donderdag 30 juni 2011

Michaël Slory - Een nieuwe vlag

De bron scheurde open
Het water stroomde
tussen de palmen
en het mos.
Gekwetter van vogels
Heel hoog in de dag.
Het leven
had weer zijn aanvang genomen.
Ja, we hadden nu
toch een nieuwe vlag?

[ongepubliceerd; 4-1-1999]

Sixiwiki van Clark Accord

Hij zal zijn ronde op aarde beëindigen en zijn reis naar de hemel aanvangen. Daar wachten de engelen hem op om hem te beleiden naar de Vader des vaders, de here der heerscharen.

Op zaterdag 2 juli zijn Celestine Raalte, Ismene Krisnadath, Sombra, Helen Kamperveen, Arlette Codfried, Marac Accord, Marac sr, Erwin de Vries en many more great artists, in Tori Oso aan de Fred Derbystraat om een ode te brengen aan Clark Accord. We gedenken hem dan in een Sixiwiki Fatu. Clark overleed op 11 mei in Amsterdam en werd op 20 mei in Paramaribo begraven.
Wil je participeren? Kom en doe je ding.

U bent ook van harte welkom. We beginnen om 20.00 uur en gaan tot stemming door.
Be there.
De organisatie ligt in handen van Schrijversgroep 77 en Tori Oso.

Namens de familie: Marcel Accord

[sixiwiki = siksiwiki - red. CU]

Bottse ontving SRD 5000 voor viering keti-koti


De stichting 1 juli Keti-Koti zegt in een persbericht dat het niet waar is dat het ministerie van Financiën SRD 56.000 heeft gegeven voor de viering van de activiteiten morgen. De voorzitter van de stichting, Rudie Bottse heeft een kopie gemaakt van de cheque en naar de media gestuurd.

Bottse zegt dat hij met moeite het geld heeft gekregen. Het kabinet van de president heeft het bedrag via de Centrale Bank van Suriname voorgeschoten. Bottse zegt dat minister Adelien Wijnerman misschien meer geld heeft gestort op de rekening van Cultuur, maar zijn organisatie heeft SRD 5000 gekregen.

De stichting 1 juli keti-koti wijst erop dat met dit bedrag nauwelijks iets georganiseerd kan worden. Bottse is niet te spreken over dat zijn integriteit in het geding is gebracht door te stellen dat de stiching SRD 56.000 heeft ontvangen. "Gelukkig heb ik een kopie gemaakt", aldus Bottse.

[van Starnieuws, 30 juni 2011]

Expo bij opening Dependance Lelydorp

Paramaribo - Het Directoraat Cultuur van het ministerie van Onderwijs en Volksontwikkeling opent op vrijdag 15 juli de deuren van haar dependance te Lelydorp officieel. Deze stap moet gezien worden in het verlengde van de decentralisatiegedachte. Het ligt in de bedoeling om kunst en cultuur van de districten Wanica en Para, vanuit Lelydorp te coördineren. Simultaan aan de opening wordt er een drie dagen durende expositie op touw gezet met een impressie van de beschaving en de artistieke kwaliteiten van beide districten.

Dependance

De enorme kwantiteit en diversiteit van kunst- en cultuurproducten van deze twee districten die logistiek in elkaars verlengde liggen, heeft onder meer geleid tot een dependance op Lelydorp.

Taal, klederdracht, keukenkunst, muziek, podiumkunst, beeldende kunst en craft zijn maar enkele onderdelen binnen het uitgestrekt gebied welke kunst en cultuur bestrijken. Daarbij mag in beschouwing genomen worden, de authentieke vormen van elke etnische groep, maar ook de versmelting van die verschillende groepen, waarbij elementen van elkaar worden overgenomen en zodoende bijdragen tot het Surinaamsproduct.



Een aantal van de activiteiten zijn tevens gebonden aan het gebied zelf. Als voorbeeld mag het bekende schouwspel van ontjorlichten aan de De Craneweg, tijdens het Bodofeest, genoemd worden.

Ook gelet op de ontwikkelingen rond de verkeersdruk die ontstaat tussen Paramaribo en Wanica, is het efficiënter om dichtbij huis en centraal op Lelydorp te werken.

Expositie

Voornemens is om de expo pikant klein, maar toch breed in te richten. Daarbij zullen er karakteristieke taferelen van de districten zijn alsmede andere uitingen van kunst en cultuur. Kleiproducten, vlechtwerken, houtsnijwerk, schilderijen zijn voorbeelden. Uiteraard zullen ook de keukens van het gebied vertegenwoordigd zijn, waarbij een verrukkelijke peprewatra en smeuïge bami in blad niet ontbreken. Verder zullen er ook culturele klederdrachten zijn. Dans en muziek zullen ook op waardige en artistieke wijze gepresenteerd worden.

Belangrijk bij dit evenement is dat de toeschouwer niet alleen het eindproduct ziet, maar het hele proces naar het artistiek product ervaart. Zo zullen de Saramaccaners komen met rondhout dat ter plaatse wordt versneden. Bij de houtsnijwerkdemonstratie ziet het publiek dan het uiteindelijk kunstproduct ontstaan. De organisatie hoopt zodoende een betere connectie te krijgen tussen het kunstminnend publiek en de artiesten zelf. Verder kan de koper op deze wijze van exposeren, de waarde van het product beter inschatten en waarderen.

De moderne ontwikkelingen in de techniek leiden mede tot contemporaine kunst. Daarom zullen er ook airbrushdemo’s zijn. Tevens zal de carsound-hype ook een plaats krijgen in de expo. De auto’s zijn artistiek bewerkt en op zich is het ook een kunst om te weten hoe je de geluidsinstallatie bouwt.

Target is om ook OneMinutes van de AHKCO te vertonen. Hiermee wil de organisatie vooral de jongeren een prikkel geven om zelf verscheidene onderwerpen uit hun leefmilieu te belichten; afval, roekeloos gedrag in het verkeer, groenmilieu, gezondheidszorg bijvoorbeeld.

Voor hen die belangstelling hebben om te participeren aan deze expo bestaat er de mogelijkheid zich te wenden tot de dependance te Lelydorp op het Nakscomplex aan de Van Drimmelenlaan.


[uit de Ware Tijd, 29/06/2011]

Middelste foto: @ Hans v.d. Hek

Van Sijpesteijns Beschrijving herdrukt

Beschrijving van Suriname door Jhr. C.A. van Sijpesteijn is een historisch, geografisch en statistisch overzicht, waaronder een lijst van gouverneurs en overzichten van o.a. de vrije en niet-vrije bevolking en importen exportgegevens. Met unieke uitklapbare kaarten. Samengesteld door de voormalige gouverneur van Suriname. Facsimile van de oorspronkelijke uitgave uit 1854 door de Gebroeders Van Cleef.

Uitgever: Vaco, Paramaribo
355 pagina's | Hardcover | 140 x 215 mm
SRD 158,40

Fouyouyouye brengt interactief improvisatietoneel naar Suriname

Je krijgt een papiertje en schrijft op wat in je opkomt - een woord, een anekdote, een verhaal, een verzoek. Even later zie je het terug, op het toneel, uitgebeeld op een manier die je niet had kunnen verzinnen. Dat is de essentie van Fouyouyouye, een theatergezelschap uit Frans-Guyana dat improvisatietheater maakt.

Deze zaterdag treedt Fouyouyouye voor het eerst op in Suriname, op het podium van Zus&Zo aan de Grote Combéweg. "Toen ik ze voor het eerst sprak over de mogelijkheid hier in Suriname op te treden, waren ze bang dat de formule niet zal aanslaan, omdat ze Franstalig zijn", zegt Bryan van t Kruys, eigenaar van Zus&Zo. "Maar ik was meteen enthousiast. Ze spreken dan misschien geen woord Nederlands, maar wel Engels en body language."

De voorstelling op zaterdagavond 2 juli is vrij toegankelijk en begint om 19 uur. De dames van Fouyouyouye zullen papiertjes verspreiden onder het publiek. De bedoeling is dat het publiek opschrijft wat het graag nagespeeld zou willen zien: een woord, een begrip, een verhaal, een anekdote, alles kan. "Het is heel interactief", zegt Van 't Kruys. "En erg grappig en verrassend."

[uit Starnieuws, 29 juni 2011]

Dwight Isebia - De vlucht

Vluchten kan men
wel vergeten als
de hielen van
de grond niet kunnen,
als er toch
geen zicht, geen weg,
geen snelheid is

De vlucht kan dan
in gedachten
worden aangevangen,
wellicht voortgezet
in bespiegelingen,
zodat het mogelijk is
dat de vlucht toch lukt
al is men blijven
staan op de plaats
waarvan men dacht
te vluchten, maar
die men niet
verlaten kan

[Opgenomen in Conflict in reflectie, uitgeverij Stili Novi, 2009]

Nederlander lid van Wu-Tang Clan

De Wu-Tang Clan is een van oorsprong negen man tellende Amerikaanse ‘Eastcoast’ hiphopformatie, een collectief van rappers en producers, dat in 1993 doorbrak met het debuutalbum Enter the Wu-Tang (36 Chambers), een van de meest succesvolle hiphopalbums aller tijden. Wu-Tang Clan produceerde twaalf albums die alle goud of platinum werden. De clan bracht daarnaast de eigen kledinglijn Wu-Wear op de markt. De originele Wu-Tang tekende, altijd unaniem, voor hun stal een 10-tal bands als ‘Wu-Tang Family Groups’ en een 30-tal rappers en producers, de zogeheten tweede generatie, onder de verzamelnaam ‘Wu-Tang Killa Beez’. Van de Killa Beez maken onder meer deel uit de Antilliaan Spence (DJ Sueside) en de Nederlandse rapper/producer/manager Tarik Azzougarh (Cilvaringz).

Op 22 juni 2011 maakt de Wu-Tang Clan voor het eerst een tourmanager tot lid van de groep. Tot dan bestonden de leden louter uit muzikanten, rappers en producers. Deze opmerkelijke eer valt de Nederlander Mr. Ghostman (Casper Knipscheer) te beurt. Mr. Ghostman is bovendien de eerste ‘whitey’ in de ruime gelederen van de Wu-Tang Clan.

Casper Knipscheer (Haarlem, 1985) is als Mr. Ghostman al vanaf 2002 op velerlei wijze actief in vooral de Nederlandse hiphopwereld én met betrekking tot de Wu-Tang Clan. Voor wat dat laatste betreft volgt hier een korte inventarisatie van wat hierover op internet te vinden is. In 2003 heeft hij voor TV Noordwest een interview met GZA/Genius en interviewt hij voor zijn lokale radioprogramma ‘Urban Sound’ Masta Killa, beiden van de originele Wu-Tang Clan. In 2005 haalt hij als muziekmanager van ‘Club Hip’ twee leden van de Wu-Tang Killa Beez naar Haarlem: DJ Sueside (de officiële live-DJ van Wu-Tang Clanleden als RZA, Raekwon, Masta Killa en van diverse leden van de Wu-Tang Killa Beez) en rapper/producer Cilvaringz (te horen op platen van de Wu-Tang Killa Beez en RZA). Aan diens soloalbum 1 (one) uit 2007 op het label Wu-Tang International werken veel leden van de oorspronkelijke Wu-Tang Clan mee: Method Man, Ghostface Killah, RZA, Raekwon, Masta Killa, GZA/Genius. In 2005 wordt Casper Knipscheer ‘personal assistant’ van Cilvaringz.

