Caraïbisch uitzicht

Bernardo Ashetu - Zand

2012-01-28T13:01:00.003+01:00

Een waas voor de ogen
terwijl zand meer zand wordt,
niets dan zand nog zichtbaar is.

En het spinnen van de dood in de laatste oase.

Ashetu: grote, onbekende dichter

2012-01-28T12:51:00.002+01:00

In Nederland en Vlaanderen wordt donderdag 26 januari de dertiende Gedichtendag gehouden. Ook één van de grote Surinaamse dichters, Bernardo Ashetu, behoort tot de beste Nederlandstalige poëzie. Toch is hij vrij onbekend. In december werd er opnieuw een bundel van hem uitgegeven: Dat ik je liefheb, samengesteld door de Surinaamse literatuurdeskundige Michiel van Kempen.

Ashetu, pseudoniem van Hendrik van Ommeren, leefde van 1929 tot 1982 en werkte onder andere als radiotelegrafist op een schip. Uit zijn gedichten blijkt dat de verstoorde relatie met zijn vader, dokter Van Ommeren, veel invloed op hem had. "Hij is voor veel mensen vrij onbekend geweest", zegt Van Kempen. Er is tijdens zijn leven maar één gedichtenbundel van hem verschenen: "En dan blijf je onbekend."

Na zijn dood kwamen er meer gedichten van Ashetu naar buiten, die in twee bundels zijn opgenomen. Volgens Van Kempen is de kwaliteit van zijn gedichten uitzonderlijk. "We hebben over een van de allergrootste Nederlandstalige http://www.blogger.com/img/blank.gifdichters in het Caribisch gebied. Hij is grensoverschrijdend goed." Als hij nog zou leven dan zou Van Kempen hem hebben voorgedragen voor Prijs van de Nederlandse Letteren.

Oom leren kennen
Van Kempen werkte voor de samenstelling van de nieuwe bundel samen met Ashetu's zus Liesje. Haar dochter Anky vindt het een erkenning van haar oom. "Hij was een gevoelig mens, heel stil. Je kon hem moeilijk peilen." De nieuwe bundel brengt hem weer dichterbij, zodat ze hem beter leert kennen.

De bundel Dat ik je liefheb is verschenen bij uitgeverij In de Knipscheer.

[RNW, 25 januari 2012; voor een reportage van Peggy Brader klik hier]

Start Adek Mastersopleiding Nederlands

2012-01-28T12:26:00.004+01:00

Ismene Krishnadath toont het publiek haar jongste uitgave tijdens de Vierde Caraibische Letterendag in Amsterdam, 1 oktober 2011

Binnenkort gaat de Masters Opleiding Nederlands van de Anton de Komuniversiteit van start. De opleiding valt onder de subfaculteit Humaniora van de Faculteit Maatschappijwetenschappen. Het openingscollege wordt verzorgd door de schrijfster en onderwijskundige Ismene Krishnadath en draagt als titel: Wanneer mag seks? Grenzen van jeugdliteratuur. Deze universitaire opleiding is een welkome aanvulling op de reeds bestaande taalopleidingen. De al decennia lang bestaande urgentie van een taalbeleid maakt wetenschappelijke studies van taalverschijnselen in ons land broodnodig.

[S'77 Info]

Hoe duur was de suiker? on stage

2012-01-28T11:28:00.025+01:00

Op 18 december 2011 vond de reading plaats van Cynthia Mc Leods historische roman Hoe duur was de suiker? onder regie van John Leerdam in het Amsterdamse De Balie. Een fotoreportage van de Stichting Julius Leeft.

Izaline Calister

Giovanca Ostiana

Van rechts naar links: John Leerdam, Cynthia Mc Leod, Job Cohen, Joan Ferrier

Jandino Asporaat

Denise Jannah en Cynthia Mc Leod

Gerda Havertong

Raymi Sambo

Job Cohen geeft een hartstochtelijke kus aan zijn "vrouw" Paulette Smit

Bo Bojoh

Regisseur John Leerdam temidden van meespelende Haagse journalisten, links Ton Elias en geheel rechts Joop Daalmeijer

Cynthia Mc Leod (midden) met rechts Noraly Beyer

Jeannine La Rose

Roger Goudsmit

Kathleen Ferrier

Jeffrey Spalburg

Manoushka Zeegelaar Breeveld

Workshop makkelijk lezen

2012-01-27T21:13:00.002+01:00

Op zaterdag 28 januari verzorgt de Stichting Makkelijk Lezen Suriname de workshop Het schrijven van makkelijke leesteksten, verhalen en boeken. De Stichting wil het lezen onder zwakke lezers bevorderen. De Stichting heeft in het afgelopen jaar onderzoek gedaan naar het leesgedrag op twee scholen. Elke school had de beschikking over ongeveer 60 Makkelijk Leesboeken. De leerlingen moesten in drie maanden onder begeleiding van de docent Nederlands minimaal 3 en maximaal 6 boeken lezen. Veel leerlingen gaven aan dat zij nog nooit zoveel boeken in zo’n korte tijd hadden gelezen. Zij vonden de onderwerpen passend bij hun belevingswereld en de tekst prettig om te lezen. Door deze positieve resultaten heeft de Stichting besloten de pilot uit te breiden naar 3 andere scholen. De Surinaamse zwakke lezers zouden gebaat zijn met ML boeken die Surinaams georiënteerd zijn. Daarvoor zijn er nieuw geschreven Surinaamse ML boeken nodig maar ook hertaling van reeds verschenen boeken. De workshop wordt verzorgd door twee Nederlandse linguïsten. De deelnemer zal in de workshop kennis nemen van wat “Makkelijk Lezen” is, zich bewust worden van de uitdagingen die gepaard gaan met het toegankelijk maken van teksten voor de doelgroep en oefenen in het schrijven van makkelijk leesteksten.

Tijd: 10.00 – 15.00 uur.
Locatie: Kennedyschool (ruimte Schrijversvakschool), J.A. Pengelstraat.
Aanmelden: Hilli Arduin, 470268/8637309 of h.f.arduin@gmail.com.
Aan de workshop zijn geen kosten verbonden.

Persvrijheid is een groot goed, maar wat doe je ermee?

2012-01-27T19:25:00.004+01:00

door Joshua Taytelbaum

De media besteden vandaag aandacht aan de de door Reporters Without Borders (RFS) gepubliceerde lijst met een vergelijkende waardering van de persvrijheid over de hele wereld, waarop Suriname dit jaar is gestegen, of zoals de Ware Tijd het noemt, de persvrijheid is onder Bouterse ‘verbeterd’. Maar goed dat de schrijver van het stuk, Ivan Cairo,' verbeterd' tussen aanhalingstekens plaatst, want het blijft natuurlijk allemaal relatief en het is nooit los te zien van de persoon van de beoordelaar, dus het is ook altijd subjectief. Uit dit rapport blijkt dat Suriname op een ranglijst van 179 landen van de 35e plaats in 2010 is opgeklommen naar de 22e plaats in 2011. Afwezigheid van geweld en ernstige schending van vrijheid van meningsuiting bepalen de score die een land krijgt. We mogen echter pas tevreden zijn als wij samen met het merendeel van de Europese landen ergens in de top eindigen.

Naar zijn mening gevraagd beklaagde de voorzitter van de Surinaamse Vereniging van Journalisten (SVJ), Wilfred Leeuwin, zich erover dat de media worden belemmerd om zelf de informatie te vergaren over processen en besprekingen die gaande zijn, zij moeten het doorgaans stellen met een comminiqué dat de regering uitgeeft op de staatszenders of in haar bij de dagbladen ingesloten katern ‘De Overheid’, dat de samenleving echter alleen maar ‘zoetsappige’ verhaaltjes voorhoudt. Leeuwin maakt echter niet duidelijk op welke wijze zij belemmerd worden, maar waarschuwt enkel voor ‘luiheid’ onder journalisten die zich hiermee tevreden stellen. Voor het eerstvolgende onderzoek zullen Reporters Without Borders zich breder moeten oriënteren, oordeelt Leeuwin in zijn gesprek met Ivan Cairo. Maar als het waar is wat Paul Kraaijer op Facebook beweert, namelijk dat Cairo het contact en dus ook de aangever is voor RFS, dan komt Cairo’s verslag in een heel ander licht te staan, hij mag zichzelf dus prijzen dat Suriname op die lijst is gestegen! Leeuwin had hem dus moeten vragen om aan de RFS door te geven dat ze volgend jaar eigen, onafhankelijke waarnemers moeten sturen, maar zo werken RFS helaas niet.

Wat doe je met je persvrijheid?
De kritiek van Leeuwin is net zo goedkoop als de luiheid die hij zijn collega’s verwijt. Gelijk heeft hij waar hij zegt dat men zich tevreden stelt met de door de overheid gegeven –veelal te oppervlakkige en onvolledige– informatie. Maar als Leeuwin oordeelt dat de overheid tekortschiet, moet hij onmiddellijk daaraan koppelen dat ook de journalistiek tekortschiet door niet zelf op onderzoek uit te gaan en zelf research te plegen. Denk maar niet dat het elders zo zou zijn dat de journalist alles op een presenteerblaadje krijgt aangeleverd. Het is nu juist de taak van de journalist om te beoordelen of de hem verstrekte informatie juist is, en zo niet, zélf op onderzoek uitgaan om de waarheid boven tafel te krijgen, en dat is nu precies waar het de Surinaamse journalistiek aan schort.

Research
Een ‘fraai’ voorbeeld is de ‘affaire’ Sasur, die door de media tot een ware hysterie is opgeklopt zonder dat er ook maar één journalist op het idee is gekomen om te onderzoeken wat Sasur is, hoe Sasur werkt en wat er wáár is van alle smadelijke verhalen die de media ongestraft publiceren. Zelfs Times of Suriname, die op gegeven moment niet anders kón dan constateren dat de media zich met hun hetze tegen Sasur schuldig maken aan machtsmisbruik, heeft het daarbij laten zitten, in plaats van met een op feiten gebaseerd en informatief artikel de zaak voor eens en voor altijd recht te zetten en uit de wereld te helpen. Wat heb je aan persvrijheid als je geen gebruik maakt van die vrijheid? Niets dus, want alle aan de Surinaamse media verbonden journalisten hebben –in strijd met alle journalistieke codes– alleen maar het woord van hun broodheer gesproken.

Dat is behalve een jammerlijke ook een vreemde conclusie, want een journalist zou als geen ander moeten weten wat auteursrechten zijn. De journalisten claimen wel auteursrechten op hun eigen werk, maar als het gaat om de auteursrechten van ‘songwriters/composers’ is het opeens een ver-van-hun-bed show en prediken zij klakkeloos –alsof er geen journalistieke ethiek bestaat– des broodheren woord. Trouwens, mij is bekend dat de Ware Tijd, toen nog met Desi Truideman als hoofdredacteur, zonder toestemming of vermelding van herkomst iets heeft gestolen uit een ingezonden stuk. In dat stuk was een woordspeling verwerkt, er werd naar analogie van SOA’s gesproken over POA’s: Politiek Overdraagbare Aandoeningen. Dat ingezonden stuk is niet geplaatst, maar Wienied maakte er diezelfde dag nog mooie sier mee in de column “Dingen van de dag”. Toen de inzender reclameerde gaven de ‘heren’ niet thuis.
Kortom, de Surinaamse journalisten kunnen maar beter hun huiswerk gaan maken in plaats van genoegzaam achterover te leunen vanwege een hogere ‘ranking’.

Zie ook het eerdere bericht SVJ oneens over 'drastische vooruitgang' persvrijheid

Ida Does filmt Derek Walcott

2012-01-27T18:58:00.004+01:00

Cineaste Ida Does en Derek Walcott

Een documentaire over de 82-jarige Derek Walcott, die in 1992 de Nobelprijs voor de literatuur won en in 2011 de T.S. Eliot-prijs, is in de maak. Een filmteam vertrok daartoe van Aruba naar Saint Lucia, het geboorte-eiland van de Nobel-laureaat dat een belangrijke rol heeft gespeeld in zijn wereldberoemde poëzie. De bekendste lezer van zijn werk is president Barack Obama.

Het filmteam bestaat uit regisseur en producent Ida Does, producer Rebecca Roos en cameraman Ingmar Maduro.

Ida Does en Derek Walcott bij het borstbeeld van de dichter

Walcott was op 23 januari jarig en ontving vele gasten, waaronder zijn vriend en ook winnaar van de Nobelprijs voor de literatuur, de Ierse dichter Seamus Heaney. In Saint Lucia vindt tegelijkertijd de jaarlijkse Week van de Nobel-laureaten plaats. In die week worden verschillende intellectuele en artistieke activiteiten gehouden ter ere van de twee Nobelprijswinnaars van het 160.000 zielen tellende Oost-Caribische eiland. De andere Nobelprijswinnaar van Saint Lucia is Sir Arthur Lewis, die in 1979 samen met de Amerikaan Theodore Schultz de prijs won voor zijn ontwikkelingseconomisch onderzoek.

Volgens Ida Does verloopt het filmen ‘boven verwachting goed, vooral ook vanwege de ruimhartige medewerking en inzet van Derek Walcott en de support die we in Saint Lucia krijgen.’ Rebecca Roos noemt de beelden van de Caribische samenleving in Saint Lucia ‘ naast mooi, soms ook confronterend en heftig.’ Ingmar Maduro spreekt van ‘een unieke ervaring en originele beelden’. Het filmteam heeft al opnames gemaakt in Gros Islet, op de fraaie Derek Walcott Square in de hoofdstad Castries, in Canaries en in Anse Le Ray. Er werden ook beelden geschoten van goede vrienden van Walcott. De research en de eerste fase van de documentaire werden mogelijk gemaakt door het Prins Bernhard Cultuurfonds Aruba en BritDoc/Poema Creative Catalyst Award uit de UK. Binnenkort zal een trailer voor de film online te zien zijn. De makers streven de documentaire eind 2012 in première te laten gaan.

Kodjo, Mentor en Present Pren krijgt toegevoegde waarde

2012-01-27T18:43:00.005+01:00

Paramaribo - De herdenking van de executie van de drie slaven Kodjo, Mentor en Present mag geen jaar ongemerkt voorbijgaan voor de stichting Feydrasi Fu Afrikan Srananman. Van het jaar zal de stichting haar uiterste best doen dat het plein meer waarde krijgt. Zo zal er een ‘Kodjo, Mentor en Present monument’ opgericht worden.

Vandaag wordt voor de vijftiende keer middels kranslegging, speeches, optredens en gedichtenvoordracht op het Kodjo, Mentor en Present Pren invulling geven aan deze herdenking.

Mevrouw Elly Purperhart woonde vorig jaar de bijeenkomst op het Kodjo, Mentor en Present Pren bij en deed enkele ritueel gebeden terwijl zij de grond met water besprenkelde. (dWT archieffoto)

Enkele belangrijke figuren die vanaf de oprichting van dit plein erbij betrokken zijn geweest, richten vandaag een woord tot het publiek. Daarnaast zijn er optredens van onder andere de dansgroep Saisa, Naks met Apinti en Djembe drum en voordracht van gedichten.

Verder komt er een toelichting van kunstenaar Erwin de Vries die het ontwerp van het ‘Kodjo, Mentor en Present monument’ zal maken.

“Het eerste waar je aan denkt, is dat je bijvoorbeeld verminkte mannen zou zien, omdat het om een levensverbranding gaat. Maar neen hoor, ze zijn drie helden, drie sterke mannen. In mijn ontwerp staan ze heel trots naast elkaar voor zich uit te kijken”, zegt de zeer tevreden kunstenaar de Vries. Hij heeft de officiële opdracht nog niet gehad, maar heeft al een kleine schets van 60 bij 50 cm gemaakt. Dit ontwerp zal hij vandaag aan het publiek laten zien.

Eind 1999 kreeg de stichting toestemming van de commissie, het plein te vernoemen naar Kodjo, Mentor en Present.

Sedert de onthulling van het plakkaat en plein op 26 januari 2000, zijn de onderhandelingen over het plaatsen van het monument op het plein met de commissaris gaande. “We zijn er vanaf 2000 mee begonnen, maar we hebben geen financiering gekregen”, zegt Iwan Wijngaarde, voorzitter van de Feydrasi Fu Afrikan Srananman in gesrpek met dWT.

De voorzitter gaf aan bij verschillende instanties te hebben aangeklopt voor sponsoring, maar wilde niet door blijven drammen daarover. “Maar we pakken het nu weer serieus op!”, zegt hij. Vooral omdat het volgend jaar al 180 jaar is dat de drie slaven levend werden verbrand en 150 jaar afschaffing van de slavernij.

Volgens Wijngaarde is het daarom ook zeer belangrijk, dat er een monument komt. Hij zal de overheid wederom verzoeken ruimte te maken op het plein voor het monument en een tuin voor beplanting, zodat die er fatsoenlijk uitziet. “We hebben dit al vaker geprobeerd, maar ons verzoek is nooit ingewilligd. We zullen het weer proberen, want zo krijgt het plein ook internationale bekendheid. Het gaat tevens om een belangrijke gebeurtenis in de geschiedenis.” In tegenstelling tot voorgaande jaren beginnen de activiteiten dit jaar 's middags. Volgens de voorzitter is het ’s morgens te druk om een krans te leggen.

Iwan Wijngaarde, voorzitter van de Fedrasi fu Afrikan Srananman en de maker van het kunstwerk Erwin de Vries staan bij het ontwerp van het beeld van Kojo, Mentor en Present. Op 26 januari 2012 vond de feestelijke onthulling van het ontwerp (nog geen geld voor uitvoering) plaats bij het Kojo, Mentor en Presentplein aan de Heiligenweg. Foto: Cedric Cooman

Educatie

Twee jaar geleden heeft de organisatie middels een lezing — de geschiedenis van crimineel tot held — de scholen meer informatie over deze helden gegeven. Het schrijven van opstellen met als onderwerp ‘Wie bepaalt zijn helden?’ en inleidingen over het drietal waren enkele educatieve activiteiten die toen op de scholen werden ontplooid. De stichting heeft tevens de ontwikkelingen over het Kodjo, Mentor en Present Pren rond 2000 vastgelegd in informatieboekjes. Deze boekjes zijn ook geschikt voor scholieren. Jammer genoeg zijn die nog niet in de bibliotheken verkrijgbaar, maar wel bij de stichting.

[uit de Ware Tijd, 26 en 27/01/2012]

Celine Dion hoofdact Jamaica Jazz & Blues Festival 2012

2012-01-27T18:36:00.001+01:00

De befaamde Canadese zangeres Celine Dion is de hoofdattractie van de zestiende editie van het Jamaica Jazz & Blues Festival dat vandaag begint. Celine treedt vrijdag op. Met dit optreden maakt de Canadese zangeres, bekend van grote hits als My heat Will Go On en Because You Loved Me, haar debuut in het Caraibische gebied.

“Dit is de enige grote show van Celine Dion buiten haar optredens in Las Vegas en de meest merkwaardig evenement ooit in Jamaica gehouden," vertelt Walther Elmore directeur van Art of Music Productions (AMP). Celine Dion is op Jamaica zeer bekend. “In Jamaica luisteren naar van alles. Zelfs fervente dance hall-fans luisteren thuis naar de muziek van Celine Dion. Het is niet ongebruikelijk om haar muziek te horen in een (dance hall)sessie, omdat Jamaicanen van haar houden,” merkt Tarrus Riley, hij trad vorig jaar nog op tijdens het Jazz en Blues fest.

Geweldige shows

Het Jamaica Jazz and Blues Festival 2012 staat in het teken van onafhankelijkheid. In 2012 is Jamaica immers vijftig jaar onafhankelijk en dat is reden voor organisator Walter Elmore om de de eerste nacht van het festival te wijden aan Jamaica en haar muziek, haar cultuur, en haar mensen. Naast Celine Dion treden o.a. de Duitse Gentleman, de Jamaicaanse Shaggy, en Richie Stephens op.

Het festival

Jamaica Jazz & Blues Festival is voor de eerste keer gehouden in 1996. Walther Elmore nam in 2004 het roer over. Het evenement dat in het Greenfield Multi Purpose stadion, Trelawny wordt gehouden is nu een favoriet op de kalender. Niet alleen voor de Jamaicanen maar ook mensen van over de hele wereld.

Jamaica’s minister van Toerisme Edmund Bartlett schat met het Jazz en Blues 2012 vijf miljoen dollar te genereren.”We hebben eerder zo’n drie miljoen aan het festival verdiend, maar we verwachten dathetin 2012 meer zal worden,” merkt Bartlett op.

Donner gebelgd over Nankoe tijdens causerie

2012-01-27T18:25:00.003+01:00

Op 26 januari organiseerden prominente cultuurkenners een causerie over Caribische Literatuur in Sukro Oso. Gast hierbij was drs Lucia Nankoe (foto rechts). Zij is een kenner van vooral de Franstalige Caraibische literuur en doceert deze thematiek in Nederland. Nankoe was in gesprek met Hein Eersel, taalkundige. Don Walther, die de causerie bezocht, ergerde zich over het feit dat Lucia Nankoe, geen Surinaamse boeken besprak en ook geen aanbevelingen wilde doen in deze richting. Het publiek kon zich in het algemeen hierin terugvinden. Inmiddels heeft Donner zijn ergernis verwoordt in een internetschrijven, waarbij hij Nankoe een ‘krabbenmentaliteit' verwijt. De stoom die Donner blaast, kan een indicatie zijn dat er in inderdaad in Suriname zelf meer discussie moet komen over de producties van Surinaamse schrijvers en hun positie in het literaire en maatschappelijke veld.

[S'77 Info]

Prinses Ivana moet zelfbeeld Afro-Surinamers stimuleren

2012-01-27T18:06:00.003+01:00

door Ruth Nortan

Paramaribo - Prinses Ivana, het prinsesje dat haar haren niet wilde kammen, is een sprookjesfiguur uit het debuutboek van Hilly Arduin. Het boek is niet per se geschreven voor het Afro-Surinaamse kind, maar voor elk kind. De Afro-Surinamer zal zich echter herkennen en identificeren bij het lezen van het boek, waarin onder meer het kroeshaar van de Afro-Surinamers een belangrijk thema inneemt.

Woensdag debuteerde vertelkunstenaar Hilly Arduin met haar eerste boek: Prinses Ivana het prinsesje dat haar haren niet wilde kammen. Het boek is een prachtige glossyuitvoering met illustraties van Gerold Slijngard. Arduin geeft de lezer een duidelijke boodschap mee: waardeer de schoonheid van de Afro-Surinaamse haardracht.

Hilly Arduin tijdens de presentatie van haar boek in Tori Oso.

Het begint bij het zelfbeeld

Arduin vertelde aan de hand van een anekdote over haar kleinzoon het zelfbeeld dat bij kinderen leeft. Fundamenteel moeten wij onze kinderen een juist en positief zelfbeeld bijbrengen. Daar begint het mee. Elk kind zwart, geel, wit of bruin is een prinses. “Ik riep mijn kleinzoon en zei: “Kom, ik ga je een leuk verhaaltje vertellen over prinses Ivana. Mijn kleinzoon keek naar het plaatje en zei: ‘Prinses Ivana is geen prinses, want ze is niet wit en ze heeft geen blond haar.'”

Precies daar begint het; wat leren we onze kinderen over hoe zij zichzelf moeten zien? Met dit boek heeft Arduin de toon gezet om meer waarde te hebben voor de eigen cultuur met name de haarcultuur (kroeshaar). Elk kind kan een prinses zijn. Eddy van der Hilst was gekant tegen het idee ‘prinses’, laat dat maar voor de witmans’, zei hij. Echter werd dit tegengesproken door een opmerking uit het publiek, dat er in Afrika ook sprake van was de Ashantikoning en zijn koninkrijk met daarin prinsen en prinsessen.

Gekoppeld aan de boekpresentatie was er ook een haarshow van zus Bena, waarin verschillende zeer kunstige kapsels werden gepresenteerd aan het publiek. Adoo tetey of tompu ook wel bekend als de motjo kumba was een van de blikvangers. Ook het trouwkapsel voor kroeshaar was prachtig en kunstig gemaakt door kapster Lilian. Stanley Slijngard ‘Sombra’ wist met zijn poëzie en agers’ tori’s menigmaal het publiek aan het lachen te brengen.

“Het illustreren van dit boek heb ik als een echte uitdaging gezien. Op basis van onderzoek naar de Afrikaanse cultuur heb ik binnen korte tijd de composities gemaakt. Verschillende bezoekers lieten zich positief uit over de prachtige, kleurrijke en mooie tekeningen die herkenbaar zijn en tot de verbeelding spreken."

[uit de Ware Tijd, 27/01/2012]

Menno Wigman Amsterdamse stadsdichter

2012-01-27T17:43:00.006+01:00

Vandaag, 27 januari, treedt Menno Wigman voor het eerst op als stadsdichter van Amsterdam (The Sugar factory, 20.30 uur). Hij volgt F. Starik op. Hieronder het eerste gedicht dat Wigman als stadsdichter schreef.

Waar ik woon

Het sneeuwt. De grachten zijn, al sneeuwt het, goor.
Het afvalwater, lees je, zit vol coke.
De heupen van de stad zijn warm en vol.
Een dronken Duitser geeft een pakje door.
Drugs hebben honger. Onze driften ook.

Het sterft van meisjes, mooi en slim en strak,
die eeuwig als de Amstel naar de stad
toe trekken, koppig is hun stroom en steil
hun droom van hartstocht en een beter bed.
Zo ruikt elk uur naar seks en intellect.

Het sneeuwt. De kroegen zijn vol kansgezichten.
Drugs hebben honger. Onze lusten ook.
Wat ik niet kréég. Wat ik niet nám. De stad
waar ik de liefde openreet en steeds
gedichten schreef, die stad heet Amsterdam.

Amsterdam. Foto @ Michiel van Kempen

Foto van Menno Wigman: @ Chris van Houts

Vreemdelingen in het paradijs (1)

2012-01-27T16:20:00.011+01:00

Curaçao, ingestorte Julianabrug, 6 november 1967. Foto: Michiel Bijkerk

door Willem van Lit

Vreemdelingen in het paradijs. Dit is de titel van het 4e hoofdstuk van mijn boek in wording over de Nederlandse Caribische eilanden. In dit hoofdstuk laat ik zien hoe woede en beschaming zichtbaar worden op Nederlands Caribische eilanden en dan met de focus op Curaçao. In het vorige hoofdstuk heb ik vooral aandacht gehad voor de werking van beschaming en beschuldiging in algemene zin. In dit hoofdstuk zet ik het nadrukkelijk in de context van de Caribische omgeving. De hoofdstukken 2 en 3 zijn te vinden via de Knipselkrant Curaçao, ook op het wereldwijd web. (klik hier) . Via de links van “Free download” kunt u ze in pdf lezen. De hoofdstukken zijn als afzonderlijke opstellen te lezen. Hoofdstuk 1 is nog in bewerking, maar zal binnenkort gereed zijn.

