale samenleving. Aanhangers van dit begrip vatten culturele diversiteit a priori op als problematisch en een obstakel voor het ontwikkelen van een harmonische samenleving. Menke verwerpt het model van de plurale samenleving. Dit model houdt naar zijn oordeel niet alleen een miskenning in van de kracht van culturele diversiteit, maar veronachtzaamt ook de gelijkgerichtheid in waarden die de Surinaamse samenleving volgens hem kenmerkt.

Als pleitbezorger van natiecreatie neemt Menke met andere woorden duidelijk stelling en kiest hij voor een aansprekend perspectief waarin politiek-ideologische en wetenschappelijke opvattingen een plaats hebben. Hij geeft zich rekenschap van de fase van onafhankelijkheid waarin Suriname al ruim drie decennia verkeert, sluit aan bij critici die (op grond van overtuigende argumenten) het model van de plurale samenleving al eerder hebben afgezworen en heeft een open oog voor de potenties van het maatschappelijk middenveld.

Het lijkt erop dat bij Menke de staat in het proces van natiecreatie geen rol van betekenis is toebedeeld. Hij stelt dat door de aanhoudende invloed van de (koloniale) staat Suriname strikt genomen een staat-natie en geen natie-staat is. Dat is een interessante observatie die beslist hout snijdt, maar rechtvaardigt deze constatering het buitensluiten van de staat in het proces van natiecreatie? Wordt de postkoloniale staat Suriname daarmee niet te gemakkelijk vereenzelvigd met het ideaal van culturele homogenisering? Bovendien: kan natiecreatie aan het vrije spel van bottom up krachten worden overgelaten? Zijn checks and balances daarbij overbodig?

Een andere vraag: welke invloed heeft de veranderende positie van Suriname in de wereld op het proces van natiecreatie? Vindt de schepping van een Surinaamse natie in een isolement plaats, losgezongen van de processen van regionale integratie en globalisering? De interactie van Suriname met Europa, Afrika en Azië heeft de afgelopen twee decennia juist in cultureel opzicht noemenswaardige impulsen gekregen, die naar verwachting hun weerslag zullen hebben op de vorm en het karakter van de Surinaamse natie. Zeker als we bedenken dat volgens Menke ‘etnische groepen en hun culturen’ een natie gestalte geven. Maar over de middelpuntzoekende en middelpuntvliedende krachten in het proces van natiecreatie bewaart de auteur jammer genoeg het stilzwijgen.

Bovengenoemde notities adresseren natiecreatie als maatschappelijk verschijnsel. Een verschijnsel dat historische wortels heeft, maar door Menke vooral vanuit een sociaal-wetenschappelijke invalshoek wordt beschouwd. Een begrijpelijke keuze gelet op zijn disciplinaire achtergrond. Deze invalshoek roept niettemin de vraag op of natiecreatie ook in methodologische zin van betekenis kan zijn. Menke suggereert in zijn oratie dat dit het geval is, maar werkt deze dimensie niet verder uit. Dit wekt enige bevreemding, omdat zijn betoog juist over methoden van onderzoek gaat. Concreet: kan natiecreatie worden aangemerkt als een onderzoeksinstrument of een onderzoeksmethode? Sterker: kan het begrip als zodanig het model van de plurale samenleving serieuze concurrentie aandoen?

Menke heeft ons een mooi en tot de verbeelding sprekend woord aangereikt en een waardevol uitgangspunt gepresenteerd. Het concept van natiecreatie lijkt hij echter nog niet tot in zijn finesses te hebben doordacht. Hopelijk verrijkt hij zijn beschouwing spoedig met een nadere analyse van de omgevingsfactoren van natiecreatie en met een systematische reflectie op de methodologische aspecten van dit concept. Een dergelijke verkenning zal meer licht werpen op de praktische bruikbaarheid van het begrip voor wetenschappelijk onderzoek.