Het is ook Cilvaringz die Casper Knipscheer laat debuteren als tourmanager voor de Europese tournee van de Wu-Tang Killa Beez door 17 landen in januari, februari en maart 2006 met welke tournee Knipscheer op 1 februari 2006 het ANP-nieuws haalde vanwege een onterechte arrestatie van de Killa Beez in het Duitse Rastatt.

In 2006 weet Casper Knipscheer de Wu-Tang gelieerde producers Trife da God, Shabazz the Disciple, Iron Shiek, Beretta 9 en 4th Disciple te interesseren voor featurings op de debuut EP Vrije Emotie (2007) en het debuutalbum Gevangen Emotie (2007/2008) van de Haarlemse rapper Sluwe Voszz, van welke act hij de manager, de uitvoerende producent, het label en, op het podium, de back-MC is.

In 2008 boekt hij voor GZA’s Liquid Sword Tour optredens in Nederland en boekt hij 10 shows voor Cilvaringz. In 2009 organiseert hij masterclasses van Killah Priest, Wu-Tang Killa Beez, DJ Sueside voor de Herman Brood Academie en de Rock Academie; en hij interviewt Ghostface Killah voor 101 Barz (het digitale televisiekanaal van omroep BNN).

In 2010 is hij in maart/april tourmanager voor de Europese tour van Method Man (25 steden in 16 landen) en van de Method Man & Redman European Tour (november). Bij de laatste tours is Mr. Ghostman samen met DJ Chulo ook op podium supportact om het publiek in de zalen op stoom te brengen. Klik hier.

De benoeming komt derhalve niet zomaar uit de lucht vallen. Traditiegetrouw is de benoeming bezegeld met het plaatsen van het logo van de Wu-Tang Clan als tatoeage.

Klik ook hier

'Suriname Nederlandse creatie’

Paramaribo - Econoom en consultant Armand Zunder houdt vandaag een lezing over de winsten van het Nederlandse bedrijfsleven in de koloniale periode tot 1940.

De voordracht, met de titel Suriname als een Nederlandse creatie en geldmakerij van allure in de koloniale tijd wordt door de opleiding geschiedenis van de Anton de Kom Universiteit georganiseerd en vindt plaats in de IGSR-aula. Zunder publiceerde in 2010 het boek ‘Herstelbetalingen’, waarin hij betoogt dat het Nederlandse bedrijfsleven grote winsten heeft gemaakt in de periode van de plantageeconomie. Hiermee ontkracht hij het beeld dat Suriname een verliespost was voor Nederland.



Armand Zunder


Zunder zal betogen dat de mensenrechten van de voorouders van de huidige Surinamers op systematische wijze zijn geschonden. Dit proces heeft volgens Zunder niet alleen bestaan uit fysieke acties, maar de toenmalige bezetters hebben systematische vernederingstactieken en verdeel- en heersconstructies bedacht en toegepast, die tot de dag van vandaag nog van invloed zijn. Op basis van zijn onderzoek zal Zunder ook een pleidooi houden voor compensatie door de Nederlandse regering voor wat hij noemt de grove schending van mensenrechten en de uitmergeling van de Surinaamse economie. De lezing wordt georganiseerd in het kader van de lezingencyclus van de masteropleiding Geschiedenis van het Institute of Graduate Studies and Research (IGSR), waarbij de mogelijkheid wordt geschapen om over bepaalde aspecten van de geschiedenis een wetenschappelijke discussie te voeren. De lezing is interessant voor docenten en studenten geschiedenis van de universiteit en het IOL, alle geschiedenisleerkrachten en vooral voor economen. Het onderzoek van Zunder is een poging om de Surinaamse geschiedenis vanuit een Surinaams perspectief te benaderen.

[uit de Ware Tijd, 30 juni 2011]

Manumissies in Suriname, 1832-1863

Manumissies in Suriname, 1832-1863 van Okke ten Hove en Frank Dragtenstein is een uitgave van Vaco. Manumissie: de akte van invrijheidstelling van een slaaf. In deze uitgave is een chronologische opsomming van alle gemanumitteerden tussen 1832 en 1863 opgenomen, met o.a. de nieuwe naam van de vrije, de slavennaam, beroep na vrijwording en informatie over de eigenaar. Tevens biedt dit werk een analyse van de ontwikkeling van het manumitteren in Suriname. Facsimile van de oorspronkelijke uitgave door de Universiteit Utrecht.

Paramaribo: Vaco
441 pagina's | Hardcover | 158 x 224 mm
SRD 168,-

Monumentenzorg St. Eustatius tegen uitbreiding opslagplaats olie

Monumentenstichting op St. Eustatius is naar de rechter gestapt om de mogelijke uitbreiding van olieopslag- en distributie ten zuiden van Signal Hill, bekend als The Farm, te verbieden. Deze mogelijkheid is opgenomen in het ruimtelijk ontwikkelingsplan van St. Eustatius.

In het bestemmingsplan is dit gebied aangeduid als natuur, maar mogen er ook bedrijven komen. Maar olieopslagplaatsen voor Statia Oil terminal is geen ruimte. Het is volgens Monumentenzorg een stuk terrein waarop een groot deel van het eiland uitkijkt.
Bovendien gaat de bouw van een olieterminal ten zuiden van Signal Hill, hand in hand met de bouw voor een nieuwe jetty voor megatankers ten noorden van Lower Town’s beach. Terwijl de focus van het toerisme op St/ Eustatius ligt op natuur en historie en het eiland ook een bestemming is voor gepensioneerden.
Het gebied ten zuiden van Signal Hill is waardevol historisch erfgoed met begraafplaatsen voor slaven, overblijfselen van plantages en suikerwerkfabrieken, een van forten van het eiland en de tweede, oudste begraafplaats van het eiland met diverse grafstenen uit de 18e eeuw.
Uitbreiding van de olieopslagplaatsen zal zeker negatieve invloed hebben op de balans van de duurzame ontwikkeling. Bovendien zijn er alternatieve locaties beschikbaar, achter Signal Hill. Alleen zal dat de oliemaatschappij meer geld kosten. Maar afgezet tegen het welzijn van het eiland op lange termijn, moet dat de hogere investering waard zijn, aldus de stichting.



[uit Amigoe, 29 juni 2011]

Cultuur laat Arubaan nadenken

door Sharina Henriquez

Oranjestad — Hij popelt om zijn ideeën, visie en plan dat er al van december 2010 ligt uit te voeren. Stan Kuiperi (57) is ten slotte al een jaar ‘beleidsfunctionaris Culturele Aangelegenheden Min. Az’, zoal op zijn kaartje staat. Oftewel, de cultuurman die rechtstreeks onder premier Mike Eman (AVP) valt en dus niet onder het ministerie van Cultuur. Dat heeft zijn reden, is verderop in dit artikel te lezen. Maar om terug te komen op het popelen, Kuiperi heeft niet zomaar haast; het is kantje boord met de Arubaanse samenleving, zegt hij. “Of we gaan de kant op van Jamaica met alle gevolgen van dien.”



De Arubaan, maar vooral de jongeren, staat volgens Kuiperi op een kruispunt. “Jongeren kunnen alle kanten opspatten en dus ook uitspatten. Daar moet richting aan gegeven worden.” Er zijn genoeg voorbeelden in de wereld van ontsporingen, zegt hij, zoals grote Amerikaanse steden bewijzen. Om dat te keren is er dus al enige jaren een ontwikkeling om culturele en sociale activiteiten in de wijken te ontwikkelen. Bewoners die weer betrokken moeten raken bij wat er in hun wijken en buurten gebeurt, samenhang, onderling contact, maar ook de problemen aanpakken, oftewel burgerparticipatie.

Kuiperi, die hiervoor 20 jaar in het onderwijs zat en ook kunstenaar is, krijgt er in zijn huidige functie mee te maken dat hij ook de neuzen binnen de overheid in één richting moet krijgen. Structuur geven, zoals het onderwijs wel heeft, zegt hij zelf. “Want het is hier soms net een circusact, van waar ben ik en moet ik nu opspringen.” Met de oprichting van een Bureau Gemeenschapszin en Burgerparticipatie komt er in ieder geval een centraal punt. “Een vreselijke naam”, geeft Kuiperi toe, “maar ik moest er even snel mee komen.” Dat hij bij Algemene Zaken zit heeft bovendien te maken met het grootse programma van het kabinet ‘Bo Bario’, oftewel het project dat tot een integrale wijkvernieuwing moet leiden. De wijkvernieuwing moet niet alleen bestaan uit fysieke verbeteringen, dus bestrating, belichting en groen, maar ook een sociale en culturele vernieuwing inhouden. Kuiperi: “Cultuur is een ontzettend krachtig gereedschap om zoiets te bewerkstellingen.”

Het wiel hoeft hij daarvoor niet opnieuw uit te vinden. Sterker nog, hij kan gewoon doorbouwen op wat hij in de commissie Cultuur deed. Een commissie die hij tijdens het strategisch project Aruba 2025 oprichtte en voorzat. “Het sluit naadloos aan. Al het voorwerk, denkwerk, de hele filosofie is toen al gedaan.” Dat vindt Kuiperi uniek, vooral omdat het project onder de vorige regering is ontstaan, maar nu wel heel bewust de rapporten van het werk van toen uit de kast worden gehaald. “Het zou ook doodzonde zijn als dat niet zou gebeuren.” Door al het voorwerk kon Kuiperi dan ook al in december vorig jaar een visienota aan het kabinet presenteren voor wijkgerichte culturele ontwikkeling. Hij wilde er al in januari mee van start gaan, maar moest helaas wachten op budget. “Je hebt toch altijd geld nodig, om iets te kunnen doen, ook al is maar 50 florin.”



Te weinig cultuur in onderwijs
Nu lijkt er wel vaart in te zitten en dat is ook hard nodig, zegt Kuiperi. Want aan de culturele ontwikkeling van de Arubaanse burger is de afgelopen decennia amper iets gedaan. “We hebben hierin een enorme achterstand. Dat ligt in de eerste plaats aan onderwijs, weet ik dus uit ervaring. Ik heb dat zelf toen geprobeerd om te balanceren, dat is een klein beetje gelukt en dat is al heel wat. Maar als je kind hier naar school gaat, is het aanbod van cultuur en kunst 0,01 procent. Dat is veel te weinig en moet veel beter. Ik herleid veel van de problemen die we tegenwoordig hebben op Aruba regelrecht daar naar toe. Het gebrek aan culturele en kunstzinnige ontwikkeling betekent eigenlijk een gebrek aan creatieve ontwikkeling. Als je geen creatieve mensen opvoedt, opleidt en vormt, dan kom je vroeg of laat in de problemen en dat is wat nu gebeurt.”