“Won't you answer the fervent prayer
Of a stranger in paradise
Don't send me in dark despair
From all that I hunger for
But open your angel's arms
To the stranger in paradise
And tell him
That he need be
A stranger no more”[1]

“Dus mensen. Niets aan de hand”

Ik begin dit hoofdstuk met een bloemlezing die de pathetische omhelzing op Curaçao typeert. Ik laat de lezer er onmiddellijk middenin vallen. De citaten zijn inclusief taalfouten overgenomen.

“Hou toch op met kolonialisme, slavernij en al die ouwe koeien uit de sloot halen… geef elkaar de hand en werk samen bouw je eiland op,maak t een mooi veilig eiland waar toerisme gaat bloeien en er voor iedereen werk is, harmonie, warmte liefde en goede omgangsvormen naar elkaar toe, respect en laat de naam zoals t is. het hoort bij de geschiedenis en de geschiedenis met zijn slavernij en kolonialisme poets je niet weg door een naamsverandering. ga voor t heden.. we leven NU en niet in de slaventijd (…), we leven nu met elkaar, blank, zwart, chinees, hindu, in peace..Godbless Curaçao, en op naar een multiculturele samenleving in harmonie met elkaar! racisme is dom!! we zijn te ontwikkeld om domme dingen te doen!"

*****

“Misschien dat je geflipt bent of zo iets dergelijks, maar hoe durf je geschiedenis nou als ‘ouwe koeien uit de sloot halen’ te betitelen? Ben je soms helemaal van lotje getikt? (…)

Van een volk dat haar verleden niet kent, of een slecht verwerkt ofwel een onverwerkt verleden kent, dat haar verleden liever onder de mat schuift om er uit schaamte niet mee geconfronteert te worden, … (…)

En mocht je zelf ook een Curaçaoënaar zijn, wat ik sterk betwijfel, dan ben je ook nog indentiteitsloos (…)

Vind je bijv. ook dat nieuwsgierige Curacaouse kinderen ook niet mogen vragen waarom ze zwart zijn en waarom er standbeelden van Tula en andere zwarte Curacaoenaars bestaan? en hoe het komt dat hun standbeelden zover van het centrum van Willemstad staan? Je bent volgens mij niet goed snik man! (…)

Maar dit volkje móét haar verleden kennen om de toekomst beter te trotseren, en dat gun ik hen, dat wil ik graag, omdat ook ik tot het Curaçaose volk behoor, ik ben Yu di Korsoú ofwel een Curasoleño! en waar mijn voorouders allemaal vandaan komen maakt dan geen moer uit!”

*****

“Heb je wel eens van het woord ik zuig de dingen uit mijn duim gehoord, jij zuigt ze uit je bekrompen hersenpan die vol zand zit, …”

*****

“De circusachtig drama over de naamsverandering, kolonialisme, rasisme (wij discrimineren elkaar onderling en dat weet je drommels goed!) en al dat propaganda die d’r bij hoort heeft niks te maken met het rechtzetten van het verleden. Het enige wat Rosalia [minister – WvL] en zijn kruisdragers willen behalen met hun Culturele Revolutie is om ons allemaal regelrecht het communisme in te duwen. Als jij dat niet ziet (…), dan moet je maar minder tijd besteden aan je klaagmuur en de feiten met je verstand bewaken!

*****

“… Give them enough rope to hang themselves”.

*****

“Zijn baas (Wiels – WvL) wilde al met een “moekel” (moker – WvL) het standbeeld (van Stuyvesant) aan gruzelementen komen slaan, als jullie je blijven verzetten verdwijnen jullie getooid met davidsterren straks allemaal naar het kamp op de vlakte van San Pedro. Heil.”

*****

Als je ver weg van je geboorte-(ei)land zit en je volgt de ontwikkelingen die daar plaatsvinden, dan kun je niets anders doen dan bedroefd je hoofd schudden. Niet alleen over de gekte vanwege de (onnodige?) naamsverandering van een middelbare school, maar vooral over de wijze waarop de politici denken een volk bewuster te kunnen maken van de eigen identiteit door dit soort kinderachtige spelletjes. Een oprechte bewustwordingsproces van een nieuw land bereik je pas,lijkt mij,wanneer je de zaken oprecht aanpakt en vooral op basis van prioriteit en ernst. Het lijkt mij dat er op Curaçao op dit moment andere prioriteiten zijn dan de verandering van de naam van een school. Dames en heren gezagsdragers, stop jullie energie in werkelijk belangrijke zaken waar het volk beter van wordt, leer prioriteiten te stellen en kijk goed in de spiegel wanneer jullie jezelf-en-elkaar-moeten evalueren. het is schandelijk dat de naam van een eervol man als Dr.Jandi Paula ‘misbruikt’ wordt in een poging het nationalisme te promoveren. (…)

*****

“Curaçao is een klein eiland, waar 140.000 mensen wonen. Voor Nederlandse begrippen een stad, voor Chinese begrippen een dorp.

Het is er fijn wonen. Wel een land zonder aanwezige regering. De wegen zijn slecht, de meeste scholen voldoen niet aan internationale maatstaven, het voedsel is er te duur, de overheidsdiensten functioneren er matig tot slecht, het land produceert weinig tot niets, de bevolking is niet in staat om te werken, althans veel bedrijven zien zich genoodzaakt gastarbeiders in te zetten. De helft van de bevolking woont in het gehate Nederland…

…Wiels, de straatvechter, kunnen we ook niets verwijten. De man is met schreeuwen en schelden succesvol geworden; dat zal niet veranderen. Zo is hij. (…)

Ook deze regering gaat niets voor elkaar krijgen. het is dan ook heel begrijpelijk dat namen van scholen veranderd worden, beeldjes worden verplaats of andere simpel te regelen zaken in gang worden gezet (…)

Dus mensen. Niets aan de hand. Het wijzigen van namen, tot veel meer is een regering op curacao niet in staat”.

*****

“Iedereen die tegen naamsverandering is, is TEGEN CURAÇAO.

Jullie moeten je schamen!!!!!!!!!!!! !!!!!!!!!!! LANDVERRADERS!!!!

*****

Ja, een wilde staking op instigatie van de hondsbrutale met neokoloniale superioriteitsgedachtengangen bezoedelde koppen van bepaalde hollandse leraren op het “Kolegio Dr Alejandro Paula”…

*****

“Ik vind jou een brutale MAKABEZE NEOKOLONIAAL!! Je moet je schamen, want die zwarte studenten die jij probeert op te hitsen tegen onze mandatarios, zijn aangekomen in Nederland aangeschoten zwart wild voor jou landgenoten. Dus bek houden als je het niet leuk vindt, …

*****

Radio Nederland Wereldomroep (RNW) publiceerde in haar afdeling Caribiana verschillende artikelen die betrekking hadden op de naamswijziging van het Peter Stuyvesantcollege (PSC) op Curaçao. De naamswijziging werd in 2010 door de regering Schotte – Wiels – Cooper op Curaçao aangekondigd en werd in 2011 doorgevoerd. Het deed veel stof opwaaien onder scholieren, oud-scholieren, ouders en sympathisanten. De naam moest verdwijnen omdat Stuyvesant wordt gezien als de vroege vertegenwoordiger van kolonialisme en uitbuiting. Er werd een enquête uitgeschreven voor een andere naam. Uiteindelijk werd gekozen van het “Kolegio Alejandro Paula” (KAP), een plaatselijk bekende publicist en wetenschapper.

Ik heb een keuze gemaakt uit de reacties van het publiek op een aantal van deze artikelen in de periode januari tot augustus 2011. Ik heb ze overgenomen zonder de spelling-, stijl- en andere fouten te verbeteren. Uit de betogen wordt duidelijk hoe hard men tegenover elkaar staat in deze kwestie. Bij velen draait het uiteindelijk niet meer om deze naamswijziging, maar is het een aanleiding om eens flink uit te halen naar elkaar. De reacties zijn een bloemlezing van beschaming en beschuldiging die een illustratie vormt van de pathetische omhelzing, zoals ik die in eerdere hoofdstukken heb beschreven. In deze lijst is het vrij gemakkelijk met zulke teksten naar voren te komen omdat allen een schuilnaam gebruiken; men wil, kan of durft niet herkenbaar in beeld te komen.

De artikelenserie heeft slechts betrekking op één onderwerp: de naamwisseling. Dat is al een zeer beladen onderwerp waarbij het hele register in alle toonaarden van beschaming en wederbeschaming wordt opengetrokken. De schrijvers gaan elkaar verbaal te lijf met geschiedenis, de sociale en raciale tegenstellingen, discriminatie en het (neo)kolonialisme tegenover apathie, luiheid, onvermogen, het omgekeerd racisme en machtsmisbruik (met willekeur). Alle melodieën passeren. De jarenlange multiculturele tolerantie in Nederland heeft nooit een antwoord gevonden op deze zaak, het smeulen van de grove wederzijdse beschaming op een paar onooglijke eilanden in de oogverblindende omgeving van de Caribische zee. Men heeft niet eens naar een oplossing wíllen zoeken. Het dossier “Antillen” was en is – zoals ook Miriam Sluis heel terecht opmerkt [2]– in het Europese deel van het koninkrijk nooit van een groots prestige. In politieke kringen, maar ook in het journailledorp danst men er altijd ietwat smalend en vergoelijkend omheen.

Het is niet mijn bedoeling de teksten van de reacties tot op het bot te analyseren. Ik wil echter wel een aantal kenmerken van de beschaming zoals ik die in het vorige hoofdstuk heb beschreven, naar voren halen.

[1] Fragment van “A stranger in paradise” uit de de musical Kismet (1953) van Robert Wright en George Forrest, gebaseerd op de muziek van Alexander Borodin.

[2] Miriam Sluis, De Antillen bestaan niet, pag. 230.

[Eerder publiceerde Caraibisch Uitzicht al deel 2 - met excuses voor de volgorde: klik hier voor deel 2. De latere delen volgen nog.]

SVJ oneens over 'drastische vooruitgang' persvrijheid

2012-01-27T10:44:00.004+01:00

Reporters Without Borders (RFS) heeft op basis van een vragenlijst die ingevuld is door slechts één journalist bepaald dat persvrijheid in Suriname dertien plekken vooruit is gegaan. Suriname klimt op de wereldranglijst naar een gedeelde 22ste plek van 197 landen. De Surinaamse Vereniging van Journalisten (SVJ) is verbaasd over de drastische positieve vooruitgang die Suriname krijgt over persvrijheid.

“De verbazing van de SVJ wordt vergroot als achteraf wordt begrepen dat RFS geen relevante referentie heeft gebruikt om tot deze notering te komen”, zegt de SVJ in een verklaring, ondertekend door voorzitter Wilfred Leeuwin. Op de vragenlijst die een journalist voorgeschoteld heeft gekregen, konden vragen alleen met ‘ja’ en ‘nee’ worden beantwoord. “De SVJ als georganiseerde beroepsinstantie en bewaker van de persvrijheid in Suriname is nimmer hierover geconsulteerd”, staat in de verklaring.

Schouderklopje
Reagerend op het rapport, dat overigens weinig of helemaal geen informatie geeft over het journalistiek gebeuren in Suriname of de beleving van persvrijheid, moet de SVJ constateren dat gezien de genoteerde redenen voor deze drastische vooruitgang, het niets anders is dan een schouderklopje voor instanties en instituten, zoals de overheid, die eventueel een gevaar kunnen vormen voor de persvrijheid in Suriname. Als reden voor deze drastische vooruitgang wordt in het rapport aangegeven dat er zich in 2011 geen noemenswaardige schendingen van persvrijheid hebben voorgedaan en er ook geen fysiek geweld heeft plaatsgevonden tegen journalisten. “Op zich klopt dit en mogen we verheugd zijn dat ‘ook’ in 2011 geen enkele journalist vanwege zijn of haar werk is mishandeld, voor het gerecht is gedaagd of vermoord. Maar voor de SVJ is dat juist de reden waarom 2011 aangemerkt kan worden als het jaar waarin de persvrijheid wel degelijk onder druk is komen te staan. Juist in dat jaar is er verschil te merken en kan een vergelijking gemaakt worden met voorgaande jaren.

Tekening: Ad Kolkman

Als de persvrijheid in Suriname met 13 posities op de ranglijst vooruit gaat ten opzichte van het jaar 2010, is het makkelijk de vraag te stellen wat het verschil is tussen beide meetmomenten. Wat is minder of meer geworden. De SVJ stelt vast dat in 2011 de communicatie tussen de overheid en de vrije media slechter is geworden. De overheid kiest er eerder voor zelf gedoceerde informatie te verstrekken aan de gemeenschap. In 2011 zijn de mediabedrijven Dagblad Suriname en het avondblad De West, waar journalisten werken, vanuit de overheid belemmerd en beknot in de uitoefening van hun werk. In 2011 is de verbale intimidatie naar journalisten toe toegenomen. Hierover zijn bij de SVJ opmerkelijk veel klachten binnengekomen van journalisten. In 2011 is door de regering een aanzet gegeven voor het instellen van een mediaraad. Hierbij moet opgemerkt worden dat de eerste en voorlaatste keer dat er sprake was van een mediaraad, het in de jaren tachtig is geweest.

Contact met RSF gezocht
De SVJ benadrukt dat de vergelijking tussen 2010 en 2011 slechts van toepassing is op de met 13 plaatsen gestegen positie over de persvrijheid in Suriname. Op geen enkele manier wordt hiermee een beoordeling gegeven over de persvrijheid in de periode 2010, die zo zijn eigen kenmerken heeft gehad. Er moet wel worden vastgesteld dat de reden die verantwoordelijk zijn voor de stijging op de ranglijst niet rëeel zijn, omdat in elk willekeurig jaar, na de militaire periode vanaf 1980 die reden consequent is gebleven en niet slechts in 2011 als een ‘mijlpaal’ kan worden aangemerkt.

De SVJ heeft contact opgenomen met het kantoor van Reporters without Borders in Parijs en wacht op een reactie van de organisatie. De hoop is uitgesproken voor een heroriëntatie van hoe het gesteld is met de persvrijheid in Suriname en dat in de toekomst deze miscommunicatie voorkomen kan worden.

[van Starnieuws, 26 januari 2012]

Kranslegging Dia di Betico

2012-01-27T10:40:00.001+01:00

Uit eerbetoon aan de Arubaanse vrijheidsstrijder Betico Croes heeft de club van Arubanen op Bonaire, Casibari, een krans gelegd bij het borstbeeld van Betico Croes. Gisteren was het Dia di Betico, de geboortedag van Betico Croes, een officiële feestdag op Aruba, die ook overal wordt herdacht door de Arubanen. Verschillende Arubanen en vrienden van Aruba, waaronder ook leden van het Bestuurscollege, waren bij de kranslegging aanwezig. In een korte toespraak stond de voorzitter van Casibari, Luis Boekhoud, stil bij de betekenis van Betico Croes voor Aruba en de Arubanen. Het was de zevende keer dat Casibari deze kranslegging organiseerde. Deze keer is de viering voor het eerst uitgebreid met een gezellige happening met muziek in de avonduren op de parkeerplaats bij het beeld van Betico Croes.

[uit Amigoe, 26 januari 2012]

Pssst: Apiapati! (en de reacties)

2012-01-27T10:29:00.004+01:00

door Nellie Bakboord

Doen. Vier dagen Boven Suriname. Niet lang nadenken. Back to basic. Back to nature. Niet denken aan Mofo yari. 14 december is ruim voor de jaarwisseling. Mofo yari telt nog niet. Met mofo yari willen Surinamers niet teveel risico’s nemen. Geen halsbrekende toeren. Gewoon een beetje voorzichtiger.

Zoveel ging die dag door mijn kop. 10 december besloot ik mee te gaan. Een supergoed besluit. Met een bus waar zeven personen in kunnen vertrokken wij met vijf personen. Vanuit de eeuwig drukke Saramaccastraat. Naar Atjoni. Vervolgens met een korjaal naar Apiapati. Een eilandje midden in de Surinamerivier.

Het vertrek werd vanwege een motorisch mankement wat later. Met engelengeduld zaten wij die ochtend te wachten op een stoep. De vroege ochtendzon gaf ons een stoot energie. Intussen sleutelden deskundige monteurs krampachtig. Mankementen konden we niet gebruiken. Om de tijd wat verder te doden liepen wij een Chinese winkel binnen voor een voorraadje krawkraw en flessen water. Twee Surinaamse dagbladen kochten wij bij één van de venters voor de deur van de Centrale markt.

Tuincentrum

Om ons heen een haast oorverdovend getoeter door chauffeurs. Naarstig opzoek naar passagiers. Richting Atjoni. Niemand spant. Voor een deuropening, op de gevel staat: ‘Tuincentrum’, raak ik aan de praat met de onderneemster van kennelijk het kleinste tuincentrum ter wereld. Ik tel op de schappen hooguit drie plantjes en op hangers bijpassende kleding. Ik mag fotograferen en krijg uit een soort dankbaarheid, haar visitekaartje.

Bijna twee uur later vertrekken wij. Onze rit op de geasfalteerde Afobakaweg verloopt rustig. Harold houdt zich consequent aan de toegestane snelheid. In Atjoni aangekomen zie ik één en al bedrijvigheid. Ik zie hoe men levensgevaarlijk improviseert met het overhevelen van benzine uit grote vaten. Ik zie voor zover mijn op dat moment angstige ogen het kunnen zien, niemand met een brandende sigaret. Gelukkig heb ik nooit gehoord dat het weleens mis is gegaan.

Op een, in mijn ogen afgekeurde vrachtwagen, lees ik ‘Nationaal vervoerbedrijf nv’. Ik weet heel zeker dat onze autoriteiten hier niet trots op zijn. Atjoni. Een havenplaatsje aan de Suriname rivier. Vlakbij Pokigron. Van hieruit ‘rijden’ kleurrijke korjalen de rivier op en af. Rijden, zeggen bewoners van het binnenland en ik pas me direct aan.

De was droogt langs de rivier. Foto: Nellie Bakboord

De rivier
Ik zie korjalen, bepakt en bezakt met passagiers met allerlei producten variërend van kratten gevuld met bier en diverse frisdranken tot en met balen rijst. Meubilair en verder alles wat los en vast zit. Over de rivier kunnen vanwege de sula’s helemaal geen schepen. Voor zover ik weet loopt er ook geen weg langs de rivier. Alles voor tapsey moet over de Surinamerivier. Een voor ons bewonderenswaardige onderneming. Met aan boord een kundige kapitein die samen met zijn assistent ontzag afdwingt.

Langs de rivier bevinden zich talloze dorpen met betekenisvolle namen. ‘Tan Luku’, ‘Botopasi’. In de rivier spelende kinderen en vrouwen die hun kleurrijke kleding in de rivier wassen. Nageaapt door een witte, naar ik vermoed, stagiair. Als ik, kennelijk stomverbaasd kijk naar een jonge Hindostaanse badend in de rivier tussen de Bosnegers, roept ze zo luid als ze kan ‘ik ben leerkracht’. Ook dat is Suriname.

De rit naar Apiapati kost ons zes uur. Het water ligt vrij laag omdat het in geen maanden behoorlijk heeft geregend. Soms is de stroming in de sula’s gevaarlijk om volgeladen verder te rijden. Passagiers stappen uit. Lopen een stukje over enorme stenen om wat verder weer aan boord te gaan. Super avontuurlijk. Een totaal andere wereld.

Stress kwijt
Suriname bezoeken zonder een verblijf in Boven Suriname is de gemiste kans. In Apiapati zijn wij letterlijk in de watten gelegd. Door Papada en zijn vrouw. Omliggende dorpen bezoeken kan. Papada rijdt met veel plezier van het ene dorp naar het andere. Zorg tijdens je verblijf dat je alle stress typerend voor stadsbewoners kwijtraakt. In een snelstromende sula. Tijdens het baden in de rivier.

[van RNW, 26 januari 2012]

Reacties op RNW:

Berkha Bhai

26 januari 2012 - 10:26 pm
beantwoorden
@Stiko,hier een korte reactie
-
Ik blijf erbij een slecht stuk waarin, althans voor mij de kern zit in inderdaad de egocentrische beweegredenen die Neellie soms aanhaalt voor het schrijven van haar artikelen. In vogelvlucht en met de snelheid van de hedendaagse mens, die toch al het besef heeft “niet alles en met voldoende perceptie tot zich te kunnen nemen, ook niet de van belang zijn de commentaren…”,
De veelheid van belang zijnde paradigma speelt u parten. Idem andere, die weliswaar zich een oordeel aanmatigen, maar toch het totale overzicht missen.
-
Die basale kennis en wetenschap over de binnenlandse bewoners zijn niet aanwezig.Indien de auteur iets meer had verdiept zou ze erachter zijn gekomen dat de voorzieningen die in Paramaribo aanwezig zijn die in het binnenland niet aanwezig zijn. En dat die “Badende juf”.Wat is er zo belangwekkend aan en dan de etniciteit
Van de juf zo breed uitmeten. Walgelijk.
Neger

26 januari 2012 - 9:28 pm
beantwoorden
Wat een zielige mensen toch! Bakken er zelf niets van, maar kritiek spuien nr. 1! Ga werken, dan kan je misschien daar je negatieve energie in kwijt.
Neger

26 januari 2012 - 6:57 pm
beantwoorden
Ai dit is een slecht geschreven reisverhaaltje bij gebrek aan een goed onderwerp voor een column.
Onzin

26 januari 2012 - 5:50 pm
beantwoorden
Bosneger ??? uit de mond van een zogenaamde Surinaamse intellectueel ???
De enige neger is zij zelf..
Namelijk een achterbos negerin !!
wiebo

26 januari 2012 - 2:23 pm / nederland
beantwoorden
dit soort trips zal eigenlijk elke stads bewoner moeten/willen meemaken denk ik.
bedankt nellie voor deze mededeling xx
wiebo

26 januari 2012 - 2:23 pm / nederland
beantwoorden
dit soort trips zal eigenlijk elke stads bewoner moeten/willen meemaken denk ik.
bedankt nellie voor deze mededeling xx
Berkha Bhai

26 januari 2012 - 12:27 pm
beantwoorden
Wat fijn voor Nelly dat ze een fantastische reis heeft gemaakt in de binnenlanden van Suriname maar wat vind ik zo minachtend dat ze een “hindoestaanse juf”” badend in de rivier zag en dat zij zich kunnen verlaten op de minzame vriendelijkheid van de auteur, die haar bevindingen ook nog eens op de site van RWN geplaatst weet te krijgen. Was ze een marron juf tegen gekomen, hoe had ze dan op geschreven. Een beetje platvloers, Nelly
-
Ten eerste vind ik de denigrerende toon waarop het geschreven is vreselijk . Ten tweede snap ik de clou niet.
Enfin, een naar, kneuterig en onzorgvuldig geschreven stukje zonder pointe van betekenis.
Stiko

26 januari 2012 - 7:13 pm / Noord KoreaGeintje
beantwoorden
Ja. Vreselijk, he? Maar je hebt "chinese winkelier" en" Surinaamse Dagbladen" gemist. Zeg je daar in je volgende reaktie ook iets van, want dit KAN gewoon niet! (En "marron juf" is trouwens ook zeer ongepast ) Verander je 'screenname' ook maar in gewoon 'bhai' want die 'bherka' geeft aanleiding tot allerlei speculaties.
Maar alle grappen op een stokje, want ik begrijp niet waarom je bakboord's toontje minachtend en denigrerend vind. Voor mij is het de toon van een toerist die van de ene in de andere verbazing valt door al die, voor haar, onbekende en vreemde situaties. Waarom reageren jij en je sidekick, srananuma, zo fel? Bakboord neemt alleen maar voor haar stukje de rol op zich van 'fos tron ... ' ehm... zeg maar, 'innocent bystander'
Srananuma

26 januari 2012 - 4:58 pm / Suriname
beantwoorden
Ay, @BB, je hebt helemaal gelijk, wat die opmerking over een hindoestaanse juf betreft. Dit is bovendien geen column. In een column horen zaken op scherp te worden gezet, moet er een felle reactie op kunnen komen. Dit is gewoon een gezapig reisverhaaltje, geen column! Zal zeker wel goed betalen.

Het M-Woord: ontaarde moeders, nepmoeders...

2012-01-26T17:48:00.006+01:00

Symposium Centrum voor Gender en Diversiteit voor Maaike Meijer

Per 1 september 2011 legde prof.dr. Maaike Meijer haar directeurschap van het Centrum voor Gender en Diversiteit (CGD) neer. Zij heeft het CGD met vaart en verve geleid vanaf 1 september 1998. Uiteraard wordt de beëindiging van haar directeurschap niet onopgemerkt voorbijgegaan. Daarom het CGD een feestelijk symposium, getiteld “Het M-woord” op 2 maart 2012 in Maastricht. Collega’s van het CGD en de capaciteitsgroep Letteren en Kunst, alsmede collega’s genderstudies van de zusterfaculteiten elders in het land, zullen hun licht laten schijnen over de culturele betekenissen van moeders, moederen en moederschap: werkende moeders, geleerde moeders, ontaarde moeders, momism, materiële moeders, moordende moeders, maternalism, moederende mannen, nepmoeders, bejaarde moeders, maternal thinking ..., dit alles zal de revue passeren.