On line Nederlandse literatuurgeschiedenis nu compleet

Terwijl het ene kloeke deel na het andere verschijnt van de nieuwe Nederlandse literatuurgeschiedenis onder auspiciën van de Nederlandse Taalunie, is nu ook eindelijk een nieuwe Nederlandse literatuurgeschiedenis on line gecompleteerd. Grotendeels was die er al een paar jaar, maar het stuk over de 20ste en 21ste eeuw liet nog op zich wachten. Dat is nu dus, onder redactie van Thomas Vaessens en Yra van Dijk van de Universiteit van Amsterdam, gebeurd. Deze internet-literatuurgeschiedenis richt zich niet op een academisch publiek, maar op een doornsee publiek, of meer in het bijzonder op de middelbare scholieren. De geschiedenis wordt verteld in 20 hoofdstukken, en dan zijn er nog zoekmogelijkheden op teksten, schrijvers en thema’s. De on line Nederlandse literatuurgeschiedenis heeft ook niet een pretentie van volledigheid, zoals de grote gedrukte Taalunie-literatuurgeschiedschrijving die wel min of meer heeft, maar focust in op de belangrijkste verschijnselen, auteurs en werken. Bij elke paragraaf staan dan ook slechts enkele andere titels van secundaire werken, die de gebruikers op weg moeten helpen om verder te zoeken in het moeraslandschap van de Lage Landen.

Dat die Lage Landen al heel vroeg maar toch vooral in de 20ste eeuw ook veel volk van elders hebben getrokken, wordt niet over het hoofd gezien. Er zijn paragrafen over immigranten, de jonge Marokkaans-Nederlandse auteurs komen voorbij (bijvoorbeeld Hafid Bouazza), de Indische letterkunde is redelijk vertegenwoordigd, en uit de West maken drie schrijvers hun opachting: Albert Helman met De stille plantage, Frank Martinus Arion met Dubbelspel en Astrid Roemer met Was Getekend.

Wie er wil gaan kijken, kan hier klikken.

De schreeuw van Bastion Veere

Op vrijdag 2 oktober a.s. vindt de presentatie plaats van een nieuw boek van essayist Theo Para: De schreeuw van Bastion Veere; om de rechtsorde in Suriname. ‘Bastion Veere’ verwijst naar fort Zeelandia, en Theo Para’s boek is dan ook een politiek-maatschappelijke analyse van de impact van de decembermoorden in Suriname en het nu al 27 jaar durende proces om de daders te berechten, de nakomelingen van de slachtoffers genoegdoening te verschaffen en de rechtsorde in Suriname haar beloop te geven.

Bij de presentatie zal het gevoerd worden door onder meer André Telting, voorzitter van de Centrale Bank van Suriname, en Lilian Gonçalves-Ho Kang You, juriste en weduwe van Kenneth Gonçalves, een van de personen die in de nacht van 8 op 9 december 1982 vermoord werden. Een debat met drie sprekers wordt geleid door Noraly Beyer.

Plaats: Mozes en Aäronkerk, Waterlooplein, Amsterdam
Aanvang 19.30 uur.

Voor het programma: scroll tot helemaal onderaan deze pagina.

Gomperts en de Caraibische literatuur

Komende tijd zendt de cultuurzender Cultura opnames uit die de voormalige Leidse hoogleraar letterkunde Hans Gomperts in de jaren 60 maakte in Suriname en op de Antillen voor de serie Literaire ontmoetingen. De herhaling van de uitzending over de Antillen, met daarin onder andere interviews met Boeli van Leeuwen en Frank Martinus Arion, is tot 25 augustus online te bekijken. De uitzending over Suriname zal vanaf 22:00 op de 25e getoond worden. In die uitzending ontmoetingen met Eddy Bruma, John Leefmans en Albert Helman. Aansluitend toont men bovendien een Surinaamse uitzending van het programma Dode dichters almanak.

H.A. Gomperts; foto @ Eddy de Jongh

"Appel en Corneille: erg beperkt"; Erwin de Vries 80

Erwin de Vries wordt 80 en dat wordt gevierd met een overzichtstentoonstelling in de Rotterdamse Kunsthal onder de titel 'Ode aan de vrouw' en een kleinere expositie in galerie Nola Hatterman in Amsterdam. Voor hemzelf is er geen twijfel mogelijk: er is een rangorde, eerst hijzelf als de grootste kunstenaar die Suriname ooit voortbracht, daarna een hele tijd niks, en wie weet helemaal achteraan de staart nog enkele kleinere talenten (niet bij naam te noemen).