Of we dan als burger massaal moeten gaan dansen, zingen of aan theater? Kuiperi antwoordt daarop met een stevig ‘ja’. “Misschien dat je zelf niet zo goed kan dansen. Maar het gaat erom dat iedereen zijn eigen intelligenties gebruikt. Creatief bezig zijn helpt je met nadenken. Ten eerste over jezelf, je innerlijke wereld, en daarnaast over de buitenwereld. Als je dat niet doet ben je voor je weet 70, 80 jaar en realiseer je dan pas dat je nooit goed over dingen hebt nagedacht of naar je eigen gevoelens geluisterd. Het leven gaat echt zo snel. Het is zoals ze in Engels zeggen: you have to stop to smell the roses.”

Over het belang van culturele en sociale ontwikkeling zegt Kuiperi, is men zich hier steeds meer van bewust. Hij wordt steeds vaker binnen de overheid ‘gevonden’ en gevraagd om bij projecten te zitten die op het eerste oog weinig met cultuur te maken lijken te hebben. Maar dat is juist de bedoeling. Er moeten in projecten ook mensen zitten, zegt hij, die juist vragen stellen over de culturele en sociale aspecten. Net zoals een milieudeskundige aandacht vraagt voor de milieugevolgen.

Culturele Dialoog
Vagen stellen en in dialoog gaan over cultuur uit zich ook in één van de activiteiten waarmee Kuiperi de wijken, of beter de districten, in wil gaan. In zijn visienota heeft hij Aruba namelijk in acht districten verdeeld en daarvoor een cultuur/sociaal programma ontwikkeld. Op dat programma staat ook, als spin off van de Sociale Dialoog, een Culturele Dialoog. Oftewel met bewoners in gesprek gaan over hoe zij naar cultuur kijken. Belangrijke vraag is onder meer de Arubaanse cultuur. Wat is die eigenlijk, nadat ons eiland na al die jaren door de vele immigranten en het toerisme veel invloeden van buiten heeft gekend? Kuiperi weet het zelf ook niet. “Maar het antwoord is niet zo belangrijk, belangrijker is dat mensen er uiteindelijk over gaan nadenken.”

[uit Amigoe, 29 juni 2011]

woensdag 29 juni 2011

Bernardo Ashetu - Daar

Je zong.
Je joeg me op.

Je zong zodat ik
danste als een vos.

M'n hol werd aan-
geduid door een schittering.

Daar dan zal ik zijn.
Daar wacht ik je op.

[uit de ongepubliceerde bundel Met een bloem]


Agents of their own emancipation

Agents of their own emancipation is een prachtige bundel met artikelen van dr. Silvia W. de Groot over de geschiedenis van de marrons van Suriname. De bundel bestaat uit een selectie van artikelen die eerder in wetenschappelijke tijdschriften werden gepubliceerd. Vanaf begin jaren '60 van de vorige eeuw publiceerde Silvia de Groot een groot aantal boeken. Het bekendst is haar proefschrift uit 1969 Djuka Society and Social Change. De talloze artikelen die zij over Suriname schreef verschenen veelal in buitenlandse tijdschrijften en waren daardoor niet eenvoudig te vinden. Door deze nieuwe bundel zijn een groot aantal daarvan nu binnen handbereik. De titel van het boek, ontleend aan een artikel dat in 1985 verscheen ('Abolition and its Aftermath - The Historical Context 1790-1916'), verwijst naar het feit dat de van de plantages weggelopen slaven zelf hun bevrijding bevochten hebben. Zij verkregen hun vrijheid door hun moed. De gemeenschappen die zij in de binnenlanden van Suriname stichtten trotseerden talloze militaire aanvallen van de koloniale machthebbers en hielden tot de dag van vandaag stand. De marrons kregen in feite al formeel hun vrijheid door een vredesverdrag in 1760. Pas meer dan honderd jaar later (1863) werd de slavernij in Suriname afgeschaft.

448 pagina's | Paperback | 150 x 230 mm | Engelstalig
€ 19,60 (SRD 94,10)

[Bron: Buku.nl]

Dera Gai in Tilburg


Niet alleen op Aruba werd afgelopen vrijdag het festival San Juan gevierd. De Arubanen in Nederland lieten dit feest ook niet aan zich voorbij gaan en zoals elk jaar organiseerde Fundacion Nos Baranca dit in Tilburg.

Michelle Thijssen werd de grote winnaar van het Dera Gai-festival. Maria Ridderstaat eindigde op de tweede plaats en Miro Ridderstaat op de derde plaats. Juan Loefstop en zijn dochter Annamisha Loefstop wonnen de danswedstrijd. Rebecca Ridderstaat werd winnares bij het geblinddoekt vlaggen zoeken en Mirtha Giel won bij het ‘doden’ van de haan.

Nadat Jonathan Hoevertsz het Arubaanse volkslied had gezongen, was het festival officieel geopend. Voorzitter van Fundacion Nos Baranca, Mena Maduro, verwelkomde alle gasten en woordvoerder van de gevolmachtigde minister, Sidney Kock, sprak de bezoekers toe namens de minister. Deze kon er zelf namelijk niet bij zijn. Via een brief liet Abath het volgende weten: “Aruba mag dan klein zijn, maar het zijn deze culturele aspecten die onze identiteit vormen. Banda di Dande, en zeker ons carnaval, en San Juan zijn enkele feesten die centraal staan in de Arubaanse cultuur. Die moeten we behouden, gezien Aruba zich bevindt tussen grote culturele invloeden vanuit de Cariben en Noord- en Zuid Amerika .” Desirée Croes, directeur van het Arubahuis, dat het festival in Nederland subsidieert, was er wel. Zij haalde Sonsito Croes naar voren om hem te bedanken voor zijn bijdrage aan de Arubaanse cultuur in Nederland. Hij gaat namelijk terug naar Aruba om hier les te geven.

[uit Amigoe, 28 juni 2011]

Afb. rechts: Gabriël Metsu, Dode haan. Museo del Prado, Madrid

Bejaarde houdt vrouw en kind met plastic helm aan

Paramaribo - Aan de Tourtonnelaan in de hoofdstad Paramaribo vond er vanmorgen een opmerkelijk incident plaats. Een jonge vrouw die net was gaan winkelen bij een supermarkt, werd ‘aangehouden’ door een bejaarde man. De vrouw maakte aanstalten om haar bromfiets op te starten, terwijl zij samen met haar kind, een klein meisje, plaatsnam op de zitting van het rijwiel. Aan de zijkanten van het stuur hingen tassen die gevuld waren met diverse levensmiddelen.

De bejaarde had er grote moeite mee dat het kind op die wijze zou worden vervoerd en bovendien een plastic speelgoedhelm in plaats van een veiligheidshelm op het hoofd had.

Er ontstond een vermanend betoog waarin door de man gewezen werd op de gevaren voor het kleintje. De moeder had daar geen boodschap aan en begon hem voor alles wat vies en vuil is uit te schelden.

Volgens verslaggever Peter de With ontstond er vervolgens een kort handgemeen. Dit gebeurde nadat het stuur werd vastgehouden door de verkeersprediker en hij bovendien de vrouw had verboden om haar weg te vervolgen. Hierna kreeg hij met de vlakke hand een ferme klap in het gezicht.

Uiteindelijk bemoeide een voorbijganger zich met de kwestie. Na een gesprek met de bejaarde gaf hij met veel moeite ‘toestemming’ aan moeder en kind om te vertrekken.

[GFC Nieuws, 28 juni 2011]

The making of Ronnie Brunswijk in Nederlandse media (2)

door Ellen de Vries


Invloed en rol van media

Hoogbergen en Kruijt (2005:137) beweren dat de Binnenlandse Oorlog al snel een ‘mediaoorlog’ was geworden. Welke oorlog is dat niet? Alle betrokken partijen willen dat de media hún visie op het conflict uitdragen. In werkelijkheid is de macht die media wordt toegedacht als het gaat om het beïnvloeden van beleid of de publieke opinie volgens mediaonderzoekers relatief. Jan Wieten (2002:23-24) meent dat media zeker niet in staat zijn in hun eentje besluiten op het gebied van buitenlands beleid of veiligheid om te buigen. Over de Vietnamoorlog – vaak aangehaald om de macht van de media te demonstreren [iii] – schrijft Wieten: ‘Pas toen er scheuren in de politieke consensus waren ontstaan, konden de media hierop inspelen.’ Als het gaat om de publieke opinie zijn media evenmin almachtig. Ze vormen een van de bronnen waaruit mensen putten om zich ergens een mening over te vormen. Ook opvattingen van vrienden, familieleden en collega’s spelen een rol. Bovendien worden meningen over maatschappelijke verschijnselen vaak al gevormd tijdens de opvoeding en op school. Ze zijn dikwijls moeilijk te veranderen (Leurdijk 1999: 3).

Ronnie Brunswijk op verkiezingscampagne in 2010

Journalisten informeren de samenleving, brengen nieuws en signaleren misstanden. Hoewel journalistieke principes als hoor- en wederhoor, onpartijdigheid, check en double check objectiviteit suggereren, is onvermijdelijk dat selectie van bronnen, vormgeving van informatie et cetera van invloed zijn op het gepresenteerde beeld. Media vertellen hoe zaken begrepen en geïnterpreteerd moeten worden. In de onderzoeksliteratuur worden die interpretatiekaders aangeduid met de term frames. Otto Scholten en andere onderzoekers definiëren frames als volgt: Frames zijn (vaak) niet geëxpliciteerde interpretatiekaders die vertellen welke waarden in het geding zijn. Met een enkel begrip, sleutelwoord of beeld wordt een reeks van betekenissen opgeroepen, worden good guys en bad guys onderscheiden, daders en slachtoffers aangeduid, historische analogieën geactiveerd, oorzaak en gevolg relaties gelegd en partijen verantwoordelijk gesteld voor (wan) daden (Scholten e.a. 2002:56).

Frames kunnen verwijzen naar de – in dit geval koloniale – geschiedenis, plaatsen informatie in een (historische) context en leggen causale verbanden. Wie is verantwoordelijk voor de conflicten en wie lost ze op? Nederland, Suriname, Bouterse, Brunswijk, het Surinaams verzet? Sommige interpretaties van ‘de’ werkelijkheid krijgen veel nadruk, andere worden onderbelicht of genegeerd. Zeker in conflictsituaties is het voor journalisten moeilijk hun werk te doen vanwege de ontoegankelijkheid van gebieden en het gebrek aan betrouwbare bronnen. Informanten willen vaak anoniem blijven uit angst voor represailles. Zoals Telegraaf-journalist Arnold Burlage het in een gesprek met mij uitdrukte: ‘Er zijn weinig feiten, maar veel geruchten.’[iv]

Niet alleen media framen, ook organisaties, sociale bewegingen of overheden reiken – vaak doelbewust – interpretaties aan in de hoop dat media het gepropageerde frame overnemen (Vasterman 2004:43). Vasterman (2004:44) stelt in zijn boek Mediahype dat media vooral als het gaat om onverwachte gebeurtenissen of nieuwe problemen waarvoor nog geen duidelijke frames beschikbaar zijn, grote invloed kunnen uitoefenen. Zeker als het gaat om een nieuwsgolf die tot stand komt direct na een onverwachte schokkende gebeurtenis. Of het nu gaat om publiciteitsacties of propaganda, voor alle media-effecten geldt volgens Denis McQuail: Acceptance depends on the absence of alternative objective information, the inherent plausibility of the content in the light of information available and on the emotional and ideological climate of the time (McQuail 2000:447).