Programma
12.00u.: ontvangst met koffie en vlaai
12.25: Welkom door Jo Wachelder
12.30: Maaike Meijer (CGD), Nurse Ratched in One Flew Over the Cuckoo’s Nest: De moeder als metafoor
13.00: Mieke Bal (UvA), Mater Dolorosa
13.15: Agnes Andeweg (CGD), Lesbische moeders: Van M-woord naar L-woord en weer
terug
13.30: Louis van den Hengel (CGD): Zoe en de kunst van het moederschap
13.45: Ulrike Brunotte (CGD), “Große Mutter" Ausgrabungen einer Vision um 19.00
14.00: pauze
14.30: Murat Aydemir (UvA), M-woorden: Moeder, materie
14.45: Willy Jansen (RU), Melkmoeders: De verdwenen macht van moedermelk
15.00: Rosemarie Buikema (UU), Moeders en dochters
15.15: Mineke Bosch (RUG), Mary Poppins of hoe een magische nepmoeder een dolle
suffragette de les leest
15.30: Roel van den Oever (VU): Carla en Frank van Putten vieren kerst

15.45: Pauze

16.15: Jan de Roder (FASoS), ‘The One Who is Always True’: Mothers in Vintage
American Popsongs
16.30: Josje Weusten (CGD), De poëzie van een moordende moeder
16.45: Aagje Swinnen (CGD), Demente moeders in de ogen van hun zonen
17.00: Ana Menendez (FASoS, L&K), After Sarah: Elderly Mothers in the Modern Age
17.15: Slotwoord: Lies Wesseling
Aansluitend een borrel

Faculteit der Cultuur- en Maatschappijwetenschappen, Universiteit Maastricht
Datum: 2 maart 2012
Locatie: De Groote Sociëteit, Vrijthof 36, 6211 LE Maastricht

Deelname aan dit symposium is gratis, maar wel graag opgeven voor 15 februari 2012 middels een email aan Wilma Lieben (W.Lieben@Maastrichtuniversity.NL).

Tekening: Willem (Alois Oosterwijk)

Leven en lezen; Erich Zielinski: de dubbele betekenis van leeftijd

2012-01-26T16:46:00.005+01:00

door Wim Rutgers

Lezen doe je op verschillende manieren. Een ‘gewone’ lezer opent een boek, leest dat uit van begin tot einde en laat zich meeslepen door de taal en stijl van de verteller en de gebeurtenissen tot aan de ontknoping aan het einde van het verhaal. Een dergelijke leeswijze is vooral geschikt voor ontspannende lectuur zonder verdergaande pretenties.
Lezers die zich daarnaast ook afvragen waaróm taal en stijl hun zo aanspreken en die zich rekenschap geven van de structuur waarmee de spanning rond de personages in het verhaal is opgebouwd, zetten een volgende stap in het leesproces en gaan meer analytisch te werk. Een derde stap, een stap die voor het lezen van literatuur onontbeerlijke voorwaarde vormt, is de reflectie van de lezer op diepere lagen in het verhaal. Dergelijke lezers lezen niet alleen het verhaal aan de oppervlakte maar proberen het hoe en waarom ervan te achterhalen, te begrijpen en vooral ook persoonlijk beargumenteerd te evalueren. Deze leeshouding naar de onder de verhaallijn aanwezige diepere betekenissen kan een zoektocht inhouden naar wat de auteur met het verhaal zou kunnen hebben bedoeld, maar is in feite de zelfreflecterende leeshouding van de lezer die op zoek gaat naar motieven en de thematiek van het verhaal. Welke levenshouding en ethos drukt de verteller door middel van het verhaal uit, waarin ik me als lezer met mijn levenservaring en leeservaring ten diepste kan herkennen? Dit is de essentiële en existentiële lezersvraag van alle goede literatuur.

Erich Zielinski; foto @ Michiel van Kempen

Met deze gedachte in mijn achterhoofd heb ik de drie romans van Erich Zielinski herlezen, op zoek naar de leeservaring die deze verhalen zowel rationeel als emotioneel in mij oproepen. Indertijd heb ik over de drie afzonderlijke romans geschreven, maar deze keer bestond de uitdaging erin ze gezamenlijk te analyseren en vergelijkend te interpreteren door na te gaan wat ze voor mij persoonlijk te betekenen hebben.

Drie romans, verschenen in het korte tijdsbestek van zes jaar, maar op het eerste oog bij normale lezing geheel verschillend van inhoud en vorm. Maar, vroeg ik me af, zijn die verschillen ook bij nadere beschouwing nog zo sterk? Of is er sprake van drie aparte romans die door een unificerende thematiek deel uitmaken van een gezamenlijk en één ondeelbaar oeuvre?

Op het eerste niveau van onderwerp en inhoud verschillen de drie romans totaal. Het debuut De engelenbron (2003) speelt zich af op Curaçao rond de drugsproblematiek, de tweede roman De prijs van de zee (2008) is gesitueerd in de kleine vissersnederzetting Playa Frans op Bonaire en beschrijft het leven van de vissers die daar een in eigen gemeenschap teruggetrokken leven leiden, in de derde roman Scott Zuyderling (2009) is de setting die van Nederland, rond een succesvolle Curaçaose advocaat op leeftijd die via een sollicitatiegesprek op zoek is naar een geschikte opvolger voor zijn bloeiende praktijk. Grotere verschillen lijken haast niet denkbaar. Maar toch.

Alle drie verhalen spelen zich af in een kort tijdsbestek van een weekend of slechts enkele dagen, de vertelwijze is die van een verteller die de touwtjes zelf stevig in handen houdt en daarbij het gebeuren beurtelings beschrijft vanuit het perspectief van diverse in het verhaal optredende personages, in alle drie werken komen stijlkenmerken als leidmotieven, herhalingen, spiegelingen en ‘flash forward’ voor, evenals de dans, viriliteit en erotiek. In de eerste twee romans is de thematiek verpakt in een intrige die aanleunt tegen de literaire thriller en de traditionele detective. De derde roman is sterker geconcentreerd op de psychologische ontleding van de hoofdpersoon en heeft daardoor een meer verinnerlijkt karakter.

Onthechting
De hoofdpersoon in De engelenbron is de gewezen politieagent Monchín Martina die, nadat hij zes jaar voor zijn pensionering wegens een seksueel schandaal op non actief is gesteld, niet alleen orde in zijn leven wil brengen door een vaste dagelijkse routine, maar essentiëler dan dat streeft naar een leven van onthechting door innerlijke monologen met zijn alter ego Broeder Abt te houden: “Door zijn gedachten te formuleren, meende Monchín greep te krijgen op hetgeen leven betekende, waande hij dat hij even een moment van de kosmos vasthield.” (p. 10) Hij sluit zich min of meer af van de hectische eilandleven op zijn zolderkamer in Otrobanda, in het grote huis waaraan de titel van de roman ontleend is, maar de aarde trekt door Monchín’s hang naar financieel materialisme en zijn onverzadigbare seksuele behoeften, zijn ‘joodse bloed’ zoals Monchín het zelf noemt, die zijn streven naar onthechting doen mislukken en hem in onvoorziene omstandigheden en turbulente gebeurtenissen dompelen. Dat is overigens een kennelijk onoverkomelijke aan de menselijke natuur eigen hebbelijkheid waaraan ook andere romanfiguren lijden en door in de problemen komen. Monchín raakt verstrikt in de machinaties van de drugswereld, wat nog maar net goed afloopt, maar waaraan hij niet te ontkomen weet. Niets menselijks is Monchín vreemd, hoezeer hij ook droomt van een aan de al te menselijke beperkingen ontheven vergeestelijkt leven. De mens is niet in staat zich vrij te maken van zijn eigen en zelfs niet van de menselijke natuur in het algemeen.

Solidariteit
In de tweede roman, De prijs van de zee, is de wereld van de drugs eveneens, zij het veel minder prominent, op de achtergrond aanwezig. Net is in de eerste roman blijkt nieuwsgierigheid een gevaarlijke menselijke eigenschap en is onderlinge solidariteit en volstrekte zwijgzaamheid naar buiten toe, met volkomen overgave aan de aanvaarding van wat een mens overkomt een ideale levenshouding. ‘Een vis sterft omdat hij zijn bek opendoet’, is een van de leidmotieven in de roman.
De in zichzelf besloten geïsoleerde gemeenschap in het Bonaireaanse vissersgehucht Playa Frans vormt ondanks kleine onderlinge rivaliteiten een eenheid, maar ze wordt plotseling uiteengescheurd als twee van de vissers, Djin en zijn jongere broer Roy, een jonge Nederlandse vrouw Elise en haar zoontje uit zee opvissen, waardoor de rust verstoord en de solidariteit bedreigd wordt. Maar na een aantal onvoorzienbare verwikkelingen wordt de relatieve rust hersteld door het vertrek van de vrouw en haar zoontje. De Nederlandse vrouw overdenkt: “Deze mensen gaan met het noodlot om alsof het onvermijdelijk vanzelfsprekend is, inherent aan het dagelijks wakker worden en slapengaan. (…) Misschien is dat de natuur van de jager en de visser, mannen die doden om te leven en daarom het risico dat ieder mens of dier loopt, vanzelfsprekend vinden. Het is iedere dag een weddenschap: de beste wint, de ander verliest het leven.” (p. 169-170) De visserswijsheid vertolkt een gevoel van rechtvaardigheid: Wat de zee je geeft is van jou, maar wat je de zee ontneemt vraagt deze onherroepelijk ooit terug.

Zelfinzicht
De derde roman, Scott Zuyderling, genoemd naar de hoofdpersoon, brengt ons naar Nederland, waar een Curaçaose advocaat geconfronteerd wordt met zijn eigen studietijd maar ook met een verleden dat hij dacht definitief achter zich gelaten te hebben. Scott Zuyderling denkt van een rustige, financieel onafhankelijke levensavond te kunnen genieten, maar wordt mentaal compleet overhoop gehaald omdat de beoogde sollicitant-opvolger getrouwd blijkt te zijn met de homoseksuele zoon van hem zelf. Vervolgens leidt de plotselinge zelfdoding van de zoon van de beste vriend, Scott Zuyderling tot een ontmoeting met zijn ex-vrouw en andere belangrijke personen die hij dacht voorgoed uit zijn leven gebannen te hebben. Het verhaal bevat door middel van een familiegeschiedenis het verloop van een moeizaam proces van aanvaarding van hoe anderen hun leven hebben ingericht en een heroverweging van zowel het eigen verleden als de eigen resterende toekomst. ‘Ik ben een tijger (…) Ik heb nog vele ronden te gaan. De rest was flauwekul,” overweegt Scott Zuyderling, ondanks zijn intussen bereikte gevorderde leeftijd.

De verteller speelt in zijn verhalen met de dubbele betekenis van het woord leeftijd. Leeftijd is niet alleen het aantal jaren dat iemand geleefd heeft, maar vooral de tijd die de mens gegeven is om werkelijk en intens te leven. Leef je leven. In alle drie romans zijn de hoofdpersonen rustzoekers die plotseling in een heftige onvoorziene omstandigheid dat leven overhoop gehaald zien. De rustzoekers staan in alle drie romans op een kruispunt in hun leven. Hoe steken ze over? Komen ze ‘sadder and wiser’ uit de door het in hun leven ontstane plotselinge crisissituatie?
Monchín vervolgt in De engelenbron de door hem ingeslagen weg, gefixeerd op pik en piek. In De prijs van de zee trekt de jongste broer Roy de consequenties en verlaat het geïsoleerde vissersdorp omdat hij tot het inzicht is gekomen geen echte visser te zijn. De overigen weten dat ze in hun kleine gemeenschap niet meer dan halve ruzies kunnen maken en dat ze samen weer verder moeten, maar dat ze dat ook willen en kunnen. De gelederen sluiten zich weer, de rust is teruggekeerd.
Scott Zuyderling is in zijn confrontatie met het eigen verleden en vriendschapsbanden, maar vooral over een hernieuwde afweging van de betekenis van de familiegeschiedenis geestelijk gegroeid door op zijn gevorderde leeftijd gekoesterde vooroordelen op zij te zetten. Het slot van de eerste en derde roman stelt de lezer voor een verrassende paradox. Waar de nog wat jongere Monchín streefde naar vergeestelijking en onthechting – wat hem overigens niet lukte, zoals we zagen - verwelkomt Scott Zuyderling op zijn - hogere - leeftijd nog weer de uitdaging van een nieuwe relatie. Leef het leven tot het einde.
We hebben als lezers hun geschiedenis meebeleefd en ons er misschien zelfs wel in meerdere of mindere mate mee geïdentificeerd. Monchín meende ‘door zijn gedachten te formuleren, greep te krijgen op hetgeen leven betekende’. Schrijven, lezen en leven zijn voor schrijvers zowel als lezers onverbrekelijk met elkaar verbonden.

De romans van Erich Zielinski worden uitgegeven door In de Knipscheer in Haarlem.

[Antilliaans Dagblad, 16 januari 2012]

Chitra Gajadin over Bernardo Ashetu

2012-01-25T22:42:00.003+01:00

Na zijn eerste bundel, Yanacuna in 1962, heeft de Surinaamse dichter Ashetu (ps. van H.G. van Ommeren, 1929-1982) niets meer zelf gepubliceerd. Kenner van de Surinaamse literatuur Michiel van Kempen heeft nu een bloemlezing samengesteld van honderd gedichten. De samensteller heeft zich als een pionier een weg moeten banen in de nalatenschap van meer dan duizend ongepubliceerde gedichten. Ashetu ontwikkelde zich als scheepsmarconist op de grote vaart tot schrijver. Zijn taalgebruik blijft gecodeerd, er valt geen eenduidige betekenis te ontlenen aan zijn woorden. Rusteloos verlangen blijkt ook een halve eeuw aan wal (in Den Haag) niet te stelpen – ' Moeder waar ben je / want ik kantelde zo / op de trap / Er is iets gebroken maar / ik weet niet wat.' De striemen van slavernij blijven branden op zijn afkomst, het uitzicht buiten zijn meeuwen. Een bundel waarin het Surinaamse gemoed geen voltooide tijd kent. Met een substantieel informatief nawoord. - C.H. Gajadin

[van Biblion]

Bernardo Ashetu, Dat ik je liefheb. Haarlem: In de Knipscheer, 2011. ISBN 978 90 6265 676 9.

Bovenste afbeelding: @ Nicolaas Porter

De echo’s van de dominostenen van Dubbelspel

2012-01-25T21:26:00.010+01:00

door Walter Palm

De thema’s van Dubbelspel in de andere vier romans van Frank Martinus Arion

In het gedicht met de beginregels “Ma ora solo ku luna lagabo pasa” dat in 1961 is gepubliceerd in de gedichtenbundel Ta amor so por staat een van de bekendste dichtregels van Frank Martinus Arion en het luidt als volgt: “Un di bo wowonan ta mira funchi, i e otro ta mira batata”. Vrij vertaald luidt deze dichtregel: “Eén van je ogen ziet de foenchi, en het ander oog ziet de aardappel.”

Afhankelijk van met welke ogen je er naar kijkt kan het woord Dubbelspel verschillende betekenissen hebben. Op Curaçao wordt het woord Dubbelspel bijvoorbeeld geassocieerd met de bekendste roman van Frank Martinus Arion. In Nederland echter verwijst het woord Dubbelspel veelal naar een sportpartij van twee tegen twee. Zo stond onlangs in de Nederlandse pers dat Jean-Julien Rojer, een tennisser uit Curaçao, die vooral succesvol is in het dubbelspel, is doorgedrongen tot het Nederlandse Davis Cupteam.

Bij mijn laatst verschenen gedichtenbundel, Sierlijke golven krullen van plezier, had ik ook een dergelijke ervaring. Aanvankelijk zou de bundel De vluchtige kus van de zwarte vlinder heten. Mijn uitgever Franc Knipscheer attendeerde mij er echter op dat in Nederland een zwarte vlinder niet wordt geassocieerd met de dood zoals op mijn geboorte-eiland. Een gedichtenbundel met een titel die verwijst naar zwarte vlinders, loopt daarom in de Nederlandse boekhandel kans te belanden in de kast van flora en fauna!

De roman Dubbelspel gaat dus niet over sport, maar waar gaat het dan wel over? Deze roman die in 1973 is verschenen, kan op minimaal vier verschillende manieren gelezen worden. Het kan gelezen worden als een spannend dominospel tussen vier personen: Chamon Nicolaas (huisjesmelker en afkomstig van een ander Antilliaans eiland Saba) en Janchi Pau (scharrelaar) spelen tegen Boeboe Fiel (taxichauffeur van beroep) en Manchi Sanantonio (deurwaarder). De laatste twee worden verpletterend verslagen door de eerste twee genoemden. Zij krijgen wat in het Papiaments sapatu heet, een schoen dus. Daarom worden er in de roman ook schoenen opgehangen in een boom.

Maar Dubbelspel kan ook gezien worden als een overspeldrama. Chamon heeft een relatie met Boeboe's vrouw Nora en Janchi heeft een oog op Manchi's vrouw Solema. Boeboe ontdekt de heimelijke relatie van zijn vrouw en komt in een handgemeen met Chamon om het leven, en Manchi pleegt zelfmoord als Solema hem verlaat na de dagelijkse vernederingen die zij moet ondergaan omdat hij haar een keer heeft betrapt op overspel. Chamon en Manchi zijn dus dubbele verliezers. Zij verliezen niet alleen het dominospel, maar ook hun eigen leven.

Dubbelspel is een dominospel, een overspeldrama maar ook een bloedstollend brok sociale misère. In de persoon van Nora is Dubbelspel een vlijmscherpe beschrijving van de sociale realiteit op Curaçao. Nora heeft steeds een acuut tekort aan liquide middelen. Haar relatie met Chamon gebruikt ze om aan extra inkomsten te komen. Zo kan haar zoon niet naar school gaan, omdat ze geen geld heeft om nieuwe schoenen voor hem te kopen. Hier duikt dus weer het motief van “schoenen” op. Schoenen dit keer niet in de betekenis van een nederlaag bij een dominospel, maar in de betekenis van armoede.

Als Nora eindelijk het geld bij elkaar heeft om de broodnodige schoenen te kopen voor haar zoon en de lezer opgelucht ademhaalt, verrast Frank Martinus Arion de lezer met een onverwachte en magistrale wending in het verhaal. Nora gebruikt haar zuur verdiende geld om drank te kopen voor de mensen die bij haar thuis naar het dominospel komen kijken!

Nora laat dus het belang van gastvrijheid prevaleren boven een opleiding van haar zoon en belemmert daardoor zijn toekomstperspectief, zodat ook hij kans loopt gevangen te blijven in de tentakels van armoede. Het gedrag van Nora is typerend voor de “culture of poverty” waar de antropoloog Oscar Lewis zo indringend over schreef in Five families: Mexican studies in the culture of poverty. Nora illustreert schitterend de waarneming van Boeli van Leeuwen dat armen verkeerde keuzes maken, waardoor zij niet ontsnappen aan armoede. Nora heeft veel weg van Radha die wegzinkt in een moeras van armoede en ellende in de krachtige Bollywood-classic Mother India.

Dubbelspel kan ook geïnterpreteerd worden als een politieke roman. Personifieert Nora de sociale realiteit, Solema staat model voor de politieke ideeën van de auteur en vertolkt de politieke boodschap van Dubbelspel. Zij verklaart zich een voorstander van een maatschappij op coöperatief socialistische grondslag.

In de roman van Frank Martinus Arion die volgt op Dubbelspel, namelijk Afscheid van de Koningin (1975), wordt de politieke boodschap van Dubbelspel uitgevoerd en dit keer opnieuw door een vrouw. Ene mevrouw Prior brengt in Songo de politieke boodschap van Dubbelspel in de praktijk en laat de bevolking zien wat met coöperaties bereikt kan worden. Dat leidt tot politieke spanningen in dat land en zij pleegt een geslaagde aanslag op de president van dat land.

In de roman Nobele Wilden die in 1979 verschijnt, wordt de politieke boodschap van Dubbelspel verbreed. Het boek verhaalt de lotgevallen van Julien Bizet Constant uit Martinique, die de gebeurtenissen in mei 1968 in Parijs op intense wijze beleeft en onder de indruk is van de tien miljoen arbeiders die zich solidair verklaren met stakende studenten. Daarna vertrekt de hoofdpersoon naar Lourdes om daar als vrijwilliger zieken te vervoeren die op een wonderbaarlijke genezing hopen in het bronwater van de grot van Massabielle. In Lourdes wordt hij sterk beïnvloed door pater Père Maure, door de gestoorde dichter Peyre Cardenal II en door de communistische kroegbaas Joseph Varin.

Aan het slot van het boek beklimt de hoofdpersoon samen met Père Maure de berg Beout. Als zij op weg naar de top over een spleet springen, maakt de hoofdpersoon een gedachtesprong. Hij komt tot het inzicht dat Lourdes vanwege de daar aanwezige menselijke solidariteit model zou moeten staan voor de wereld. De politieke boodschap van Dubbelspel van een maatschappij op coöperatief socialistische grondslag wordt in Nobele Wilden dus verbreed tot een verbroederingsprincipe dat uitgaat van christelijke naastenliefde.

De Franse filosoof Jean-Paul Sartre verdedigde de stelling dat zelfs als je land bezet wordt, zoals hem overkwam toen Frankrijk werd ingenomen door Duitsland, je nog altijd Nee kunt zeggen. Het is de laatste vrijheid. De keuze van Solema in Dubbelspel om haar man Manchi te verlaten, de vrijheid dus om op een bepaald moment Nee te zeggen, dát is het centrale thema in de roman De laatste vrijheid die zestien jaar na Nobele Wilden in 1995 verschijnt. Als de hoofdfiguur in deze roman, de op Curaçao geboren Daryll Guenepou, maar woonachtig op het denkbeeldige Caribische eiland Amber, voor de keuze wordt gesteld om Amber te verlaten omdat de vulkaan op het eiland dreigt te exploderen, kiest hij ervoor om niet te evacueren.

Met verve verdedigt Daryll zijn besluit om Nee te zeggen: “We kunnen sterven door bij de vulkaan te blijven. Maar we sterven zeker als we bij hem weggaan”. Het verleidelijke Amber is voor Daryll het “paradijs” op aarde. Een paradijs dat hij gevonden heeft nadat hij jarenlang revoluties achterna heeft gereisd. Hij was in Suriname ten tijde van de onafhankelijkheid, hij was op Cuba en hij was op Grenada ten tijde van Maurice Bishop. Hij blijft dus op Amber, en als de vulkaan uitbarst, komt ook de verhouding tussen Daryll en de CIN-journaliste Joan Mikolai die eerst onderhuids was, tot bloei.

Ook Daryll’s vrouw Aideline maakt een keuze. Zij weigert om huisvrouw te zijn, en kiest voor een muzikale carrière in Amsterdam. In Amsterdam schrijft zij een compositie over seksuele en muzikale vrijheid. Daryll Guenepou maakt ook een andere keuze. Hij doorbreekt het “macho”-patroon en zorgt als een echte moeder voor de kinderen van hem en van Aideline.

De twee grote thema’s uit Dubbelspel, namelijk vrijheid en solidariteit, komen samen in de vijfde en tot nu toe laatste roman van Frank Martinus Arion, namelijk De deserteurs die in 2006 is verschenen. In die zin is deze roman het waardig slotakkoord in een kwintet van romans.

Net als in Dubbelspel spelen in deze roman vier mannen een hoofdrol. Het kwartet is multicultureel van samenstelling: Mohammed Sundiata is een islamitische prins uit Mali die de slavernij is ontvlucht, Ho Ping Wang is een Boeddhistische Chinese student, John Trotman is een halfbloedzoon van een Caribische slavin en Timothy Blincker is een blanke quakerszoon. Het is een historische roman die zich afspeelt tegen de achtergrond van de Amerikaanse onafhankelijkheidsstrijd van 1776 tot 1780. In de Onafhankelijkheidsverklaring van 4 juli 1776, worden mooie woorden gewijd aan gelijkheid en vrijheid, maar de afschaffing van de slavernij blijft in deze verklaring buiten beschouwing. Zolang het Congres van de Onafhankelijke Staten zich niet ondubbelzinnig uitspreekt tegen de slavernij, weigert tegen dit viertal daarom om de strijd aan te gaan tegen de Engelsen.

Zij worden echter ontvoerd door de radicaal-patriottistische “Zonen van de Vrijheid” en gedwongen om te vechten tegen de Engelsen, maar ze weten te deserteren, en al discussiërend wordt door de vier hoofdpersonen een ideaal samenlevingsbeeld geconstrueerd dat gebaseerd is op de grote wereldgodsdiensten. Het idee van een maatschappij op coöperatief socialistische grondslag zoals gepropageerd door Solema in Dubbelspel wordt dus in De deserteurs vervolmaakt tot intermenselijke solidariteit die zijn kiem heeft in alle wereldgodsdiensten, dus niet beperkt tot het Christendom zoals in Nobele Wilden.

Vrijheid en solidariteit zijn nog steeds actuele thema’s.

Vrijheid is dat meer dan ooit. In de Arabische Lente weigerden demonstranten om zich neer te leggen bij de dictatuur. Zij namen hun laatste vrijheid en zeiden gesteund door de sociale media massaal Nee tegen de machthebbers. David van Reybrouck, die het magistrale Congo heeft geschreven en die op 20 januari jl. deelnam aan het interessante onderdeel “How to be a dictator in Africa” van het geslaagde Winternachtenfestival in Den Haag, vertelde bij die gelegenheid dat na de recente presidentsverkiezingen in Congo, President Kabila onmiddellijk internet had uitgeschakeld. Alsof dat het vuur van de vrijheid kan doven.

Zelfs in de moderne geïndividualiseerde samenleving is solidariteit niet achterhaald. Zo schoot na de catastrofale aardbeving op 12 januari 2010 op Haïti de wereld massaal te hulp. De vijf romans van Frank Martinus Arion zijn een granieten monument voor vrijheid en solidariteit.

[Tekst uitgesproken op 22 januari 2012 bij de inauguratie van Frank Martinus Arion als erelid van de Haagse Kunstkring.]

Foto van Walter Palm: @ Judith Baars

David Troch - wij waren geen jongens

2012-01-25T19:10:00.003+01:00

wij hadden vaders, wij waren zonen. het volstond niet
dat wij driemaal daags spek en spinazie vraten.
de hemdsmouwen moesten omhoog,

wij moesten tonen hoe hard wij de spieren in onze bovenarmen
op konden spannen. wij zweetten als zwijnen, groeven bloederige kloven
in onze handen, wroetten in het stof waarin onze voorvaderen
al jaren liggen te liggen

en kregen het vuil amper onder onze vingernagels vandaan.
wij moesten voelen met wat wij tussen de benen geboren waren, jongens,

maar hadden niet eens een eigen kamer
waar wij voorovergebogen, met opgetrokken knieën
en met de neus in andere werelden zaten.

wij ondervonden aan den lijve dat doordringende boerenstank
je harder in het gezicht kan slaan dan wat vuistdikke boeken.