Eerder dit jaar maakte Patrick Meershoek dit interview met hem voor Het Parool

'Hoe vertel ik ze in Suriname hoe bijzonder ik ben?' 'Appel en Corneille zijn beperkt in hun mogelijkheden'
De Surinaamse beeldend kunstenaar Erwin de Vries viert zijn bigi yari met een grote overzichtstentoonstelling. In Nederland, want in Suriname snapt men maar weinig van zijn werk. 'Ik kan de mensen hier niet duidelijk maken hoe bijzonder ik ben.'

Hij is net terug uit Amsterdam, waar hij zeven weken is behandeld voor prostaatkanker. Nu heeft Erwin de Vries goede en slechte dagen. Hij is snel moe en slaapt veel. "Het is niet mals wat ze met zo'n bestraling door je body jagen. Ik was na de behandeling vooral bezorgd over de kleine erectie in de ochtend. Maar dat werkt allemaal nog. Ik kan nog steeds porno kijken en een beetje trekken. Het stelt niet zo heel veel meer voor, maar het blijft een fijn gevoel. Op de één of andere manier houdt het nooit op, dat verlangen, hoe oud een mens ook wordt."

De Vries' vakliteratuur

Tachtig wordt hij later dit jaar. Erwin de Vries, ook volgens eigen zeggen de grootste kunstenaar van Suriname, kijkt uit naar zijn bigi yari. "I'm something special. Mijn werk staat in het Rijksmuseum, het huis van Rembrandt! Er is in het Caribisch gebied geen tweede kunstenaar te vinden die is doorgedrongen tot de Europese topmusea. Ik zeg het ook gewoon tegen mijn jonge collega's in Suriname: jullie zijn leuk aan het werk, maar om internationaal door te breken is echt meer nodig."

De Vries heeft het geluk gehad, denkt hij zelf, dat hij zijn artistieke opleiding heeft kunnen genieten in Nederland. "Ik was op school in Suriname een slechte leerling. Ik heb alleen lagere school. Maar het viel op dat ik kon tekenen. Wim Bos Verschuur zei tegen mijn vader: die jongen moet hier weg. Ik zat geen twee dagen op de kweekschool in Den Haag of mijn tekenleraar pakte een tekening van mij om het de klas te laten zien. "Kijk," zei hij, "dit is nu coloriet." Ik was stomverbaasd. Ik was naar Nederland gekomen om te leren. Ik had geen idee dat ik al zo'n voorsprong had op de rest."

Met een akte tekenen op zak keert De Vries terug naar Suriname, maar na drie jaar hangt het leven van tekenleraar hem de keel uit. "Ik wilde vrij zijn. Ik was in Paramaribo bevriend geraakt met Corneille. Hij had een expositie in het kabinet van de gouverneur. Ik had net een eerste schilderij verkocht. Aan Albert Helman, de schrijver. Mijn vader was zakenman en begreep niets van kunst, maar toen hij hoorde dat ik vijfhonderd gulden had gekregen voor dat ding, mocht ik naar de Rijksakademie in Amsterdam. Hij begreep dat er toch wel iets bijzonders aan de hand was."

In Amsterdam maakt de kunstenaar een vliegende start. Hij heeft een atelier in de Utrechtsedwarsstraat en exposeert als student in het Tropenmuseum en belangrijke galerieën als Le Canard en Krikhaar. Zijn werk heet een combinatie te zijn van Europese techniek en Zuid-Amerikaanse warmte en vitaliteit. De Vries wordt gezien als geestverwant van de Cobra-groep, maar neemt daar nu afstand van. "Ik wil de man niet afbreken, maar Appel heeft in zestig jaar weinig verandering of groei doorgemaakt. Hetzelfde geldt toch ook voor Corneille. Ze zijn beperkt in hun mogelijkheden. Een hand tekenen kunnen ze niet."