Of zoals Ramcharan het klimaat in Suriname begin jaren 80 typeerde: Ter illustratie van de ongeloofwaardigheid van het militaire regime, doet de grap de ronde dat als de nieuwspresentator op de tv goedenavond zegt, de mensen voor alle zekerheid naar buiten kijken, of het werkelijk avond is (Ramcharan 2008:188).

Omdat de invloed van media het grootst is als het gaat om framing van nieuwe fenomenen, ga ik terug naar het moment waarop Ronnie Brunswijk voor het eerst in het nieuws verschijnt. Gedrukte media speelden daarin een belangrijke rol. In dit artikel beperk ik mij tot de eerste berichtgeving over Brunswijk in enkele toonaangevende Nederlandse bladen.

Brunswijk

Wie was – is – Ronnie Brunswijk? Brunswijk, een Marron, werd in 1963 geboren in Moengotapoe, in het district Marowijne. Kort na de staatsgreep in 1980 trad Brunswijk vrijwillig in dienst van het Nationaal Leger, waar hij volgens Hoogbergen en Kruijt (2005:114) snel carrière maakte. In Ronnie Brunswijk. Dagboek van een verzetsstrijder roemt journalist Frans van der Beek (1987:23) zijn fysieke kwaliteiten. Bouterse stuurde hem naar Cuba voor een commando-opleiding en voegde hem als lijfwacht aan zijn veiligheidsdienst toe. In 1984 kreeg Brunswijk zijn congé. Waarom? Vanwege een loonconflict? Zelf zegt Brunswijk dat de militair Paul Bhagwandas hem samen met andere collega’s zomaar, zonder reden, ontsloeg. Toen hij uitriep: ‘Waarom, welke feiten hebben we gepleegd? Je kunt ons toch niet zomaar ontslaan. We hebben gezinnen!’, zou Bhagwandas hebben geantwoord: ‘Geen gelul, je bent ontslagen, dan ga je maar stelen’ (De Vries 2005:14-15).


[vervolg klik hier]

Marcel Pinas exposeert in De Hal (II)

Voor het bericht over deze expositie klik hier










Courtesy by Ready Tex Art Gallery

De smeekbede van een oude slavin

Nederland en Engeland hebben nogal wat zeeslagen met elkaar uitgevochten. Over en weer werden schepen tot zinken gebracht of veroverd. Scheepsladingen werden, samen met de aanwezige post, tot prijs verklaard. De Engelsen maakten keurige beschrijvingen van de Nederlandse buit en de bemanningen van de gekaapte schepen werden uitvoerig verhoord. De verslagen daarvan werden samen met honderdduizenden in beslag genomen papieren eeuwenlang bewaard, aanvankelijk in de donkere kelders en tochtige zolders van de Tower of London en later in The National Archives. Niemand keek ooit om naar deze unieke verzameling, die meer dan 38.000 zakelijke en persoonlijke brieven bevat van en aan Nederlandse zeelieden, kooplieden en hun familie. Geen van deze brieven bereikte ooit zijn bestemming. Sommige zijn tot op de dag van vandaag niet eens geopend. Pas in 1980 werden deze Prize Papers door een Nederlandse onderzoeker ontdekt. Het bestaan van deze archiefschat bleef echter slechts in kleine kring bekend. Het project Sailing Letters wil daarin verandering brengen. De omvang van het materiaal is indrukwekkend en uniek en de brieven zelf geven een goed beeld van het alledaagse leven in de 17de en 18de eeuw. Ieder Sailing Letters Journaal bevat transcripties van opmerkelijke brieven en documenten, voorafgegaan door een uitgebreide toelichting. Afbeeldingen van de originele brieven en documenten zijn te vinden op de bijbehorende dvd. De journaals tonen de gevoelens van bevolkingsgroepen waarvan nauwelijks geschreven materiaal bewaard bleef. Een schrijnend voorbeeld is de brief van de voormalige slavin uit de titel van dit tweede deel in de reeks, gewijd aan de Nederlandse aanwezigheid in West-Indie.

De smeekbede van een oude slavin
(Sailing letters journaal II)
142 pagina's | Paperback | 175 x 247 mm |

€ 26,50 (SRD 127,20)

dinsdag 28 juni 2011

Emansipashon di Literatura Hubenil na Kòrsou

Tesina pa Estudio Master Idioma Papiamentu

Skirbí pa: Diana Lebacs


Diana Lebacs, MA in Papiamentu Literatuur, 2011

[Onlangs studeerden op Curaçao de eerste Masters-studenten af in Literatuur. De redactie van CU heeft hun verzocht samenvattingen van hun afstudeerscripties hier te publiceren. Jeroen Heuvel beet het spits af. Hieronder een samenvatting van de scriptie van Diana Lebacs over jeugdliteratuur, een Nederlandstalige samenvatting volgt nog.]

Asesor: Prof. Dr. Wim Rutgers

Mi tesina tin komo título Emansipashon di literatura hubenil Papiamentu na Kòrsou. Mi no a pone literatura hubenil na Papiamentu, pa evitá dos be uzo di ‘na’. Esaki tin mas tantu di aber ku estilo. Mi ke para ketu awor na mi eskoho pa e terminologia literatura hubenil. Den vários buki i artíkulo tokante literatura mi a topa preferensia pa e palabra ‘mucha’. Na Hulandes bo ta topa e terminologianan kinderliteratuur, jeugdliteratuur i awendia adolescentenliteratuur, referiendo na kada grupo meta. Promé ku mi a lesa e motivashon di Rita Ghesquière pa uzo di sierto terminoligia, ya pa mi mes mi tabatin poko duda pa mi uza e terminologia literatura di mucha i buki di mucha. Komo ku e área akí ta unu relativamentu nobo na Kòrsou i komo tal no a publiká muchu estudio di propio suela tokante e tópiko akí, mi tabatin miedu ku e palabra mucha lo restringí mi den mi análisis históriko-deskriptivo i ku konsekuentemente lo mi ta haña mi ta laga sierto buki afó.

Afortunadamente kapítulo 1 di e buki Jeugdliteratuur in perspectief di Rita Ghesquière (2009) a saka mi for di mi duda i mi dilema. Den e kapítulo al respekto e outor ta trese dilanti ku hopi biá ta brua e tres terminologianan den otro. E ta bisa ku literatura hubenil no solamente ta e terminologia mas komun, i ku e tin un nifikashon mas general ku literatura di mucha òf literatura di adolesente. Ta uza e terminologia literatura hubenil komo terminologia sentralisadó i koordinadó pa tantu literatura di mucha komo literatura di adolesente. Mi no por tabata mas felis!

Mas aleu Ghesquière ta bisa ku, den sentido mas spesífiko, hubentut (jeugd) ta referí na e fase di edat entre infansia i adulto. Literatura di mucha i literatura di adolesente semper tin un nifikashon spesífiko, segun Ghesquière. E promé ta referí na buki i teksto pa mucha for di edat di chikitin te mas o ménos edat di 11 pa 12 aña, esta pubertat. Literatura di adolesente ta referí na buki pa edat 15 aña ariba. A base di loke teoria ta bisa, ami a opta pa e terminologia general den mi tesina: literatura hubenil.

E tesina akí ta un análisis históriko-deskriptivo. Punto di salida ta pa mi investigá kon literatura hubenil a originá i kon e fenómeno akí a desaroyá den transkurso di tempu, i kon su situashon ta aktualmente na Kòrsou. E noshon ‘situashon’ ta poko amplio, pues mi ta dirigí mi riba e pregunta si mucha gusta e ofresimentu na buki hubenil na Papiamentu ku aktualmente tin den skolnan. Komo punto di salida di e situashon mi mester a bai bèk te den tempu di nos antepasadonan i, for di ei, kana e kaminda pa mi yega te dia djawe. E buki Kadans, Literatuurgeschiedenis tabata un fuente di informashon valioso pa mi koba den Historia di literatura i skirbimentu tokante historia di literatura for di un perspektiva amplio, pero ku enfoke riba nos region Karibe i Kòrsou.
Loke tabata un wes’i lomba di kita sombré tabata e liña di periodonan den e buki ku ta duna un bista global di e diferente periodonan di kultura i literatura, den un konteksto kultural-históriko i tambe den un konteksto literario. E tabata un bon stándart pa mi liña di tesina.

Den mi Introdukshon mi ta deskribí kon mi a eksperensiá e situashon kultural-literario medio añanan sesenta, na kaminda pa bira maestra di skol básiko. E búskeda den e tempu ei ta pone ku mi ta bai bèk den literatura di nos antepasadonan komo punto di salida. Ei mi ta inventarisá e herensia oral ku nan a laga atras den forma di dicho i proverbio, kantika i kuenta oral, a base di material dokumentá. Mi ta terminá e Introdukshon ku un reflekshon, loke mi ta hasi na fin di kada kapítulo te ku kapítulo 5. Despues di kapítulo 5 ta bini e investigashon i su resultado.

Den kapítulo 2 mi ta trata literatura di fondo relashoná ku mi pregunta di investigashon Kiko ta situashon di literatura hubenil na Kòrsou i di ki forma por optimalisá e situashon akí? Mi ta duna un bista breve di e teoria di historia di literatura i di skirbimentu di historia di literatura, pa mi hinka kontenido di kapítulo 2 den e bon konteksto. Aki tambe mi ta terminá ku un reflekshon.

Kapítulo 3 ta trata e diferente instansianan ku ta saka buki na Papiamentu na Kòrsou. Tres biá e frase ‘Eksistente, pero invisibel’ ta bini dilanti: promé biá den kapítulo2, parágrafo 2.2.2, di dos biá den kapítulo 3, parágrafo 3.1 i por último den kapítulo 5, parágrafo 5.2. Esaki, pa enfatisá e búskeda komo un liña kòrá den e tesina.

Kapítulo 4 ta titulá Kriterio pa balorá buki hubenil. Mi ta elaborá promé riba Historia di literatura hubenil na Europa i e manera ku ta balor’é pa mi tin un kuadro di referensia. Mi ta menshoná e kriterionan literario pa balorá buki segun e argumentonan di Mooij (1979) i Christine Kemmeren (2006).

Den kapítulo 5 mi ta hiba e tesina mas tantu den un direkshon didáktiko, pa mi por yega mas serka di e kontesta riba mi pregunta di investigashon. Pa haña un bista riba situashon di literatura hubenil, mester bai studia e situashon kaminda tin mucha i kaminda tin buki: esei ta na skol. E búskeda ta hibami riba e kaminda di e inovashon radikal ku a tuma lugá den enseñansa na Kòrsou for di aña 2000.
Pa mi splika mi investigashon i tambe e motibu di mi investigashon mi ta duna un deskripshon teóriko di Enseñansa di Fundeshi. Esaki mi ta hasi mediante e Freim di kuríkulo ku gobièrnu a laga desaroyá komo kuríkulo inovativo. Mi tin ku kue a kaminda akí pa mi por yega na e kontesta riba e di dos parti di mi di investigashon ku ta: ......i di ki forma por optimalisá e situashon akí? E kontesta ta pa motivá maestronan den vèlt pero tambe studiantenan (ku ta futuro maestronan) di estudio LOFO (Leraren Opleiding Funderend Onderwijs) ku a start na UNA na aña 2006 pa nan profundisá nan mes i hasi nan mes kompetente den área di edukashon Idioma Literashon i Komunikashon (ILK) ku e dos aktividatnan di lesa Sírkulo literario i Kansrijke taal.