Nicolaas Porter, History in disguise

Vlamingen winnen Turing Nationale Gedichtenwedstrijd

2012-01-25T19:02:00.003+01:00

Gisteren ontving de Vlaming David Troch uit Sint-Denijs-Westrem € 10.000 van Juryvoorzitter Ramsey Nasr, omdat zijn gedicht is uitgeroepen tot het beste gedicht van 2012. Voor de derde editie van de Turing Nationale Gedichtenwedstrijd werden dit jaar in totaal 10.131 gedichten ingezonden, iets meer dan vorig jaar. Voor deze editie mochten voor het eerst ook de Vlamingen inzenden. En met succes, want niet alleen de winnaar is een Vlaming, er eindigde ook een Vlaamse dichter op de derde plaats. Het succes van de Vlamingen in de hoogste regionen van de wedstrijd is opmerkelijk, daar van de 2.227 dichters die meededen aan deze editie, slechts 314 uit Belgie kwamen. 15 Vlaamse gedichten eindigden in de Top 100. De Turing Nationale Gedichtenwedstrijd is de poëzieprijs met de grootste geldprijs ter wereld voor één gedicht en de enige wedstrijd waar alle gedichten anoniem worden beoordeeld.

“De jury heeft ervoor gekozen gedichten te nomineren die hun eigen weg lijken te hebben gevonden en die niet de stem van de dichter moeten nabootsen. Gedichten die zich veelal niet direct prijsgeven, die iets achterhouden en daarmee uitnodigen tot herlezing, bij uitstek het kenmerk van goede poëzie. Voor de jury moest de taal centraal staan.” Het winnende gedicht van de Turing Nationale Gedichtenwedstrijd trekt de lezer in al zijn beelden, zijn taal en de opgeroepen sfeer diep de zompige Hollandse klei in. Het lijkt doordesemd van een streng-calvinistisch determinisme en van boerse aardsheid. Knielen op een bed violen. Des te verrassender is het voor de jury, nu blijkt dat met dit gedicht een Vlaming wordt bekroond: ‘wij waren geen jongens’.”, aldus Juryvoorzitter Ramsey Nasr.

Over de top 3

De eerste prijs is gewonnen door David Troch uit Sint-Denijs-Westrem (België) met zijn gedicht ‘Wij waren geen jongens’. De tweede prijs van € 1.500 was voor Kate Schlingemann uit het Friese Hartwerd met haar gedicht ‘Bemoeizorg’. Hilde van Cauteren uit Hamme (België) heeft de derde prijs van € 1.000 ontvangen voor haar gedicht ‘Carne Vale’. Voor het gedicht 'Twitter – de echo’s van de #eeuwigheid – ' ontving Chris den Engelsman uit Houten een eervolle vermelding.

Aan de derde editie van de Turing Nationale Gedichtenwedstrijd deden meer dan 2.227 dichters mee die gezamenlijk 10.131 gedichten inzonden. Er was 1 inzending uit Suriname, en een halve uit Bonaire.

De 100 beste gedichten zijn door Uitgeverij Augustus gebundeld in De Toverhazelaar (ISBN 978 90 457 0538 5). De 3 winnende gedichten zijn tevens gepubliceerd in het januari/februari nummer van het prestigieuze literaire tijdschrift De Gids.

4e t/m 20e plaats

De 4e t/m 20e plaats wordt (op alfabetische volgorde) gedeeld door Piet van den Boom (Eindhoven), Inge Boulonois (Heerhugowaard), Peter W.J. Brouwer (Velp), Hilde van Cauteren (Hamme), Maarten van Doremalen (Heereveen), Chris den Engelsman (Houten), Jacoline de Heer (Dordrecht), Tom Hofland (Utrecht), Jan Huizing (Amsterdam), Martin Aart de Jong (Leiden), Peter Knipmeijer (Zeist), Ronald van Noorden (Rotterdam), Thei Ramaekers (Roggel), Paul Roelofsen (Koedijk), Runa S. (Berchem), Lars Schotel (Utrecht) en Fred Tak (Arnhem).

[Bron: Turing Nationale Gedichtenwedstrijd]

Writers Unlimited 2012: Surinamers dromen altijd!

2012-01-25T18:48:00.004+01:00

door Stuart Rahan

Den Haag - De één is angstig, de ander wil een perceeltje aan de Saramaccarivier met een hangmatje en voor de derde ligt de toekomst van Suriname in de lucht. Drie verschillende dromen voor drie van origine Surinaamse schrijvers tijdens het literatuurfestival Writers Unlimited 2012. Karin Amatmoekrim, Sheila Sitalsing en Anil Ramdas hebben, onder leiding van presentatrice Noraly Beyer, hun dromen met het publiek gedeeld. Het uitgangspunt was de beroemde speech van dr. Martin Luther King “I have a dream”.

Deze zeventiende editie van het Winternachtenfestival had als thema “Keep on dreaming”, naar aanleiding van de verschillende crisissen, die de wereld momenteel doormaakt. Een economische crisis, een financiële crisis en de Arabische Lente. Een variatie op wat zich in Noord-Afrika afspeelt, was de discussie of er een ‘Hollandse Lente’ moest komen en hoe die zich zou moeten voltrekken. De schrijvers Kader Abdolah (Iran) en Tommy Wieringa (Nederland) stonden tegen over elkaar. Kader Abdolah vond de Nederlandse samenleving een eenheid, terwijl Tommy Wieringa de peroxide Geert Wilders als een splijtzwam bestempelde.

Vier Surinamers die droomden over hun ideale vaderland. V.l.n.r. Noraly Beyer, die het gesprek leidde, de schrijvers Sheila Sitalsing, Karin Amatmoekrim en Anil Ramdas tijdens de zeventiende editie van het jaarlijkse literatuurfestival in Den Haag, Writers Unlimited.

Satellieten en vliegtuigen
Schrijfster Karin Amatmoekrim heeft, met betrekking tot Suriname, angstdromen dat de huidige president Desi Bouterse nooit meer afstand zal nemen van het presidentschap. In haar gelezen column “De hoop en niet de verwachting”, ziet zij een herhaling van de jaren 1980 en 1982. Waar die angst nou precies op gebaseerd is, werd niet duidelijk. “Je kunt niet over Suriname praten zonder het niet over Bouterse te hebben. Ik hoop op een leider die Suriname verdient. Geen boef of drugsbaron.”
Toch blijkt in haar overpeinzing, de persoon van Desi Bouterse niet alle credits te hebben verloren. Amatmoekrim begrijpt heel goed dat Bouterse gekozen heeft voor verbeterde en intensievere samenwerking met het Caraibisch Gebied en zich niet meer richt op de traditionele samenwerkingsverbanden met Nederland en Europa.
Anil Ramdas noemde Cuba en Venezuela cynisch de partners van Bouterse in het Caraibisch Gebied. Volgens Amatmoekrim roept Ramdas maar wat aan de kantlijn, in plaats van zelf te participeren in de ontwikkeling van het land. “Ik begrijp Surinamers heel goed als zij dan roepen: Waar bemoei jij je mee.”
Volgens Ramdas ligt de toekomst van Suriname niet in de landbouw, mijnbouw noch in de bosbouw of de olie. “De toekomst van Suriname hangt in de lucht. In satellieten en vliegtuigen vol Surinamers die naar hun geboorteland terugkeren.” In zijn relaas, dat veel weg had van een anti-Suriname-pleidooi, kon Ramdas weinig zaken bespeuren die goed waren. Toch kan hij geen afstand nemen van zijn geboorteland, het land waar hij zijn eerste kus en vriendin heeft gehad. “Ik eigen mij dat land toe, maar Suriname is niet mijn droom.” In zijn bijdrage droomt hij dat Suriname de 21ste eeuw gaat halen. Leiders als ex-president Ronald Venetiaan ziet hij als mensen die bewust moderne ontwikkelingen hebben tegengehouden. Het land is niet meegegaan met IT en internetgebied.

Wet op zestigplussers
In een gesprek met een vriend, onderdirecteur van de posterijen in Paramaribo, kon Ramdas zich niet voorstellen dat de onderdirecteur de hele stad van WIFI kon voorzien maar het naliet. De reden lag volgens hem in het feit dat de man niet over technische en financiële middelen beschikte, niet de juiste functie bekleedde en zijn superieuren van het ministerie van TCT er geen oor naar hadden. “Suriname heeft geen dromers meer. Albert Helman en Frank Essed (foto rechts) waren grote dromers. Essed heeft het achterland opengelegd”, beperkt Ramdas zich. Zelfs zijn Surinaamse privé taxichauffeur moest het ontgelden. De man droomt van een rijk leven met de kweek van pitbulls. Maar elke keer als er een worp is, zijn de puppies binnen enkele dagen dood. Voor elke pup zou de taxichauffeur 900 Surinaamse dollars kunnen verdienen. “Hou op met je pitbullshit. Blijf de gewone taxichauffeur”, sneerde hij de man. Volgens Ramdas zou de overheid Surinaamse studenten in de gelegenheid moeten stellen een studie in het buitenland te voltooien. Bij terugkomst krijgt dan elke afgestudeerde een perceel met een huisje erop.
In de droom vergeet Ramdas echter, dat nergens ter wereld deze luxe vergeven wordt. In het rijke westerse Nederland bijvoorbeeld begint het gros van de afgestudeerden hun maatschappelijke carrière namelijk met het aflossen van hun studieschuld. Toch heeft de vermaarde Surinaamse schrijver één grote droom: Het aannemen van een wet die zestigplussers in Suriname verbiedt, zich verkiesbaar te stellen voor een politieke functie. “Wij willen geen bejaarde leiders die in het verleden leven.”

[uit de Ware Tijd, 24/01/2012]

Komende week: Curaçao Tumba-festival

2012-01-25T18:41:00.003+01:00

Hendrik de Windt, Rei di Tumba 2011

Behalve om jazz staat Curaçao ook bekend om het Tumba-festival. Dit cultureel festival is een belangrijk gebeuren en dient als voorloper op het grote Carnavalsfeest. Het is een vierdaags muziekfestijn waar de beste locale componisten, zangers en bands de competitie aangaan om uiteindelijk hun muziekstuk gekozen te zien worden tot het officiële Tumba-lied dat gedraaid zal worden bij de jaarlijkse Carnavalsoptocht.

Dit is niet zomaar een festival: het is een ongekende muzikale uitspatting! Het winnen van dit festival betekent voor de deelnemers erkenning van de meest getalenteerde musici over de gehele wereld. De winnaar wordt gekroond tot Rei di Tumba, oftewel Tumba-koning.

Dit jaar hebben 58 zangtalenten zich ingeschreven voor deelname aan het Tumbafestival. De muzikanten gaan de strijd met elkaar aan in zeven verschillende muziekformaties die, verdeeld over drie dagen, optreden. Op de vierde dag van het festival vindt de finale plaats en zal de Tumba-koning(in) worden gekozen. De Tumba-inschrijving vond zondag op feestelijke wijze plaats in het Curaçao Festival Center (CFC). Hendrik de Windt - de winnaar van vorig jaar - doet dit jaar ook mee.

Verder zijn er grote namen als Gilbert ‘Gibi ‘ Doran, Amos Balentin, Jozaine Wall en Jill Frans. Vorig jaar waren er 74 aanmeldingen. Daarvan gingen er 67 door. Manfred ‘Feco’ Gomes, de voorzitter van Assosiashon di Musiko I Artista di Korsou (AMAK), de organisator van het festival, is tevreden met het aantal aanmeldingen. “Het festival heeft nog recht van bestaan en wordt door deze nieuwe Tumba’s overeind gehouden”, vertelt hij.

Volgens de organisatie is de kwaliteit van het befaamde festival, dat dit jaar voor de 41ste keer wordt gehouden, de afgelopen jaren er enorm op vooruitgegaan. Dat komt deels door de uitstekende arrangeurs en de diepgang van de teksten. Het Tumba-festival vindt maandag 30, dinsdag 31 januari, woensdag 1 februari en vrijdag 3 februari (finale) plaats in het Curaçao Festival Center.

De term Tumba komt oorspronkelijk van het
woord ‘Tambú’. Aan het begin van de vorige eeuw,
begon Tumba als een dubbele dans in een tweevoudig ritme, waarin een verhalenverteller levensverhalen aan de muziek toevoegde. De slaven konden hierdoor hun dagelijks leed en frustraties uiten. In 1971 werd de Tumba dé muziek van het Curaçaose Carnaval, dat voor die tijd werd gedomineerd door Calypso en steelbands. Boy Dap de eerste Tumba-festival-winnaar, wordt als de ‘Tata di Tumba’ (vader van de tumba) beschouwd. Hij won als enige acht maal tot tumba-koning gekroond. Een andere belangrijke tumba-schrijver is Rignald Recordino, beter bekend als Doble R.

Dromen van Dieren: boek, cd, film, tekeningen

2012-01-25T18:27:00.005+01:00

De multi-mediacreatie Dromen van Dieren, een productie van Stichting Culturele Droomwevers, is voltooid. Het ABC-boek met cd omvat 26 liedjes, 26 versjes, 26 tekeningen en 52 animatiefilmpjes. Aan het project werkte o.a. Ed Hart mee. Filmtheater Kriterion stelt Droomwevers in de mogelijkheid om de eerste Amsterdamse vertoning van de 52 animatiefilmpjes van Dromen van Dieren op groot scherm te presenteren. De vertoning zal plaatsvinden op vrijdag 27 januari tussen 12:00 en 14:00 uur; de presentatie is in handen van Gerda Havertong.

Entree: volwassenen 5 euro, kinderen 1 euro
Adres: Filmtheater Kriterion
Roetersstraat 170
Amsterdam
Reserveren 020-623 1708

Surinaams regenwoud: weer 46 nieuwe diersoorten ontdekt

2012-01-25T17:21:00.007+01:00

Waterkever uit Venezuela die sterk lijkt op een nieuwe soort uit Suriname

Drie weken onderzoek in een oerwoud in het zuidwesten van Suriname heeft 46 nieuwe diersoorten opgeleverd. De meest opvallende nieuwe dieren zijn de 'cowboykikker', de 'gepantserde meerval' en de 'gekleurde sabelsprinkhaan'.

Drie afgelegen gebieden aan de Kutari- en Sipaliwini-rivier werden onderzocht. Hier zijn geen wegen en er komen nauwelijks mensen. In totaal troffen de onderzoekers van Conservation International ongeveer 1300 diersoorten aan in het oerwoud, waarvan er dus 46 nooit eerder waren gezien.

Eén van die 46 dieren is de 'gepantserde meerval' (foto hierboven). Bijna was deze vis in de pan beland, tot een van de onderzoekers het dier in de gaten kreeg en tot de conclusie kwam dat het een nieuwe soort is. De meerval heeft een pantser met scherpe punten. Volgens de onderzoekers geen overbodige luxe als je in een rivier zwemt samen met enorme piranha's.

Aansporen

De 'cowboykikker' heeft zijn naam gekregen vanwege een spoor op iedere hiel, dat lijkt op de metalen prikkers aan de hiel van de laars waarmee cowboys hun paarden aansporen. Ook vonden de onderzoekers een prachtig gekleurde sabelsprinkhaan (foto hieronder). Het is de enige sprinkhaansoort waarvan bekend is dat ze een chemische stof afscheiden om zichzelf tegen vogels en roofdieren te beschermen.

Het gebied bleek een paradijs voor entomologen, met prachtige en bijzondere insecten waar je maar keek. "Ik hoefde niet eens op zoek te gaan naar mieren, ze sprongen gewoon bovenop me", vertelt Dr. Leeanne Alonso. "Ook de andere onderzoekers waren onder de indruk van de grote diversiteit van vogels en zoogdieren in het gebied. Je kunt heel dichtbij de dieren komen. Een camera legde zelfs een jaguar vast op zo'n 100 meter buiten ons kamp."

Naast bijzondere diersoorten bestudeerden de onderzoekers ook rotstekeningen van de vroegste bewoners van het gebied. Uit recent onderzoek is gebleken dat er 5000 jaar geleden al mensen woonden in dit gebied.

[tekst van NOS.nl]

Lezing bij de UNA

2012-01-24T20:32:00.003+01:00

door Kimberly de Bruïne

Curaçao – De Universiteit van de Nederlandse Antillen (UNA) organiseert donderdag een lezing met de naam Environmental sustainability and asynchrony of time scales. Professor Jerzy A. Filar zal deze Engelstalige lezing geven voor iedereen die geïnteresseerd is in wetenschappelijke modellen.

De lezing zal onder andere gaan over klimaatverandering, degradatie van het milieu en duurzame ontwikkeling.

Modellen
Filar zal wetenschappelijke modellen uitleggen die onontbeerlijk zijn om de interacties tussen natuurkundige, biologische en economische variabelen te begrijpen. Ook zal hij enkele onderzoeksresultaten bespreken die ingaan op de uitdagingen die ‘sustainability’ (duurzaamheid) met zich meebrengen.

Ervaring
Professor Jerzy A. Filar is een professor van de Flinders University of South Australia. Hij heeft euitgebreide ervaring op het gebied van wetenschappelijke modellen. De lezing vind donderdag plaats om 20.00 uur. Iedereen is dan welkom om naar de aula van de UNA te komen om de lezing bij te wonen. De voertaal is Engels en toegang is gratis.

[van Versgeperst.com, 24-01-2012]

Jarig

2012-01-24T18:57:00.003+01:00

door Nina Jurna

Op Facebook schreef ik een paar dagen geleden: “Vandaag een beetje jarig. Precies een jaar geleden kwam ik vanuit Suriname in Rio de Janeiro aan met drie koffers en twee kinderen. Time flies!”

Een van mijn vrienden reageerde en vroeg zich af of we dit niet moesten vieren. Spontaan, zoals het ook in Suriname er aan toe kan gaan, zaten we een paar uur later met een groepje in een bar vlakbij de Copacabana aan de caipirinha. Mijn gedachten gingen terug naar die tocht, een jaar geleden, toen ik uit Suriname via Belem na een aantal uren vliegen voet op de bodem van ‘a Cidade Maravilhosa’ (de wonderbaarlijke stad) zette. Er is veel gebeurd en veranderd in dat jaar en toch, lukte het me om dat eerste gevoel en de sfeer van die periode weer op te wekken. Want ook nu voel je, net als een jaar geleden in dezelfde tijd, dat het begint te borrelen in de stad.

Nog een maandje en dan is het carnaval. Het grootste feest ter wereld. Een jaar geleden maakte ik het voor het eerst mee, die voorbereidingen en ik wist niet wat me overkwam. “Als dit de voorbereidingen, de repetities zijn, hoe moet het echte carnaval er dan wel niet uit zien?”, vroeg ik me verbijsterd af. Afgelopen zaterdag ging ik met mijn vriendin naar Chapeu Mangueira, een wijk hier in de buurt. “Ga maar op de muziek af dan weet je wel waar het feest is”, riep een agent aan wie we de weg vroegen.

In de verte herkende ik de sambahit van vorig jaar. Op televisie waren die middag al de eerste shows van de verschillende sambascholen. In talkshows laten muzikanten een tipje van de sluier horen. De echte nummers worden pas meer tegen carnaval op radio en televisie gedraaid. En dan is er de mulata. De mulata is de donkere sexy sambadanseres die in vol ornaat op super hoge hakken de snelle samba danst. De blanke presentator wordt er met de haren bij gesleept door de sexy danseres en moet nu ook meedansen. Een mooie sambadanseres moet volgens het Braziliaanse schoonheidsideaal behoorlijke heupen en billen hebben. Het valt me op dat haar benen vrij stevig zijn. Dit lijkt in het niets op de magere fotomodellen die ik een paar uur eerder op de televisie op de catwalk in Rio de Janeiro zag lopen tijdens de Rio Fashion week. Dat waren ook Braziliaanse vrouwen, maar voornamelijk uit het zuiden waar afstammelingen van Europeanen wonen, en ook het bekende topmodel Gisele Bundchen vandaan komt.

Zoals ieder jaar zijn er dan demonstraties van zwarte organisaties, omdat er nauwelijks een zwart fotomodel op de catwalk te bespeuren is. Je moet met een vergrootglas kijken tussen alle blonde uitgemergelde modellen om een gekleurd model te zien. De actiegroep Educafro, een zwarte organisatie, protesteerde in de media. Want in 2009 was er nog een verlicht quotum van 10 procent zwarte modellen dat mee moest doen op de catwalk, maar omdat dat niet meer verplicht is floreren er alleen maar blanke modellen. En dat in een land met de grootste zwarte gemeenschap buiten Afrika.

“We komen alleen maar in de spotlight tijdens het carnaval of een feest van de zwarte cultuur”, riepen de activisten boos. Helaas hebben ze gelijk. Want nu het eerste jaar er op zit valt het me ineens op dat ik op de sambafeesten, zoals dit weekend, weer veel meer donkere mensen zie. Ook bij straatfeesten op Copacabana valt het me op. Alsof ze nu, een kleine maand voor carnaval ineens uit hun schulp komen. Wat mij betreft, mag de volgende Rio Fashion week geïntegreerd worden met het carnaval. Misschien dat er dan eens echt wat kleur op de catwalk komt.

brasileirosdwt@hotmail.com

[uit de Ware Tijd, 17/01/2012]

Nieuwe tv-studio op Bonaire

2012-01-24T18:50:00.003+01:00

De grootste tv-studio van de ABC eilanden is op Bonaire gebouwd. De (tijdelijke) studio maakt het mogelijk om tv-opnames te maken voor de 1001 Proverbio TV show. Dit is een spelshow waarin basisscholen tegen elkaar zullen strijden op het gebied van spelling en spreekwoorden.

De drie shows, waaraan meer dan 150 basisschoolleerlingen en leerkrachten van Bonaire meewerken, zijn op worden zaterdag 14 en zondag 15 januari j.l. opgenomen.

De studio is dertien bij zestien meter. Het begon allemaal vorig jaar toen Fundashon Bon Kousa, samen met de Akademia Papiamento, het 1001 Proverbio boek publiceerde. Van dit boek is de gloednieuwe tv-show afgeleid. Het is de bedoeling dat met behulp van deze wedstrijd de kinderen van Bonaire meer interesse krijgen voor spreekwoorden.

Dankzij enthousiaste leerkrachten zijn de kinderen van Bonaire nu klaar om lastige vragen over spelling, de betekenis en het gebruik van spreekwoorden te beantwoorden. Bovendien hebben alle scholen een eigen toneelstuk en tekeningen over spreekwoorden gemaakt. In de afgelopen drie maanden heeft Bon Kousa de betrokkenheid en het enthousiasme zien groeien, want elke school wil natuurlijk winnen.

Benefietconcert Surinaams Conservatorium met Tania Kross

2012-01-24T10:55:00.007+01:00

door Ruth Nortan

Paramaribo - Wie zaterdag niet in de kathedraal aanwezig was, heeft een magnifieke uitvoering van het Surinaamse volkslied in haar oorspronkelijke uitvoering gemist. Het benefietconcert afgelopen vrijdag, ten bate van het Conservatorium met als bijzondere gast mezzosopraan Tania Kross, kon op geen betere wijze geopend worden.

Het werd opgeluisterd met prachtige muziek van de kinderen van de Kathedrale koorschool onder leiding van Albert Arens, studenten van het Conservatorium en de hoofdgast Tania Kross die met haar speelse blikken en uitdagende performance het publiek door verschillende emoties gidste.

De mezzosopraan Tania Kross verraste het publiek met elk van haar optredens. Foto: @ Cedric Cooman

“Het ving aan om klokslag half acht, geheel zoals we dat gepland hadden," vertelde Kathleen Bijlhout heel tevreden na afloop van het concert. Het concert, dat een samenspel was van de studenten en de in vergelijking met hen doorgewinterde mezzosopraan Tania Kross, is de trots van Conservatoriumoprichter dr. Ramon Williams.

Het programma dat gepresenteerd werd door Odette de Miranda bestond uit vier delen. Het eerste deel opende de operazangeres met zeven Spaanstalige nummers van Manuel de Falla. Daarna traden de kinderen op van de Kathedrale koorschool. Evenals het publiek was ook Odette de Miranda onder de indruk van hun zingen dat zo schoon klonk als engelengezang. Opmerkelijk mooi was de bijdrage van Arturo den Hartog. Hij zong een duet met Tania Kross om bij weg te dromen. Bij de introductie van de Kathedrale koorschool was het diezelfde Den Hartog die de harten van vele toehoorders gevangen hield. Met de zeer gevoelige vertolking van Panis Angelicus van Cesar Franck in een duet van Tania Kross liet den Hartog menigeen wegdromen.

Links: Dit is niet Ramon Williams, maar Manuel de Falla.

De Conservatoriumstudenten lieten zich ook niet onbetuigd. O mio babbibo Caro van Giacomo Puccini werd op voortreffelijk wijze vertolkt door studente Louise. Better, een eigen compositie van de tweeling Jeangu en Xillan Macrooy in een geheel andere stijl, was een aangename variatie op het programma. Bohemian Rhapsody van Freddy Mercury was een absolute topper. Tot slot van de avond zong Kross een viertal nummers en besloot met een liefdeslied Bess, you are my woman now met bloedverwant pater Esteban Kross met wie zij eerder op de avond ook een duet ten gehore bracht.

Kross pleit voor herintroductie van muziek in het basisonderwijs. “Kinderen worden daar beter van, dus waarom zou je het niet doen. Ze kunnen er beter door gaan leren, vanwege het begrip van de complexiteit die ze meekrijgen in de muziek. De hersenen worden door het beoefenen van muziek geprikkeld om beter te functioneren. Dus waarom niet.”
“Ik ben tevreden over hun presentatie van vanavond”, aldus Kross. De muziekstukken werden door Albert Arens en Jan Paul Grijpink op de piano begeleid. Laatstgenoemde begeleidde alle stukken van Kross en Dr. Williams zei op grappende wijze dat hij ook Grijpink probeert te ‘strikken’ om docent te worden aan het Surinaams Conservatorium. Namens een ieder bood Williams Kross een prachtige rode roos aan als blijk van waardering en in hout gegraveerd het symbool van het Surinaams Conservatorium de Heliconiabloem (Palulu).

Ter ondersteuning van het Conservatorium werden op deze avond rode rozen verkocht, die grif werden gekocht door het publiek. De opbrengsten van deze succesvolle avond zijn voor het Conservatorium, dat nu al haar goede kanten laat zien. De talenten die Suriname rijk is, worden op dit instituut gecultiveerd.