De Vries is van alle markten thuis. Hij maakt tekeningen, schilderijen en beelden, abstract en figuratief. En: in alle disciplines heeft hij succes. In 1966 wordt hij uitgenodigd werk aan te leveren voor een internationale tentoonstelling in het beeldenpark Sonsbeek. "Daar stond ik tussen Picasso en Giacometti," zegt hij tevreden. Vier jaar later krijgt hij een solo-expositie in het Stedelijk Museum. "Als eerste kleurling. Ik was me daar indertijd niet van bewust, maar het is later tot me doorgedrongen hoe bijzonder dat was. En nog steeds is."

Nieuw Amsterdam (beeld van Alonso de Ojeda)

Het succes in Nederland dringt ook door tot het vaderland, en De Vries krijgt opdracht van de Surinaamse regering een standbeeld te maken van de Spaanse conquistador Alonso d'Ojeda, de ontdekker van Suriname. Als de kunstenaar een jaar later een abstract beeld aflevert, weigert Suriname de rekening te voldoen. "Men begreep er helemaal niets van. Kunst moet lijken in Suriname." Na veel gesteggel wordt er betaald, maar het beeld verdwijnt vier jaar in de kelder van een overheidsgebouw voor het uiteindelijk toch een plaats krijgt ver van Paramaribo, bij het fort Nieuw-Amsterdam, waar Alonso vandaag de dag nog steeds uitkijkt over de Surinamerivier en de Commewijne.

Erwin de Vries - Vlaanderen en Wallonië roken de vredespijp (Art Nocturne Knokke, 2008; niet verkocht)

Ondanks deze moeizame start is Paramaribo tegenwoordig vergeven van werk van De Vries, maar het zijn inderdaad uitsluitend figuratieve beelden. Zo maakte hij voor het monumentgekke Suriname beelden van beroemde zonen als Anton de Kom, Eddy Snijders, Jaggernath Lachmon en Henck Arron. Zijn abstracte werk bewaart de kunstenaar voor Nederland, met als hoogtepunt het in 2001 onthulde nationale monument in het Oosterpark ter herdenking van de slavernij. "Mijn abstracte werk is geheimtaal voor de Surinamers. Het is alsof iemand een Chinese krant moet lezen. Ik ben een Chinese krant."

Het maken van borstbeelden is een andere specialiteit van De Vries. Dat begon als bijverdienste. De Vries maakte beelden van beroemde Nederlanders, en wist ze doorgaans meteen voor veel geld te verkopen. "Mijn eerste kop was die van Toon Hermans. Ik kwam hem op straat tegen en vroeg of hij wilde poseren. Toen ik na afloop vroeg of hij misschien een koper wist zei Toon: bel de schouwburg in Sittard. Die wilde het meteen hebben, voor 12.000 gulden. Stiekem heb ik nog een afgietsel gemaakt, dat ik voor hetzelfde bedrag aan Carré heb kunnen verkopen." Op de aarzelend gestelde vraag of hier dan geen sprake is van oplichting, antwoordt de kunstenaar beslist: "Welnee! De Denker van Rodin staat ook in drie musea. Dan moet mijn Toon toch ook op meer plaatsen kunnen?"

Een hele trits beroemdheden volgde, van Simon Carmiggelt en Joop den Uyl tot, meer recentelijk, Clarence Seedorf en Barack Obama. De laatste twee staan in het atelier met een schitterend uitzicht over de Surinamerivier op een koper te wachten. Voor de Amerikaanse president heeft De Vries contact opgenomen met het Witte Huis, tot nog toe zonder tastbaar resultaat. "Tja, je denkt natuurlijk dat je de enige bent, maar het blijkt dat ze al heel wat beelden aangeboden hadden gekregen. Ik verwacht er niet veel meer van, maar misschien dient zich nog een andere koper aan."
De borstbeelden zullen geen deel uitmaken van de grote overzichtstentoonstelling die Erwin de Vries later dit jaar in de Rotterdamse Kunsthal krijgt aangeboden. Daarvoor is door directeur Wim Pijbes, inmiddels overgestapt naar het Rijksmuseum, een keuze gemaakt uit de duizenden werken die de kunstenaar in zestig jaar maakte. "Van een gebrek aan inspiratie heb ik nooit last gehad," verklaart De Vries zijn hoge productie. "Als ik ging zitten, dan kwam er wat. Ik heb mijn werk spelenderwijs tot stand gebracht. Ik heb er nooit over nagedacht. Dat is mijn kracht."
Heeft De Vries nog wensen voor de komende jaren? "Ik hoop nog een paar jaar mee te gaan. Gelukkig zit de kanker niet in mijn botten, want dan ben je de lul. Verder hoop ik dat het onafhankelijkheidsmonument er nog komt. Het ontwerp heb ik jaren geleden gemaakt, maar tot nog toe ontbreekt het aan geld om het werk uit te voeren. Er ligt nu een initiatief om een nationale inzameling te houden, maar ik weet niet of dat genoeg oplevert. Het zou vervelend zijn als we weer met Holland moeten bellen. Je kunt de mensen hier niet duidelijk maken hoe bijzonder ik ben. Niet alleen voor Suriname, maar ook voor het Caribisch gebied. Ik zie daar ook geen verandering in komen. Van kunst weet men gewoon niet veel. Je denkt toch niet dat onze minister van cultuur ooit van de Kunsthal heeft gehoord?"