Kapítulo 6 ta deskribí ki método di investigashon a uza, e ta duna un responsabilisashon di e método di investigashon a base di teoria i e ta terminá dunando e resultado, ku alabes ta indiká kon ta pará ku e situashon di literatura hubenil na Kòrsou.

Potrèt @ Michiel van Kempen

Kapítulo 7 ta último kapítulo dje tesina akí. Aki mi ta bini ku un resúmen kòrtiku, un konklushon i algun rekomendashon pa optimalisá e situashon enkontrá. E tesina ta sera ku un bibliografia.

Mi búskeda den e tesina akí pa, mediante un análisis históriko-deskriptivo di literatura hubenil na Papiamentu na Kòrsou mi haña bista riba situashon di literatura hubenil na Kòrsou i wak di ki forma por optimalisá e situashon akí, a habri e siguiente panorama:

En general por bisa ku e proverbio i kantikanan dje dushi tempu bieu ta mas bien edukativo, nan por duna un moral, i vários di nan tambe ta pa duna pleizí. A duna un inventarisashon di e proverbio i kantikanan den e tesina akí kaminda e aksento ta kai riba mucha, pa ilustrá ki kaminda largu, pero signifikante emansipashon di literatura hubenil na Kòrsou a kana. Kiko tabata e forsa ku a pusha e desaroyo akí, i ken ta e personanan ku a piki e antorcha di e vlam di buki hubenil i kore kuné te dia djawe.

Ta importante ku a repasá e diferente ekspreshonnan ku ta forma parti di literatura oral di Kòrsou, pa motibu ku nan tabata fuente di inspirashon pa outornan ku a kuminsá skirbi i publiká nan obranan literarario despues di 30 di mei 1969. E fecha akí a habri un era nobo di konsientisashon i motivashon riba tereno sosial-kultural-literario i artístiko den sentido amplio di palabra. Por mir’é komo un siguiente etapa di emansipashon despues di 1 di yüli 1863, i 15 di desèmber 1954 i ku lo sigui haña mas empuhe despues di 10 di òktober 2010. Elemento i ingredientenan di literatura oral di Kòrsou a haña nan lugá den e obranan original dje outornan ku a kuminsá skirbi despues di trinta di mei 1969, komo símbolo i ekspreshon di un pueblo nobo i hóben, en buska di su propio identidat i kultura na Papiamentu.

Un bista den algun libreria na Kòrsou na 2011, por sierto den un libreria mas ku e otro, ta mustra kuantu buki hubenil, skirbí na Papiamentu, tin awendia na disposishon di hubentut i pa kasi tur edat. Un chekeo na skolnan di Fundeshi i skolnan pa Formashon Básiko, igual. E pregunta ta si e bukinan na Papiamentu tin nan lugá i funshon den e skolnan.

Remarkabel ta, ku ki ora un entidat òf persona bini ku un inisiativa pa lanta un editorial di buki hubenil, ta duna komo motivashon ku no tin sufisiente buki pa mucha. En bèrdat ta asina ku, kompará ku e kantidat di título ku editorialnan na, por ehèmpel, Hulanda ta saka pa aña, e kantidat na Kòrsou ta limitá. Pero mester tene na kuenta tambe ku ainda no tin masha hopi outor riba e isla ku ta skirbi pa mucha. Komo tal, e kantidat limitá di outornan lo no por produsí obranan original masalmente tras di otro.


Potrèt @ Michiel van Kempen

Mester tene kuenta tambe ku e hecho ku e editorialnan djafó ta komersial-profeshonal. Nan merkado ta grandi i e demanda tambe. Meskos ta konta pa e kantidat di outornan afó ku ta entregá manuskrito. Pa dia un editorial Europeo por risibí mas ku shen manuskrito.
Mirando e sirkunstanshanan spesífiko na Kòrsou i poniendo tur kos den nan konteksto históriko i evolushonario, por konstatá ku eskritornan di buki hubenil na Kòrsou ta demonstrá ku nan ta konsiente ku idioma ta un bon instrumento pa desaroyá literatura propio. E ta nesario pa bo yega na un fase den kua por papia di literatura hubenil na Kòrsou. Un kondishon ta ku nos outornan mester ofresé material nobo kontinuamente pa asina hasi e kolekshon mas i mas riku na buki.


Diana Lebacs, Karin Amatmoekrim i Erich Zielinski; potrèt @ Bert Nienhuis

Kambionan den komunidat mundial a kambia e bista ku tabata eksistí riba literatura hubenil i konsekuentemente a produsí otro tipo di buki ku a kondusí na emansipashon di literatura hubenil na e kontinente di Europa. Kapítulo 2 di e tesina akí ta mustra ku kambionan den komunidat di Kòrsou durante e diferente épokanan tambe a kondusí na desaroyo di literatura hubenil riba e isla.

Rita Ghesquière, outor di Jeugdliteratuur in Perspectief (2009) ta bisa ku ‘ta importante ku ta papia ku mucha tokante kontenido di e buki’. E pensamentu akí por bin hunga un ròl importante den loke ta suponé di tuma lugá den inovashon di enseñansa na Kòrsou relashoná ku lesamentu.

Marcel Pinas exposeert in De Hal (I)

Na een succesvolle overzichtstentoonstelling in de KKF wordt vanaf woensdag 29 juni tot en met zondag 3 juli Kibii Wi Koni Marcel Pinas The Event vervolgd met een verkooptentoonstelling in expositieruimte De Hal aan de Grote Combéweg 45. Tijdens deze expositie toont Marcel Pinas het publiek weer een andere kant van zijn kunstenaarschap. Mensen die denken dat ze het werk van Pinas in de KKF allemaal al gezien hebben, vergissen zich en een bezoek aan De Hal zal hen aangenaam verrassen. Kunstliefhebbers en Pinas-kenners kunnen zich er ongetwijfeld wel iets bij voorstellen, maar de schilderijen van Marcel Pinas blijven, evenals zijn krachtige kunstinstallaties, lang nadat de hele expositiereeks voorbij is, gebrand op het netvlies en in het geheugen van elke kijker. Want het werk dat Pinas presenteert in De Hal is misschien anders in beeld en vorm, maar de boodschap is niet minder indringend en het aanzicht niet minder indrukwekkend.

Het werk in de KKF diende voornamelijk om de bezoekers aan het denken te zetten over de waarde van cultuur en de sociaal-maatschappelijke rol die cultuur volgens Pinas kan spelen bij het tot ontwikkeling brengen van de gemeenschap in Marowijne. Het werk in de KKF heeft veel reacties opgeroepen bij het publiek. Velen waren sterk onder de indruk van de boodschap en de missie van de kunstenaar en de creatieve manier waarop hij die in zijn installaties en objecten weet uit te beelden. Maar tegelijkertijd stonden velen ook versteld van de innovatieve werkwijze, de kracht en de kwaliteit van de kunstwerken op zich. “Kunst op internationaal niveau” is een uitspraak die meerdere malen gehoord werd. En terecht.

Kracht en kwaliteit in een hedendaagse vorm gegoten, zijn eigenschappen die inderdaad in al het werk, en zeker ook in de schilderijen van Marcel Pinas meteen in het oog springen. Het thema is onveranderd. De kern is dus nog steeds Kibri a kulturu of Kibii wi koni en symbolen en elementen uit de Aukaanse cultuur van de voorouders van de kunstenaar zijn ook nu weer duidelijk herkenbaar. Deze keer niet omdat ze fysiek en in originele vorm deel uitmaken van het werk, maar omdat ze kunstig in opvallende, fel gekleurde acrylverf op de platte drager van het canvas zijn verwerkt. Het werk ademt nog steeds het culturele en het traditionele uit, maar het beeld en de composities hebben een onherroepelijke moderne uitstraling. De sierlijke vormen van houtsnijwerkmotieven in felle, intense kleuren die tegelijkertijd contrasteren maar ook coördineren, vrolijke pangiprints en betekenisvolle Afakasymbolen maken van elk schilderij een boeiend kunstwerk dat sterke positieve vibes uitstraalt.

Het is die combinatie van schijnbaar tegengestelde eigenschappen waardoor het werk van Pinas intrigeert. Het traditionele wordt gebracht op een hedendaagse manier; het oude wordt verweven met het nieuwe; getransformeerd. De cultuur van de marrons is het hoofdthema, maar de vormgeving oogt modern en spreekt wereldwijd aan. Hij kiest voor een thema dat voor hem belangrijk is, maar maakt het ook belangrijk voor anderen.

Pinas heeft het hart, de ambitie en de motivatie die hem drijven, maar als kunstenaar heeft hij daarnaast ook een onmiskenbaar oog - of is het gevoel? - voor vorm en kleur, ruimte en compositie. En die combinatie maakt hem tot de kunstenaar is die hij nu is; een kunstenaar die zich gemakkelijk kan meten met menig bekende hedendaagse kunstenaar waar ter wereld dan ook. Zijn uitgebreide Curriculum Vitae en het wereldwijde netwerk van bewonderaars zijn daar de stille getuigen van. Zo ook het nieuwe boek over Pinas dat ook tijdens de expositie in De Hal te koop is: Marcel Pinas; Artist, more than an artist.


A Libi, Het Leven van kunstenaar Marcel Pinas. De 200 doodshoofden en wekkers geven het macabere beeld weer van de afloop na de kwikvergiftiging in de binnenlanden van Suriname door gouddelvers.

Kibii Wi Koni Marcel Pinas The Event is een initiatief van Stichting Kibii en Readytex Art Gallery. Het wordt mogelijk gemaakt door de Ambassade van het Koninkrijk der Nederlanden. De expositie is elke dag geopend van 19:00 tot 21:00 uur. Op zaterdagavond 2 juli is er vanaf 19:30 in De Hal gelegenheid om met de kunstenaar in gesprek te treden. Tevens zal hij een presentatie verzorgen over het Tembe Art Studio-project dat inmiddels al ruim een jaar succesvol draait in Moengo, een initiatief van Marcel Pinas.

Krasse Knarren

Videoportret van Noraly Beyer en Walter Zinzen

Op de eerste zomerdag van dit jaar presenteerde deBuren de eerste aflevering in de reeks Krasse Knarren: Oud Nieuws? in de Beursschouwburg in Brussel. In deze aflevering gingen Noraly Beyer (oud-nieuwslezer NOS) en Walter Zinzen (voormalig presentator en verslaggever VRT) in gesprek met Annelies Beck. Zij vertelden aan de hand van fragmenten over hun ervaringen en gaven ook hun visie op de berichtgeving van vandaag de dag.

Een aantal jaren geleden begon deBuren met een reeks ontmoetingen onder de noemer ‘Krasse Knarren', een titel die is ontleend aan de bekendste oudere jongeren in Nederland: Kees van Kooten en Wim de Bie. Ontmoetingen met oud-politici als Willy Claes & Jan Pronk en sportlegendes als Jan Janssen & Herman Vanspringel bleken een groot succes.