[naar de Ware Tijd, 23/01/2012; geheel herschreven]

Foto rechts: @ Monica van Kempen

New film: Philippe Niang's Toussaint Louverture

2012-01-24T10:16:00.002+01:00

The long overdue film of Haitian revolutionary Toussaint Louverture, directed by Philippe Niang, is produced and will be aired on the network France 2 in February or March 2012.

Jimmy Jean-Louis stars as the title character in what will be a 2-part TV-movie, and he's joined by French actresses Aïssa Maïga (Paris, Je T'Aime, Bamako) as Toussaint's wife, Suzanne, and Sonia Rolland (Moloch Tropical, Midnight In Paris) as Marie-Eugénie Sonthonax, wife of abolitionist L.F. Sonthonax

Kreylicious (the hub for young, upwardly mobile Haitian-Americans) interviewed Haitian born star Jimmy Jean-Louis about the film. Some snippets of the interview.

How did you get involved?
The producers contacted me. You have to understand they have tried to make this movie for the past 20 years. And Danny Glover tried to make this movie for the past 15 years. And many other names have tried to make it. It was a long overdue movie. I was called by the producers to play the role, because they felt I fit the character. I had to do a lot of exercises. I had to learn how to ride a horse. I took lessons for a couple of months. [I had to learn how to] do sword-fighting. I took lessons in California and France.

Why was the movie filmed in Martinique and not in Haiti? A lot of people feel it would have brought a lot of publicity to Haiti, and it only seemed natural that it should be filmed in Haiti and not another island.
Haiti falls short on some requirements. I think the production tried, but it’s difficult to get insurance to insure a place like Haiti right now. From what I’ve been told, that’s one of the reasons why we couldn’t go there and shoot. The structure in Haiti is not the best either. Electricity. The roads are still pretty bad. As a Haitian, I would love to have shot it there.

Check out the full interview at http://kreyolicious.com

The film is produced by the Martinique based production company Eloa Prod

Juryrapport en dankwoord G.H. ’s-Gravesande-prijs 2011 voor Stichting Perdu

2012-01-24T10:00:00.006+01:00

Juryrapport

Perdu, de Amsterdamse literaire stichting met een nationale uitstraling, presenteert in een intiem theater eigenzinnige programma’s, die gekenmerkt worden door een hoge kwaliteit en een internationale blik op ontwikkelingen in de literatuur. Het werk van Perdu getuigt van een liefde voor poëzie die zich niets gelegen laat liggen aan de waan van de dag. En poëzie betekent binnen Perdu veel meer dan teksten met veel wit. Poëzie staat ook voor een tegenstem, een alternatief, een manier van denken.

In Frankrijk spreken ze graag van de ‘Exception Française’: ze doelen daarmee op datgene wat Frankrijk anders doet dan de rest van de wereld. Naar analogie daarvan zouden we Stichting Perdu de Exception Perdienne kunnen noemen. Want dit is een waarlijk uitzonderlijke plek, een witte vlek op de kaart van een commerciëler wordende literaire wereld.

Vanaf het eerste begin, een boekhandel in de Pijp in 1984, tot de meest recente poëzie-avond in het mooie pand aan de Kloveniersburgwal, is Perdu bijzonder geweest. Een uitzondering op de groeiende massacultuur, een uitzondering op de ontwikkeling waarbij studenten zich steeds minder bekommeren om boeken, laat staan poëzie, en een uitzondering op de vele goedbedoelde initiatieven die op den duur ten onder gaan aan geldgebrek of aan een tekortschietende organisatie.

Maar dit is geen prijs voor goede bedoelingen alleen. Wat hier tevens bekroond wordt is een constante kwaliteit. De Stichting Perdu, met haar uitgeverij, boekhandel en Avondenredactie, bestaat – dank zij de inzet van honderden onbetaalde poëzieliefhebbers door de jaren heen – al 27 jaar met een eigengereide programmering en onconventionele fondskeuze. De zaal zat niet altijd vol, het honorarium was niet altijd hoog, maar toch zal het moeilijk zijn een Nederlandse dichter te vinden die niet met trots en plezier heeft gepubliceerd of opgetreden bij Perdu, waar talenten werden ontdekt en gekweekt, en waar de uithoeken van de literatuur worden verkend.

Het bestuur van de Jan Campert-Stichting is verheugd om de ’s-Gravesande-prijs te kunnen uitreiken op waarlijk Perdistische wijze: niet aan een persoon, zelfs niet aan een groep, maar aan een aanhoudend spoor van volharding, kritisch vermogen, grote liefde voor het woord, en onbaatzuchtigheid. Voor Chris Keulemans als oprichter tot Matthijs Ponte nu, en voor iedere postzegelplakkende, foldervouwende, boekenverkopende, rodewijnschenkende, stoelensjouwende Perdist tussen hen beiden in.

Debat in Perdu bij de presentatie van Voor mij ben je hier; nieuwe verhalen van Surinaamse schrijvers (2010)

Dankwoord

Het geschenk, met dank
Matthijs Ponte, coördinator Stichting Perdu

In de openingsscène van Plato’s Timeus geeft Socrates zijn gesprekspartners aan zo ingenomen te zijn met het feit dat hij door hen is uitgenodigd met ze in gesprek te gaan dat hij zich voor de gelegenheid feestelijk uitgedost heeft. Verheugd bereidt hij zich voor op het in ontvangst nemen van hun door Socrates als ‘geschenken’ beschouwde woorden. Het geconcentreerde, weloverwogen gesproken en geschreven woord, de kritische redenatie als een geschenk, dat is wat ik wekelijks ervaar als ik in Perdu literaire programma's meemaak.

Hoe dankbaar ik ook ben, het is vreemd een dankwoord te schrijven voor een geschenk dat uit waardering voor die wekelijkse geschenken voortkomt. Vreemd, omdat ik Perdu niet ben. Perdu is een groep mensen, een zich constant vernieuwende verzameling vrijwilligers, sprekers en bezoekers, die, meen ik, de wekelijkse reflecties en onderzoeken als een geschenk ervaren en elkaar daarin vinden. Er zal niet eerder een literaire prijs uitgereikt zijn die in één klap zo’n schare aan dichters en programmamakers bekroonde. Het nieuws dat Stichting Perdu de G.H. ’s-Gravesande-prijs uitgereikt zou krijgen leidde dan ook tot een bijzonder schouwspel: een collectieve felicitatie, een uitbundig kakofonisch dankwoord. Iedereen feliciteerde en bedankte iedereen, digitaal, telefonisch en in levenden lijve. Dat schouwspel was het eigenlijke dankwoord, dat ik hier helaas niet kan reproduceren of vertalen. Ik zou in plaats daarvan kunnen volstaan met het opdissen van de indrukwekkende rij namen van mensen die nu en in het verleden Perdu vormgegeven hebben, maar ik vrees dat de lijst nooit volledig zou zijn. In plaats daarvan kan ik daarom slechts een bescheiden poging doen datgene wat hen bindt te verwoorden.

Ik beschouw Perdu als een besluit. Een besluit om bij elkaar te gaan zitten en de verdieping en reflectie op te zoeken. Een besluit dat voortkomt uit een haast grenzeloze liefde voor en toewijding aan dat curieuze, veelzijdige en ambigue genre: de poëzie. Een besluit, ook, dat gestoeld is op het besef dat de vraag naar de aard en mogelijkheden van de poëzie constant opnieuw en anders gesteld moet worden. Een besluit dat zegt dat dit onderzoek nooit afgelopen is en dat er geen einde komt aan de interpretatiemogelijkheden van haar producten. Dat het bereik ervan niet bepaald kan en mag worden door landsgrenzen en dat het zinnig is om poëzie te toetsen en spiegelen aan andere genres en vertogen. Dat besluit is inderdaad, zoals het juryrapport constateert, gevrijwaard van de ‘waan van de dag’. Het gaat op zoek naar een taal die buiten, naast en met de alledaagse bestaat om daar te kijken wat er ook nog zegbaar is. Het zoekt de grenzen van dat zegbare op om eens rustig te kunnen bezien wie en wat er achter die grenzen verborgen ligt. Perdu is daarom altijd ook een politiek besluit geweest, iets dat wellicht in haar beginjaren, de jaren tachtig, minder uitzonderlijk was dan het nu geworden lijkt.

Dit collectieve besluit de taal blijvend te onderzoeken en daarvoor als uitgangspunt de poëzie te nemen brengt inmiddels bijna dertig jaar mensen bijeen, een feit dat met recht ‘bijzonder’ genoemd mag worden. Poëzie is voor die enorme groep mensen nooit een vrijblijvend genre geweest. Wel blijkt het, althans voor mij, een merkwaardig rijke en kritische geschenkmachine te zijn, die in die boekhandel met dat theatertje aan de Amsterdamse Kloveniersburgwal wekelijks wordt aangezet. En dat zal blijven gebeuren. Ik beschouw deze prijs als een belangrijke steun in de rug, in een tijd waarin de ruimte voor geconcentreerde reflectie op een marginaal genre als de poëzie alles behalve vanzelfsprekend is. Het is een belangrijk, veelzeggend geschenk.

Ik dank u daarvoor hartelijk, namens al die mensen die Perdu maken en gemaakt hebben tot wat het is, en nodig u graag uit uw eigen geschenken in Perdu in ontvangst te komen nemen. Er is genoeg voor iedereen.

Matthijs Ponte (1982) is dichter, filosoof, zakelijk coördinator van Stichting Perdu, medewerker van de Werkgroep Caraïbische Letteren en onderdeel van het collectief Schijnheilig. Hij schreef stukken voor ondermeer deReactor.org en het literaire tijdschrift DWB en maakte programma’s voor Perdu en Schijnheilig.

Surinaamse artiesten willen eigen vereniging

2012-01-23T17:44:00.005+01:00

De Surinaamse artiesten willen een eigen vereniging, die kan opkomen voor hun belangen. Zij vinden dat hun belangen door Stichting Auteursrechten Suriname (SASUR) niet worden behartigd. Morgen komen de artiesten bij elkaar in theater Unique om een discussie te voeren voor het oprichten van een organisatie, die ervoor moet zorgen dat de Surinaamse artiesten zowel nationaal als internationaal bekendheid krijgen.

De organisatie moet erop toezien, dat de belangen van de artiest behartigd worden op zowel nationaal als internationaal gebied. Ook moet de organisatie een commissie hebben, die ervoor zorgt dat er geen sprake is van piraterij op de muziekmarkt. Met piraterij bedoelen de artiesten, dat er in het maken van een CD duizenden US dollars geïnvesteerd worden en dat deze door een lekkage aan het materiaal voor een zacht prijsje wordt verkocht op de markt. Henry Ceder, één van de Surinaamse artiesten, zegt dat de huidige organisatie, met name de Stichting Auteursrechten Suriname (SASUR), hier niets aan doet.

Hij zegt ook nog dat de commissie van toezicht van SASUR niet deugt, omdat er geen artiesten in zitten, terwijl dat zo had moeten zijn. Volgens hem kijkt de organisatie tot bijna niet naar de Surinaamse artiesten. Ceder zegt dat SASUR een onduidelijke organisatie is en dat artiesten geen vertrouwen hebben in een onduidelijke organisatie. Hij zegt niet tegen auteursrechten te zijn maar wel tegen SASUR. Ook Michael Deira van de muziekgroep Aptijt zegt dat de belangen van de Surinaamse artiest niet behartigd worden. Hij zegt al jaren bij BUMA STEMRA ingeschreven te zijn en daar wel zijn royalty’s te hebben ontvangen. In een gesprek met De West zei hij dat SASUR ook voor BUMA STEMRA gelden heeft geïnd maar dat hij nog geen ene koperen cent aan royalty’s heeft ontvangen. Deira zegt helemaal geen vertrouwen te hebben in SASUR. “Hoe wil een organisatie mediahuizen monitoren als zij niet met een meetinstrument verbonden zijn aan al die mediahuizen,” zegt Deira. Hij en Ceder hebben beiden vanaf dag één aan de voorzitter Prem Ramlal van SASUR gezegd dat hij moet beginnen met het indammen van illegale CD-verkoop maar volgens hen is Ramlal te koppig en heeft niet naar hun geluisterd. Wat zij heel erg vinden is dat er ook geen vaste tarieven worden gehanteerd door SASUR . De beide artiesten geven toe dat ze de organisatie niet afkeuren maar wel de werkwijze. Op de vraag wat er zondag verwacht wordt hebben beide muziekmakers gezegd dat hun mede-collega’s met hun wensen en grieven moeten komen. De artiesten worden tevens ondersteund door de Vereniging van Show Organisatoren (VSO) en de Vereniging van Radio- en Televisiestations Suriname (VRTS). Deze organisaties hebben momenteel een persstilte in acht genomen, maar zullen toch hun bijdrage leveren door het hele programma van zondag live via 20 radiostations uit te zenden.

[uit de West, 21-1-2012]

Artiestenbijeenkomst overheerst door Sasur-vraagstuk

door Milton Hubard

Paramaribo - Hoewel initiatiefnemers gisteravond de nadruk poogden te leggen op de oprichting van een vereniging voor artiesten, grepen vele aanwezigen deze kans om hun mening te geven over de recente ontwikkelingen met betrekking tot het Sasur-vraagstuk.

Terwijl Sasur momenteel in conflict is met showorganisatoren, radio- en televisiestations zouden artiesten zich volgens de initiatiefgroep alvast moeten bundelen, zodat zij gemeenschappelijke vraagstukken, waaronder auteursrechten, samen kunnen bestrijden.
“Ik kijk niet naar Sasur, omdat ik er zeker van ben dat Sasur de belangen van de Surinaamse artiesten nooit gaat kunnen behartigen”, zegt omroeper Cyrano Dankoor. Terwijl artiest Jurgen “Jogga” Kartidikromo er anders over denkt. “Eigenlijk moeten wij als artiesten aan de kant van Sasur staan. Ik ben niet tegen Sasur, maar wel tegen hun werkwijze”, zegt Jogga. De sprekers waren het er echter wel allemaal over eens dat het nu de tijd is dat artiesten zich in een organisatie gaan bundelen, zodat die als een gesprekspartner kan fungeren. “Anders gaan mensen over u beslissen zonder u te betrekken”, zei initiatiefnemer Henry Ceder tijdens zijn introductie.

De muzikanten, zangers, componisten, muziekarrangeurs, -producenten, andere artiesten en muziekliefhebbers kwamen in Theater Unique bij elkaar om van gedachten te wisselen over de bundeling van Surinaamse artiesten. De werkgroep onder leiding van Ceder wil met de ideeën van de participanten richting geven aan de organisatiestructuur en samen met hen doelstellingen vormen.
Ceder is blij met de opkomst en tevreden met de participatie van de toekomstige leden. Hij wil binnen twee weken weer een ontmoeting plannen. Jogga kijkt uit naar de oprichting van een “stabiele vereniging”.
Hij vermoedt dat veel artiesten niet zijn komen opdagen, omdat zij door de vele steeds mislukte pogingen tot bundeling minder vertrouwen hebben in dergelijke initiatieven. Zangeres Helianthe Redan juicht het idee van een artiestenvereniging ook toe. Zij wil “met alles in zich” de op te richten vereniging ondersteunen. Onder de aanwezigen bevonden zich ook parlementariër Rabin Parmessar, SRS-topper Guno Ravenberg, Producer Lesley Leeflang, zangers Michael Deira, Ruben “Stoffy” Muringen en Dino “Damaru” Cantenburg”.
De Vereniging Radio en Televisie-bedrijven (VTRS) en Vereniging van Surinaamse Organisatoren vergaderen morgen weer over de situatie en zullen dan beslissen wat hun volgende stap is.

[uit de Ware Tijd, 23/01/2012]

Zekerheid van twijfel: Nederlandse en Argentijnse rijkdom

2012-01-23T16:17:00.005+01:00

Op 13 februari organiseren de KNAW en het NIBA een symposium Zekerheid van twijfel: Nederlandse en Argentijnse rijkdom.

Voor de Argentijnse schrijver Jorge Luis Borges is de twijfel de basis van de intelligentie. Een opvallende stellingname voor iemand die komt uit een land waar in het dagelijkse leven de stelligheid juist lijkt te zegevieren. Argentinië kent grote culturele rijkdom en kent een van de belangrijkste wetenschappelijke tradities op het Zuid-Amerikaanse continent. Daarom organiseert de KNAW in samenwerking met het Nederlands Instituut in Buenos Aires (NIBA) een bijeenkomst over de culturele en wetenschappelijke raakvlakken tussen Nederland en Argentinië.

Het NIBA tracht de verschillende aanwezige activiteiten te bundelen en nieuwe te ontplooien, door een platform te bieden ter stimulering van wetenschappelijke en culturele uitwisseling tussen beide landen. De bijeenkomst zal dan ook plaatsvinden in aanwezigheid van vertegenwoordigers van de Argentijnse ambassade.

Programma

15.30 uur Ontvangst
16.00 uur Welkom door dagvoorzitter Bram Buunk (hoogleraar Rijksuniversiteit Groningen, KNAW-lid en lid Raad van Advies NIBA)

Hub Hermans (hoogleraar Rijksuniversiteit Groningen, Erasmus Mundus Europlata) over internationale uitwisseling tussen Argentinië en Europa, getrokken door de Rijksuniversiteit Groningen. Wat kunnen we van elkaar leren?

Han Ligteringen (emeritus hoogleraar Technische Universiteit Delft) over haveninfrastructuren en onderzoek daarnaar: wat zijn de verschillen tussen Nederland en Argentinië?

Sandra Rottenberg in gesprek Pieter Muysken (hoogleraar Radboud Universiteit Nijmegen en KNAW-lid) over de plaats van de indianen en hun taal binnen de Argentijnse nationale identiteit.

Muzikaal intermezzo in samenwerking met Codarts: Santiago Cimavilla (bandoneon) en Marcos Di Paolo (gitaar)

Pauze

Rudy Rabbinge (emeritus hoogleraar Wageningen Universiteit en KNAW-lid) over de noodzaak van continu onderzoek naar duurzame ontwikkeling en voedselzekerheid, met Argentinië als groot agrarische producerend land en Nederland een van haar grote afnemers.

Sandra Rottenberg in gesprek met Bram Buunk (hoogleraar Rijksuniversiteit Groningen) over de uitzonderlijke positie van de psychologie in Argentinië en de culturele verschillen en overeenkomsten tussen Nederlanders en Argentijnen naar aanleiding van zijn onderzoekservaring in Argentinië.

Muzikaal intermezzo in samenwerking met Codarts: Santiago Cimavilla (bandoneon) en Marcos Di Paolo (gitaar)

19.30 uur Afsluiting en borrel met een Argentijns tintje

Datum en tijd: 13 februari 2012, 16.00 uur - 20.30 uur
Plaats: Trippenhuis, Kloveniersburgwal 29, 1011 JV Amsterdam
U kunt zich aanmelden via het elektronische aanmeldformulier.

Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen
Het Trippenhuis
Kloveniersburgwal 29
Postbus 19121
1000 GC Amsterdam
Telefoon 020 5510747
Fax 020 620 4941
www.knaw.nl

Jörgen Raymann: Al lang geen rolmodel meer

2012-01-23T16:06:00.002+01:00

door Jeroen Dirks

Hartstikke druk is hij, Jörgen Raymann. De cabaretier, theatermaker en tv-persoonlijkheid, is nu avond aan avond bezig met de reprise van zijn theatershow. Vanaf februari gaat zijn aandacht ook weer naar het tv-programma Raymann is Laat. En dan komt hij ook nog met een 'cursus' motivational speechen. Geen wonder dat Jörgen zijn plannen om ook in Duitsland door te breken even in de ijskast heeft gezet.

'Op mijn visitekaartje staat er gewoon Jörgen Raymann,' vertelt Jörgen in EuranetNL. Geen huizenhoge pretenties, hij is zichzelf. Misschien wel steeds meer. Dat is ook de reden dat hij vanaf eind mei even - een jaar op twee - stopt met theater. 'Gewoon. Om voor mezelf even een rustpauze te nemen. Ik doe het nu al achttien jaar - dat ik op de planken sta. Dat is echt seizoen in, seizoen uit. Dus ik denk: even wat minder, voordat er een soort theatermoeheid optreedt.'

Met tv gaat hij wel door. Televisie, zo wil Jörgen nog wel eens benadrukken, voor iedereen. 'Ik denk dat mensen uit zichzelf denken: het is een Surinamer, dus het is doelgroeptelevisie. Maar ik heb met alles wat ik heb gedaan, geprobeerd om een zo groot mogelijk publiek aan te spreken. Het is de pers die je probeert te bombarderen tot het zwarte geweten van Nederland. Dat heb ik ook heel lang toegelaten. Maar daar ben ik nu ook helemaal van afgestapt, hoor. Ik vind niet dat ik elke allochtoon moet verdedigen die over de schreef gaat - dat moeten ze vooral zelf doen!'

'Ik heb mezelf heel lang geroepen gevoeld als een soort rolmodel. Die roeping is nu weg, wat dat aan gaat. Ik denk: bekijk het allemaal en los het lekker zelf op,' vervolgt hij. Daar komt bij dat Jörgen zelf denkt dat hij milder is geworden. 'Dat heeft ook met de leeftijd te maken. Ik ben nu 45. Ik bedoel: mijn kinderen doen het goed op school en de universiteit. Dus ik heb het prima naar m'n zin. Mijn leven gaat heel erg goed. Dus ja, dan word je milder.'

Het gaat hem goed. En misschien is dat ook wel de reden dat het uitbreiden van zijn werk naar het buitenland nu niet meer speelt. 'Nou, ik heb er een hele tijd over nagedacht om bij de nonnen Duits te gaan leren om eventueel ook naar Duitsland uit te wijken. Maar ik heb gemerkt dat Nederland voorlopig groot genoeg is. Bovendien heb ik Suriname en de Antillen ook nog erbij - waar ik met mijn taal uit de voeten kan. En ik ben nu met een nieuwe carrière bezig. Ik ga me meer richten op het motivational speechen - mensen gaan motiveren. Het nieuwe werken. Het nieuwe 'ik'. Dat doe ik ook vanuit mijn eigen ervaring... Dus ik heb een nieuwe markt te ontdekken in Nederland.'

Jörgens vraag aan onze Euranerd Nikki Remkes is verrassend. 'Waaraan moet een land precies voldoen om lid te worden van Europa? Omdat het voor mij heel onduidelijk is.'

Nikki: 'Het moet zeker een Europees land zijn.' Verder wordt gekeken of de bureaucratie van een land de Europese regelgeving aan kan, de economie wordt 'getest' evenals het rechtssysteem - waarbij de suprematie van het Europees land moet worden erkend door het kandidaat-lid. 'En,' niet onbelangrijk, er wordt ook onderzocht 'of het land democratisch is.' Het Europees Parlement moet vervolgens instemmen met de toetreding, evenals alle parlementen van alle huidige EU-leden. Ook de bevolking van het toe te treden land zelf moet het er mee eens zijn en moet - bijvoorbeeld via een referendum - instemmen. Nikki: 'In Noorwegen ging dat bijvoorbeeld fout. Want alles was goed. Alleen de bevolking wilde niet.'

[van Euranet, 17.01.2012]

Suriname op doek

2012-01-23T12:50:00.003+01:00

door Désirée Martis

In het Natuurhistorisch Museum Rotterdam is zaterdag 21 januari een tentoonstelling geopend van de Rotterdamse kunstenaar Casper Hoogzaad. De tentoonstelling met als titel ‘Suriname’ verbeeldt de geheimzinnige wereld van exotische planten en vruchten uit het tropische bos van Suriname.

Casper Hoogzaad (foto rechts) verbleef afgelopen jaren regelmatig in het regenwoud in Suriname op zoek naar planten, vruchten en zaden om te schilderen. “Suriname fascineert mij zo omdat het oerwoud er nog zo puur is. Ik heb hier zuiverheid gevonden. Ook de bewoners van het land inspireren mij.”

Milieuvriendelijk
Tijdens zijn zoektocht in de binnenlanden van Suriname sloot Hoogzaad vriendschappen met Inheemsen en Marrons. Van hen leerde hij veel over hun rijke plantenwereld. Hij vond daar ook nieuwe grondstoffen voor de verf, die hij zelf maakt. De grondstoffen die Hoogzaad gebruikt zijn niet schadelijk voor het milieu. Aan een basis van eitempera en pigmenten voegt de schilder kristallen en mineralen toe afkomstig uit het regenwoud. Zijn schilderijen krijgen daardoor een mysterieuze gloed.

Een van de schilderijen van Casper Hoogzaad. Foto: Casper Hoogzaad

Herinnering aan het oerwoud

‘Ik schilder een fictieve plantenwereld, die de werkelijkheid aanraakt’, zegt hij over zijn werk. “Mijn schilderijen zijn een tastbare herinnering aan het oerwoud. De realiteit van mijn werk is dat ik schilder met de grond waarop ik sta. Suriname zit in mijn verf. Suriname zit in mijn schilderij."

Bij de expositie verschijnt ook het boek Suriname, met tekeningen en schilderijen van Casper Hoogzaad. (50 pagina’s, ISBN 978-90-813084-0-3). De tentoonstelling van Casper Hoogzaad in het Natuurhistorisch Museum Rotterdam duurt tot en met 15 april 2012.

[RNW, 22 januari 2012]

Eer voor Frank Martinus Arion

2012-01-23T12:39:00.003+01:00

Frank Martinus Arion is zaterdagavond in het zonnetje gezet tijdens het literair festival Writers Unlimited, voorheen Winternachten, in Den Haag. Op de bijzondere bijeenkomst waren ook ook de Curaçaose premier Schotte en de gevolmachtigd ministers van Curaçao en Aruba aanwezig.

Aanleiding om de schrijver naar Nederland te halen is de uitgave van Changá, de Papiamentstalige versie van zijn roman Dubbelspel. Daarom werd ook een vertaalspel gespeeld om de kennis van het Papiaments te testen. Onder leiding van Ruben Severina lieten Erik Molina (Bonaire), Olga Orman (Aruba), Gilbert Wawoe (Curacao) hun vertaling zien van enkele zinnen uit Dubbelspel. Als jurylid schoof deskundige Papiaments Igma van Putte aan.