Film Arie Verkuijl op Cinamazonia

door Sharon Singh

De derde speelfilm. Elk eind is een begin/Chaque fin est un debut, van regisseur Arie Verkuijl zal tijdens het Cinamazonia filmfestival zijn buitenlandse première beleven. Het filmfestival vindt plaats van 19 tot en met 24 november in Frans-Guyana. Elk eind is een begin/ Chaque fin est un debut zal zowel in Cayenne als in Saint-Laurent vertoond worden.

In de rolprent worden Frans, Trio, Sranantongo en Nederlands gesproken. Het verhaal van de film, die tijdens het Backlot Festival 2009 in première ging, speelt zich voor een belangrijk deel af in Pelelu Tepu. Vermeldenswaardig is dat dit de eerste Surinaamse productie is van landgenoot Milton Kam, director of photography. Ondanks dat er veel Frans in de film wordt gesproken, wordt hij voorzien van een Franse ondertiteling voor het Cinamazonia filmfestival.
"Het mooie ervan is dat ze een goede sponsoring krijgen. Frans-Guyana zelf, Martinique en Guadeloupe dragen bij aan de kosten voor dit filmfestival. De organisatie verwacht een goede opkomst van deze landen”, vertelt Verkuijl over het festival. De uitnodiging kwam dan ook op basis van de onderlinge band tussen de twee landen. De eerste keuze was Wan Pipel van Pim de la Parra, maar doordat deze film niet op tijd kan worden voorzien van een Franse ondertiteling is toch voor de film Chaque fin est un debut gekozen. "Wij wilden ons met ons filminstituut (Film Instituut Paramaribo) meer gaan richten op de Guyana's en Brazilië en minder op Nederland. Afgelopen juni werd de eerste speelfilm van Verkuijl Wat de vrouw wil is de wil van God (april 2008) als hoofdfilm vertoond op het filmfestival in Bridgetown, Barbados. De slotfilm van dit festival was Het Geheim van de Saramacca Rivier. De twee speelfilms Wat de vrouw wil is de wil van God en Ontworteld (december 2008) zullen ook vertoond worden tijdens een filmfestival in Jakarta, Indonesië. "Het grappige van Ontworteld is dat er voor een groot deel in het Javaans wordt gesproken. Het gaat namelijk over een Hindostaanse danseres die verliefd wordt op een Javaanse danser. Ze dansen ook op elkaars muziek", vertelt Verkuijl. Over twee weken beginnen de opnames voor het volgend filmproject van Verkuijl. Het wordt weer een minimal movie. Over de inhoud wil de regisseur/producer nog niets kwijt. Volgens hem zullen kinderen er een rol in vervullen. De finale versie van deze film moet klaar zijn vóór het Backlot Filmfestival 2010.

Arie Verkuijl

Regisseur: Arie Verkuijl
Producent: Film Instituut Paramaribo / SFA
Cast: Renée Fulgence, Laura Spoor, Erisapeti Ihunu, Reini Erisapeti
Crew: Milton Kam, director of photography, Rodie Jero van Dijk, direct sound recordist, Ajai Kali, editor
Speelduur: 93 min.
Land: Suriname
Taal: Frans, Trio, Sranantongo, Nederlands

[enigszins bewerkt]

Papiamentu in de Grondwet!?