Dit jaar werd besloten om de reeks nieuw leven in te blazen, dit keer met bijzondere gasten die hun sporen hebben verdiend in de journalistiek. In Krasse Knarren:Oud Nieuws blikken oud-nieuwslezers en nieuwsmakers vanuit de wijsheid van hun lange loopbaan terug en vooruit. In navolging op de zomeravond met Noraly Beyer en Walter Zinzen, geven wij op 8 november het woord en beeld aan Aad van den Heuvel en Paul Muys.


Klik hier voor een interviewfilmpje

[bericht van deBuren, 28 juni 2011]

1 juli lezing: Gevolgen van Elmina in Suriname; arbeid en onderwijs

Paramaribo - Stichting ‘Slave Route’ organiseert in het teken van 1 juli, op donderdag een lezing getiteld 'De gevolgen van Elmina in Suriname; arbeid en onderwijs' in Tori Oso. Professor Fred Budike zal tijdens de lezing een uiteenzetting geven van ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan, na de overtocht van de tot slaaf gemaakte Afrikanen, naar Suriname.

De lezing van dit jaar is een vervolglezing op die van dr. Frank Dragtenstein ‘Van Elmina naar Paramaribo’ die vorig jaar op 1 juli werd gegeven. Slave Route, had de historicus uitgenodigd om te vertellen over de roof en aankoop van Afrikanen. Verzamelplaats was het welbekende fort Elmina in Afrika van waaruit de slavenschepen richting Suriname vertrokken.

Fred Budike zal ook een aantal vraagstukken verder uitdiepen tijdens de lezing. Hij zal ondermeer kijken naar ondernemerschap, het gilde van ambachtslieden, selfempowerment, alsook de opkomst van de zwarte elite.


Foto rechts: ingang van het slavenfort van Elmina



Ook de braindrain door migratie krijgt een plaats alsook de interculturalisatie van en met andere bevolkingsgroepen. Een actualiteit in zijn lezing is tevens arbeid en onderwijs. Om de discussie richting te geven komt er een panel met de wetenschappers, dr. Hein Eersel, taalkundige en drs Henk Essed, psycholoog.

De Stichting Slave Route stimuleert onderzoeksprojecten, vooral in het kader van de educatie van jongeren. De organisatie richt zich op het bevordering en ontwikkelen van het historisch leerproces en werkt onder andere samen met het archief van de EBG en met diverse cultureel-educatieve instellingen. De lezing 'De gevolgen van Elmina in Suriname' vangt aan om 09.15 in Tori Oso.

[uit de Ware Tijd, 28/06/2011]

Theater Instituut Nederland wil verder als museum

Het TIN heeft onder andere de collectie geluidsdragers en bijbehorende afspeelapparatuur van de verzamelaar Ernst Weber in bezit. © ANP

Theater Instituut Nederland (TIN) in Amsterdam wil vanaf 2013 verdergaan als theatermuseum. Daarmee moet de collectie van drie eeuwen Nederlandse theatergeschiedenis behouden blijven.

Het TIN is een van de slachtoffers van de cultuurbezuinigingen en krijgt als sectorinstituut vanaf 2013 geen subsidie meer. Het instituut zal nu voor februari 2012 een aanvraag indienen om in de toekomst als museum in aanmerking te komen voor rijkssubsidie. Daarbij moet het voldoen aan normen die het kabinet stelt, zoals zaken als eigen inkomsten en publieksbereik. In het najaar van 2012 valt een definitief besluit over de aanvraag.

Volgens het TIN hebben 18.000 mensen een petitie ondertekend voor het behoud van het theatererfgoed. Het TIN verzamelt, documenteert en presenteert theatererfgoed sinds 1924. De collectie bestaat uit een half miljoen objecten, waaronder programmaboekjes, affiches, kostuums, brieven en personaliamappen over acteurs en actrices.

[van Trouw/ANP, 28 juni 2011]

Première van Dos Amor




Op vrijdag 1 juli 2011 vindt in Almere de theatervoorstelling Dos Amor van Theatergroep Pasenshi plaats. De talentvolle Antilliaanse jongerengroep Pasenshi doorbreekt taboes met een vleugje humor.

Locatie: De Nieuwe Bibliotheek, Stadhuisplein 101, Almere Stad.
Info: www.mikesa.info.
Regisseur: Enyonam Latoya
Projectleider: Archell Thompson.

Venetiaan wil weten wie de ‘witte Nederlander’ is op kabinet president

Aangestoken door een opmerking van Henk Ramnandanlal (Mega Combinatie /PALU) die zei dat de regering-Venetiaan haar financieringsbeleid afstemde op donormiddelen van Nederland, wilde ex-president Ronald Venetiaan (foto links) weten wat de rol is van een ‘witte Nederlander’ die rondloopt op het kabinet van president Desi Bouterse. Zijn fractiegenoot, Asiskumar Gajadien (Nieuw Front/VHP) wilde op basis van de opmerking van Venetiaan opheldering over de rol van ‘Forward Motion’, een mediateam dat het kabinet van de president uit Nederland heeft aangetrokken.

Gajadien vroeg op grond waarvan dit team is aangetrokken. Gajadien merkte op dat een buitenlands mediateam wordt aangetrokken en Surinamers zijn overgeslagen. Hij wil van de regering meer uitleg hierover hebben. Deze kwestie kwam maandagmiddag aan de orde tijdens de begrotingsbehandeling in De Nationale Assemblée.

Niets tegen blanken

Venetiaan benadrukte dat hij niets tegen blanken heeft, maar memoreerde dat Suriname slechte ervaringen heeft met de president en de rol van Nederlanders. Tijdens de staatsgreep in 1980 was de Nederlandse militaire attaché Hans Valk (foto links), de topadviseur van Bouterse. “Als het er op aankomt zijn het toch Nederlanders en zijn ze weg en zitten wij met de perikelen”, zegt Venetiaan. Hij benadrukte dat niet zo lang terug er in de media sprake is geweest van een Nederlandse journalist die uiteindelijk een informant bleek te zijn van de Nederlandse inlichtingen en veiligheidsdienst. “Als gesproken wordt van afkomen van koloniale overheersing dan willen wij dat ook, dus vraag ik wat de rol is van die witte man op het kabinet van de president”, zei Venetiaan.

Lindsay Goossens van ‘Forward Motion’ van het mediateam dat op het kabinet van president Bouterse (foto rechts) werkt, zegt om commentaar gevraagd aan Starnieuws dat het bedrijf is ingehuurd door de regering. Onder welke voorwaarden en wat het contract inhoudt, zegt zij geen informatie te kunnen geven. “Je gaat toch als productiebedrijf geen contract sluiten met Digicel en vertellen wat het inhoudt. Dat is voor de opdrachtgever”, zegt zij.

Projecten haast afgelopen
Goossens zegt dat Forward Motion is ingehuurd voor enkele projecten, die haast afgelopen zijn. “We zijn nog bezig met de ordening van de goudsector, maar daarnaast werken we ook normaal als persdienst”, zegt zij. Het team wordt geleid door ‘Mike’ die een Nederlands paspoort heeft maar van Surinaamse afkomst is. Over het team wil zij verder geen informatie geven.

Goossens (foto rechts) ontkent dat Forward Motion is ingehuurd op basis van een Euro-contract. “Onze facturen zijn allemaal in SRD. Ik heb heel lang geen Euro meer gezien”, zegt zij. Forward Motion is sinds het aantreden van de regering Bouterse/Ameerali aangetrokken om onder andere de communicatie te verzorgen vanuit het kabinet van de president. Zo zorgt dit bedrijf ervoor dat onder andere de media worden voorzien van informatie tijdens de buitenlandse reizen van het staatshoofd. Daarnaast was het team ook ingehuurd voor het verzorgen van de communicatie naar buiten toe voor onder andere de Cicad-conferentie en andere activiteiten.

[van Starnieuws, 28 juni 2011]

Carry-Ann Tjong-Ayong - Fri Yeye

Gehuld in een kleurrijke eigen creatie met bijpassende angisa, schrijdt ze als een koningin, nee, een black goddess, de stenen treden af. In haar gevolg twee sierlijke, jonge meisjes, gekleed in op de koto geïnspireerde gewaden. Celestine Raalte, woordkunstenaar, dichter, schrijver, performer, modeontwerper en nog veel meer, die haar inspiratie haalt uit onze oude cultuur, staat op het punt haar eerste CD te presenteren aan het publiek waar zij het liefst voor schrijft, de gewone mensen uit het volk die houden van hun kulturu.



De locatie is perfect gekozen, het terrein van de wintigemeenschap Fiti Fu Wini. aan de oever van de Surinamerivier bij Boxel. De openingsact heet “Ingi Mma gran tangi”, een dankgebed aan de Inheemse oermoeder van Suriname, aan wie de zwarte mens pardon had moeten vragen, voor het binnendringen in haar territorium; de titel van de CD is Fri Yeye, en verwijst naar de bevrijding van de geest van haarzelf.



Celestine heeft 15 jaar gewerkt aan dit project en realiseert het nu met haar kinderen in Akwenda Productions. De gedichtenbundel (haar derde) en de modeshow met het Akwenda-label zijn in aantocht. Met haar warme stem en meeslepend taalgebruik roept zij aangrijpende beelden uit het verleden op. De zang en de muzikale begeleiding door haar kinderen past er uitstekend bij.

Fri Yeye is zowel in Suriname, als binnenkort in Nederland verkrijgbaar. Warm aanbevolen.

cat 26/7 011

Foto's gemaakt door de auteur

'Ik probeer te doen waar ik goed in ben en ik denk dat het nooit genoeg is'

Interview met Manoushka Zeegelaar Breeveld



Manoushka groeide op in een gezin van drie kinderen in een omgeving van televisie en entertainment waardoor ze op jeugdige leeftijd begon met zingen, acteren en presenteren bij de STVS. In Nederland speelde ze in de tv-serie Blauw Blauw en is thans te bewonderen op RTL4 in de politieserie Grijpstra en de Gier. In het theater speelde ze o.a. in de Cosmic produkties De Koningin van Paramaribo en Romeo 'n Juliette, a Caribbean Xperienze. Binnenkort begint Manoushka haar theaterstuk Vrij, een theatraal concert over zoeken en vinden en recentelijk bracht ze samen met haar band "Manoush" haar CD met de titel No Spang. [Toevoeging CU: Onlangs speelde zij in Sonny Boy.]

Manoushka, wil je ons vertellen waar je geboren bent?
"Ik ben geboren in Rotterdam, Alexander Polder aan het Jacob van Kampenplein om precies te zijn. Daar woonden mijn ouders en ik geloof dat daar ook een ziekenhuis is."

Je bent in Nederland geboren. Vanwaar die affiniteit met Suriname?
"Ik ben in Suriname opgegroeid. Ik was drie jaar oud toen we met de boot van Nederland uit terug gingen naar Suriname. Op de boot vierde ik mijn derde verjaardag. Tot mijn twintigste heb ik in Suriname gewoond dus de belangrijkste jaren van mijn leven heb ik in Suriname doorgebracht."