De vertaalde zinnen werden vervolgens met die van Lucille Berry-Haseth uit Changá vergeleken. Het spel leverde de nodige discussies op onder de aanwezigen. De bijeenkomst kreeg een feestelijk tintje, omdat bleek dat Frank Martinus Arion en zijn echtgenote Trudi Guda 35 jaar getrouwd waren. Dochter Margi zong voor haar ouders onder andere Mi tin gana di mirabu, het op muziek gezette gedicht van haar vader, oorspronkelijk gezongen door Denise Jannah. Dit tot verrassing van de schrijver, die er even emotioneel van werd.

Op zondagavond werd Martinus Arion nogmaals in het zonnetje gezet. Hij werd erelid van de Haagse Kunstkring. Hij ontving het erelidmaatschap voor zijn schrijverschap en voor zijn magnum opus Dubbelspel in het bijzonder. Hij werd toegesproken door Igma van Putte (die inging op zijn gedichten), Walter Palm (die de thematiek van zijn romans besprak) en Jorge Labadie Solano.

[tekst deels van RNW, 22 januari 2012]

Foto's: @ Serge Ligtenberg

Literaire middag in Eik en Linde

2012-01-23T12:29:00.004+01:00

Op zondag 29 januari 2012 organiseert de Vereniging Vrienden van de Plantage een literaire mddag rond Surinaamse literatuur. Surinaamse voetballers zijn wereldberoemd. Surinaams eten mag er ook zijn. En zingen kunnen ze ook. Maar schrijven?

Na een korte inleiding van Ko van Geemert (auteur van Paramaribo brasa! – een literaire, culturele reisgids voor Suriname) komen twee vooraanstaande Surinaamse schrijfsters aan het woord: Plantagebewoonster Thea Doelwijt (van wie net de cabaretmusical Ons Kent Ons in première ging) en Karin Amatmoekrim (haar onlangs verschenen roman Het Gym werd lovend ontvangen). Na enkele vragen van de inleider lezen beide auteurs voor uit eigen werk. De aanwezigen zullen, zoals altijd, gelegenheid krijgen vragen te stellen.

Plaats: Café Eik en Linde, Plantage Middenlaan 22, Amsterdam, 14.30 uur
Toegang: gratis voor leden van de Vrienden van de Plantage, € 5,00 voor niet-leden (incl. 1 consumptie).

Na afloop is er gelegenheid een toast uit te brengen op het nieuwe (culturele) jaar (in de Plantage)!

Driehoeksreis

2012-01-22T21:21:00.001+01:00

Het Curaçaosch Museum presenteert in de weken van 29 januari t.m. 19 maart een overzicht van het grafisch werk van Bert Kienjet. Deze Leidse kunstenaar laat zich in zijn grafisch werk inspireren door de historische Driehoeksreis. Deze reis van Europa via West Afrika naar het Caraïbisch gebied en weer naar Europa werd in de 17de eeuw door de West-Indische Compagnie begonnen.
Deze reis wordt door Kienjet als metafoor gebruikt voor de uiteenlopende banden tussen Westerse, Afrikaanse en Caraïbische culturen. Kienjets werk bestaat uit tientallen portretten van ‘personages’ die de driehoeksreis bevolk(t)en.
Hierbij een voorproefje van de tentoonstelling van etsen, voorzien van korte onderschriften door Kienjet zelf. Door het groepsgewijs tonen van de portretten worden oude en nieuwe verhalen zichtbaar.

Chris Engels / portret van arts, schilder, dichter. schrijver, musicus en schermer Chris Engels, ets, 15 x 10 cm / Johannes de Laet / zelfportret als Johannes de Laet, ets, 15 x 10 cm

Papenhaat was het motief voor Leids Gomarist en WIC-scribent Johannes de Laet (1581-1649) om in 1634 de Heeren in Den Haag te verzoeken “tot bemachtinge van het eijlant Curaçao (…) ende van deselve plaetse den viant in West-Indien te infesteren”. Een omgekeerde, maar even religieus getinte, passie bracht Chris Engels 300 jaar later naar het eiland. In beide gevallen duurde de missie maar kort. Na 1648 gleed Curaçao af van strategisch bolwerk in de strijd tegen Spanje naar ellendig slavendepôt en Chris Engels veranderde binnen ’n jaar van katholieke missiedokter in kunstzinnige alleskunner. [Bert Kienjet]

Black out

2012-01-22T12:21:00.002+01:00

door Sharda Ganga

Ik was toch echt van plan om vandaag een lofzang te schrijven op de afhandeling van de stroomonderbreking van het vorig weekend in Paramaribo-Noord door de EBS. Ik was erg gecharmeerd van de professionaliteit waarmee men het allemaal had voorbereid, met al die vroege informatie en de tips voor klanten.
Omdat we het al zo vroeg wisten had ik die aangekondigde twintig elektriciteitsloze uren al helemaal gepland. De ijskast was leeg, de emmers gevuld met water en de laptop opgeladen, zodat ik in elk geval die zondag nog 4 uren kon werken. Daarna zou ik me voor de rest van de dag vermaken met een boek. En om 6 uur kon de laptop weer aan en konden de deadlines met gemak gehaald worden.

Ik keek hoofdschuddend naar de mensen die vonden dat ze een generator moesten aanschaffen om die 20 uren te overleven. Zeker niet hier gewoond tijdens de binnenlandse oorlog, dacht ik, of toen het stuwmeer gek deed een paar jaar geleden. En al die mensen die vluchtten naar een hotelkamer? Nou, die 80 dollar heb ik echt niet zomaar rond liggen. Mij zou die stroomonderbreking echt niets kosten. Integendeel, het zou me iets opleveren: rust en stilte. Ik verheugde me er bijna op.

Die positieve gedachtegang werd op vrijdag al wreed kapotgeslagen door mijn beveiligingsbedrijf. De klanten ontvingen een uitgebreide mail die neerkwam op: als je met je huisalarm wil leven gedurende de black out, hoest dan 55 US dollar op. Voor dat geld kwamen ze langsgereden, schakelden het alarm over op een (door de klant aangeleverde) autobatterij; en kwamen ze na afloop van de black out het systeem weer terugzetten op de normale aansluiting. Wilde je geen 55 dollars betalen, dan kwam men voor 40 US dollar je systeem uitschakelen om te voorkomen dat je apparatuur beschadigd werd door de lange stroomonderbreking. Wilde je helemaal niets doen, dan moest je maar bidden dat er niets gebeurde met die dure apparatuur. Andere mogelijkheden of instructies waren er niet.

Ik voelde me in het nauw gedreven. Zonder alarm tijdens een black out? Ik moest er niet aan denken. Maar ik kan me ook geen nieuwe apparatuur permitteren als er inderdaad iets kapot ging, dus niets doen was geen optie. Ik koos al tierend eieren voor mijn geld. Want die 20 minuten werk en die 3 meter kabel en die extra surveillance, dat was toch echt geen dienst van 55 USDollars? Dit was misbruik maken van een overmachtsituatie. Onfatsoenlijk, buitensporig, ongehoord, schandalig, onbeschaamd: ik kan nog even doorgaan.

Mijn humeur werd natuurlijk niet beter toen de black out 4 uren langer duurde dan aangegeven. Ik haalde de folder weer tevoorschijn. Had ik iets over het hoofd gezien? Stond er misschien “en de onderbreking duurt OP ZIJN MINST 20 uren? Tot OMSTREEKS 18.00 uur?” Maar nee, het stond er heel definitief: het licht gaat weer aan op zondag om 18.00 uur. Om half acht, toen de laatste oplaadbare lamp de geest gaf, begon ik te bellen naar de EBS. Na lang wachten nam een meneer op. Wanneer we weer licht zouden hebben? “Die informatie hebben ze me niet gegeven mevrouw”. Maar u bent het informatienummer van de folder! riep ik uit. “Ja, maar DIE informatie hebben ze me niet gegeven mevrouw.”

Om de tijd te doden ben ik gaan uitrekenen hoeveel mijn persoonlijke beveiliging mij kost. Dievenijzer. Alarminstallatie. Jaarlijkse betalingen aan het security-bedrijf. Auto-alarm. Garage. Die hoge schutting . Al die driedubbele sloten op mijn deuren. En wat zijn al die uren waard die ik niet op mijn terras kan doorbrengen ‘s avonds? Of schrijvend op een bankje in mijn (nog niet bestaande) tuin, zoals ik zo graag zou willen? Dat zou ik pas durven als ik waakhonden nam. Maar die kosten ook geld: eten. Wormkuren. Dierenarts.

Wat heeft de stroomonderbreking me dus uiteindelijk gekost? 55 US dollar tegen een koers van SRD 3.35, minstens één van ergernis opgevreten nier en een dag werkachterstand. Wat het heeft opgeleverd is een column die van lofzang tot klaagzang verwerd.

[uit de Ware Tijd, 21/01/2012]

Baanbrekende Surinaamse bosbouwkennis gebundeld

2012-01-22T12:12:00.003+01:00

door Eliézer Pross

Paramaribo - De rijkdom aan wetenschappelijke kennis die in Suriname sedert de zestiger jaren van de vorige eeuw is opgedaan op het gebied van duurzame bosbouw, is nu eindelijk vastgelegd in het boek Sustainable Management of Tropical Rainforests: The Celos Management System (CMS). Het gaat om baanbrekend werk dat internationaal wordt erkend en zijn verdiensten reeds bewijst.

“Het is inderdaad baanbrekend werk. Wij waren naar Brazilië in 2009 toen ik nog geen minister was. En daar mochten wij een groot bosbedrijf bezoeken dat geheel volgens het Celos Management Systeem werkt”, zei minister Simon Martosatiman van Ruimtelijke Ordening en Grond- en Bosbeheer (RGB) in gesprek met de Ware Tijd.

De bewindsman legt uit dat CMS, ondermeer, een strategie inhoudt waarbij bossen verantwoord worden geoogst en zodanig worden herbeplant dat er sprake is van “verbetering”. Het CMS-systeem is vooral in buurlanden en de regio bekend, en is over de jaren heen gezamenlijk ontwikkeld tussen Nederlandse en Surinaamse deskundigen. Het boek is de afgelopen vijf jaren voorbereid, en is tot stand gekomen uit de samenwerking tussen diverse organisaties als Tropenbos International Suriname, World Wildlife Fund (WWF) en het Centrum voor Agrarisch Onderzoek in Suriname (Celos).

Tijdens de officiële presentatie van het boek gisteren, waren naast Martosatiman en toppers van zijn ministerie, ook de Nederlandse Ambassadeur in Suriname, Aart Jacobi, de top van Celos, de Anton De Kom Universiteit van Suriname en ondernemers uit de bosbouwwereld aanwezig. De minister zegt dat er in Suriname vrij duurzaam wordt gewerkt in de bosbouwsector. “De meeste vernieling van bos vindt plaats in de kleinschalige goudwinning”, aldus de bewindsman die verder ervoor pleitte dat de onderzoekswerkzaamheden worden voortgezet.

[naar de Ware Tijd, 21/01/2012]

Museum van Antigua & Barbuda

2012-01-22T11:05:00.002+01:00

In 1985 opende dit kleine museum zijn deuren in het oudste historische gebouw van St.John's (Old Court House uit 1750), en wordt beheerd door de Historical & Archaeological Society. Er zijn regelmatig tentoonstellingen te bezichtigen en er is een verzameling van voorwerpen van de Arawak Indianen te bekijken. Ook wordt er veel aandacht besteed aan de geschiedenis van de slavernij op het eiland. Je vindt hier informatie over de geschiedenis van Antigua, vanaf de geologische geboorte tot de politieke onafhankelijkheid van het eiland.

Museum of Antigua & Barbuda
Long Street
St.John's
Antigua
Tel. +1 268 462 1469
E-mail: museum@candw.ag

Joy Wielkens zoekt haar vader met theaterstuk

2012-01-22T00:41:00.004+01:00

door Peggy Brader

Kleinkunstenaar Joy Wielkens (31) heeft een groot verlangen: haar vader vinden die ze nooit heeft gekend. Met haar voorstelling Papa was a Rollin' Nobody probeert ze hem te vinden. Daarnaast wil ze een stem geven aan kinderen van afwezige vaders.

Helaas, het komt in Caribische families maar al te vaak voor. Kinderen die alleen met een moeder opgroeien. Vader buiten beeld. Voor Joy (Surinaamse moeder, Arubaanse vader) was dit voldoende inspiratie geweest om haar derde solovoorstelling Papa was a Rollin' Nobody te maken. "Hij is een nobody voor mij, want ik ken hem niet en ik weet niet wie hij is. Vandaar deze titel.'

Waar gebeurd
Desondanks is Wielkens goed terecht gekomen, dat heeft ze maar al te vaak gehoord. Maar toch, het blijft knagen. Waarom verdween haar vader uit haar leven? Ze zag hem slechts twee keer. Te vaag en te lang geleden om hem nog helder voor de geest te halen. Ze hoefde haar fantasie nauwelijks te gebruiken voor Papa..., want haar jeugd is boeiend genoeg om de voorstelling helemaal autobiografisch te maken.

We maken kennis met Joy, haar moeder en zus. Het zijn de jaren 70 en 80 in Amsterdam Osdorp. Het geploeter van haar moeder om het hoofd boven water te houden en het effect dat de afwezigheid van vader heeft op het hele gezin. De kinderen kwamen niets tekort, maar kregen ook een flink pak rammel op z'n tijd. Iets wat herkenbaar is bij Caribische gezinnen.

Taboe
"In eerste instantie wilde ik dit onderwerp onder de aandacht brengen, ook bij mensen met een Caribische achtergrond," antwoordt Wielkens op de vraag wat ze wil bereiken met het stuk. "Het is iets waar niemand het echt over had. Het ging meestal over sterke vrouwen en moeders die de kar trekken. Dat is allemaal wel zo, maar ik denk dat we als kinderen ook wel iets gemist hebben door het feit dat we geen vader in de buurt hadden."

Stem van het kind
Het kind heeft ook recht van spreken, vindt Wielkens. Zonder dat het weggewimpeld wordt met uitspraken als 'ja, maar je bent toch goed terechtgekomen?' Of 'wat wil je nou, hij wilde je niet hebben, dus laat hem dan maar.' Tja, maar feit blijft dat dit het gemis niet wegneemt, is de ervaring van Wielkens.

Het kan best zijn dat haar vader geen aardige man is. Dat houdt Wielkens voor mogelijk. Toch vindt ze het jammer dat ze hem niet kent, zeker hoe ze de dertig is gepasseerd. "Ik besef dat ik als vrouw van 31 niet weet wát een vader is, terwijl ik misschien ook kinderen wil met een man."

Zoektocht
Met Papa... wil ze haar vader vinden, met het einde van haar toernee (eind januari) in zicht. Instanties die voor haar op zoek zijn, hebben tot nu toe ook geen resultaat geboekt. Na iedere voorstelling hoopt ze dat hij plotseling voor haar neus staat. Ook al weet ze niet waar hij woont of als hij überhaupt nog leeft. Maar dat hij reeds overleden is, daar gaat ze niet vanuit. Stel dat hij deze tekst leest of haar op de radio hoort? Dan wil Joy dat hij contact met haar opneemt. " Ik zou zijn hand willen schudden en hem in de ogen willen kijken. Ik wil graag de man zien die mijn vader is."

[RNW, 21 januari 2012]

Foto's: Achmed Peroti

Kross vertelt verhalen met haar stem

2012-01-22T00:32:00.003+01:00

door Tascha Samuel - Aveloo

Paramaribo - Meeslepend, intrigerend en een sprankelende aanwezigheid waren enkele van de woorden die men gebruikte om mezzosopraan Tania Kross te prijzen. We voegen er nog een paar bij. Briljant, imposant en een stem die onuitwisbaar in je geheugen blijft gegrift.

Elke spier, de lichaamstaal, haar vurige ogen die dramatisch boos of verleidelijk verliefd lonken, complementeerden haar indrukwekkende stem. De pianovirtuoos Jan-Paul Grijpink paste als een handschoen bij Kross. Zijn soms teder dan weer vurig pianospel was adembenemend.

De mezzosopraan Tania Kross wist met haar stem en lichaamstaal het publiek in beroering te brengen. (Foto: Cedric Cooman)

In de volledig gevulde Royal Ballroom van hotel Torarica gaf Kross gisteren haar eerste benefietconcert ter ondersteuning van het Conservatorium van Suriname. Onder de vlotte tong van MC Odette de Miranda werd de uit drie delen bestaande avond aan elkaar gesproken. Toen zij bij de eerste pauze aangaf dat de aanwezigen in de foyer rozen konden kopen voor Kross om aan het eind te gebruiken als lofoffer en bij het vragen van toegiften, stroomde men enthousiast naar buiten en kwam men minimaal met twee stuks de man terug. Na haast elk optreden sprong het publiek enthousiast op en applaudisseerde en floot luid. “Het is fijn dat we eindelijk wat kwaliteit te horen krijgen van internationale allure”. “Ik hoop dat ze weer komt”. “Ongelooflijk, ik wist niet dat iemand zo kon zingen”. Dat waren slechts enkele van de vele vleiende woorden vanuit het publiek.

Volledig
Heel bijzonder was het dat Kross zong zonder microfoon zong, maar de zaal toch volledig vulde met elke toon uit haar keel. Het enige ‘mindere’ was dat enkelen toch wel hadden verwacht dat Kross zou komen opdagen in een imposante galajurk, om het gevoel van ‘bijna in de opera’ te versterken. Maar dat mocht de pret niet drukken. Uitstekende belichting en met logistieke hulp van de Conservatoriumstudenten, verliep de avond op rolletjes en startte precies om 20.00 uur. Het kan dus wel! Aria’s uit opera’s van Monteverdi, Henry Purcell, Mozart, Rossini, Massenet en Georges Bizet passeerden de revue van barok tot de romantiek.

Verhaal
MC de Miranda vertelde elke keer weer waarover de aria’s gingen. Hoewel er gezongen werd in het Italiaans, Frans en Spaans was elk verhaal duidelijk. Muziek is werkelijk universeel want middels de dramatiek, het timbre van Kross haar stem, haar lichaamstaal wist zij elk verhaal tot leven te brengen. “Ik versta er niks van en toen ik werd uitgenodigd voor deze opera, dacht ik van bah! Maar ik ben echt onder de indruk. Ze vertelt gewoon verhalen met haar stem”, vond Richard die onophoudelijk applaudisseerde. Aan het eind van de avond, welke werd afgesloten met de bekende ‘Habanera’ uit de opera Carmen en enkele toegiften, ging iedereen in ieder geval met een interessante muziekervaring rijker naar huis.

[Dit is een bewerking van een bespreking, getiteld "Kross verteld verhalen met haar stem" in de Ware Tijd, 21/01/2012]

Toneel over Facebook en BlackBerry

2012-01-21T20:21:00.007+01:00

door Sabitrie Gangapersad

Paramaribo - Jongeren van de vereniging Rahemal Buiten staan vanavond weer op de planken met hun nieuwste toneelstuk Facebook aur BlackBerry ke madja. Het stuk, dat gaat over de gevolgen van de moderne communicatiemiddelen, ging op 13 december in stichting De Olifant in première en zal vanaf nu elk weekend in stad en district worden opgevoerd.

Overweldigend
“De eerste reacties waren overweldigend. Het publiek was spontaan, enthousiast en deed met alles mee. Sommige mensen lieten hun tranen de vrije loop tijdens zielige scènes en anderen sprongen op en dansten mee tijdens de leuke momenten”, memoreert Perdiep Dodah, schrijver en speler van het stuk. De jongerenvereniging Rahemal Buiten staat bekend om haar pakkende en actuele toneelstukken. Deze werden vroeger door Goeroepersad Nirandjan geschreven. Na zijn verscheiden heeft Dodah zich dit talent eigen gemaakt.

De inspiratie voor het nieuwe verhaal putte Dodah uit de vele mediaberichten over slechte studieresultaten als gevolg van internet en BlackBerry. “We zeggen niet dat Facebook en BlackBerry slecht zijn, maar jongeren moeten weten hoe ze ermee omgaan”, onderstreept Dodah de essentiële boodschap van het toneelstuk. Het verhaal gaat over een jong meisje dat zo opgaat in de snufjes van Facebook en BlackBerry dat ze haar studie achterwege laat.

Trouwen
Via Facebook leert ze een jongen kennen met wie ze zo snel mogelijk wilt trouwen. Uit angst dat bij weigering ze zichzelf van kant zal maken, huwen de ouders haar uit. Het leven bij haar schoonouders blijkt heel anders dan ze zich had voorgesteld. Doordat ze niet kan koken, noch bedreven is in de huishouding, krijgt ze het vaker aan de stok met haar schoonmoeder. De relatie met haar echtgenoot is ook niet wat ze had verwacht. Binnen de kortste keren pakt ze haar biezen en trekt weer in bij haar ouders.Daar blijven de verwijten niet uit. Een sprong van de Wijdenboschbrug, lijkt haar de beste oplossing. Gelukkig wordt ze op het juiste moment gered.
Het toneelstuk duurt tweeënhalf uur en is zeer illustratief met uigebreide ceremonies en humoristische momenten. Volgens Dodah zou iedereen Facebook aur BlackBerry ke madja zelf moeten zien. De groep treedt vanavond op het Kamal Dewaker voetbalveld te Beekhuizenweg Livorno op.

“We hebben in totaal tien opvoeringen tot en met midden maart gepland in Paramaribo, Nickerie, Saramacca, Wanica en Commewijne.” Het concept voor een ander toneelstuk heeft Dodah al in zijn brein. “Die [sic - red.] zal ook over een heel actueel onderwerp gaan namelijk: buitenvrouwen”.

[uit de Ware Tijd, 21/01/2012]

Alle foto's zijn van Facebook

Gastspreeksters bekend schrijfstersconferentie

2012-01-21T13:55:00.003+01:00

Van 8-12 mei wordt in Suriname de 13e conferentie van de Association of Caribbean WomenWriters and Scholars gehouden in samenwerking met het Instituut voor de Opleiding van Leraren en Schrijversgroep ’77. De conferentie met de titel The Caribbean, the Land and the People richt de blik, via het werk van schrijfsters, op het Caribisch gebied en op de mensen die deze regio bevolken Op de conferentie zullen ongeveer 50 presentaties worden gehouden door zowel buitenlandse als lokale sprekers. Zij zullen praten over de geografische ruimte als literaire ruimte, beeldvorming in kinderboeken, de publicatiewereld in het Caribisch gebied, de spanning tussen diaspora en land van herkomst, het land van herkomst als inspiratiebron, historische vrouwen en nog veel meer. Er zijn zeven schrijfsters uitgenodigd om een inleiding te verzorgen en een beeldend artieste die haar werk zal exposeren en een presentatie zal geven. Het gaat om Cynthia Mc Leod (Suriname), Sylviane Vayaboury (La Guyane; foto links), Joanne C Hillhouse (Antigua en Barbuda), Annie Paul (Jamaica), Rihana Jamaludin (Suriname/Nederland), Anouska Cock (Aruba), Paulette Smit (Curaçao/Nederland) en Kitling Tjon Pian Gi (Suriname). Vanaf februari kunnen lokale belangstellenden zich via het IOL inschrijven voor de conferentie. Vanaf volgende week zullen hiervoor de instructies op de website van het IOL worden gepost.

Jaar van de Surinaamse Poëzie

2012-01-21T13:23:00.002+01:00

Dit jaar is door de H.F. de Zielstichting uitgeroepen tot het jaar van de Surinaamse Poëzie. In samenwerking met o.a. Schrijversgroep ’77 wordt een aktiviteitenkalender samengesteld waarop poëtische evenementen worden vermeld. Er zullen 4 poëzie-avonden komen, waarvan één door Schrijversgroep ’77 wordt verzorgd op 25 juli 2012. Verder is ook in samenwerking met Schrijversgroep ’77 besloten op 10 mei, in het kader van de conferentie The Caribbean, the Land and the People, een Avond vol Poëzie te organiseren in Fort Zeelandia.

Andere activiteiten die op stapel staan zijn de verkiezing van ’s lands dichter en wedstrijden voor de jeugd. Ook lezingen en publicaties horen bij het programma. Vermeldingen voor de agenda kunnen worden doorgegeven aan de voorzitter van de H.H. de Zielstichting, dhr Johan Roozer.

2012 Jaar van de Draak

2012-01-21T13:20:00.001+01:00

Paramaribo - Chinees Nieuwjaar, ook bekend als het Lentefestival of Lentefeest, is de belangrijkste van de Chinese feestdagen. Het Chinese jaar begint op de tweede nieuwe maan na de zonnewende van 21 december. Dit kan niet voor 21 januari en niet na 20 februari gebeuren. Het wordt gevierd op de eerste dag tot en met de vijftiende dag van de eerste maand van de Chinese kalender. Dit jaar valt het op 23 januari.
Het Chinees Nieuwjaar wordt traditioneel gevierd met de draken- en leeuwendansen. Dit jaar is héél speciaal: het is het jaar van de draak. Volgens Jozef Ling Nget Tet van de vereniging Kong Ngie Tong Sang is de draak heel belangrijk voor de Chinese gemeenschap. Achter deze dierenriem schuilt een grote mythe en het is het belangrijkste dierenteken voor de Chinezen. Ook in Suriname zal het feest groots gevierd worden.

De Chinese vereniging had een verzoek ingediend bij de president om het Chinese Nieuwjaar te verheffen tot een nationale feestdag. Het verzoek is niet gehonoreerd. Ling Nget Tet zegt dat hij hoopvol is gestemd en het geloof heeft dat hun verzoek uiteindelijk toch wel zal worden gehonoreerd.

[uit Dagblad Suriname, 20/01/2012]

Peter Morris en de duivel

2012-01-21T13:01:00.005+01:00

Een sprookje over de duivel uit de Nederlandse Antillen

Er was een groot kaartspeler die Peter Morris heette. Op een zeer donkere avond had hij een ontmoeting met de duivel, die wist dat hij dol op kaarten was. Hij vroeg hem om een spelletje mee te spelen.

"Dat is goed," zei Peter, "als ik maar met mijn eigen kaarten mag spelen." Hij pakte zijn eigen spel en speelde met de duivel. Het ging beter, het ging slechter met Jack, maar uiteindelijk won hij al het geld van de duivel. De duivel zei tegen hem: "Kom me morgen om twaalf uur in de hel opzoeken om mij mijn geld terug te geven! Als je dat niet doet, neem ik je ziel."