De positie van het Papiaments komt aan de orde bij de aanstaande wijziging van de Nederlandse Grondwet. Dat zegt minister Guusje ter Horst toe aan de Tweede Kamer, in reactie op schriftelijke vragen van CDA’er Jan Schinkelshoek. Die had de minister gewezen op de afspraak in het coalitieakkoord om in de Grondwet vast te leggen dat het Nederlands de ‘bestuurs-, cultuur- en omgangtaal’ binnen het Koninkrijk der Nederlanden is.

Schinkelshoek wil niet dat met de verankering van het Nederlands in de Grondwet gewacht wordt totdat een onlangs ingestelde Staatscommissie Grondwetsherziening haar adviezen presenteert.

Ter Horst antwoordt nu dat de verankering van het Nederlands in de Grondwet geen deel uitmaakt van de opdracht aan de commissie en dat zij nog voor het einde van dit jaar een ‘zelfstandig wetsvoorstel’ bij de Kamer zal indienen om de ‘taalkwestie’ te regelen.

Schinkelshoek had ook gevraagd of er bij de grondwettelijke verankering van het Nederlands ,,uitdrukkelijk aandacht zal worden besteed aan de positie van het Fries en andere minderheidstalen (Engels en Papiamento).”
,,Ja”, antwoordt de bewindsvrouw, ,,Bij de ontwikkeling van de voorstellen om het Nederlands op te nemen in de Grondwet komt de positie van het Fries, het Papiamento en het Engels aan de orde.”

Dat er in politiek Den Haag alleen gesproken wordt over ‘Papiamento’, het Papiaments van Aruba, en niet over ‘Papiamentu’ (Curaçao) en ‘Papiamen’ (Bonaire) betekent dat er voor bijvoorbeeld de stichting Splika dat de Papiamentse taal promoot nog een missie te verrichten is.

Voordat de positie van de talen grondwettelijk is vastgelegd, zal het al gauw 2012 zijn. Een wijziging van de Grondwet vereist namelijk ‘twee lezingen’. Eerst dient een wetsvoorstel dat er voldoende reden is voor de wijzing door de Tweede en Eerste Kamer worden aanvaard. Daarna dient de Tweede Kamer te worden ontbonden waarna het nieuwe parlement (en de Senaat) het uiteindelijke wijzigingsvoorstel met minimaal een tweederde meerderheid moeten goedkeuren.

In de praktijk wordt met het doorvoeren van wijzigingen gewacht tot nieuwe verkiezingen. Die staan gepland voor 2012. Ter Horst zegt in haar antwoord aan Schinkelshoek de ‘eerste lezing’ nog in deze kabinetsperiode te willen afronden.

[bron: Antilliaans Dagblad]

Abdelkader Benali op de Caraïbische Letterendag

Abdelkader Benali

Abdelkader Benali is een van de gasten op de Tweede Caraïbische Letterendag op zaterdag 5 september a.s. in de Openbare Bibliotheek van Amsterdam (aanvang 19.00 uur). In het programma wordt bijzondere aandacht gewijd aan Edgar Cairo, onder meer via een toneelstuk, en Abdelkader Benali neemt deel aan het debat na de pauze. De deelnemers dragen voor uit hun eigen werk en gaan in debat over de vraag wat de Grote Voorlopers in de literatuur voor betekenis hebben voor jonge schrijvers.

Naast Abdelkader Benali is er een stroom aan andere gasten: Rappa en Ellen Ombre uit Suriname, Arthur en Henriëtte Cairo (broer en zus van Edgar Cairo), Noraly Beyer, Felix Burleson die toneel speelt, Lydia Emanuels, Eva Essed-Fruin, Maarten van Hinte, Ena Jansen, Michiel van Kempen, Bert Paasman, Pamela Pattynama, Michael Tedja. De muziek is van de viermansformatie Sky Dive met Sanne Landvreugd. Presentatie is in handen van Manoushka Zeegelaar.