Met de boot? Hoezo met de boot?
De boot was goedkoper. Wij gingen met de boot meteen met de inboedel mee. Haha!"

Had je die affiniteit ook gehad als je daar niet gewoond had?
"Nou, ik weet het niet … ik denk van wel. Kijk, Suriname en Nederland zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden alleen vanwege het feit dat de helft van de Surinamers hier woont en de andere helft in Suriname dus de band die blijft altijd wel bestaan. Mijn eigen kinderen zijn hier geboren, groeien hier op en hebben toch een hele sterke band met Suriname. De affiniteit met Suriname blijft altijd, al is het alleen maar vanwege de familie."

Hoe wil je je jeugd in Suriname het beste beschrijven?
"Prettig, hahaha … nou het was altijd zo relaxed. Alles ging zo vanzelf, het weer was mooi, de zon scheen, alles gebeurde buiten en dat heb ik heel mijn jeugd als prettig ervaren. Ook de kleine gemeenschap, het is zo vertrouwd en iedereen kent iedereen. Er zitten ook vervelende dingen aan. Waar je je ook begeeft iedereen weet alles van je.. De sociale controle is erg groot en hier is het veel minder. Ik heb in Nederland jaren ergens gewoond en wist niet eens wie mijn buren waren. Ten eerste kwam ik alleen thuis om te slapen en te eten. Je leeft hier veel binnen waardoor het contact veel minder snel gelegd is. In Suriname leef je als één hele grote familie. Al die 'plantage tantes en ooms' zoals ik het noem … zelfs de buurvrouw noem je tante en dat is hier absoluut niet het geval."

Wat boeit je in het leven?
"Hoe ik het zo aangenaam mogelijk kan doorbrengen in de korte tijd die ik te leven heb. Het op zoek gaan naar datgene wat het leven aangenaam maakt."

Ben je religieus?
"Nee"

Heb je tegenslagen gekend in je leven?
"Ik denk niet meer of minder dan de gemiddelde mens. Wat heet tegenslagen? Het is ook maar hoe je het interpreteert of hoe je ermee omgaat. Tegenslagen voor mij waren de afwijzing voor de filmacademie waar ik eigenlijk voor naar Nederland kwam tot aan het zoveelste vriendje dat het uitmaakte, maar echt meeslepende dingen die mijn leven op een ontzettende manier hebben veranderd nog niet, nee."

De filmacademie noemde je net?
"Daar kwam ik voor naar Nederland, want dat wilde ik, omdat mijn vader [Borger Breeveld - red. CU] dat gedaan heeft. Ik moest alles doen wat mijn vader deed."

Oh?
"Jaaaa, ik was een papa's meisje. Maar goed, dat wilde ik graag en dat is niet gelukt. Ik werd uitgeloot, niet toegelaten or whatever. Ik kon het jaar daarop wel het toelatingsexamen doen, maar ging naar de Haagsche Hogeschool om Culturele en Maatschappelijke Vorming te doen, voor tussentijds, maar vond dit zo leuk dat ik dacht; "fuck die hele filmacademie, ik ga dit gewoon afmaken."

Doe je daar nu nog wat mee?
"Nee, maar ik merk, nu ik mijn eigen voorstelling aan het doen ben, dat allerlei productionele dingen op mijn pad komen die ik ook allemaal zelf moet regelen waarbij mijn studie wel van pas komt. Ik heb op de opleiding leren organiseren, leren beleid maken en pas het nu toe in de praktijk. Als je nu een hele grote 'denkkronkel' maakt dan heb ik de dingen die ik net noemde wel op de opleiding geleerd ja."

Hoe zou je Manoushka Breeveld qua karakter het beste kunnen omschrijven?
"Wow, hahaha … het eerste wat mij te binnen schiet is 'wer'ede' [verwarrend, vermoeiend - red.]. Ik denk niet dat ik wer'ede ben, tenminste … ik heb zoveel lieve mensen om me heen dat, als ik wer'ede geweest zou zijn, ze niet zouden blijven hangen. Als ik één ding zou moeten opnoemen dan denk ik dat ik optimistisch ben. Ik ben een optimistisch mens."





Mag ik stellen dat je een zelfverzekerde vrouw bent?
"Ik doe m'n best om zo over te komen. Over bepaalde dingen in het leven word ik wel zekerder ja, naarmate ik ouder word maar om algemeen te stellen dat daar een zelfverzekerde vrouw staat? Misschien dat ik wel zo overkom, dat denk ik wel maar ik ben lang niet zeker van alles wat ik doe.

Lag je ambitie altijd in de show- en entertaining biz?
"Nee, helemaal niet. Mijn ambities lagen in eerste instantie bij het maken van educatieve programma's en dat middels televisie of radio, wat zou moeten gaan over hoe het leven eruit ziet, hoe we met elkaar omgaan en wat we er beter aan kunnen doen. Weten is leren, leren is weten en weten is kunnen omgaan met mensen. Tijdens mijn opleiding is dat gebleven. Ik heb Culturele & Maatschappelijke Vorming gedaan met als specialisatie educatie. Dat is ongeveer hetzelfde, alleen niet op televisie of radio. Ik organiseerde manifestaties en cultureel politieke podia om een groot publiek bewust te maken van de mondiale problematiek. Eigenlijk wil ik precies hetzelfde in het theater. Mensen bewust maken van dingen die er zijn, van culturele diversiteit binnen de kunsten. En dat lukt me het beste in het theater. Ik ben ook verliefd geraakt op het theater."

Letterlijk verliefd?
"Jaaaa, het is echt een geweldig, groot, moeilijk, maar mooi huwelijk!"

Over je CD No Spang. Van waar eigenlijk die CD?
"De CD is eigenlijk ontstaan uit het programma dat we nu aan het maken zijn Vrij, een theatraal concert over zoeken en vinden. Ik was het stuk aan het schrijven, een stuk dat over mezelf gaat, mijn zoektocht naar vrijheid en hoe vrij ik werkelijk ben. Ik heb ervoor gekozen om het verhaal te vertellen aan de hand van de mannen in mijn leven die voor mij heel belangrijk zijn."

Wat bedoel je daarmee?
"De grootvader, de vader, de minnaar, de zoon, Nederland als man, het theater als man. Maar waar het om gaat is dat ik mijn zoektocht beschrijf naar vrijheid en terwijl ik aan het schrijven was kwam ik erachter dat ik dit ook wel kon zingen. Zingen doe ik vanaf mijn achtste of zo. Ik heb veel gezongen in muziektheaterproducties en vind die combinatie van acteren en zingen erg leuk. Ik had dus liedteksten en Eric Calmes (bassist en muzikaal leider van de band) heeft daar prachtige muziek op gemaakt. Uiteindelijk hebben we besloten om van de 'songs' uit de voorstelling een volwaardige CD te maken. No Spang is eigenlijk een conclusie van Vrij. Het stuk gaat ook over hetgeen ik beoog in het leven, hoe ik dit korte leven zo aangenaam mogelijk doorbreng en dat is vooral door je niet al te druk te maken en dus vooral niet 'te spangen'."

Zijn dat allemaal zelf gecomponeerde nummers?
"Ja. Ik heb de teksten geschreven, Eric Calmes het merendeel van de composities en arrangementen. Robin van Geerke heeft één compositie geschreven en de arrangementen van twee bestaande Surinaamse kinderliedjes. Er staan dus twee kinderliedjes op die nu geen kinderliedjes meer zijn, maar die iets zeggen over mij en Suriname".

Is het theaterstuk ook jouw eigen produktie?
"Ja, de tekst heb ik geschreven met hulp, commentaar en kritiek van een aantal mensen. Het is wel mijn ding en het is ook mijn verhaal."

Theater, film, televisie. Als je zou moeten kiezen waar zou je keuze naar uit gaan?
"Dan kies ik voor het theater. Theater is een grote uitdaging. Film en televisie vind ik ook ontzettend leuk, maar in het theater kan ik echt mezelf kwijt. Teksten van anderen maken, vormen en spelen zoals ik denk dat het moet of afgaan op de visie van de regisseur die zegt dat het zo of anders kan. Zoeken en boetseren van een verhaal en mensen direct iets mee kunnen geven vind ik in het theater het beste lukken."

Maar met film en televisie kun je toch veel meer mensen bereiken?
"Dat is zo maar bij theater is het zo direct en dat vind ik er zo mooi aan. Als je er gaat staan is dat 'één take' van begin tot eind. Dat je mensen met één take kunt blijven boeien en kunt raken tot aan het einde vind ik een enorme uitdaging. Theater zou ik te allen tijde met alle liefde kiezen, als ik moest kiezen."

Wat doe je nu nog op het gebied van televisie en film?
"Ik heb net Grijpstra & De Gier, een politieserie op RTL4, gedaan".

Moet je daar een casting voor doen of ben je gevraagd?
"Je wordt uitgenodigd om te komen casten, naast een heleboel andere mensen en blijkbaar vonden ze deze keer dat ik de beste was voor de rol."

Je bent hiernaast ook moeder van twee kinderen. Hoe combineer je dat?
"Het is soms een beetje een 'ge-doetje', omdat het een praktisch 'geregel' is maar hoe ik het emotioneel regel is de kinderen zoveel mogelijk uit te leggen wat mama doet en waarom mama weg is. Als ik ga toeren in het theater ben ik om twee uur 's middags weg en om drie uur 's nachts thuis en zie ik ze alleen maar 's morgens bij het naar school brengen. Dan moet ik dus 's morgens, ongeacht de tijd dat ik in mijn bed lig, eruit als ik ze nog wil zien. Het is passen en meten. Het voordeel bij theater is dat het nooit het gehele jaar door is. Het hele seizoen werken doe ik bijna nooit."

Heb je in je carière als artiest vervelende ervaringen gehad?
"Nee, nee. Weet je, er zijn weleens dingen waarvan ik denk; Waarom? Waarom doe ik dit? Er zijn veel dingen die ik gedaan heb waarvan ik dacht 'mag ik naar huis, dit hoef ik niet te doen.' Maar ja, je moet toch eten".

Als je nou iets zou mogen terugdraaien in je leven wat zou dat zijn geweest?
"Mijn gunst … hahaha. Niets, omdat ik heilig geloof in dat niets voor niets gebeurt. Alles wat er met je gebeurt dat je daaruit zou moeten leren en daar ook een beter mens van wordt. Ik ben echt familie van mijn grootvader en ik ben niet eens religieus .. haha .."

Wat is voor jou typisch Surinaams?
"Bruine bonen met rijst!"

Wat is voor jou typisch Nederlands?
"Typisch Nederlands? Open en bloot alles zeggen wat je wilt en wat je denkt. Ik ben het er niet altijd mee eens, maar dat vind ik nou iets typisch Nederlands. Er zijn manieren waarop je verschillende dingen tegen verschillende mensen zegt en kan zeggen. Ik vind dat Surinamers heel goed zijn in niet datgene zeggen wat ze eigenlijk bedoelen, maar omdat je elkaar zo goed kent, begrijp je elkaar wel. Het bespaart mensen een hoop pijn en ellende. Nederlanders gaan erg prat op 'de dingen zeggen zoals ze zijn'. Dat is niet om iemand bewust te kwetsen, maar zeg het nou maar gewoon. Een soort van doe normaal dan doe je gek genoeg, zo iets. Dan weet je ook waar je aan toe bent. Op een bepaalde manier vind ik dat ook prettig, duidelijk."