Peter nam zijn ezel, een fles water en wat eten mee, hij reisde de hele dag maar er kwam geen eind aan de weg. Toen de zon al was ondergegaan zag hij een groot licht bij de berg. Hij volgde het licht en hij ontmoette een stokoud vrouwtje. Ze zei: "Mijn jongen, wat doe je zo laat aan deze kant van de wereld?" Hij antwoordde: "Ik heb wat geld van de duivel gewonnen, en nu moet ik het terugbrengen."

"Beste jongen, wat heb je met hem afgesproken! Heb je nooit gehoord dat hij de vader van de leugenaars genoemd wordt? Maar hij zegt dat hij drie dochters heeft, dat zijn dus mijn kleinkinderen. Ze komen elke ochtend naar de rivier om daar te baden. Morgen zul je drie duiven over de rivier zien vliegen, en ze veranderen in drie vrouwen. En een van die drie zal haar jurk op een andere manier opvouwen dan de andere twee. Als ze in de rivier zijn moet je haar jurk doorzoeken, en dan zul je een gouden ster vinden. Verberg hem, en als ze hem gaat zoeken moet je haar helpen. Dan doe je alsof je hem gevonden hebt. Als je dan met haar meegaat, zal zij je beschermen."

Zo gebeurde het: het meisje kwam, ze raakte haar ster kwijt en ze zei dat ze haar leven zou willen geven om de ster terug te vinden. Peter vroeg haar: "Wat ben je verloren?" en ze antwoordde: "Ik ben een ster kwijtgeraakt." - "En als ik hem vind, wat geef je me dan?" - "Zo'n grote gift, dat ik het je niet kan vertellen." Hij liep een stukje van haar weg, naar waar hij de ster verstopt had, haalde hem te voorschijn en zei: "Is dit soms wat je zoekt?"

Ze zei: "Ja," en daarna vroeg ze: "Waar ga je nu heen?" - "Ik ga naar de hel om de duivel zijn geld terug te geven." - "Hij zal je aan het werk zetten," zei ze, "het is mijn vader. Wat voor werk hij je ook wil laten doen, doe het niet. Blijf ervan af. Ik zal het wel voor je doen. Maar hij is laf, en je moet nooit laten zien dat je bang bent. Wees maar een beetje grof." En ze nam afscheid van Peter.

Peter volgde haar. Hij kwam bij de poort van de hel, liep de trap af en groette de duivel.

"Wel alle hellevuur en vervloeking! Kom hier en haal het zadel van mijn paard," zei die, "nou, kan je erbij?"

"Als het zes keer zover was," zei Peter, "zou ik mijn hand moeten uitsteken."

"Wel Peter, pak een stoel," zei de duivel. "Peter, toen je in die andere wereld was heb je ze vast wel horen zeggen: 'de duivel heeft me dit laten doen, de duivel heeft me dat laten doen.' En ik ben er niet eens in de buurt geweest. Peter, ik val ze niet lastig. En ze zeggen dat de hel heet is. Zou je een koelere en aangenamere plek dan hier willen?"

De dochter van de duivel zei tegen Peter dat hij niet stil mocht blijven zitten in zijn stoel, dat hij altijd moest blijven schommelen, omdat de duivel een duiveltje onder de stoel had verborgen om hem te verbranden. Om Peter te laten ophouden met schommelen veranderde de duivel het duiveltje in een kat. De stoel ging op de kat staan en de kat begon te klagen: "Miaaauw, miaaaauww."

"Peter, je verplettert mijn kat."

"Ik zou naar God gaan als ik jou kon verpletteren in plaats van je kat."

"Die naam wil ik hier niet horen," zei de duivel.

"Ik zou naar God gaan als ik jou kon verpletteren in plaats van je kat."

En de duivel riep zijn dochter bij zich.

"Ah, Lizzie. Lizzie, het lijkt erop dat je me tegenwerkt."

"Papa, als je dat zou willen, zou ik naar God gaan."

"Ach nee, mijn dochter. Pa moet de uitdaging van zijn dochter aangaan."

Hij vertelde zijn dochter dat ze elk een mooie taart moesten maken; maar Lizzie moest de mooiste maken. Hij ging ervan uit dat Peter de mooiste taart zou kiezen. Maar Lizzie zei tegen Peter dat hij niet de mooie taart moest nemen.

Er was een kapotte taart bij, en Peter zei: "Ik wil deze."

De duivel vroeg hem of hij, als hij een vrouw zou uitkiezen, ook een lelijke zou nemen. Peter antwoordde: "Ik maak zelf wel uit wat ik hebben wil. Jij kunt niet voor me kiezen, ik kies zelf."

De duivel zei: "Ah, mijn dochter Lizzie, het lijkt erop dat ik vandaag in de hel een goede tegenstander ontmoet. Maar ga in de kelder een fles van de heetste rum voor me halen, en ook een van de koudste. Geef dan de hete aan Peter en de koude aan mij."

En Lizzie bracht twee flessen, eentje was gevuld met rum, en de andere met water. Ze gaf het water aan Peter, en de rum aan haar vader.

Peter nam zijn glas, en schonk het halfvol.

De duivel vroeg: "Peter, kon je drinken toen je in de andere wereld was?"

En Peter zei: "Ik ben nog nooit iemand tegengekomen die meer rum op kon dan ik."

"Ik weet zeker dat je je meerdere vandaag bent tegengekomen."

Peter dronk zijn halve glas leeg. De duivel sprak: "Als een jongeman als jij een half glas op kan, kan ik als oude man een heel glas leegdrinken."

Hij vulde zijn glas en leegde het.

Peter zei: "Als een oude man als jij een heel glas op kan, zie ik niet in waarom ik als jongeman niet anderhalf glas kan leegdrinken."

"Als jij anderhalf glas op kan, snap ik niet waarom ik er geen twee op zou kunnen."

Peter zei: "Als een oude man als jij er twee op kan, zie ik niet in waarom een jongeman als ik er geen twee en een half zou kunnen drinken."

De duivel: "Als jij er twee en een half kan drinken, moet ik er drie op kunnen."

Peter: "Als een oude man als jij er drie op kan, zie ik niet in waarom een jongeman als ik er geen drie en een half zou kunnen drinken."

De duivel weer: "Als jij er drie en een half kan drinken, moet ik er vier op kunnen."

Toen hij zijn vierde glas geleegd had, viel hij achterover.

De dochter zei tegen Peter dat hij de wagen met goud moest vullen, zij kwam achter hem aan. Haar vader had twee nesten ganzen, het ene had drie eieren en het andere vier. Ze nam het nest met de vier, ze laadde de kar vol met goud en ze ging met Peter mee.

Toen haar vader bijkwam uit zijn roes, ontdekte hij dat Peter en zijn dochter er vandoor waren. Hij ging naar zijn kar en hij keek in het ganzennest. Hij vond slechts drie eieren, en zei: "Peter, kijk eens achterom en zie wie er achter je rijdt?"

"Ik zie iets zo klein als een vogeltje," zei Peter tegen de duivelsdochter.

"Dat is mijn vader," zei ze. Ze brak een ei en er ontstond een hoge berg. De duivel kwam bij de berg, brak ook een ei, en daardoor verdween de berg weer.

Het meisje brak haar tweede ei, en er kwam een grote, brede rivier uit.

De duivel brak een ei, en de bedding viel droog.

Zij brak een ei, en er waren ruige heuvels. De duivel brak een ei, en de heuvels verdwenen.

Nu had haar vader geen eieren meer, maar zij had er nog een. Toen ze achterom keek en hem zag, sloeg ze het stuk, en een gedeelte werd een rivier, een gedeelte werd een berg en een ander deel zee. Toen de duivel dat zag, ging hij terug naar de hel. Hij riep al zijn duiveltjes bij elkaar en riep: "Doorwerken, nikkers, geef ze d'r van langs, drijver." En hij ging naar de top van de berg en hij veranderde zichzelf in een haai. Dat is waarom ze zeggen dat een haai mensen eet - de duivel woont in hem.

Toen Peter thuiskwam bouwde hij een huis. En hij was verloofd met een vrouw, terwijl hij de dochter van de duivel bij zijn moeder achterliet. En toen de tijd van het huwelijk kwam, ging zij naar het feest. Voordat de plechtigheid werd voltrokken, kwam iedereen bij elkaar in het gastenvertrek, en het meisje vroeg of ze iets mocht zeggen. Iedereen vond dat goed. Ze zette een gouden haan en een gouden hen op tafel, en gooide een gouden graankorrel voor ze neer. De hen pikte de haan en ze zei: "Jij ondankbare nietsnut. Weet je nog dat ik mijn vader rum gaf, en jou water?" En ze gooide nog een gouden graankorrel neer, de haan wilde hem oppikken, maar de hen pikte hem weer, en zei: "Jij ondankbare nietsnut. Weet je nog dat jouw rijkdom komt uit het werk van mijn vader?" Peter zei: "Dames en heren, het is nu tijd dat ik u toespreek. Als u een oud slot had, en het was een goed en betrouwbaar slot, en u had de sleutel voor dat slot, en u kocht een nieuw slot, met de sleutel die daarbij hoort - zou u dan het oude slot weggooien?" En de gasten zeiden: "Nee, mijnheer Morris, want het oude gezegde luidt: nieuwe bezems vegen schoon." Hij nam de duivelsdochter tot vrouw en liet zijn verloofde achter...

* * * EINDE * * *

[uit Volksverhalenalmanak]

Rutte - Beatrix - Wilders

2012-01-21T12:46:00.005+01:00

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag

Datum 12 januari 2012
Pagina 1 van 2

Kabinet Minister-President
Binnenhof 19
2513 AA Den Haag
Postbus 20001
2500 EA Den Haag
www.rijksoverheid.nl

Onze referentie 3109518

Hierbij bied ik U, mede namens de minister voor Immigratie, Integratie en Asiel,
de antwoorden aan op de vragen van de leden Van Klaveren, Elissen en Wilders
(PVV) d.d. 9 januari 2011, nr. 2012Z00130.

DE MINISTER-PRESIDENT,
Minister van Algemene Zaken,
Mark Rutte

Pagina 2 van 2
Vragen onder nr. 2012Z00130
1.)
Bent u bekend met het bericht 'Beatrix draagt hoofddoek voor moskeebezoek Abu
Dhabi'(*)?
2.)
In hoeverre bent u het eens met de PVV dat de hoofddoek een symbool van
islamisering, onderdrukking en discriminatie van de vrouw is?
3.)
En realiseert u zich dat ons staathoofd op deze wijze de onderdrukking van
vrouwen legitimeert?
4.)
Had deze trieste wanvertoning niet voorkomen kunnen worden? Zo neen, waarom
niet?
(*) Elsevier, 8 januari 2012

Antwoorden
1. Ja.
2-4. Bij een bezoek van H.M. de Koningin aan een godshuis worden de
daarbij behorende kledingvoorschriften gerespecteerd.

Caraïbische schrijversportretten overgedragen aan Letterkundig Museum

2012-01-21T12:02:00.009+01:00

De eerste twee Caraïbische schrijversportretten gemaakt in opdracht van de Werkgroep Caraïbische Letteren zijn op vrijdag 20 januari 2012 in Den Haag overgedragen in permanente bruikleen aan het Nederlands Letterkundig Museum en Documentatiecentrum. Reportage volgt.
Een derde portret, van de Surinaamse dichter Shrinivasi wordt op dit moment gemaakt door de Antilliaanse kunstenaar Carl Ariza.

Portret van Michael Slory door Dhiradj Ramsamoedj

Portret van Elis Juliana door Tirzo Martha

Foto's: @ Jean van Lingen

Eerste naturistenresort op Curaçao

2012-01-21T11:56:00.005+01:00

door Leoni Leidel-Schenk

Curaçao – Het eerste (semi) naturistenresort op Curaçao is volgende maand open voor toeristen. Bij het resort, genaamd The Natural, wordt de keuze van gasten voor het wel of niet dragen van (zwem) kleding gerespecteerd. Het resort is te vinden bij het dorpje Willibrordus.

The Natural is opgezet door Paul en Hélène van den Boogaard. Het stel kwam volgens het Antilliaans Dagblad negen maanden geleden met hun kinderen naar Curaçao en begon met het verhuren van drie appartementen. Met een uitbreiding van vijf bungalows is het resort eind februari een feit.

Zwembad
De eigenaren benadrukken dat het niet de bedoeling is dat gasten de hele dag over het resort naakt rondlopen. Naturisme is mogelijk in en om het zwembad en op de zonneterrassen. Het is dus ook niet verplicht om zonder kleren naar het zwembad te gaan.

Vraag
Volgens het stel is er veel vraag naar een naturistenresort op Curaçao. “Vooral op de Nederlandse, Amerikaanse en Duitse markt is hier veel vraag naar”, zegt Paul van den Boogaard tegenover de krant. Op Sint Maarten bestaat er al een groot naturistenresort met ongeveer 150 huisjes.

San Juan
The Natural ligt op tien minuten afstand van de verlaten strandjes van San Juan. De stranden bij San Juan worden soms door naturisten bezocht, hoewel openbaar naturisme officieel niet is toegestaan op Curaçao. In het weekend worden deze strandjes bezocht door meerdere mensen, waardoor naturisme dan niet mogelijk is.

Kijk voor meer informatie op de website.

[van Versgeperst, 20-01-2012]

Qwikzite Award voor website Pelikino

2012-01-21T11:47:00.004+01:00

Willemstad - Pelikino, het multi-linguaal familiariseringsprogramma bestemd voor kinderen van 4-8 jaar waarmee zij kunnen wennen aan een vreemde taal, heeft op donderdagavond de Qwikzite Award gewonnen tijdens de jaarlijkse uitreiking van deze prijs op Curaçao.

Oprichters Joes Wanders en Marianne Prins namen de prijs in ontvangst tijdens de jaarlijkse QwikZite nieuwjaarsborrel. De prijs, een T-shirt met ‘bling bling’-opdruk, werd uitgereikt door QwikZite-ontwerper en adviseur Rianne Hellings van Kuki & Co. De QwikZite Award is in het leven geroepen door Kuki & Co, een lokaal bedrijf dat websites ontwerpt die gemakkelijk te onderhouden zijn met het Qwikzite programma, een contentmanagementsysteem dat is ontworpen op Curaçao. Elk jaar reikt het bedrijf een prijs uit aan de beste website die met het programma is gemaakt in het voorgaande jaar. Andere genomineerden voor 2011 waren Indigo Blue Consult, ‘Journalistes Expérimentés’ van journalist Jean Mentens, Nick Mezas Yachtdesign,Flamingo Park Curaçao en MIXmarketing van social media-specialist Ria Luitjes. De QwikZite Award werd voor de zevende keer uitgereikt. De Curaçaose stichting Pelikono Pelikino won de prijs voor beste website van 2011. Het is niet de eerste prijs die de innovatieve methode ten deel valt, eerder in 2011 won Pelikino al het Europese talenlabel.

[uit Antilliaans Dagblad, 21 januari 2012]

Foto: Bea Moedt

Usha Marhé: van schrijfster tot Bara Babe

2012-01-21T11:37:00.003+01:00

De Surinaamse schrijfster Usha Marhé heeft altijd nog een andere grote passie gehad: Bara. Aan de rokken van haar grootmoeder leerde ze de kneepjes van het bereiden van de bara.

Toen ze een keer op Facebook zei dat ze lekkere bara's had gemaakt, waren de reacties overweldigend. Tot aan Curaçao wilden ze bij haar bestellen.

Nu heeft ze een eigen zaak: Bara Babe.

Patrick Dorder ging proeven, klik hier

Pais Kòrsou in 1951

2012-01-21T11:30:00.002+01:00

Opname van Polygoon journaal 1951 - Pais Kòrsou - Willemstad - Antillen - Overzichtsfilm van sociale voorzieningen, sport, gezondheidszorg, onderwijs, vrije tijd.

Educatief programma en dramaserie Anton de Kom

2012-01-21T10:44:00.002+01:00

Hennah Draaibaar, directeur van The Back Lot en producent In-Soo Radstake op een persconferentie vandaag in Hotel Torarica.

Er komt een vierdelige televisiedramaserie over het leven en werk van Anton de Kom. Hieraan zijn educatieve workshops gekoppeld. De film wordt voor een groot deel opgenomen in Suriname. Hiervoor zijn honderden acteurs, figuranten en medewerkers nodig. De kosten voor de film zijn geraamd op euro 1.4 miljoen. Bij de herdenking van de afschaffing van 150 jaar slavernij in juli 2013 moet de dramaserie af zijn.

De opnamen beginnen eind 2012 en moeten voltooid zijn begin 2013. In-Soo Productions en The Back Lot leggen vandaag op een persconferentie uit dat zo snel mogelijk deze informatie wordt gedeeld met de samenleving. Het bedrijfsleven heeft de gelegenheid een bijdrage te leveren. Mensen die denken talent te hebben kunnen zich aanmelden voor deelname. Ook jongeren die willen meedoen aan de workshop, kunnen zich dan tijdig hiervoor opmaken.

Anton de Kom met zijn kinderen, 1937/1938

Meer bekendheid
Producten In-Soo Radstake en Hennah Draaibaar, directeur van The Back Lot, benadrukken het belang van Anton de Kom voor Suriname en ook voor Nederland. Zij vinden dat veel meer bekendheid gegeven moet worden aan deze markante persoonlijkheid. Het meest bekende van hem is het boek Wij slaven van Suriname. Ook de universiteit en een straat zijn naar hem vernoemd. Radstake vindt het erg dat dit boek niet behoort tot verplicht literatuur in Suriname en Nederland. Hiervoor gaan de producenten zich inzetten.

Jongeren die meedoen aan de workshops zullen in groepjes films maken in de Anton de Kom straat. Deze films worden vertoond via de televisiestations, waarbij ook het bedrijfsleven zich kan profileren. De producenten hebben de filmrechten op de biografie van Anton de Kom verworven. De regie van de dramaserie is in handen van de Surinaams-Nederlandse regisseur Hesdy Lonwijk. De serie zal vanuit een Surinaamse perspectief worden gemaakt.

[uit Starnieuws, 19 januari 2012]

A. de Kom - Spiritual of Suriname Bush negroes

2012-01-20T13:56:00.004+01:00

Tania Kross: 'Ik ben een podiumbeest'

2012-01-20T12:22:00.001+01:00

door Donovan Mijnals

Paramaribo - Bij de gala opening van het conservatorium in november 2011 lichtte operazangeres Tania Kross al een tipje van de muzikale sluier. Deze keer gaat ze een stapje verder en organiseert zij met behulp van het Surinaams Conservatorium maar liefst twee benefietconcerten, waarvan de opbrengst naar het opleidingsinstituut gaat.
Kaarten voor de evenementen zijn al vanaf maandag op verschillende locaties te koop.Het conservatorium is nu aan het begin van haar bestaan en dat kost altijd ongelooflijk veel geld, weet de operadiva. Ze benadrukt dat de benefiet concerten daarom ook heel erg nodig zijn. “Mijn taak in deze is om de benefietconcerten te doen voor het vervoer en onderkomen van gastdocenten die het conservatorium heel erg hard nodig heeft”, Kross spreekt bovendien de hoop uit dat personen en bedrijven het conservatorium ook na de concerten blijven steunen.

Tania Kros zal 2 maal te horen zijn in benefietconcerten ten behoeve van het Surinaams Conservatorium.

Maar wie is deze operagrootheid nou eigenlijk? “Nou, om te beginnen, ik ben een podiumbeest en daar hoor ik thuis. Ik heb een enorme passie voor het vertellen van verhalen en toevallig doe ik dat zingend,” laat ze optekenen. De zangeres heeft een enorm vermogen om zich in de rollen die ze toebedeeld krijgt in te leven. Daar ligt een deel van het succes in verankerd. De gedrevenheid die zij daaraan koppelt zorgt ervoor dat ze zich altijd verzekerd weet van de aandacht van haar publiek. En dat kan even makkelijk een goedgevulde concerthal zijn als een collegezaal gevuld met nieuwsgierige studenten. “Ik geef altijd alles, zonder de belofte te hebben dat ik dat teugkrijg. Maar elke avond weer krijg ik dat duizendmaal terug. En dat is een wisselwerking die voor mij gewoon heel erg verslavend is.”
Donderdag geeft zij een exclusief concert in de Royal Ballroom, gevolgd door nog een concert in de kathedraal waarbij ook studenten van het conservatorium in participeren. Bij haar concert verschillende muzikale tijdperken gepresenteerd belooft de mezzo sopraan. Dus ook de leek krijgt door de historische reis een beter begrip hebben van de ontwikkeling van de muziek. Kross heeft een uitgebreid programma samengesteld dat de concertganger meesleept op een tocht naar de oudheid waar barokmuziek modern was. Van daaruit wordt de toer vervolgd naar klassiek, romantiek en tot slot hedendaagse muziek.
De zangeres is ook als hoofddocent zang verbonden aan het conservatorium. Ze werd door Ramon Williams, directeur van het opleidingsinstituut benaderd. “Ik ken hem al vanaf mijn zesde, ik heb mijn eerste muzieklessen bij hem gevolgd,” vertelt Kross met een tedere blik in de ogen. Daarna heeft Williams haar nog tot aan de periode voordat zij zelf op het conservatorium begon begeleid. “Als er iemand is die mag claimen ‘ik heb Tania Kross ontdekt’, dan is hij het wel,” verklaart ze. Toen Williams aan haar vertelde over zijn plannen voor een conservatorium, wist Kross het ook meteen: “Ik doe mee.”
Het is volgens de zangeres belangrijk dat het leerproces van de studenten niet stagneert. “Als er dus mensen zijn die denken: ik zou net iets meer willen betekenen, neem dan contact op met het conservatorium, want alle beetjes helpen,” besluit ze.

[uit de Ware Tijd, 18/01/2012]

Papiaments in de wereldkijker

2012-01-19T14:19:00.003+01:00

Is het verruimen van onze blik en het toelaten van diversiteit een verrijking
of een verarming van onze persoonlijkheid? Het is zonder enige twijfel een verrijking
omdat het ons toelaat tot de overvloed van het universum. Victor Segalen 1908 (Marine-arts, entograaf, linguïst 1978-1919)

Papiamentu en het Arubaanse Papiamento hebben een wereldbeschermheer in de organisatie Sorosoro gevonden. Sorosoro maakt zich sterk voor taal en dan in het bijzonder voor talen die slechts door heel weing mensen gesproken worden, als je dat beziet op aantallen in de zin van de wereldbevolking. ‘Sorosoro’ betekent adem of taal in het Araki dat nog maar door acht mensen op de wereld gesproken wordt. In Vanuatu, een klein plaatsje in de Pacific. Niet voor niets is voor dit woord gekozen als de naam voor het programma dat talen die dreigen uit te beschermen. En ookal weet de organisatie dat het onmogelijk is alle zesduizend talen die gesproken worden op de wereld te behouden, zij streeft ernaar zoveel mogelijk te behouden en te documenteren.

Op de website van Sorsoro is een bijdrage te vinden van de Duitse student Bart Jacobs die zich heeft verdiept in het Papiaments. Het onderzoek dat hij deed viel in het kader van een liguistisch promotieonderzoek dat hij uitvoerde in samenwerking met de universiteit van München en die van Colmbra in Portugal. Volgens het onderzoek van Bart Jacobs zijn er naar schatting 270.000 mensen die Papiaments spreken en hoeven we ons voorlopig geen zorgen te maken over het uitsterven ervan. “Papiaments heeft een groot prestige onder de bevolking, heeft een eigen spelling en is volop aanwezig in woord en geschrift.” Jacobs geeft in zijn bijdrage aan Sorosoro een korte linguistische en historische toelichting op het Papiaments.

Sarnámihuis kan voorlopig doorgaan

2012-01-19T14:15:00.003+01:00

Het Sarnámihuis in Den Haag lijkt voorlopig gered. De gemeente maakte vorig jaar bekend alleen nog subsidie te verlenen als de instelling kon aantonen een breed publiek in Den Haag te kunnen bedienen. Verder moet er worden samengewerkt met andere cultureel maatschappelijke organisaties.

Een evaluatie van de gemeente is positief verlopen en daarmee is het Sarnámihuis een van de weinige Nederlandse organisaties voor Surinamers die de toekomst optimistisch tegemoet kan zien, zegt directeur Robert Klaassen. "Het waren pittige eisen van de gemeente." Er is nu samenwerking met onder andere de Chinese gemeenschap en Haagse kunstinstellingen.

Toch is de toekomst nog niet zeker. Voor dit jaar krijgt het Sarnámihuis 70.000 euro subsisie van gemeente Den Haag. "De subsidie gelt alleen voor 2012." Het uiteindelijke doel is te worden opgenomen in het meerjarenplan voor de kunst en cultuur in Den Haag. "Dat loopt van 2013 tot 2016." Klaassen moet op zoek naar sponsoren voor een bedrag van 500.000 om een volwaardige bedrijfsvoering te kunnen voeren in de toekomst.

Grote achterban

De directeur is optimistisch over de toekomst. "We hebben een grote achterban van de Hindostaanse, Javaanse en Chinese Surinamers en autochtone Nederlanders." Met de nieuwe koers staat het Sarnámihuis volgens Klaassen in de samenleving tussen de mensen. De eerste activiteit van 2012 is in februari een tentoonstelling met Javaanse kunstenaars.

[RNW, 19 januari 2012]

Baithak Gana

2012-01-19T13:56:00.003+01:00

Baithak Gana is een Surinaamse muziekstijl die zijn oorsprong vindt bij de hindoestaanse gemeenschap van het land. De stijl bevat Indiase invloeden die door toenmalige contractarbeiders is meegenomen, maar heeft eveneens regionale invloeden. Het wordt voornamelijk met drie instrumentalisten gespeeld die vaak tegelijkertijd ook vocalisten zijn.

Het is echter niet vreemd dat er ook andere instrumenten worden toegevoegd. Het karakteristiek instrumentarium voor de stijl bestaat uit een dhol; een tweekoppige drum, in India ook wel bekend als dholak, een harmonium, ook wel harmunia genoemd, en een dhantal. Opmerkelijk aan Baithak Gana is dat de muziek zittend wordt gemaakt, wat overigens al in de naam wordt aangeduid. Immers Baithak betekent zittend, terwijl Gana voor gezang staat. Een belangrijke exponent bij de verspreiding van de muziekstijl was de in 1994 overleden Ramdew Chaitoe. Zijn album King Of Suriname dat in 1967 gelanceeerd werd, wordt gezien als het eerste album in dat genre.