Sanne Landvreugd
Foto © Michiel van Kempen

Benali
Abdelkader Benali (1975) werd geboren in Marokko. Als klein jongetje kwam hij naar Nederland. Zijn ouders vestigden zich in Rotterdam, waar zijn vader een slagerij begon.
Benali debuteerde op eenentwintigjarige leeftijd met de roman Bruiloft aan zee, waarvoor hem de Geertjan Lubberhuizenprijs werd toegekend. Dit eerste boek betekende meteen zijn doorbraak in de letteren. Bruiloft aan zee werd onthaald op veel kritische lof en gewaardeerd als het ideale boek van een zeer getalenteerde allochtone schrijver die daarin op een even lucide als lichtvoetige manier een aspect van migrantenproblematiek literair verwerkte. De roman groeide langzaam uit tot een bestseller en werd vertaald in vele landen.
In de jaren direct daarna deed Benali ook van zich spreken als literatuurcriticus (in het Algemeen Dagblad), verhalen- en toneelschrijver, dichter en blogschrijver voor Vrij Nederland. Maar pas in 2002 verscheen zijn tweede roman, De langverwachte, waarmee hij definitief zijn naam vestigde als belangrijk schrijver in de Nederlandse literatuur. De langverwachte werd onderscheiden met de Libris Literatuur Prijs 2003.
Daarna verschenen de roman Laat het morgen mooi weer zijn (2005), Marokko door Nederlandse ogen 1605-2005 (samen met Herman Obdeijn), de dichtbundel Panacee, het toneelstuk Jasser en de reportage Berichten uit een belegerde stad (over Beiroet), Wie kan het paradijs weerstaan (briefwisseling met Michaël Zeeman), Feldman en ik, en tenslotte de roman De Marathonloper, Benali’s (literaire) verbeelding van zijn eigen ervaringen met en fascinatie voor het hardlopen. In 2009 verschijnt de roman De stem van mijn moeder, waarin Abdelkader Benali terurgkeert naar het thema uit o.a. Bruiloft aan zee: dat van het migrantenkind tussen twee culturen.

Voorjaar 2010 begint de NPS met een nieuw televisieprogramma over boeken, gepresenteerd door Abdelkader Benali. Het nieuwe wekelijkse programma, dat nog geen naam heeft, zal worden uitgezonden op woensdagen om half tien.

Fragment uit Feldman en ik

Door op mijn eentje rommelmarkten te gaan bezoeken, was ik in de voetsporen van mijn vader getreden. Het kan zijn dat ik ze bezocht omdat ik de illusie koesterde dat ik daar, in die beduimelde wereld van verwaarloosde mensen en dingen, als rook kon vervliegen zonder verplicht identiteitsbewijs.Alsof de zware sigarenlucht die er hing, de stemmen die overal opklonken, het kakelen van de hooggeblondeerde dames de ideale omstandigheden creëerden voor een geslaagde vlucht uit de barre werkelijkheid. Het was een plek waar mensen zichzelf waren, zonder franje, waar ze geen loze gebaren hoefden te maken en geen last hadden van zichzelf.Zo doolde ik daar, die bewuste dag, door de hallen, met beide handen in de zakken, totdat, net nadat ik had besloten maar weer eens op huis aan te gaan omdat het tijd werd om iets te gaan eten wat niet druipend van het vet onder een laag ketchup en mayonaise schuilging, mijn oog viel op 88 richtlijnen voor het schrijven van een dagboek, opgesteld door Lavoisier Carmel. Uit het Spaans vertaald met een nawoord van dokter Miguel Marineiro.

‘Ligt daar al een tijdje,’ zei de verkoper, die in de smiezen had naar welk boek mijn belangstelling uitging. ‘Heb ik uit de boedel van een weduwe. De staat had voor haar organen maar een luttel bedrag over. Ze moest haar spullen verkopen, waaronder de boeken die haar man verzameld had.’Ik reikte met een onbestemde gretigheid naar het boekje en net op het moment dat mijn hand het omklemde, greep ook een andere hand, toebehorend aan een jongeman van ongeveer mijn leeftijd, alleen wat langer en in het bezit van een donkere bos krullend haar en een opvallend bleek gelaat – alsof hij een ziekte onder de leden had die zijn bloedsomloop vertraagde –, het exemplaar vast. Zijn verschijning had mijn medelijden kunnen opwekken, maar dat gebeurde niet. Ik moest en zou het boekje aan deze begerige bleekscheet ontfutselen.