Ga je vaak naar Suriname terug?
"Elk jaar. Sowieso voor mijn familie, mijn ouders en jongste zus Nydia die sinds vijf jaar weer in Suriname woont."




Heb je weleens heimwee naar Suriname?
"Ik kan hooguit heimwee hebben naar mijn moeder. Jetty Mathurin zegt altijd; 'Je huis is waar je bed staat.' Ik ben erg op mijn eigen huis gesteld dus ik heb niet echt heimwee zoals anderen dat vaak zeggen. Ik kan wel eens ontzettend heimwee hebben naar de zon; dat ik zoiets heb van; jeetje, kan de zon weer gaan schijnen? Van Suriname weet je zeker dat daar de zon schijnt."

Als je in Suriname bent, waar heb je in Suriname dan het meest moeite mee?
"Meest moeite mee? Er zijn zoveel dingen. Ik weet niet waar het aan ligt, maar ik heb erg moeite dat de dingen zo langzaam gaan in Suriname. Met mijn verstand weet ik dat het aan drie miljoen factoren ligt en ik ben geneigd om de regering de grootste schuld daarvan te geven, maar ik denk ook dat het aan mensen persoonlijk ligt. Ik ben er elk jaar en ben altijd blij dat er van alles gebeurt. Surinamers zijn hele creatieve mensen als het gaat om overleven. Ik heb heel veel moeite met de regering die daar niet voldoende op inspeelt. Maar goed, dat is wat ik zie en het zal allicht aan drie miljoen dingen liggen."

En in Nederland?
"Ik heb altijd ergens moeite mee maar daarentegen doe ik weer zelf een poging om er zelf iets aan te doen. Lang niet altijd, maar soms heb ik moeite met dat ellenlange bespreken en bepraten van alles en iedereen die zijn mening geeft. Het schijnt democratie te heten Ik heb niets tegen democratie, maar het kan soms erg ver gaan. Dat is misschien wel ergens goed voor, alleen zou het ergens moeten ophouden."

Zou je ons wat verschillen willen opnoemen tussen het zakenleven in Nederland en dat van Suriname?
"Dat is niet zo moeilijk. In Suriname is alles heel erg op relaties gebaseerd. Jij kent die, de ander kent die en je regelt het. Hier spreek je het af."

Hoe verschilt volgens jou de Surinaamse werkcultuur met dat van Nederland?
"Hier gaat het er in Nederland veel efficiënter aan toe. Het is niet altijd even leuk, maar zo is het wel."

Welk advies zou je die mensen willen geven die een terugkeer naar Suriname overwegen?
"In de eerste plaats om niet 'te spangen'. Het heeft niet zozeer met Suriname te maken, maar waar ter wereld jij je ook wilt vestigen dat je je verdiept in wat er daar gebeurt en dat je er niet met de pretentie heen gaat om eventjes te vertellen hoe het moet. Dat is voor niemand leuk en in de eerste plaats niet voor jezelf omdat er misschien wel een andere manier is waarop mensen met dingen omgaan en daar moet je je aan aanpassen. Dat geldt dus ook voor Suriname."

Vind jij dat er in Suriname ook discriminatie bestaat?
"Is het daar niet uitgevonden? Dat denk ik wel, heel erg zelfs. Daar zijn wij Surinamers vrij goed in. Ik kan wel een reden verzinnen, maar er zal misschien wel iets historisch aan ten grondslag liggen. Natuurlijk is het sinds de onafhankelijkheid veel beter gegaan, maar er wordt keihard gediscrimineerd en al helemaal op etnische gronden. Dat komt voort uit de koloniale periode en dat is altijd zo gebleven."

Denk je ooit terug te keren naar Suriname?
"Weet ik niet, heb ik nooit over nagedacht. Ik ben hier erg gelukkig, ik doe wat ik wil en zeker in mijn vak. Het culturele leven in Suriname ligt al geruime tijd behoorlijk stil. Er gebeurt langzaamaan wel van alles, maar ik moet ervan leven. Afgezien daarvan, ik ben hier nog niet klaar."

Wat zijn jouw drijfveren?
"Hetzelfde eigenlijk dat me in het leven stuwt. Hoe breng ik het zo aangenaam mogelijk door. Het werk dat ik doe vind ik zo ongelooflijk leuk en ben er echt verliefd op. Ik houd er zodanig van dat het dè manier is om mijn leven in ieder geval zo aangenaam mogelijk door te brengen."

Wat zijn je persoonlijke succesfactoren?
"Als in de X-factor? Hahaha. Ik probeer te doen waar ik goed in ben en ik denk dat het nooit genoeg is. Het talent dat ik heb meegekregen en het bescheiden succes dat ik beleef in mijn werk heb ik daaraan te danken."

Zullen we ooit een autobiografie van je zien verschijnen?
"Nou, het theaterstuk Vrij is behoorlijk autobiografisch. Hahaha! Weet ik niet, wie zit te wachten op een autobiografie van een meisje uit Suriname … Hahaha"

Welk advies zou je studerende Surinaamse jongeren willen geven?
"Wow, ik kan alleen zeggen wat ik zelf gedaan heb. Zoveel mogelijk je tijd goed in te delen. En te studeren, want daar ben je uiteindelijk voor gekomen en dat is wat je blijkbaar ook wilt. Geniet volop van het leven, want daarin leer je vanzelf wel je grenzen kennen."


Wat denk je het meest te zullen missen van Nederland als je in Suriname zou wonen?
"De efficiëntie. Ik houd van efficiëntie, sinds Suriname al."

Wat mis je nu het meest van Suriname?
"De warmte. Niet alleen de warmte van de zon, maar de warmte van mensen."

Hoe zie jij Suriname in het jaar 2030?
"Dat is heel ver weg hè? Dan ben ik vijfenzestig. Weet je, met Suriname is het altijd 'zo hopen' dat er iets gebeurt en het anders gaat. Ik weet niet of het per definitie beter is dat er iets gebeurt en verandert waardoor het met het land zelf beter gaat en natuurlijk de mensen die er wonen. Zoals het nu gaat kan ik alleen maar hopen dat die paar honderduizend mensen die er wonen het allemaal ontzettend goed zullen hebben. Maar dat is misschien wel 'wishfull thinking'."

Hoe geef je invulling aan je vrije tijd?
"In mijn vrije tijd speel ik toneel … hahaha!"

Heb je in het leven bereikt wat je voor ogen had?
"Bij lange na nog niet. Ik hoop dat het lang genoeg duurt zodat ik kan bereiken wat ik wil bereiken. Ik wil nog meer toneel spelen en nog meer zingen. Ik ben niet zo moeilijk hoor."

Nog politieke ambities?
"Absolúút niet! Neeee, nee. Lid worden van de Tweede Kamer of een politieke partij zal ik nooit van mijn leven doen. Ik houd niet van de gedachte, we zijn één partij, dus denken wij allemaal zo, dus hebben wij deze standpunten. Als ik op stemwijzer.nl zit dan raakt mijn computer van slag … hahaha. Maar politiek in de zin van mensen ergens bewust van maken doe ik al altijd. Wat ik nastreef met toneelspelen is voor een deel bewustwording. Ik wil niet dat mensen aan het eind van het stuk alleen maar zeggen, oh wat was dat leuk. Ik wil wel degelijk wat zeggen, waar ik voor 'strijd', misschien een groot woord, maar mijn missie is wel om bij te dragen aan het geven van een plek aan culturele diversiteit binnen de kunsten.

Toch nog over politiek. Als je voor één keer president van Suriname mocht zijn, welk probleem zou je als eerste hebben aangepakt?
"Geen enkele minister aannemen … hahaha! Ik weet het niet, er is zoveel te doen. Weet je, ik zeg het wel zo, maar je kunt niet democratisch zijn in je eentje, want dan heet het denk ik dictatuur geloof ik en dat vind ik ook zoiets vreselijks. Maar goed, ik zou niet weten waar te beginnen en dat meen ik echt serieus. Er is zoveel aan te pakken. Er gebeurt al heel veel door particuliere initiatieven. Als ik iets duurzaams zou willen doen dan zou ik de kwaliteit van het onderwijs verhogen en waarborgen."

Hoe ging jij trouwens om met de 'militaire dictatuur'?
"Qua karakter zit ik zo in elkaar dat ik het vervelend vind als mensen me zeggen wat ik moet doen, laat staan als ik weet dat ik het moet doen omdat ik anders een probleem heb. Onze familie is uit elkaar gevallen met de komst van de revolutie. Op een gegeven moment had je voor- en tegenstanders. Dat was niet alleen in mijn familie, maar bij zoveel families. Je gaat op een ander niveau met elkaar om, dingen niet meer ronduit benoemen en bespreken omwille van de 'zoete familievrede'. Ik heb het altijd heel erg moeilijk gevonden."

Om het even te hebben over je vader Borger Breeveld in Wan Pipel. Zullen we iets in die geest van jou terugzien?
"Een soort Wan Pipel? Nou, ik ben al een tijdje bezig aan een script dat maar niet wil vlotten. We hebben Madame Jeanette gedaan waar ik een rol had als Dominicaanse prostituee wat overigens niet veel met Wan Pipel te maken had … maar wat ik nu aan het schrijven ben is De burgemeester van Zuid-Oost. Dat moet gaan over Surinaamse familiebanden."

Voor wie heb je een enorme bewondering?
"Ik heb bewondering voor iedereen die dingen met de volste overtuiging doen of denken te doen en daarmee ook de wereld beter willen maken. En als ik echt iemand moet noemen, Nelson Mandela, maar ook Kofi Anan en Eric Calmes, mijn bassist. Zijn gedrevenheid in de muziek. Ik weet niet of hij daar de wereld mee wilt veranderen, maar hij raakt mensen wel met zijn muziek. Dat draagt ook bij aan het aangenamer maken van dezer aard."

Waar ga je het liefst op vakantie?
"Daar waar de zon schijnt. Vakantie is voor mij liggen aan het strand, lekker eten, relaxed met een boek en een goed glas wijn. Vakantie is voor mij echt vakantie, daar hoort zon bij en dat hoeft niet persé Suriname te zijn."

Welke persoonlijke boodschap zou je willen uitdragen?
"Uuuhm, probeer in dit leven de mooie dingen in de kleine dingen te zien."

Tenslotte - woordassociatie.
Politiek - "Bewustwording"
Sport- "Humberto Tan"
Werk- "Theater"
Carrière - "Nog meer theater"
Religie - "Niet"
Mannen - "Altijd"
Bouterse - "(Zucht), Jammer, heel jammer "
Ouders - "Fantastisch"
Geld - "Noodzakelijk kwaad"
Vriendschap - "Allerbelangrijkste"
Nederland - "Prettig"
Suriname - "Ook prettig"
NoSpang.com - "Zééééér goed initiatief! Hahaha!"


Meer info over Manoushka is te vinden op: www.manoushka.nl

[overgenomen van NoSpang.com, verschenen ca. 2007]