Harmonium
Het instrument is van oorsprong niet Indiaas. Christian Gottlieb Kratzenstein (17231795), een professor uit Kopenhagen (Denemarken) wordt gezien als de eerste die met een soortgelijk instrument op de markt kwam. Het luchtgestuurd instrument werd in het westen met de voeten bediend en ziet er iets anders uit dan de Indiase variant.
Halverwege de19e eeuw brachten missionarissen met de handgepompte harmoniums van Franse makelij naar India. Het instrument werd al snel populair daar: het was draagbaar, betrouwbaar en makkelijk te leren. Hoewel afgeleid van de ontwerpen ontwikkeld in Frankrijk, werd het harmonium verder ontwikkeld in India op een unieke manier.
Zo werden onder meerdronestops en een schaal-veranderend mechanisme toegevoegd. Een van de vaders van de modificaties op het instrument naar Indiaas gebruik was Dwarkanath Ghose.
Ondanks zijn populariteit kwam het harmonium in de 20ste eeuw onder hevige druk van nationalistische bewegingen te staan en van 1940 tot 1971 werd het instrument zelfs van de radio verbannen. Tot op heden bestaat er nog steeds een verbod op harmoniumsolo's. In de Baithak Gana dient het harmonium vooral om de melodische lijn van de liedjes aan te geven.

[uit de Ware Tijd, 18/01/2012]

TRIS-museum opent binnenkort deuren

2012-01-18T22:06:00.004+01:00

Als het even meezit wordt over een paar maanden het TRIS-museum in Zwijndrecht geopend. Van de bekende YP-truck tot een Surinaamse djogo(bier)fles. Allerlei spullen die de 'Jantjes' - de oud-leden van de Troepenmacht in Suriname - doen denken aan Suriname in de jaren voor de onafhankelijkheid.

Ad van Wingerden van de Stichting Triskontakten vertelt enthousiast over het project. De gerestaureerde voertuigen staan in een loods. Maar er was volop ruimte over. "Boven de voertuigen hebben we een vloer gemaakt voor een expositieruimte." De oud-militairen denken graag terug aan hun tijd in Suriname; er staan boekenkasten met 300 boeken over het land.

"Als je eenmaal in Suriname geweest bent en je leert de bevolking kennen, dat laat je laat nooit meer los." Ook de Surinaamse bevolkingsgroepen krijgen daarom een plek in het museum. Ook de geschiedenis van de club zelf krijgt er een plekje met bijvoorbeeld een oude Atari computer uit 1981, waarop het blad Triskontakten werd gemaakt en de administratie van de tweeduizend leden werd bijgehouden.

Djogo
De djogofles is voor Van Wingerden belangrijk: "Zonder djogo kunnen we niet leven. Ik drink hem het liefst in Suriname." De fles heeft daarom een prominente plek op het bureau gekregen. Verder zijn er onder andere antieke kaarten, apinties, een kazernebed, een koloniale kamer, kotomisi's, vlaggen, een korjaal en veel foto's te zien. Bij de tegel van het laatste TRIS-detachement heeft Van Wingerden speciale gevoelens: "Een witte hand in een zwarte hand met daaronder een gebroken ketting."

Van Wingerden vertelt graag over zijn tijd in Suriname, waar hij in november 1969 naartoe ging. "Een enorme ervaring. We waren nog nooit uit de klei en nog nooit op zee geweest." Ook de schepen waarmee de militairen 'naar den vreemde' gingen worden op kaarten getoond. Zelfs een oude taxi, waarmee de TRIS-militairen uit gingen, staat in het museum.

Het TRIS-museum wil de deuren nog voor de zomer openen.

[naar RNW, 18 januari 2012]

Foto's: archief Jan Hofman

Afghaan maakt kolossale koran

2012-01-18T21:06:00.002+01:00

Kabul - Een Afghaan heeft naar eigen zeggen de grootste koran ter wereld gemaakt. De 218 pagina's zijn 2,28 meter hoog en 1,55 meter breed.

Voor de leren kaft werden 21 geitenvellen gebruikt. Het geschrift weegt in totaal 500 kilo en kostte honderdduizenden euro's om te maken.

Het oude record was vorig jaar gevestigd in Rusland. Daar maakten ambachtslieden een koran van 1,5 bij 2 meter. In de versieringen werden goud, zilver en edelstenen verwerkt. Daardoor woog dat boekwerk 800 kilo.

[naar Reuters/The Brunei Times, 18 januari 2012]

Batik op Grenada

2012-01-18T20:42:00.004+01:00

Op Grenada staan ambacht en vakmanschap nog hoog in het vaandel. Niet bedorven door de overgewaaide Amerikaanse malls, die als eenheidsworsten overal in de wereld neerstrijken, is het pittoreske centrum van St.George een heerlijk plaatsje om op ontdekkingstocht te gaan naar leuke soeveniertjes. In Young Street bijvoorbeeld, stap je door een grote houten deur zo in een andere wereld.

Hier, bij Art Fabrik Grenada, hangen handgemaakte batik doeken en batik kleding tegen een oude, versleten stenen muur. Het contrast tussen oud, versleten en fris en kleurrijk kan niet groter. Alles wat je hier ziet hangen lijkt draagbare kunst. De exotische en tropische kleuren bezorgen me een levendig en fris gevoel. Batikken is een oude kunstvorm. Meer dan 2000 jaar geleden deden de mensen het al in het Midden-Oosten en Azie.

Naast kleding vind je bij de Art Fabrik Grenada, sieraden en accessoires. Je kunt er ook een kijkje nemen in de studio en de werkplaats, die zich pal naast de boutique bevinden. Hier wordt alles handgemaakt. Een minitour krijgen achter de schermen van het vervaardigen van de batik, is ook mogelijk op aanvraag.

Openingstijden: ma, di, woe en vrijdag: 9-13 uur en 14 -17 uur.
Donderdag en zaterdag: 9-13 uur.

Batik aan lijnen in de 300 jaar oude binnenplaats van de fabriek

Nicolaas: één soep & Mulisch

2012-01-18T19:32:00.005+01:00

door Michiel van Kempen

Met de komst van de olie-industrie naar Aruba vestigden zich vele Caraïbische immigranten nabij San Nicolas. Een van dezen, Violette, wordt door haar baas verkracht. Het kind dat wordt geboren, Maureen, kent haar echte vader niet. Zij gaat naar Nederland en ervaart evenals haar moeder wat het is om als outcast behandeld te worden. Ook zij wordt seksueel misbruikt, ze breekt met haar moeder, maar pas op latere leeftijd – in Washington - ziet zij de grotere verbanden.

Dit is de eerste Nederlandstalige roman van deze in Nederland wonende Arubaanse auteur. De thematiek van immigratie en seksueel misbruik tegen het decor van de Arubaanse industrialisatie is belangwekkend. Maar de verhaallijnen zijn niet erg helder, de figuren teveel van bordkarton. Technisch gaat er alles fout wat er fout kan gaan: vertelperspectief, interpunctie, metaforen, stijlregisters, werkwoordstijden: het is allemaal één soep. Er is geen pagina die niet bol staat van de taalfouten. Een redacteur had veel kunnen rechtzetten, maar de mooie naam van de uitgeverij ten spijt: het gaat om een uitgave in eigen beheer.

Quito Nicolaas, Verborgen leegte. Almere: Bookish Publishers, 2010.

[van Biblion]

Influensha di Mulisch serka outor Quito Nicolaas

Den un reakshon riba fayesementu djasabra pasá di eskritor hulandes Harry Mulisch, outor rubiano Quito Nicolaas ta atmití influensha dje defuntu den su obranan. Nicolaas ta bisa ku meskos ku Mulisch, su obranan ta kontené 'elementonan históriko, polítiko i filosófiko.' Fayesementu di Mulisch ta nifiká ku awor e generashon di outor hulandes di añanan 80 (Zwagerman, Palmen i Grunberg) lo bai uza e téknikanan dje eskritor konosí komo 'Emperador di repúblika di literatura.'*

Nicolaas tin hopi apresio pa e forma simpel ku Mulisch tabata skibi. 'Tur hende mester por a komprondé e loke e tabata skibi.' El a keda mashá impreshoná ku e obra 'E atentado' (De aanslag) ku Segunda Guera Mundial komo tema. Partikularmente e moda ku Mulisch a komponé e obra a impreshoná e outor.

Enkuentro
Na aña 90 e outor rubiano a topa Mulisch pa kasualidat riba un terasa na Amsterdam. Den boka di pueblo Mulisch tabata arogante i reservá. Nicolaas ta splika ku 'no ta fásil pa aserká un hende' ku e trayektoria di Harry Mulisch. Komo outor 'bo ta kreando un otro tipo di realidat.' Esei ta pone ku 'bo ta bira mas reservá' i ta preferá sinta opservá. Ounke nan no a papia ku otro, te awe e outor rubiano ta kòrda loke Mulisch tabatin bistí.

[RNW, 1 november 2010]

waiting for people to come by

the first copy sold for the night

the book already put away from the rain

men are also interested in poetry

posing with FB friend & family

here with friends from Curaçao

old time friends also interested in Bos pa Planta

poetry lover glad with book in hand, the Aruban flag swaying on the table

posing with his tokayo (person with the same name) & a very dear old friend

coming from the same hometown of San Nicolas

posing with two dear FB friends

interested in all the books by the author

old time friends also interested in the new work

posing with a dear friend & journalist (r)

Foto's: Bookish Publishers

General D pleegt plagiaat

2012-01-18T18:56:00.002+01:00

door Steven Seedo

Paramaribo - De Frans-Guyanese artiest met Surinaamse roots General D heeft met zijn nieuwe single Ay Na Yu plagiaat gepleegd. Volgens gospelzangerenrapper-Epee is het oorspronkelijk zijn lied. Het nummer zou gejat zijn van het album Hopo da Hemel dat in 2009 uitkwam. “Er is bijna niets veranderd aan het lied. De melodie is nog hetzelfde alleen de tekst is een beetje veranderd”, reageert Epee.

“Ik heb heel veel telefoontjes van mensen gekregen die het hebben opgemerkt. De meeste bellers denken dat het mijn lied is”, vervolgt hij. De gospelrapper zegt geen juridische stappen te zullen ondernemen. Hij zoekt eerst het pad van onderhandeling. Ondertussen vernemen we dat Epee en General D al on speaking terms zijn. General D - die eigenlijk Danny Alasa heet - lanceerde een week geleden tijdens een korte promotietour in Suriname Ay Na Yu die hij samen opnam met de Jamaicaanse reggaeartiest Turbulence . Van het nummer is ook een videoclip op de lokale tv-zenders te zien. General D ziet de lancering van Ay Na Yu in Suriname als een eerste stap naar meer naamsbekendheid. Het nummer is door de media op Jamaica al goed ontvangen.

[uit de Ware Tijd, 17/01/2012]

Aruba, Curaçao, Bonaire vanuit de ruimte

2012-01-18T18:43:00.003+01:00

Deze foto verstuurde astronaut André Kuipers vanuit de ruimte met als commentaar: "Op verzoek: Bonaire, Curacao, Aruba". Credit: ESA/NASA (van Flickr)

Begrafenisrituelen gaanman Gazon Matodja officieel van start

2012-01-18T18:18:00.004+01:00

De rituelen voor de begrafenis van gaanman Gazon Matodja zijn deze week officieel begonnen. Districtscommissaris Margaretha Malonti is afgereisd naar Drietabbetje om samen met het traditioneel gezag de komende activiteiten en begrafenis van de gaanman te bespreken.

Vanaf nu wordt elke dag het ‘orakel’ (heilig altaar) geraadpleegd en ook de ‘fraga tiki’ [bedoeld is de faaka tiki - red.], waar er plengoffers worden gebracht, onder leiding van een hoge priester. Afhankelijk van hoe deze traditionele plechtigheid verloopt, zal door de priester en het traditioneel gezag een datum worden bepaald voor de begrafenis. Dit zegt de Malonti aan Starnieuws.

Rouwactiviteiten in Paramaribo
Ook in Paramaribo worden er rouwactiviteiten gehouden. Die beginnen deze zaterdag op het commissariaat Sipaliwini met rouwbijeenkomsten. Vanaf zaterdag is er ook de mogelijkheid om het condoleanceregister te teken op dit commissariaat, tot de dag van de begrafenis. Deze bijeenkomsten gaan gepaard met traditionele gebruiken waaronder zang, gebeden en plengoffers. De rouwplechtigheden die aan de begrafenis vooraf gaan, duren drie maanden. De gaanman overleed op 1 december vorig jaar.

De organisatie van de rouwplechtigheden wordt gecoördineerd door een gezamenlijke commissie bestaande uit vertegenwoordigers van de 12 lo’s van de Aucaners. Een jaar na de begrafenis van de gaanman gaat er een periode van afsluiting van de rouw in.

Speciale regels
Malonti legt uit dat de begrafenis van elke gaanman gebonden is aan speciale regels en tradities. Hij wordt begraven in een speciaal graf dat groter, dieper en breder is dan andere graven. Dat is nodig omdat het lichaam van de gaanman niet in een kist wordt begraven maar in een speciaal gemaakt tombe die de vorm heeft van een klein huis. De begrafenis zal plaatsvinden op de begraafplaats Ma-Kownoe-Gron, benedenwaarts van het dorp Poketie. Voor gaanmans is hier een speciale plaats gereserveerd.

De opvolging van Matodja zal zoals de traditie het voorschrijft moeten voortkomen uit Otoo-lo waar de gaanman bij hoorde. In de tussentijd worden zijn taken overgenomen door kapiteins en basja’s uit de verschillende lo’s van de Aukaanse stam.

[van Starnieuws, 18 januari 2012]

Diitabiki aan de Marowijnerivier, zetel van Gazon Matodja. Foto Pieter Van Maele

Geen staatseer, wel 115.000 euro voor begrafenis Gazon

Gepubliceerd op : Granman Gazon Matodja, het overleden grootopperhoofd van de Aukaners, krijgt geen staatsbegrafenis. Toch maakt de Surinaamse overheid omgerekend 115.000 euro vrij voor zijn uitvaart. Dat vertelt Linus Diko, minister van Regionale Ontwikkeling, aan dagblad de Ware Tijd.

“De overleden granman wordt volledig volgens de Aukaanse tradities ter aarde besteld, zonder bemoeienis van de overheid. De hele ceremonie is een aangelegenheid van familie en stamgenoten”, legt Diko uit.

Toch doet de overheid met een half miljoen Surinaamse dollar, omgerekend ongeveer 115.000 euro, een enorme duit in het zakje. Diko: “Dat geld zal worden gebruikt voor voeding, transport en drank. Er gaan behoorlijk veel mensen naar de begrafenisplechtigheid, vooral personen uit de omliggende dorpen. Daar zijn hoge transportkosten aan verbonden.”

Gazon Matodja overleed op 1 december in een ziekenhuis in Paramaribo, na een beroerte. Hij was al sinds 1966 het grootopperhoofd van de Aukaners, en daarmee het langst regerende stamhoofd in Suriname. Het is nog steeds niet bekend wanneer precies hij wordt begraven.

De meest recente staatsbegrafenis werd in 2001 gehouden bij het overlijden van VHP-oprichter Jagernath Lachmon. André Telting, de vorig jaar overleden gouverneur van de Centrale Bank van Suriname, werd begraven met staatseer.

[RNW, 24 december 2011]

Bovenste foto: @ Ramon Keijzer

A Sa Go presenteert stuk over ‘ede en bere winti’

2012-01-18T18:12:00.003+01:00

door Claudine Saaki

Paramaribo - Het cultureel theaterstuk Du nanga leti na mama fu obia ging op woensdag 11 januari in premiere en gaat over ‘ede en bere winti’ waarover er vaak familiediscussies ontstaan. Soms zelfs zo erg dat er scheidingen of scheuringen in familiebanden ontstaan. “De meeste Afro- Surinamers hebben hiermee te kampen. En het is gewoon de realiteit.

Zoals de christenen engelen zien en de Heilige Geest, zo heeft het negroïde ras ook haar ‘ede en bere winti’s’,” legt Humprey van Hetten uit. Volgens de productieleider van de theatergroep A Sa Go, zijn zij er in geslaagd het theaterstuk op voortreffelijke wijze te presenteren aan een goed opgekomen publiek.

Ondanks dat enkele theaterstukken van A Sa Go zeer religieus worden gepresenteerd, zorgen de twee blikvangers van deze groep Humphrey van Hetten en Jolanda Wassenaar er elke voor dat de keiharde realiteit op humoristische wijze wordt gepresenteerd. (dWT archieffoto)

Bezoekers hebben zelfs dagen na de theateropvoering nog met enkele leden van de groep gesproken over het onderwerp ‘de ede en bere winti’. Ze vertelden dat het daadwerkelijk ook gebeurt in hun eigen familie.

Er zijn geluiden gehoord als zou de theatergroep de laatste tijd teveel culturele theaterstukken presenteren. A Sa Go geeft aan ernaar te streven om jaarlijks een cultureel stuk te presenteren en dat de opmerkingen dus niet helemaal waar zijn. “Je kan niet iedereen tevreden stellen, daarmee moet men rekening houden. De keiharde realiteit hoort erbij. De theaterstukken die wij presenteren zijn niet gebaseerd op onwaarheden, maar het zijn waargebeurde verhalen”, laat de productieleider Humphrey van Hetten weten.

Het stuk zal op veel verzoek op 25 januari aanstaande voor de laatste keer worden gepresenteerd. Daarna zijn de districten aan de beurt om ook van dit theaterstuk te genieten. “We zeggen vaak I love Su, dus we kunnen niet alleen naar Nederland gaan en zelfs niet in ons eigen land een rondreis maken.”

A Sa Go bestaat uit twaalf vaste actieve leden en af en toe ook gastspelers. Vorig jaar heeft A Sa Go ook te Sipaliwini, Marowijne, Para, Coronie en Wageningen enkele van haar bekende theaterstukken opgevoerd. Daarnaast heeft zij ook de bewoners te Huize Ashiana en Huize Albertine in de bloemetjes gezet. “Dus we timmeren hard aan de weg! Als zij niet naar ons toe kunnen, dan gaan wij naar ze toe.” Verder streven de bestuursleden van A Sa Go ernaar haar spelers zoveel mogelijk te scholen. Ook wordt er flink aan verjonging van de groep gewerkt.

Zo vertolkte de jonge acteur Romano Harvey de hoofdrol in de film Wroko no de, lesiman breyti. “Het was eigenlijk mijn rol, maar ik zag dat Harvey het wel kon en ik had alle geloof in hem. Ik heb hem toen gemotiveerd”, vertelt Van Hetten aan de krant. Deze film is tot nu toe een bestseller van de uitgever [?? - red.] geworden. “We moeten niet alleen letten op wat we horen, maar juist meer letten op de daden van mensen”, aldus van Hetten. Het volgende theaterstuk van de groep wordt sowieso een liefdesdrama, maar dan niet meer tussen man en vrouw. Deze keer een liefdesdrama tussen moeder en kind en vader en kind in verband met Valentijnsdag.

[uit de Ware Tijd, 17/01/2012]

Helmans Sfinx: een boek dat niet de aandacht kreeg die het verdiende

2012-01-18T16:58:00.006+01:00

door Rudolf de Jong

Albert Helman (pseudoniem van Lodewijk Alphonsus Maria Lichtveld, 1903 – 1996) was de eerste Surinamer die ‘de’ Nederlandse literatuur haalde met romans als Zuid-Zuid-West en De stille plantage. Als antifascist speelde hij tussen 1940 en 1945 een moedige rol in het antifascistische verzet in Nederland; als politicus speelde hij na 1949 een belangrijke politieke rol in Suriname. Oso heeft in 1995 (14/1) een speciaal nummer aan hem gewijd.

Helmans strijd tegen het fascisme begon al voor de bezetting van Nederland. In Spanje brak in juli 1936 een burgeroorlog uit die in 1939 eindigde met de overwinning van het fascistische regime van generaal Franco op de parlementair democratische republiek. Schrijvers uit de hele wereld kozen partij voor de republikeinen, gingen naar Spanje en schreven erover. Helman zat al in Spanje, hij woonde er sinds 1932 met zijn gezin, was dus ooggetuige vanaf het begin, en zijn beschouwingen getuigen van een kennis van de achtergronden zoals men maar zelden aantrof bij zijn beroepsbroeders die over Spanje hun licht lieten schijnen. Onder eigen naam – Lou Lichtveld – verscheen, voorjaar 1937, De sfinx van Spanje.

De sfinx maakt duidelijk dat het in Spanje om veel meer ging dan een strijd tussen democratie en fascisme. In eerste instantie werd het in opstand gekomen leger in grote delen van Spanje verslagen of tegengehouden door arbeiders en boeren die de straat opgingen. Helman maakte dit mee in Barcelona en zag hoe, geheel buiten staat en regering om, vanuit de bevolking een sociale revolutie op gang kwam. Kort daarna trok hij mee met de in deze revolutie gevormde militie, die vocht in Aragón, waar zich in de dorpen op gelijke wijze een revolutie voltrok. Hij zou er snel tot de ontdekking komen dat zijn wapen de pen was.

Deze revolutie is door de officiële republiek en in het buitenland zoveel mogelijk, eerst verzwegen, daarna tegengewerkt en tenslotte, na mei 1937, onderdrukt, waarbij de Stalinisten steeds voorop liepen. Helmans getuigenissen en beschouwingen – onder andere in zijn hoofdstuk over ‘De evolutie der politieke partijen’ – doorbraken het verzwijgen en maken zijn boek, ook thans nog, tot een belangrijk document. Het verklaart ook waarom zijn boek − evenals Orwell thans beroemde Homage to Catalonia – bij de eerste verschijning niet de aandacht kreeg die het verdiende.

Het paste niet in het zwart-witbeeld van democratie contra fascisme, waarin geen plaats was voor deze anarchistisch georiënteerde revolutie en de rol van de grote anarcho-syndicalistische organisaties. Overigens staat hij kritisch tegenover alle partijen en organisaties. Zijn werkelijke sympathie gaat uit naar de gewone mensen, die vol idealisme de opbouw van een nieuwe samenleving ter hand namen en deze vol moed maar met te weinig wapens verdedigden tegen beroepslegers. Michiel van Kempen noemt hem terecht een partijloze partijganger.

Voor de biografie van Helman zelf is het boek van groot belang. Hij spreekt voortdurend over zijn eigen gevoelens en meningen. Zoals bij de verbranding van kerken en heiligenbeelden. De van huis uit katholieke Helman brengt hier begrip voor op vanwege het obscurantisme en het machtsmisbruik van de Spaanse kerk die onomwonden achter Franco stond. De hardheid aan het front, met het fusilleren van fascisten, verzwijgt hij evenmin.

Over zijn persoonlijke omstandigheden is hij echter zwijgzaam. Het nawoord is hierom een welkome aanvulling al trof ik er enkele historische slordigheden in aan. De Kristallnacht was pas in 1938 (p. 151); de revolutie ging niet om ‘behoudend vaderlands communisme van Stalin en het revolutionaire communisme van Trotzky’ (p. 159). Belangrijker is dat ik er uit leerde dat Helman in 1934 zijn vrouw verliet, zonder dat het tot een volledige breuk kwam, zijn nieuwe partner hem naar Aragón vergezelde en dat hij Orwell ontmoet heeft. Voorts dat hij tweemaal in moeilijkheden kwam; één dag (wanneer?) werd hij door anarchisten verhoord, de tweede maal in juli 1937 (na het schrijven van De Sfinx) door de Stalinistische geheime dienst die toen revolutionairen vervolgde. Hierna verlaat hij Spanje.

Ook voor het notenapparaat mag men dankbaar zijn, al had ik graag meer vernomen over het lot van sommige mensen na de burgeroorlog en ontdekte ik een grappige vergissing. Helman noemt (p.14) ‘Isabel van Aragón en Ferdinand van Castilië’. Beiden krijgen een annotatie. Uit de context duidelijk echter duidelijk dat het een verschrijving van Helman is, het gaat over de bekende katholieke koningen Ferdinand van Aragón en Isabel van Castilië. Een personenregister ontbreekt helaas.

Over het vertrek uit Spanje in 1937 schrijft Michiel van Kempen: ‘Huilend stappen Lou en Lili, ieder met een klein koffertje, aan boord. Hun hele hebben en houden hebben ze moeten achterlaten.’ (p. 159). Lou Lichtveld/Albert Helman is er onder het Francoregime nooit teruggekeerd. Zijn Sfinx lost de raadsels van de burgeroorlog niet op. Het is wel het belangrijkste boek dat tijdens de burgeroorlog over de strijd in Spanje in Nederland verscheen. En een uiterst liefdevol boek.

Albert Helman, De sfinx van Spanje; Beschouwingen van een ooggetuige. Met een nawoord van Michiel van Kempen. De Bilt: Schokland, 2011. 172 p., ISBN 978 90 816628 1 9, prijs € 22,90.

[uit Oso, 2011, nr. 2]

Nydia Ecury - Sekura/Droogte

2012-01-18T16:55:00.003+01:00

Sekura

Ata 'wó
m'a keda so
maner' un mata
ku su raiz
kobá, ranká
ta seka
warda morto

Den mi kabei
para preto
di ultratumba
a sinta traha neshi
pa nan fika

Dje yobida di antaño
ay, un keda ni un gota
pa alivia e gran sekura
den mi alma

Ata 'wó
e mata skur y seku
ku ta mi mes
ta persiguimi
henter dia
y den mi soño
para preto
ku nan gritonan
salvahe
ta koba, ranka, piki
den dje tiki
ku a resta
di mu kurazon
kibrá...

Droogte

Kijk, hier sta ik dan,
alleen,
als een plant
met uitgegraven, uitgetrokken
wortels
uit te drogen,
wachtend op de dood.

In mijn haren
hebben zwarte vogels
van gene zijde van het graf
zich een nest gebouwd
om te overnachten.

Van de regen van weleer,
ach, daarvan rest geen druppel
om de grote droogte
in mijn ziel te lessen.

Kijk, hier sta ik dan:
die donkere, dorre plant
die ik zelf ben
vervolgt mij
de hele dag door,
en in mijn dromen
graven, trekken, plukken
zwarte vogels
met hun woeste kreten
in dat kleine beetje,
dat nog is gebleven
van mijn gebroken
hart...

[Vertaling Daphne van Schendel-Labega]