Anders dan mijn vader was het mijn gewoonte altijd iets op een rommelmarkt te kopen. Ik had al eens twintig eierdopjes gekocht. En een verlengsnoer. En een bot slagersmes. Had ik dat verlengsnoer en dat slagersmes bij me gehad, dan zou ik er die jongen mee gedreigd hebben. Ik bemerkte zelfs dat ik er een handgemeen voor zou overhebben, mocht die jongen de zaak op de spits willen drijven, want er was me ineens alles aan gelegen om in het bezit van dit papieren prullarium te komen. Het was niet zozeer dat ik dit boekje wilde hebben, maar eerder dat ik voelde dat het boekje míj wilde hebben.

Omdat twee handen aan het boekje trokken scheurde het enigszins uit elkaar. De jongen maakte zich schielijk uit de voeten en liep naar de stalletjes verderop waar hij opging in het gewoel van de menigte. Ik had gewonnen.‘Wie het eerst maalt, het eerst haalt,’ zei ik en ik gaf het aan de verkoper.

‘Je bent een taaie,’ zei de verkoper, een man met bloemkooloren die beslist niet in aanmerking kwamen voor donorschap, en hij deed het boek in een verfomfaaid plastic tasje. Hij overhandigde me het en vroeg de prijs die erin gestaan had.

Toen hij me het wisselgeld teruggaf, keek hij me heel strak aan, alsof hij precies wilde weten wie hij voor zich had. ‘Je bent nog niet veranderd,’ zei hij, ‘dat is vreemd want op jouw leeftijd begint de grote schoonmaak zo’n beetje.’ Met de grote schoonmaak bedoelde hij dat mensen, zodra ze volwassen waren, de eerste aanbiedingen ontvingen van bedrijven die je voor luttele bedragen opties voor operaties wilden aanbieden in ruil voor je bereidheid in geval van overlijden je lichaam aan hen af te staan.

‘Ik heb daar niet zo’n zin in,’ zei ik korzelig en ik stak het boek in mijn tas.

[Informatie en fragment ontleend aan de website van Abdelkader Benali]

Het volledige programma van de Letterendag vindt u hier

Aanschuiven bij schrijvers

Een nieuwe activiteit van Schrijversgroep '77: nieuwsgierige lezers kunnen aanschuiven bij een schrijver aant fale en daar al de vragen stellen die al zo lang voor op de tong lagen. De activiteit vindt plaats op woensdag 26 augustus a.s. van 20.00 tot 22.00 uur in Tori Oso, Frederik Derbystraat 76, Paramaribo.



De vijfschrijvers die 'spreekuur' houden zijn:

Kirtie Algoe: zij schreef de sociologische studie Suriname, schip van diversiteit en bestudeert natievorming in Suriname,
De Benjamin: zijn debuut Licht Gebroken gaat over de pijnlijke kanten van huwelijksontrouw,
Erney Landveld: publiceerde onlangs De Marroncultuurgemeenschap in Suriname, over de geschiedenis van de Marron-transmigratie;
Rappa: naast zijn humoristisch proza, vooral bekend om zijn vlijmscherpe columns in de Parbode; binnenkort - op 5 september - te gast in Amsterdam op de Tweede Caraibische Letterendag.
Kit-ling Tjon-Pian Gi (foto): kwam recentelijk uit met een fraai geillustreerde verhalenbundel, De kracht van vrouwen.


Grijp deze gelegenheid aan om meer te weten te komen over deze auteurs, over hun inspiratiebronnen en waarom zij publiceren. Stel de vragen die u altijd al hebt willen stellen en maak van de gelegenheid gebruik om een gesigneerd exemplaar van hun boekwerk tegen een gereduceerde prijs te bekomen.

Info: tel. 00 - 597 - 520513 / 00 - 597 - 8912005